Sık Kullanılanlara Ekle

Açılış Sayfası Yap

İletişim    Kurumsal

12 Ekim 2005 /
Çarşamba

Milliyet Online    Emlak    Arabam    Kariyerim
Cumartesi
Pazar
Ege
Seri İlanlar

» Detaylı Arama

SON
DAKİKA

ANA
SAYFA

YAZARLAR

SİYASET

EKONOMİ

FİNANS

DÜNYA

SPOR

GÜNCEL

YAŞAM

MAGAZİN

ASTROLOJİ

TEKNOLOJİ

HAVA
DURUMU

OMBUDSMAN

ÇİZERLER

Bilişim

Eğitim

TV
Rehberi

Tatil

Haber İndeksi Arşiv Haberci Üyelik Bülten

Hızlı Erişim Son Dakika Ana
Sayfa Bugünkü
Gazete Güncel Siyaset Ekonomi Finans Yazarlar Spor Dünya Yaşam Magazin Sağlık Kadına Özel Astroloji Otomobil Çizerler Teknoloji Tv Rehberi İş
Yaşamı Ombudsman
Hava Durumu
Cumartesi Pazar Ege
Kitap Sinema Business Vitrin Eğitim Mizah

An
gelir Attilâ İlhan ölür...

50 yılı aşkın
süredir edebiyat dünyamızda ayrı bir yeri olan Attilâ İlhan,
80 yaşında hayata veda etti. "An gelir / Attilâ İlhan ölür"
demişti şair, bir de "Elde var hüzün..."

KÜLTÜR / SANAT SERVİSİ

Siir, roman,
deneme, senaryo yazarı olarak edebiyat dünyamızda önemli bir
yeri olan; edebiyat, dil, aydınlar, sosyalizm ve kadınlarla
ilgili çıkışlarıyla hafızalara kazınan polemikler yaratan
Attilâ İlhan, 80 yaşında kalp krizi sonucu hayata veda etti.
15 Haziran 1925 Menemen doğumlu olan Attilâ İlhan, bir
röportajında kendi ölümünü nasıl düşündüğünü şöyle anlatmıştı:
"Ölümden sonrasına inanmadığım için, ölüm son derece basit bir
olay. Zaten bir enfarktüs geçirdim. Bir ikincisi gelecek ve
beni alıp götürecek."

Gözaltına alınan ilk
liseli
Türkiye'de gözaltına alınan ilk lise öğrencisi
olan Attilâ İlhan, "O işin prömiyeri bende. 16 yaşındaydım
daha. (...) O olaydan sonra damgalı eşek gibi İzmir'de,
Karşıyaka'da herkes bizi tanıdı" diye anlatıyor bu olayı.

O sıralar İzmir Atatürk Lisesi'nde öğrenci olan İlhan,
Türk Ceza Kanunu'nun 141. maddesine aykırı davranma savıyla
tutuklanıp okulundan uzaklaştırıldı. Daha sonra, Danıştay
kararıyla öğrenim hakkı kazanarak İstanbul Işık Lisesi'ni
bitirdi. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde başladığı
yükseköğrenimini yarıda bırakan İlhan, 1949-1965 yılları
arasında aralıklı olarak 6 yıl Paris'te yaşamını sürdürdü.

Asım Bezirci, Hasan Tanrıkut ve Orhan Müstecabi ile Gerçek
gazetesinde çalışan İlhan, Sorbonne'da filmoloji kurslarına da
devam etti. Türkiye'deki gazetecilik serüvenine sinema
eleştirmeni olarak başlayan İlhan'ın 1951'de yazdığı
'Sokaktaki Adam' romanı, 15 yıl evli kaldığı Biket İlhan
tarafından sinemaya uyarlandı.

Maviciler
akımı
Yeni Edebiyat, Yücel, Genç Nesil, Fikirler,
Varlık, Aile, Yirminci Asır, Seçilmiş Hikâyeler, Kaynak,
Ufuklar, Mavi, Yeditepe, Dost, Yelken, Ataç, Yön, Milliyet
Sanat ve Sanat Olayı dergilerinde şiirleri yayımlanan İlhan,
Mavi dergisinde Maviciler diye bilinen toplumsal gerçekçilik
akımının sözcüsü oldu.
Attilâ İlhan, Demokrat İzmir
gazetesinde magazin servisi yöneticiliğinden gazete
yöneticiliğine, 8 yıl süreyle çalıştı. CHP'nin yayın organı
Ulus'ta yazarlık yaptı, ancak CHP'yi eleştiren yazıları
nedeniyle buradaki görevine son verildi. 1973 - 1979 yılları
arasında Bilgi Yayınları'nda editörlük görevini sürdürdü.
İlhan, 2 Mart 1982 - 15 Kasım 1987 tarihleri arasında Milliyet
gazetesinde "Doğrudan Doğruya" isimli köşesinde yazdı. Attilâ
İlhan, 1996'dan 12 Eylül 2005'e kadar da Cumhuriyet
gazetesinde "Söyleşi" isimli bir köşede yazıyordu.

İlhan'ın vefatı dolayısıyla Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet
Sezer, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, TBMM Başkanı Bülent
Arınç, CHP Genel Başkanı Deniz Baykal, DSP Genel Başkanı Zeki
Sezer, ANAP Genel Başkanı Erkan Mumcu, Kültür ve Turizm Bakanı
Atilla Koç, mesaj yayımladı.

Edebiyat serüveni

1975 yılında TDK
Şiir Ödülü'nü; aynı yıl "Sırtlan Payı" isimli romanıyla Yunus
Nadi Roman Ödülü'nü alan Attilâ İlhan'ın ilk şiiri "Balıkçı
Türküsü" 1941 yılında yayımlandı. İlk şiir kitabı "Duvar"da
yer alan "Cabbaroğlu Mehemmed" şiiri ile 1946 CHP Şiir
Yarışması'nda ikincilik ödülü aldı. İlhan'ın "Sisler Bulvarı",
"Yağmur Kaçağı", "Ben Sana Mecburum", "Bela Çiçeği", "Yasak
Sevişmek", "Tutuklunun Günlüğü", "Böyle Bir Sevmek", "Elde Var
Hüzün", "Korkunun Krallığı", "Ayrılık Sevdaya Dahil" ve "Kimi
Sevsem Sensin" isimli şiir kitapları; "Zenciler Birbirine
Benzemez", "Kurtlar Sofrası", "Bıçağın Ucu", "Sırtlan Payı",
"Yaraya Tuz Basmak", "Dersaadet'te Sabah Ezanları", "O
Karanlıkta Biz", "Fena Halde Leman", "Haco Hanım Vay" ve
"Allahın Süngüleri-Reis Paşa" isimli romanları ve "Yengecin
Kıskacı" adlı bir öykü kitabı bulunuyor. Yazar çok sayıda
deneme ve gezi kitabına da imza atmıştı.

Böyle Bir Sevmek (Ne Kadınlar
Sevdim)

Ne kadınlar sevdim zaten
yoktular
Yağmur giyerlerdi sonbaharla
bir
Azıcık okşasam sanki
çocuktular
Bıraksam korkudan gözleri
sislenir

Ne kadınlar gördüm zaten
yoktular
Böyle bir sevmek
görülmemiştir
Hayır sanmayın ki beni
unuttular

'Bunları da gördüm ya!..'

10 Ekim
Pazartesi akşamı 22.00 sıralarında geçirdiği kalp kriziyle
yaşamını kaybeden Attilâ İlhan, okurlarıyla son olarak 9 Ekim
Pazar günü, 24. İstanbul Kitap Fuarı kapsamında Interexpo
Salonu'nda yaptığı "Her Şeyi Biliyor muyuz?" başlıklı söyleşi
sırasında bir araya geldi.
Türkiye İş Bankası Kültür
Yayınları'nın düzenlediği etkinlikte, bir metne bağlı olmadan
irticalen konuşan Attilâ İlhan, Türk halkının aydınlar
tarafından bir nevi dışlandığına, aydınların halkı
anlamadığına dikkat çekti ve aydınların milli sentezi
yapamadığını belirtti. Bu iddiasına kanıt olarak da, okuma
yazma oranı yüzde 80 olan 72 milyonluk Türkiye'de, gazetelerin
toplam satışının 4.5 milyon olmasını gösterdi.
Asistanı
Belgin Sarmaşık'ın verdiği bilgiye göre, 1000 kadar kişi
tarafından dinlenen ve ayakta alkışlanan Attilâ İlhan, yaptığı
konuşmadan sonra, "Bunları da gördüm ya... Ben çok şanslıyım"
dedi.
İlhan'ın son dakikalarında yanında bulunan Belgin
Sarmaşık, Attilâ İlhan'ın 10 Ekim günü, akşamüstü eve
geldiğinde yorgun olduğunu söyleyerek bir süre dinlenmeye
çekildiğini, ardından birlikte uzun uzun sohbet ettiklerini,
ölümünün çok ani olduğunu kaydetti.
Yarın saat 10.00'da
Kanal Türk binasında ve 11.00'de AKM Büyük Salon'da Attilâ
İlhan için birer tören yapılacak. İlhan'ın cenazesi tören
sonrası 13.00'te Teşvikiye Camii'nde kılınacak öğle namazının
ardından Aşiyan Mezarlığı'nda defnedilecek.

'Yasak
Sevişmek'ten
BİRAZ PARİS

Telefonlarla geldi
telaşlı ve ürkek
birdenbire geldi
beklemiyordum
.......
akşamdı samanyolu
patlamıştı
bütün sacré coeur silme
akordeon
ilk yudumda ağlamaya
başlamıştı
şakakları ter içinde gece saat
on
kibrit aranıyor göğüs geçirerek
bütün
sevgilerinde yanılmıştı
bir omzuna almış sanki
gökyüzünü
dudakları masmavi alsace
lorrain
yüzü cermenlerin en eski
hüznü
hölderlin bakıyor sisli
gözlerinden
ellerini şöyle okşayacak
oldum
duydum nabzının gök gürültüsünü
adı
yağmur mu güz akşamüstü mü
uzak bir panayırda ip
atlayan çocuklar
dalgalar vurdukça sarsılan
mendirek
gecesi kaydı mı nedense beni
arar
dilinde özürler bilerek
bilmeyerek
zenciler çaldı mı cazın hali
başka
çinlinin biri kendini
siliyor
oturduğu yerde içtikçe
eksilerek
........
Özlem büyük korku
epeyce şaka...

NE DEDİLER?
Fırtına gibi bir adamdı

Biket
İlhan (Attilâ İlhan'ın eski eşi, senarist): Çok kötü oldum.
Aklımı toplayabilmiş değilim. Çok önemli bir kayıp.
Ayrılmıştık ama dostluğumuz yıllar boyu sürdü. Televizyonda
kendisi hakkında yapılan konuşmaları dinliyorum, herkes
yerinin doldurulamayacağını söylüyor. Gerçekten de yeri
doldurulmayacak, gerçek bir aydındı.
Fazıl Hüsnü Dağlarca
(Şair): Attilâ İlhan'ı eski gibi severdim. Bir gün yeni olan,
kimi gün kendisi olmayan, kimi gün yıllarca görmediğimiz, kimi
gün aykırı, kimi gün eski yüzünü saklayamayan, kimi gün
abartılmış, kimi gün unutulmuş biri gibi görürdüm. Şimdi
yalnız ölümün kendisi gibi görüyorum. Ne desem boş. Yok olur
biri, gazetelerde birkaç gün yaşar biri.
Gülten Akın
(Şair): Fırtına gibi bir adamdı. Çok kendine özgü bir şair ve
yazardı. Önemliydi ve değerliydi. Çok üzüldüm.
Pınar Kür
(Yazar): Attilâ İlhan benim hem çok sevdiğim bir yazar hem
kişi olarak dostumdur. İlk kitabımın yayımlanmasına önayak
olmuştu. Söylemek istediğim çok şey var aslında ama şu an çok
üzgünüm.
Çetin Altan (Yazar): Yazarlarımızın ve
şairlerimizin ölümlerinden sonra kıymete binmeleri çok acı.
Tomris Uyar 2 yıl hastanede yattı, kimsenin umurunda olmadı.
Ama ölünce haber değeri kazandı maalesef. Attilâ, Beş
Hececiler, Garip gibi şiir akımlarının dışında, kendi özgün
tarzını yaratabilmiş bir şairdi. Türkiye'de koltuklarıyla
değil kalemleriyle önemli olan insanların değeri hâlâ
anlaşılamadı. O, kalemiyle önemli olan insanlardan biriydi.
Bizim neslimiz gitgide kayboluyor Türkiye'de; Attilâ'nın
ölümüyle daha bir eksildik.
İlhan Berk (Şair): İlhan benim
gözümde her alanda ve Türk edebiyatında bir fenomendi. Ona her
zaman şaşırarak bakmıştım. Bu düşüncem hep de sürecektir
kanısındayım.
Tahsin Yücel (Yazar, eleştirmen): Üzgünüm.
Kendisiyle birtakım tartışmalarımız olmuştu. Daha doğrusu ben
onun dil konusundaki düşüncelerini epeyce eleştirmiştim.
Paylaşılması zor, kendine özgü düşünceler ileri sürerdi sık
sık. Ama şunu söyleyebiliriz: Attilâ İlhan'ı belki de
dönemlerine göre değerlendirmek gerekir. İlhan, bizim gençlik
yıllarımızda gerçekten şiirimize yeni bir duyarlılık getiren
bir ozandı. "Abbas Yolcu" adlı kitabında yer alan yolculuk
yazıları şiir tadındaydı. Bu tadı bazı romanlarında da
buluruz. Son döneminde bugünkü kuşaklarca kullanılmayan,
kendisinin de ilk dönem yapıtlarında kullanmadığı eski bir dil
kullanıyordu. Cumhuriyet ve Atatürk devrimleri konusunda da
genellikle paylaşmadığımız, kendisine özgü düşünceleri vardı.

Füruzan (Yazar): Attilâ İlhan bütün hayatı boyunca
savunduğu, ülkesi için iyi olduğuna inandığı bilgilerini
okurlarıyla korkusuzca paylaştı, dolu ve iyi bir hayat yaşadı
bence. Çok iyi bir şairdi. Çok iyi bir yazardı. Değerli bir
edebiyat adamımızı yitirdik. Ama onun verimli bir ömür
yaşadığını düşündüğümde, ki ben bunun böyle olduğuna
inanıyorum, bu ölüm için üzülüyorum. Böylesi bir hayatın
alkışlanması gerektiği kanısındayım.

Cumhuriyet'te
veda yazısı
'Her şey için teşekkür
ederim!'

Attilâ İlhan, 12.09.2005 tarihli
Cumhuriyet gazetesindeki köşesinde, parantez açıp bir
süreliğine okurundan izin istedi.
10.10. 2005 Pazartesi
tarihli Cumhuriyet Gazetesi'nde ise İbrahim Yıldız,
"Cumhuriyet'ten Okurlara" adlı köşesinde, İlhan'ın gazeteden
ayrıldığının haberini verdi ve şöyle dedi:
"Yazarımız
Attilâ İlhan, yaşadığı sağlık sorunları nedeniyle bundan böyle
Cumhuriyet'teki yazılarına son verdi. Cumhuriyet adına İlhan'a
bugüne dek verdiği destekten dolayı teşekkür ediyoruz.
Sağlıklı günler dileğimizle, Attilâ İlhan'ın ayrılık
gerekçesini kendi satırlarıyla okurlarımızla paylaşalım:

"Bilmem söylemiş miydim, benim sicilimde bir enfarktüs
sabıkası vardır; geçtiğimiz yayın döneminde, -hekimlere
bakarsan, aşırı çalışmadan-, bazı arazı nüksetti, gazeteye
mümkün mertebe aksettirmeden, iki defa 'yoğun bakım'da kızağa
çekildim.
Yeni yayın dönemine başlamadan, görüşlerine
başvurduğum dört farklı hekimin dördü de, üzerimdeki yükü
hafifletmemin bir 'sağlık mecburiyeti' olduğunu belirtti;
dediklerine göre, iki yayınevi, bir gazete ve bir
televizyondaki yoğun çalışmayı
kaldıramazmışım.
Cumhuriyet'teki yıllarım, meslek hayatımın
en hareketli, en renkli, en bereketli yılları oldu. Her şey
-bilhassa tahammülünüz ve sabrınız- için, hepinize teşekkür
ederim."

Yorum
Oku | Yorum Yaz

GÜNCEL

An
gelir Attilâ İlhan ölür...
Ürperten
kuşku!
AKP'de
'Zihni Sinir'li tavuk eti tartışması
Havalimanında
'ateş' timi
Mahkeme
sonuçlansın
6
yıl sonra denetim noktası
Sultanahmet'te
şenlik
Tavuk
ve hindi eti satışı yüzde 40 düştü
4
günde 28 bin kutu ilaç satıldı
İngiltere'de
18 Türk'e gözaltı
'Göçmen
kuş ölümü olmaması normal'
DEHAP
il merkezinde örgüt dokümanları
İHD:
Polis koşulsuz serbest bırakılmalı
4
asırlık cami

Melih
AŞIK

Gizli
belgeler...(!)
AB Komiseri Olli Rehn Ankara'ya
neden geldi? ...

Hasan
PULUR

Kitap,
futbol, iftar Sakal-ı Şerif ve müzakere
basını...
İNSANIN bazen umudunu kaybettiği anlar
vardır...

Çetin
ALTAN

Köylü-kentli
farkı, İslam-Hıristiyan ayrışmasına
dönüşünce...
"Onlar-biz", "biz ve yabancılar"
ayrımları; "...

2003 yılında neler oldu

2004 yılında neler
oldu

© 2005 Milliyet