Sık Kullanılanlara Ekle

Açılış Sayfası Yap

İletişim    Kurumsal

04 Ekim 2005 / Salı

Milliyet Online    Emlak    Arabam    Kariyerim
Cumartesi
Pazar
Ege
Seri İlanlar

» Detaylı Arama

SON
DAKİKA

ANA
SAYFA

YAZARLAR

SİYASET

EKONOMİ

FİNANS

DÜNYA

SPOR

GÜNCEL

YAŞAM

MAGAZİN

ASTROLOJİ

TEKNOLOJİ

HAVA
DURUMU

OMBUDSMAN

ÇİZERLER

Bilişim

Eğitim

TV
Rehberi

Tatil

Haber İndeksi Arşiv Haberci Üyelik Bülten

Hızlı Erişim Son Dakika Ana
Sayfa Bugünkü
Gazete Güncel Siyaset Ekonomi Finans Yazarlar Spor Dünya Yaşam Magazin Sağlık Kadına Özel Astroloji Otomobil Çizerler Teknoloji Tv Rehberi İş
Yaşamı Ombudsman
Hava Durumu
Cumartesi Pazar Ege
Kitap Sinema Business Vitrin Eğitim Mizah

Kriz
böyle çözüldü

Türkiye'ye 'imtiyazlı ortaklık'
öneren Avusturya, pazarlıklar sonucu ısrarından vazgeçti.
Rumlara NATO yolunu açan 5. madde krizi ise, 'Ankara'nın veto
hakkı elinden alınmadı' yönünde 'Başkanlık açıklaması'
yapılmasında anlaşılmasıyla aşıldı

Utku Çakırözer - Ankara

AB,
tarihinde ilk kez nüfusunun çoğunluğu Müslüman olan bir ülke
ile tam üyelik müzakerelerine otururken Türkiye, Avrupa
hedefinde dönüşü olmayan bir yola girdi. Görüşmeleri, "tam
üyelik dışı alternatifler" önererek tıkayan Avusturya engeli,
uzun pazarlıklar sonunda aşılmasına rağmen, Müzakere Çerçeve
Belgesi'nde (MÇB) Rumların NATO ve diğer uluslararası
kuruluşlara girişine olanak tanıyan ifadelerde değişiklik
yapılmaması, dün gün boyu süren krizin ana nedeni oldu.
Pazarlıklar, 25 AB üyesinin, "Türkiye'nin veto hakkının zarar
görmeyeceği"nin vurgulandığı bir başkanlık açıklaması
yapmasına rıza göstermesiyle aşıldı.
Lüksemburg'da yapılan
AB dışişleri bakanları toplantısında, Avusturya, "tam üyelik
dışı alternatifler" ısrarından pazarlıklar sonucu geri adım
atarken, asıl kriz dün Kıbrıs konusunda yaşandı. Türkiye'nin
MÇB'yi kabul için değiştirilmesini istediği "Türkiye'nin, AB
üyelerinin uluslarası kuruluşlara üyeliği konusundaki
politikalarını AB politikaları ile uyumlu hale getirmesi
gerekir" ifadelerinin yer aldığı 5. madde (sonra 7. madde
oldu), dün sabah İngiltere tarafından Ankara'ya iletilen ilk
taslakta aynen yer aldı.
Bakan Gül, İngiltere Dışişleri
Bakanı Jack Straw'a belgenin bu haliyle kabul edilmeyeceğini
ve Lüksemburg'a gitmeyeceğini bildirdi.

İngiliz
mektubuna ret
Türkiye'nin talebini AB'ye getiren
İngiltere, başını Rumların çektiği bazı ülkelerin direnişiyle
karşılaştı. Belgeyi değiştirmeyeceklerini belirten üyeler,
İngiltere'nin "başkanlık" açıklaması ile Ankara'yı ikna
etmesini önerdi.
Ankara ise, Helsinki Zirvesi'nde
Finlandiya'nın Türkiye'yi adaylık statüsüne ikna etmek için
kullandığı "dönem başkanının tek taraflı mektubu" şeklinde
AB'yi bağlamayan bir öneriyi kabul etmeyeceğini vurgulayarak
"AB üyelerinin tamamının onayını alan" düzeltme ya da
değişiklik önerileri beklediğini İngiltere'ye iletti.

Ankara ile Rumlar arasında kalan İngiltere, belgedeki
ifadelerin Türkiye'nin uluslarası kuruluşlardaki veto hakkını
elinden almadığı anlamını içeren bir "Başkanlık açıklaması"
kaleme alarak Konsey'in onayına sundu. 25 üye tarafından kabul
edilen, "AB Konseyi'nin Rızasını Alan Başkanlık Açıklaması"
başlıklı bir paragraflık dokümanda şu ifade yer aldı:

"Çerçeve Belge'nin tüm ilgili uluslarası kuruluşlarla
ilgili 7. paragrafı, bu kuruluşların ya da üyelerinin ya da AB
üyelerinin karar verme özerkliği ve haklarına halel getirecek
şekilde yorumlanamaz."
Bu açıklama için Ankara'nın ikna
edilmesinde, AKP binasında 3 saat süreyle kalan İngiltere'nin
Ankara Büyükelçisi Peter Westmacott'un önemli rolü oldu.
Bu
açıklama, müzakerelerin başlamasına ilişkin AB kararının kapak
sayfasında yer aldı. AB Konseyi'ni, "Müzakere Çerçeve Belgesi"
ile "Dönem Başkanı'nın açış konuşmasını" onaylamaya davet eden
kapak sayfasında, "Çerçeve Belge'nin 7. maddesine ilişkin
başkanlık açıklaması tutanağının üzerinde de görüş birliğine
varıldığı" yönünde ifade yer aldı.
Açıklamanın MÇB'nin
hukuki bir parçası olmaması, "Türkiye'nin başta NATO olmak
üzere uluslararası kuruluşlarda Rumların üyeliğine yönelik
veto hakkını kaybettiği" yorumlarına yol açtı. Ancak
diplomatik kaynaklar, "Türkiye'nin AB üyelerinin uluslararası
kuruluşlara üyeliğine engel olmaması" yönündeki 7. madde ile,
Türkiye'nin haklarını kullanabileceğini ifade eden Başkanlık
açıklamasının birbirinin zıttı olduğunu belirterek, "iki
tarafın da kendisi için kullanabileceği bir yapıcı belirsizlik
(constructive ambiguity) durumu yarattık" ifadesini
kullandılar.

ABD yine devrede
İngiltere'nin
hazırladığı formülün oluşturulması ve Türkiye ile Rum Kesimi
tarafından kabul edilmesinde ABD yönetimi de devreye girdi.
ABD Dışişleri Bakanı Rice, dün Kızılcaham'dan Ankara'ya
dönmekte olan Başbakan Erdoğan'ı arayarak 25 dakika görüştü.
Erdoğan'ın otomobilinin durdurulduğu görüşme sırasında Rice,
düzenlemenin Rumlara NATO üyeliği yolunu açmayacağı yönünde
"sözlü garanti" verdi.
Varılan uzlaşmanın ardından Gül,
Babacan'la birlikte 21.35'te Lüksemburg'a hareket etti. Aynı
dakikalarda MÇB'yi onaylayan AB Daimi İşler Konseyi,
Lüksemburg'a gelen Gül ile buluşarak müzakereleri resmen
başlattı.

Avrupa yolunda imzası olanlar

DIŞİŞLERİ BAKANI FATİN RÜŞTÜ ZORLU: Menderes hükümetinin
Dışişleri Bakanı Zorlu, Yunanistan'ın Temmuz 1959'da AT'ye
ortaklık için başvuruda bulunmasından 16 gün sonra ortaklık
başvurusu yaptı.

BAŞBAKAN İSMET İNÖNÜ: İnönü hükümeti adına Dışişleri
Bakanı Feridun Cemal Erkin, Ankara Anlaşması'nı 12 Eylül
1963'te imzaladı.

BAŞBAKAN SÜLEYMAN DEMİREL: Demirel'in döneminde Dışişleri
Bakanı İ. Sabri Çağlayangil, Katma Protokol'ü 1970'te
imzaladı.

BAŞBAKAN TURGUT ÖZAL: 14 Nisan 1987'de Özal hükümeti, tam
üyelik başvurusuna ilişkin mektubu Brüksel'de sundu.

BAŞBAKAN TANSU ÇİLLER: Türkiye'yi Gümrük Birliği'ne sokan
anlaşma, Çiller'in döneminde 1 Ocak 1996'da yürürlüğe girdi.

BAŞBAKAN BÜLENT ECEVİT: DSP-MHP-ANAP koalisyon hükümetinin
başbakanı olan Ecevit, 11 Aralık 1999'da Helsinki'deki
zirvede, Türkiye'ye adaylık statüsü kazandırdı.

BAŞBAKAN RECEP TAYYİP ERDOĞAN: AB Anayasası Nihai
Senedi'ne 29 Ekim 2004'te Roma'da imza koyan Erdoğan, 17
Aralık 2004 Brüksel Zirvesi'nden tam üyelik müzakerelerinin 3
Ekim 2005'te başlatılması kararının çıkmasını sağladı.

Bir günde ne oldu?

01.45: İngiltere'nin AB'den Sorumlu Bakanı Douglas
Alexander, Bakan Gül'ü arayarak, görüşmelerin sabaha (dün
sabah) kalabileceğini aktardı.

02.00: Gül, Babacan ve Dışişleri heyeti, Türkiye'nin
izleyeceği politika alternatiflerini belirledi.

09.30: İngiltere'nin Ankara Büyükelçisi Westmacott,
Dışişleri'ne giderek, gece Avusturya ile varılan uzlaşma
metnini iletti.

12.25: Dışişleri Sözcüsü Namık Tan, AB'nin Müzakere
Çerçeve Belgesi'ne ilişkin değişiklik tekliflerinin hepsini
reddettiklerini açıkladı.

12.35: Erdoğan, "Blöf yapmıyoruz. Türkiye'nin milli
menfaatlerine uygun duruşumuzu koruyoruz" dedi.

13.30: Erdoğan, Kızılcahamam'dan Ankara'ya dönerken yolda
ABD Dışişleri Bakanı Rice'la telefon görüşmesi yaptı.

14.50: Erdoğan, AKP MYK ve Bakanlar Kurulu üyeleriyle bir
araya geldi.

15.00: 18.00'de yapılması öngörülen müzakere açış
töreninin ertelendiği Türkiye'ye bildirildi.

15.55: Babacan ve diplomatlarla AKP Genel Merkezi'ne gelen
Gül, "Durum hâlâ belirsiz" dedi.

16.00: Müzakere Çerçeve Belgesi'nin son hali Ankara'ya
ulaştı.

16.15: AB, Avusturya'nın, "ortak hedefimiz tam üyeliktir"
cümlesine itirazını geri çektiğini Ankara'ya bildirdi.

16.30: Erdoğan, Almanya Başbakanı Schröder ve İtalya
Başbakanı Berlusconi ile telefon görüşmesi yaptı.

17.15: Erdoğan, Gül ve Babacan ile üçlü görüşmeye geçti.

18.20: İngiltere Elçisi Westmacott, AKP Genel Merkezi'ne
geldi.

20.00: Yabancı ajanslar, 1. ve 5. maddelerle ilgili
anlaşmanın sağlandığını bildirdi.

20.10: Avusturya'nın Çerçeve Belge'yi onayladığı Ankara'ya
iletildi.

20.20: AB'den mutabakatın sağlandığı bildirildi.

20.40: AB Komisyonu Başkanı Barosso, Erdoğan'ı arayarak,
"Sizi bir an önce AB'de görmek istiyoruz" dedi.

20.55: Gül, "Mutabakata vardık, Lüksemburg'a yola
çıkıyoruz" dedi.

21.10: Westmacott, 3 saat süren toplantının ardından,
"Anlaşma sağlandı. İnşallah geç saatlerde müzakereler
başlayacak" dedi.

21.30: Gül ve Babacan, Ata uçağı ile Lüksemburg'a hareket
etti.

21.35: AB Konseyi'nin Müzakere Çerçeve Belgesi'ni
onayladığı bildirildi.

01.55: İngiltere, Türkiye ile tam üyelik müzakerelerinin
başladığını açıkladı.

AB'de zaman durduruldu

Lüksemburg
ile Ankara arasında saatler süren çetin pazarlıklar nedeniyle
daha önce 18.00'de yapılması öngörülen müzakere açış töreni,
önce TSİ 22.30'a, sonra da 00.15'e ertelendi. Tören tarihinin
3 Ekim'i aşması "Müzakereler 4 Ekim'de açılmış oldu"
tartışmasını doğurdu. Ancak diplomatik kaynaklar, "AB içinde
bir konuda anlaşma sağlanamayınca, tartışma günlerce sürse de,
belirlenen tarih geçerli olur. Bu diplomatik gelenek 'saatler
durdu' diye ifade edilir" dediler. Dışişleri bürokratları da,
törenin 18.00'de yapılmayacağının açıklandığı dakikalarda
"saatlerin durduğunu" kaydetti. Saatlerin durmasıyla, Türkiye
ile müzakerelerin 3 Ekim 2005'te başlayacağını ilan eden AB,
taahhüdüne uymuş oldu.

Yorum
Oku | Yorum Yaz

SİYASET

Kriz
böyle çözüldü
Askeri
bando AB'ye bozuk çaldı!
'Üs'
olarak AKP'nin seçilmesine tepki
MHP
mitingi gün boyu ekranlardaydı
'AB
ile tokalaşırsak parmaklarımızı saymak
zorundayız'
Özkök:
Liderliği hamaldan öğrendim
'Dün
söylediklerini bugün inkâr etme'
Denktaş'a
vize yok
'Yeni
parti' kararı netleşiyor

Taha
AKYOL

Bir
virajı daha aldık
TÜRKİYE her adım attığında yeni
bir engelle k...

Fikret
BİLA

Baykal-Gül
görüşmesi
Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, akşam
saatleri...

Hasan
CEMAL

Tarihi
yürüyüşe devam!
Evet, Türkiye yüzü Batı'ya dönük
tarihi yürüy...

Güneri
CIVAOĞLU

Yıldızlara
yürümek...
Gül ve Babacan'ı Lüksemburg'a taşıyan
uçağın ...

Derya
SAZAK

3
Ekim dönemeci
Lüksemburg'da gün boyu devam eden
pazarlıklar...

AB Ulusal Programı (Giriş ve Siyasi
Kriterleri)

AB - Katılım Ortaklığı Belgesi

Kopenhag
Kriterleri

© 2005 Milliyet