10:40

03 Mayıs 2005 /
Salı

İngiliz arşivlerinden 'soykırım' iddialarına tokat gibi cevap...

Remzi Öner Özkan bildiriyor

İngiliz hükümet arşivlerini
tutan "İngiltere Ulusal Arşivi", Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı
topraklarında bulunan halklar arasındaki çatışmaların, "büyük devletlerin
politikalarının sonucu olduğunu" ve gelişmelerin Osmanlı topraklarındaki
tüm halklara acılar çektirdiğini
gösteriyor.
Birinci Dünya Savaşı
sırasındaki acı olaylar, Balkanlar’dan Türkler, diğer Müslümanlar ve öteki
halkların da göç ettirildiği daha geniş bir sürecin, yani Birinci ve
İkinci Balkan savaşlarıyla başlayan, Osmanlı’nın dışarıdan parçalanması
sürecinin bir parçası olarak kabul
ediliyor.
Bazı Ermeni grupların ve
Ermenistan’ın, o dönemdeki tüm gelişmeleri, uluslararası koşulları göz
ardı ederek, yalnızca Ermeniler 1915 yılında sorunlarla karşılaşmış gibi
yansıttıkları olayları, İngiliz resmi arşivleri daha kapsamlı bir bakış
açısıyla değerlendiriyor.
O tarihlerde
meydana gelen gelişmeleri yalnızca 1914’te başlayan Birinci Dünya Savaşı
içindeki bir durum olarak değil, Osmanlı İmparatorluğu’nun dağıtılması
süreciyle, yoğun göç ve sürgünlerin olduğu 1912 Birinci Balkan Savaşı’nın
çıkışıyla birlikte ele alıyor.
İngiliz
arşivcilerin değerlendirme yazısında, Osmanlı topraklarındaki halkların,
Birinci ve İkinci Balkan savaşları ile Birinci Dünya Savaşı sırasında
büyük devletlerce uygulanan "zorla yeni sınır benimsetme politikalarının
kurbanı olduğu" belirtiliyor.
İngiliz
Ulusal Arşivi’ne ait olan ve arşivdeki belgelere ulaşım imkanı veren
"www.nationalarchives.gov.uk" internet adresindeki "Mülteciler ve
Azınlıklar" başlıklı bölümde, Avrupa’daki tüm mülteci sorunlarıyla ilgili
İngiliz resmi belgelerinin tasnif bilgileri yer alıyor. Bu bölümde,
Osmanlı İmparatorluğu’nun dağılma dönemiyle ortaya çıkan bu tür sorunlarla
ilgili binlerce cilt tasnif edilmiş belgenin, İngiliz Ulusal Arşivi’nin
"FO-78, FO-195, FO-421 ve FO-424" kodlu kataloglarında bulunduğu
belirtiliyor.
Bu bölümle ilgili
değerlendirme yazısı ise, "Avrupa’da 20.

yüzyıldaki mülteci hareketleri, Osmanlı İmparatorluğu’nun dağılma
süreciyle; bu imparatorluğun bir zamanlar yönettiği topraklarda
milliyetçiliğin uyanmasıyla başlar"
deniliyor.

BÖLGEDEKİ MİLLİYETÇİLİK
HAREKETLERİ

Osmanlı’nın
dağıtılmasının yol açtığı nüfus sorunlarına ait belgelerin tasnif edildiği
arşiv bölümünün genel değerlendirmesinin yapıldığı bu yazı, şöyle devam
ediyor:
"Bölgedeki milliyetçilik
hareketleri, Türkiye’nin Avrupa’daki hemen hemen bütün topraklarını
kaybettiği ve ülkenin Avrupa kesiminde yalnızca İstanbul ile çevresindeki
küçük bir bölgeyi kendisine bırakan 1912 Birinci Balkan Savaşı’na yol
açmıştır. İkinci Balkan Savaşı ise 1913’te, Yunan ve Bulgar
milliyetçiliğinin birbirine karşı
husumeti
nedeniyle başladı. 1914 yılında
Birinci Dünya Savaşı’nın çıkışı ise, var olan çatışmayı daha da karmaşık
bir hale getirdi. Bu savaşta Yunanistan ve Sırbistan müttefik kuvvetlere
(İngiltere, Fransa ve Rusya’dan oluşan itilaf devletleri); Bulgaristan ve
Türkiye ise merkezi kuvvetlere (Almanya ve Avusturya’dan oluşan ittifak
devletleri) katıldı. Kendisini giderek tırmanan çatışmanın içinde bulan
yerel halklar, büyük devletler arasındaki güç dengesi değişimlerinin
kurbanı oldu ve büyük devletlerle müttefiklerinin durumları değiştikçe, bu
yerel halklar da ya bizzat göçlerin hazırlayıcısı ya da kurban duruma
düştü."

"YAPAY YENİ SINIRLAR, YENİ SORUNLAR
DOĞURDU"

"Kapsamlı mülteci
hareketlerinin İkinci Balkan Savaşı sırasında bölgenin genel
karakteristiği olduğu" kaydedilen değerlendirme yazısında, "yüz binlerce
insanın, sınırların yapay biçimde yeniden belirlendiği bir ortamda, zorla
göç ettirildiğine" dikkat çekiliyor.

Yazıda, "Müttefiklerin (İngiltere, Fransa ve Rusya), Türkiye gibi savaştan
yenik çıkmış ülkelere zorla benimsettiği yeni sınırlar, yeni sorunlar
doğurdu" deniliyor.
Savaşı kazanan
Avrupa devletlerinin, bölgedeki halklar üzerinde yol açtığı bu sorunları
1919 Paris barış konferansında çözmeye çalıştığı kaydedilen
değerlendirmede şu ifade kullanıldı:

"Siyasetçilerin 1919 yılında düzenlenen Paris barış konferansındaki
amaçları, barışın kalıcı olmasını güvence altına alacak bir siyasal çözüme
ulaşmaktı. Müttefik güçlerin (itilaf devletleri) bu amaçla aldıkları bir
dizi önlem arasında, halkları, etnik, dinsel ve siyasal olarak bağlı
oldukları topraklardan zorla, belki ayrımcılığa tabi tutulmayacakları ve
biraz daha güvenli olacakları topraklara göç ettirmek de vardı.
Neuilly-sur-seine’de 27 Kasım 1919’da imzalanan antlaşma, etnik, dinsel ve
ulusal temellere dayalı olarak kabul ettirilmiş bir çözümdür."
"http://www.catalogue.nationalarchives.gov.uk/rdleaflet.asp?sleafletı
d=312" internet adresinde bulunabilecek bu değerlendirme yazısının atıf
yaptığı belgelerin bazılarının tasnif başlıkları
şöyle:
"1) Foreign Office, embassy,
Ottoman Empire, c 1782-1923; 2)
Foreign
Office, consulates, Ottoman Empire, c 1782-1923; 3) Foreign Office,
embassy, Turkey, 1923-1968; 4)Foreign Office, consulates, Turkey,
1923-1968." O tarihlerde bölgede bulunan İngiliz diplomatlarının, askeri
görevlilerinin ve diğer yetkililerin resmi yazışmaları da dahil olmak
üzere milyonlarca belgenin yer aldığı bu arşiv bölümüyle ilgili bu genel
değerlendirme yazısı, Osmanlı’nın son dönemindeki nüfus hareketlerinin, bu
arşivi tasnif eden İngiliz tarihçilerce nasıl yorumlandığını gösteriyor.
Bu değerlendirme yazısında, o dönemde yalnızca Ermenilerin değil, birçok
halkın acılar çektiği görüşü, "Büyük devletlerle müttefiklerinin durumları
değiştikçe, yerel halklar da ya bizzat göçlerin hazırlayıcısı ya da
kurbanı duruma düştü" ifadelerinde dikkat
çekiyor.

•  Schröder
Türkiye'ye geliyor...

•  Alman
aydınlardan Fransızlara 'evet'
mektubu
•  Radikal
yahudilerden Şaron'un ölümü için dua
çağrısı

Yorum
Oku | Yorum Yaz

© 2005 Milliyet