<  İ N T E R N E T  B A S K I S
I  >

29 Haziran
2005

Kodunuz:
Şifreniz:

(Üye olmak
istiyorum)

Bugünkü
Radikal
Ana
Sayfa
Sıcak
Haber
Yazarlar
Yaşam
Türkiye
Politika
Yorum
Dış
Haberler
Ekonomi
Spor
Kültür/Sanat
Haber
Listesi
Sanal
Alem
Radikal2
Cumartesi
Kitap

En
aktif üyeler

Günün Sözü
Hayat bir
sürprizler serisidir. Öyle olmasaydı ne yaşanmaya, ne de korunmaya
değerdi.
EMERSON

Tarihte Bugün
Takvimler 29 haziran tarihini gösterdiği zaman...

1999
yılında,
Yasadışı terör örgütü PKK'nın Lideri Abdullah
Öcalan, vatana ihanet suçundan ölüm cezasına çarptırıldı.
1977 yılında,
Divriği
demir çelik tesislerinde grev başladı.

Yazdır Yolla | Arşive
Ekle

Politika

Erdoğan'ın gecikmiş
Azerbaycan ziyareti ve İran

Murat
Yetkin

Bakü, sonbaharda seçime gidiyor. Ankara,
güçlü ve demokratik Azerbaycan taraflısı

29/06/2005 (1916 kişi okudu)

Başbakan Tayyip Erdoğan'ın yarın başlayacak Azerbaycan temasları,
bölgede hararetli gelişmelerin yaşandığı bir dönemde gerçekleşiyor.
Aslında geçen yıl yapılması gereken, ancak hareketli Avrupa Birliği
diplomasi trafiği nedeniyle yapılamayan gezi, bu yönüyle gecikmeyi
bir avantaja dönüştürme ihtimalini de ortaya çıkarıyor.

Bölgedeki önemli gelişmelerin başında geçtiğimiz hafta sonu
sonuçlan İran cumhurbaşkanlığı seçimleri geliyor. İran halkının
yüzde 60 gibi açık bir tercihle lider seçtiği İslam devrimcisi
Mahmud Ahmedinecad, öyle anlaşılıyor ki iktidarını ABD yönetiminin
son dönemde İran üzerine kurduğu baskı politikasına borçlu.
Washington dünyanın bu bölgesinde işlerin Batı demokrasilerinde
yürüdüğü gibi yürümediğini, önündeki Saddam Hüseyin örneğine rağmen
saptayamamış görünüyor. ABD, İran halkının atom bombasına sahip olma
hakkı bulunduğunu söyleyen Ahmedinecad ile hem atom programı, hem de
Irak'taki Şii çoğunluğun direniş saflarına katılmaması için daha
fazla muhatap olmak zorunda kalabilir. Nitekim Rusya, Ahmedinecad'ın
seçilmesinden hemen sonra, İran ile altı atom enerjisi santralı daha
üretmek için anlaşmaya varmak üzere olduğunu açıkladı.
İran'daki
her gelişme, Rusya'yı olduğu kadar, Azerbaycan'ı da etkiliyor. 8
milyonluk Azerbaycan nüfusundan daha fazla Azeri, İran'da yaşıyor.
Buna karşın Azeri Türklerinin çoğunluğu, tıpkı İranlı Müslümanların
çoğunluğu gibi Şii. Azerbaycan, bağımsızlığını kazandığı 1991
yılından bu yana ülke üzerindeki İran'ın etkilerine temkinli
yaklaşıyor.
Yalnızca bu da değil. Geçen ay ham petrol
pompalanmaya başlanan ve ekim ayında Akdeniz'deki ilk tankeri
yüklemeye başlaması beklenen Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı, Hazar
havzası petrollerinin dünyaya açılması üstündeki Rusya ve İran
tekelini kırmış olacak. Bu projeye Kazakistan'ın ve Hazar üzerinden
kurulacak hat ile ve gaz boyutuyla Türkmenistan'ın da dahil olması
ihtimali, Hazar kaynaklarının sahipliği ve işletilmesi konusunda
kendi iddiaları bulunan İran ve Rusya'nın bir başka ortak noktasını
öne çıkarıyor.
Hazar güvenliği, enerji kaynakları ve arz
güvenliği açılarından ABD'nin de yakın ilgisi içinde. Azeri hükümeti
tarafından 2003 yılında kurulan Hazar Devriyesi, ABD'nin Avrupa
Komutanlığı (EUCOM) ile işbirliği içinde. ABD Savunma Bakanı Donald
Rumsfeld, 12 Nisan 2005'te Bakü'ye ziyaretinde, bu ülkeye yeni bir
üs açma niyetinde olmadıklarını, ancak Azerbaycan ile askeri
işbirliğini güçlendireceklerini söyledi. Rusya'nın Pravda gazetesi,
ertesi gün bu sözleri ABD'nin Azerbaycan üzerinden İran'ı vurma
planı olarak ilan etmekte gecikmedi.
Bu durumda İran ve
Rusya'nın üç yönünden Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye arasında
kalmış Ermenistan'a destek vermeleri ve Ermenistan'ın Dağlık
Karabağ'daki işgaline kayıtsız kalmaları şaşırtıcı olmamalı. Bir
Türk diplomatı, Ermenistan'ın Karabağ konusundaki son uzlaşmaz
açıklamalarının, hükümetin sınır kapısının açılması yönündeki
planlarını geciktirdiğini söylüyor.
Türkiye, ortak çıkarları
gereği, Azerbaycan'ın ABD ve Avrupa ülkeleriyle ilişkilerinin
güçlenmesinden yana.
Ancak bu noktada ortaya bir sorun daha
çıkıyor. Önce (BTC hattının da geçtiği) komşu Gürcistan'da, sonra da
Ukrayna'da (Batı hükümetlerince desteklenen) halk hareketleri
sonunda meydana gelen iktidar değişiklikleri, İlham Aliyev yönetimi
üzerinde belli bir baskı meydana getiriyor. Aliyev, CNN Türk'ten
Gürkan Zengin'in sorularına verdiği yanıtta, ülkesinde bir 'kadife
devrim' olmayacağını, çünkü ülkesinde 'halkla iktidarın birbirine
uzak olmadığını' söylüyor. Aliyev, kendisine muhalif İsa Gamber'in
İstanbul'da, Gürcistan ve Ukrayna devrimlerine destek veren açık
toplum kuruluşlarının başındaki ABD'li girişimci George Soros ile
görüştüğü haberlerinden de rahatsız olmadığını söylüyor.
Ankara,
Azerbaycan'ın dış baskıya maruz kalmadan daha fazla demokrasi
yönünde adımlar atmasından ve bir yandan da güçlenmesinden yana.
BTC'nin işlemeye başlaması ardından kasımda yapılacak Azeri genel
seçimleri, buna vesile olabilir. Dışişleri Bakanı Abdullah Gül ile
Azeri Dışişleri Bakanı Elmar Memmedyarov'un önceki gün Ankara'dan,
Yemen'deki İslam Konferansı Örgütü toplantısına birlikte (Gül'ün
uçağıyla) giderlerken konuştukları konular arasında bu da vardı.

Erdoğan'ın bugün Gürcistan sınırında baraj açılışı yaptıktan
sonra gideceği Bakü'de yarın yapacağı temaslarda da olacağa
benziyor.

Murat
Yetkin arşivi - Diger
Yazarlar

Yazdır | Yolla | Arşive
Ekle

Şu ana kadar
değerlendirmeye katılan 7 üyemizin puan ortalamasını yanda
görebilirsiniz. Puan verme işleminden yalnızca üyelerimiz
faydalanabilir.

puan
8

Politika sayfasındaki diğer haberler

AB ile baraj
atışması

Erdoğan: Çocuk
olmayın

İran'da son
mu, başlangıç mı? - Haluk Şahin

Sezer'e 'C'
dediler

Anavatan bir
arttı CHP bir azaldı

Yakında bizim
sinemada - Mine G. Kırıkkanat

Biz, iktidarla
bir aile değiliz - Hakkı Devrim

CHP'den AB
için üç koşul

Erdoğan'a
bağıran sicilini unutmamalı

VIP'e Avrupa
düzeni

'Madımak Oteli
barış müzesi olsun'

ÖZLÜ SÖZ #167

"Şebnem Dönmez'i geçtiğimiz
günlerde Bebek'teki Garanti Bankası'nın önünde sıra beklerken gördük.
Güzel oyuncu, bir banka işlemi için geldiği Garanti Bankası'nda, kapıya
kadar sıra olduğunu görünce normal vatandaşlarla birlikte sıraya girip
işlemini yaptır"
Şebnem Dönmez, bir ara kraliçe
oldu da biz mi kaçırdık?

Haber Arama

Site içinde aradığınız habere
ait anahtar kelimeleri aşağıya yazıp 'Ara' düğmesine basınız.

Detaylı Arama
/ Eski
Sayılar

ÇİZGİLER

Dilbert

Garfield

Cathy

Babalar

Cilalı
Taş Devri

Tehlikeli
İlişkiler

Ademler
ve Havvalar

Künye | Reklam Tarifesi
| İletişim
Sayfası | Eski
Sayılar | Sıkça Sorulan
Sorular | Kampanya Sözleşmesi |

© Radikal
internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları
Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik
bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan
kullanılamaz.