Sık Kullanılanlara Ekle

Açılış Sayfası Yap

İletişim    Kurumsal

24 Haziran 2005 /
Cuma

Milliyet Online    Kariyerim    Business
Arabam    Cumartesi
Pazar
Ege
Seri İlanlar

» Detaylı Arama

SON
DAKİKA

ANA
SAYFA

YAZARLAR

SİYASET

EKONOMİ

FİNANS

DÜNYA

SPOR

GÜNCEL

YAŞAM

MAGAZİN

ASTROLOJİ

TEKNOLOJİ

HAVA
DURUMU

OMBUDSMAN

ÇİZERLER

Bilişim

Eğitim

TV
Rehberi

Tatil

Haber
İndeksi Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten

Hızlı Erişim Son
Dakika Ana Sayfa Bugünkü Gazete Güncel Siyaset Ekonomi Finans Yazarlar Spor Dünya Yaşam Magazin Sağlık Kadına Özel Astroloji Otomobil Çizerler Teknoloji Tv Rehberi İş
Yaşamı Ombudsman
Hava Durumu
Cumartesi Pazar Ege
Kitap Sinema Business Vitrin Eğitim Mizah

Avrupa
yazıları (4)
Model kavgası, değişim
krizi!

Avrupa
Birliği krizde! Neyin krizi bu?.. Önce Fransa'yla Hollanda'da
yeni anayasaların reddi, arkasından zirvede bütçe kapışması ve
kilitlenme... Sonra da euro'nun dolar karşısında inişe
geçişi...
Günlerdir aynı sorular:
AB'de gidiş nereye?
Yaşanan neyin krizi? Kökleri ne kadar derinde? Bundan sonra
iyice çözülür mü, yoksa toparlanır mı AB?
Kafalar
karışık.
Ancak, ağaçların üstüne çıkıp bakınca bir noktanın
belirginleştiği söylenebilir. Avrupa'da yaşanmakta olan krizin
perde arkasında bir model kavgası var. Bu kavgaya belki
değişim krizi de denebilir.
Bu çerçevede Avrupa Birliği
için karşılığı aranan bazı sorular akla takılıyor:Amerika'yla,
Asya'yla, daha doğrusu bir Çin'le, bir Hindistan'la rekabet
edecek ekonomik güce sahip olabilecek mi Avrupa?
Küreselleşmenin sorunları ile baş edebilecek mi? Bunun için
ekonomide gerekli yapısal ve de radikal reformları
gerçekleştirebilecek mi?
Avrupa bunları
yapamadı.
Yapamadığı için de işsizlikle doğru dürüst
mücadele edemiyor. Bugün Avrupa Birliği'nde toplam 20 milyon
işsiz var.
Büyüme hızı çok düşük.
Tarım alanında uzun
yıllardır reformcu adımlar atılamadığı için AB bütçesinin
yüzde 42'si, toplam nüfusun yüzde 5'ini desteklemek için
ayrılıyor. Bunun yüzde 22'si de Fransa'ya gidiyor. Başta
İngiltere olmak üzere, Hollanda'yı, İsveç'i isyan ettiriyor bu
dengesizlik...
İşgücü piyasasının esneklikten yoksunluğu,
vergi ve sosyal güvenlik düzenindeki ağırlık ve katılıklar
yıllardır ekonomik büyümeyi frenliyor. Küresel rekabette
Avrupa'yı zorluyor, geride bıraktırıyor.
İşsizlik bu
nedenle makul bir düzeye indirilemiyor AB'de.
Avrupa, böyle
giderse, jeopolitik açıdan gitgide önemsizleşecek, dünya
sahnesinde siyasal oyuncu olarak nüfuzunu yitirmeye başlayacak
ve küresel siyasette Amerika'dan sonra Asya'yla da aşık atamaz
hale gelebilecektir.
AB açısından bütün bu olumsuzlukların
altında ekonomi yatıyor. Ekonomisini adam edemediği için
krizde AB. Ve bu konuda iki ülke özellikle eleştiri oklarına
hedef oluyor:
Fransa'yla Almanya.
Bu iki ülke özellikle
son on yıldır yapısal ekonomik sorunlarını çözemedikleri için
kendileriyle birlikte AB'yi de aşağıya çekiyorlar.
İşte
model kavgası burada ortaya çıkıyor. Değişim krizi bu
çerçevede kendini belli ediyor.
Ekonomik alanda
Thatchter'dan beri, Başbakan Blair'le de reformcu raydan
ayrılmayan İngiltere şimdi bu model kavgasında liderliğe aday
bir ülke konumuna geliyor. Bu açıdan Hollanda, İsveç'le
birlikte AB'ye geçen yıl üye olan 10 ülkenin çoğunluğu da bu
model kavgasında Blair'in ekonomi anlayışına yakın bir çizgide
yer alıyorlar.
Özetle deniyor ki:
İşsizlikle gerçekten
mücadele edilecekse, refah düzeyi sistemli biçimde
yükseltilecekse, bunun için ekonomik büyümeyi köstekleyen
frenlerden kurtulmak şarttır; bunun yolu da AB'de ekonomiyi
daha liberal bir raya oturtmaktan geçiyor; başka türlü
küreselleşmenin sorunlarıyla başa çıkamaz Avrupa...
Şu
sözler, İngiliz Dışişleri Bakanı Straw'un:
"Avrupa'daki
bölünmenin düğümlendiği yer şudur: Gelecekle baş edebilecek
bir Avrupa mı? Yoksa geçmişin tuzağına düşmüş bir Avrupa
mı?"
Model kavgası bu.
Değişim krizi bu sözlerde
yatıyor.
İngiltere Başbakanı Blair'in yakın çevresinden
olan, halen AB'nin ticaretten sorumlu komiserliğini yapan
Peter Mandelson'ın şu sözleri de Avrupa Birliği içindeki
'model kavgası'nın çerçevesini çiziyor:
"Küreselleşmeyi
sosyal adaletle evlendirebiliriz. Avrupa'da pazarları daha çok
açarak ve ekonomik reformları gerçekleştirerek küreselleşme
oyununda 'kazananlar'la 'kaybedenler' arasındaki uçurumu
azaltabiliriz. Bunun için Avrupa'da yeni bir mutabakat
bulunabilir."
Avrupa'daki bu yeni mutabakat arayışının
tarafları arasında, Fransa ve Almanya'da iktidar yürüyüşünü
sürdüren Sarkozy ve Merkel gösteriliyor.
Gerek Chirac'ın
yerine geçmeye hazırlanan sağcı Sarkozy ile sonbaharda
Schröder'in yerine Başbakanlık koltuğuna oturmasına kesin
gözüyle bakılan muhafazakar Angela Merkel, ekonomide daha
liberal ve piyasa ekonomisine dönük reformcu anlayışların
temsilcileri olarak görülüyorlar.
Ama yine de Fransa'yla
Almanya'nın ekonomide daha devletçi, daha sosyal bir raydan
çıkarak, daha liberal yeni bir raya oturup oturamayacakları,
bunun için gerekli ekonomik ve toplumsal reformları başarıp
başaramayacakları, yani bir modelden diğerine geçip
geçemeyecekleri henüz bilinmiyor.
Kolay da gözükmüyor
bu.
Şimdilik öyle anlaşılıyor ki, Türkiye'yi de çok
yakından ilgilendiren ve temelinde model kavgası yatan değişim
krizi daha bir süre devam edecek. Yanıtlardan çok soruların ve
belirsizliklerin ağır bastığı bir dönem olacak bu.
Avrupa
yazılarının beşincisi yarın...

[email-masked]

Taha
AKYOL

Avrupa'da
'model' tartışmaları
AVRUPA, modellerini
tartışıyor. Bir tarafta, ...

Çetin
ALTAN

Çalışın,
çalışın, çalışın; çalışmayın, çalışmayın,
çalışmayın..
Bizim doğum günü tarihinin, artık
her yıl bir...

Melih
AŞIK

Promosyonlu
kurs
Samsun'un Kadıköy Camii'nde, 3 bilgisayar, 6
...

Fikret
BİLA

Kutan'dan
Gül'e sitem
Saadet Partisi (SP) Genel Başkanı
Recai Kutan...

Hasan
CEMAL

Model
kavgası, değişim krizi!
Avrupa Birliği krizde!
Neyin krizi bu?.. Önce...

Güneri
CIVAOĞLU

Çözüm
bizde
Türkiye insanı, en az İspanya insanı kadar
ko...

Abbas
GÜÇLÜ

En
iyi üniversiteler hangileri?
Adaylar için en iyi
üniversite, kazanılan üni...

Hurşit
GÜNEŞ

Tarım
sektörü sorunlu ama dilsiz
Türkiye tarım sorununu
çözmeden bir yere vara...

Mehmet Y.
YILMAZ

Vapurlardan
sonra sıra Haydarpaşa'da
Haydarpaşa Garı'yla
çevresi otel ve ticaret m...

Faik
ÖZTRAK

Öfkeyle
fiyatlar düşer mi?
Dünya ham petrol fiyatlarının
60 $/varile yak...

Hasan
PULUR

Tatil
günlüğü (3)
ADALET Ağaoğlu'nun "Damla Damla
Günler"ini ok...

Derya
SAZAK

Türkmen
cephesi
Irak Anayasası'nda, Türkmenlerin 3. asli
unsu...

Meral
TAMER

Kadınlarımızın
% 93'ünün pasaportu yok
Efes Pilsen tarafından 18
ilde, 1598 birimlik...

Ece
TEMELKURAN

Tatile
çıkalım!
Sabah erkenden çıkalım. Daha seslerimiz
geced...

Güngör
URAS

TMSF'ye
'Ödeyeceğim' diyen hapse girecek
Hayyam
Garipoğlu, devletin el koyduğu 21 bank...

Serpil
YILMAZ

Hacı
Mustafa Rahmi'den Mustafa Koç'a
Arçelik'in,
önceki akşam Rahmi Koç Müzesi'nde...

M. Ali
BİRAND

Türban
ve imam hatip çözülmeli...
Bitmiyor ve biteceğe
de benzemiyor.

© 2005 Milliyet