Sık Kullanılanlara Ekle

Açılış Sayfası Yap

İletişim    Kurumsal

11 Haziran 2005 /
Cumartesi

Milliyet Online    Kariyerim    Business
Arabam    Cumartesi
Pazar
Ege
Seri İlanlar

» Detaylı Arama

SON
DAKİKA

ANA
SAYFA

YAZARLAR

SİYASET

EKONOMİ

FİNANS

DÜNYA

SPOR

GÜNCEL

YAŞAM

MAGAZİN

ASTROLOJİ

TEKNOLOJİ

HAVA
DURUMU

OMBUDSMAN

ÇİZERLER

Bilişim

Eğitim

TV
Rehberi

Tatil

Haber
İndeksi Arşiv
Haberci
Üyelik
Bülten

Hızlı Erişim Son
Dakika Ana Sayfa Bugünkü Gazete Güncel Siyaset Ekonomi Finans Yazarlar Spor Dünya Yaşam Magazin Sağlık Kadına Özel Astroloji Otomobil Çizerler Teknoloji Tv Rehberi İş
Yaşamı Ombudsman
Hava Durumu
Cumartesi Pazar Ege
Kitap Sinema Business Vitrin Eğitim Mizah

Şeyhle
mürit!
NEW YORK

Başbakan
Erdoğan'ın Washington ziyaretinin sonuçlarını konuşuyorduk.
Türk heyetinden üst düzeyde bir yetkili, Amerika'nın
tutumundan şöyle yakındı:
"Bazen Amerika, 'Gel, benim
müridim ol!' diyor. 'Bana tabi ol!' diyor. Bu olmaz.
Amerika'nın her şeyine evet diyen, evet efendimci bir ilişki
yapısı iki ülkenin de yararına değildir."
Aslında bu yeni
değil.
Soğuk Savaş döneminde de Amerika böyleydi. Bir süper
güç olarak her dediğine selam çakılmasını ister, sözünden
çıkılmasından hoşlanmazdı. Bu konuda bazı örnekleri
Demirel'den de dinlemişimdir.

Önce
kalkınma
Ancak, Amerika'yla böyle evet efendimci bir
şeyh-mürit yapısı hiçbir zaman olmadı. Ankara'yla Washington
arasında çıkar birliği her zaman ağır bastı, ama görüş
ayrılıkları da eksik olmadı.
Bugün de farklı
değil.
Amerika'nın Soğuk Savaş sonrasında dünyada tek süper
güç olarak kalması da bunu değiştirmedi. Ayrıca, Amerika'nın
politikalarını sorgulamanın faydası Irak'ta yaşananlarla bir
kez daha ortaya çıktı.
Brookings Enstitüsü'nden Dr. Ömer
Taşpınar, Foreign Policy dergisinin son sayısı için yazdığı
uzun makalesinde şöyle demiş:
"Irak'ta bugün Amerika'nın
yaşamaya devam ettiği sıkıntılar, askeri alternatifin
sorunlarını göstermek açısından öğretici oldu. Bugün gelinen
noktada, Suriye ve İran'da askeri müdahale sonucu
demokratikleşmenin imkânsızlığı Bush yönetimince kavrandı.
Washington'da artık en ateşli yeni-muhafazakârlar bile
Ortadoğu'da zorla rejim değiştirmekten söz edemiyor.
Bu
durumda bütün ümitler, Büyük Ortadoğu Projesi'nin yaratacağı
ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmanın sonunda gelecek olan
demokratikleştirme sürecine bağlanmış durumda. Yani önce
sosyal ve ekonomik kalkınma, sonra demokrasi anlayışı
hâkim.

Türkiye'nin 'yeni önemi'
İşte bu
kapsamda yapılan İslam dünyası ve demokrasi tartışmalarında
Türkiye ABD için yepyeni, Soğuk Savaş döneminde sahip olmadığı
bir önem elde etti. Bu yükselen profil, Türkiye'nin
modernizasyon teorisinin uzun süre en başarılı örneği
sayılması ve daha önemlisi, Müslüman nüfuslu bir ülke
olmasından kaynaklanıyordu.
Böylece, 11 Eylül sonrası
Amerika'nın dış politika tarihinde Türkiye ilk kez nerede
olduğu için değil, ne olduğu için önemsenmeye başlandı. Yani
Türkiye artık jeostratejik anlamda değil, siyasal ve
medeniyetsel kimliği açısından da önem ve değer
kazanıyordu."
Bu önem bence bugün de
sürüyor.
Türkiye'nin jeostratejik önemiyle birlikte adına
ister model, ister örnek, ister esin kaynağı, ne derseniz
deyin bu durum devam ediyor. Nitekim, çarşamba günkü Beyaz
Saray buluşmasından sonra Başkan Bush'la Başbakan Erdoğan'ın
yapmış oldukları açıklamalarda, iki tarafın bu konuyu, Büyük
ya da Geniş Ortadoğu Projesi'ni nasıl önemsedikleri bir defa
daha ortaya çıktı.

Al - ver
dengeleri
Amerika, İslam dünyasında ancak demokrasi ve
reform yoluyla terörün köklerinin kuruyabileceği kanısında. Bu
çerçevede, Türkiye'nin de istikrarlı ve güçlü bir ülke olarak
Avrupa Birliği yolunda yürümesinin gereğine inanıyor. Bu
nedenledir ki, Türkiye'nin AB yolunu baştan beri destekliyor.
Türkiye'nin bazı kimlik sorunlarını ancak liberal demokrasinin
güçlenmesiyle aşabileceği görüşü ağır basıyor
Washington'da...
Ankara, elbette Amerika'nın Avrupa Birliği
desteğinin farkında. Ve bu desteği önemsiyor. Özellikle
önümüzdeki dönemde, Merkel Almanya'sı ile Sarkozy Fransa'sının
Avrupa'da yükselişe geçmesiyle Amerika'nın AB açısından
Türkiye nezdindeki elinin güçleneceğini de görüyor Ankara.
Çünkü Merkel ve Sarkozy, Schröder ve Chirac'a göre
Washington'a daha yakın ve siyaset anlayışları da benzer
siyasetçiler...
AB gibi Kıbrıs'la ilgili olarak da Türkiye,
Amerika'nın desteğine gerek duyuyor. Başbakan Erdoğan, bu
konuda Bush'la Beyaz Saray buluşmasından eli boş ayrılmadı.
Amerika'yla al-ver dengeleri iyi tutulursa, Kıbrıs'ta
Ankara'nın beklentilerine daha iyi karşılıklar alınabileceği
anlaşılıyor.
PKK ve Kuzey Irak konusu da farklı değil.
Amerika'nın önümüzdeki dönemde bazı adımlar atacağının ilk
sinyalleri, Erdoğan Amerika'dan ayrılmadan verilmeye
başlandı.
Kıbrıs ve PKK, Erdoğan hükümetini iç politikada
en çok zorlayan, hatta yıpratan konular. Muhalefet en çok bu
iki konuda sıkıştırabiliyor hükümeti. Ama bu iki konu aynı
zamanda Amerikan karşıtlığını, anti-Amerikanizmi Türkiye'de en
çok körükleyen konuların başında geliyor.
Bu yüzden
Amerika, Amerikan karşıtlığından yakındığında Kıbrıs'la PKK
konularında hareketlenmesi gerekiyor.

Artılar ağır
basıyor
Kıbrıs'ta ne olur?
Başbakan Erdoğan'ın New
York'ta BM Genel Sekreteri Kofi Annan'la yaptığı görüşmenin
anlamı yani... Erdoğan, bir adım önde politikasını sürdürüyor.
Bu politikanın Güney Kıbrıs'ı, Papadopulos'u sıkıştıracağına
inanıyor. Bunun ötesinde 3 Ekim'den önce Kıbrıs'ta olmadık
hareketlenmeler beklemiyor.
Çünkü Rum yönetimi 3 Ekim'i
bekliyor. Avrupa'daki hayırlı referandumların, Merkel
Almanya'sıyla işbirliği içindeki Avusturya'nın kendi elini
güçlendireceğini umuyor.
Başbakan Erdoğan'ın Washington
ziyaretiyle ilgili dördüncü yazı da böyle.
Çok
özetlenirse:
Amerika'yla Türkiye'nin birbirleriyle yapacak
çok işi var. İlişkinin artıları ağır bastığı ve ortak
çıkarları yansıttığı için Türk-Amerikan dostluğunun arada bir
sendelese de devam edeceğini söylemek doğru bir tespit
olur.

[email-masked]

Taha
AKYOL

Kızları
okutmak
BAŞKENT Ankara'dan 110 kilometre
mesafede, "A...

Çetin
ALTAN

Genç
kızların en büyük merakı acaba ne?
Türbanlı
olmayan kesimden sık sık karşılaştığ...

Melih
AŞIK

Stratejik
çelişki
Amerika, topu, tüfeği, füzesi, gemisiyle
İran...

Fikret
BİLA

Suriye
anlaşmazlığı
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ı Bush
görüşmes...

Hasan
CEMAL

Şeyhle
mürit!
Başbakan Erdoğan'ın Washington ziyaretinin
so...

Güneri
CIVAOĞLU

Kriter
/ Fobi
15 gün içinde 18 şehit eksenindeki yazım
üzer...

Can
DÜNDAR

Türkiye,
sanat olimpiyatlarında...
En çok giydiğiniz
tişörtünüzün üzerine sadece...

Abbas
GÜÇLÜ

Anadolu
liselerine yazık olur
Anadolu liseleri, eğer bir
son dakika değişik...

Semih
İDİZ

Şam'a
bu öpücükleri niçin gönderiyoruz?
Başbakan
Erdoğan'ın Başkan Bush ile yaptığı g...

Sami
KOHEN

Yalnız
demokrasi için mi?
BEYAZ Saray'daki görüşmede,
Başbakan Erdoğan ...

Mehmet Y.
YILMAZ

Kimse
aldatmasın kendini, hayat geçip gidiyor..
"Bir
cumartesi sabahı bunları yazmanın sırası...

Derya
SAZAK

Beyaz
Saray renkleri
Güç ilişkileri böyledir: İktidar
olmanın daya...

Tamer
HEPER

Hiçbir
geliri olmayanların Emlak Vergisi bu yıl
yok
Emlak Vergisi birinci taksit ödeme süresi
geç...

Yaman
TÖRÜNER

Otomotiv
sektörünün sorunları
İktisadi Araştırmalar
Vakfı'nın son seminerin...

Güngör
URAS

Çağlayan'lı
'Venedik Bienali'
İki yılda bir tekrarlanan olaya
"bienal" deni...

Serpil
YILMAZ

AHL'de
rakam beklentilerin üzerinde
Atatürk Havalimanı
(AHL) Dış Hatlar Terminal ...

M. Ali
BİRAND

Ankara,
iletişimin önemini kavradı...
Genelde toplum
olarak bir iletişim sorunumuz ...

© 2005 Milliyet