<  İ N T E R N E T  B A S K I S
I  >

20 Mayıs
2005

Kodunuz:
Şifreniz:

(Üye olmak
istiyorum)

Bugünkü
Radikal
Ana
Sayfa
Sıcak
Haber
Yazarlar
Yaşam
Türkiye
Politika
Yorum
Dış
Haberler
Ekonomi
Spor
Kültür/Sanat
Haber
Listesi
Sanal
Alem
Radikal2
Cumartesi
Kitap

En
aktif üyeler

Günün Sözü
Bir insanı
tanımak istiyorsanız, onu en büyük bir mevkie
getiriniz.
Pittacus

Tarihte Bugün
Takvimler 20 mayıs tarihini gösterdiği zaman...

1481
yılında,
II. Bayezit tahta çıktı.
1622 yılında,
Sultan II.
Osman öldürüldü
1933
yılında,
Türk Hava Yolları kuruldu.

Yazdır Yolla | Arşive
Ekle

Yorum

Kerimov'un
sandalı

Erdal
Güven

20/05/2005 (756 kişi okudu)

Kerimov 11 Eylül'ün ardından basit ama basiretli (en azından
kendisi ve rejimi açısından) iki hamle yaptı. Hava üslerinden birini
Amerikalıların hizmetine sundu; kendisine yönelik muhalefeti
köktendincilikle özdeşleştirdi. Hal böyle olunca Özbekistan kısa
sürede ABD'nin Orta Asya'daki bir numaralı müttefiki olup çıktı.
Ondan sonra gelsin mali, siyasi ve askeri Amerikan yardımı...Yoksa
ABD, muhaliflerini 'kaynar suyla haşlamasına' kadar Kerimov'un kirli
çamaşırlarını bilmiyor değil; bilmesine biliyor da bunları doğrudan
ve açıktan Kerimov'un yüzüne vurmak işine gelmiyor. En azında
şimdilik...
Silahlı silahsız, laik İslamcı her tür muhalefet
için zemin uygun Özbekistan'da. Her şeyden önce halk yoksul, rejim
baskıcı. Üstüne üstlük yolsuzluk ve adam kayırmacılık diz boyu.

Halk rejimden elbette bunalmış durumda. Ancak iş ve aş kaygısı
daha ağır basıyor. Nitekim Fergana Vadisi'nin en gelişmiş şehri
sayılan Andican merkezli son gelişmelerin itici gücü de, merkezi
yönetimin kısıtlayıcı düzenlemelerine karşın özellikle Kırgızlarla
yürüttükleri sınır ticareti üzerinden epey palazlanmış, dolayısıyla
da bölgeye kendi çapında bir kıpırdanma getirmiş bulunan yerel
işadamlarıydı. Kerimov, bu işadamlarının giderek bölge halkı için
bir çekim ve güç merkezi, dolayısıyla kendi rejimi için bir tehdit
kaynağı haline gelebileceğine kanaat getirdikten sonra 'Ekremiler'
diye şeriatçı bir tarikat uydurup bu işadamlarını da tarikat
üyeliğiyle suçlayarak hapse attı. Sonrası malum...Halk işadamlarına
sahip çıktı, Kerimov da rejimine.
Tabii olup bitenlerde Özbek
siyasetine ve rejime damgasını vuran klanlar çekişmesinin da payı
var. Son gelişmeleri, Fergana klanı ile Taşkent klanı arasından bir
çıkar çatışması olarak görmek de mümkün (Özbekistan'da bir de
Semerkant klanı var).
Özbekistan'daki muhalifler arasında
köktendinciler yok değil. Taliban ve Kaide bağlantılı Özbekistan
İslami Hareketi başta olmak üzere. Ancak yukarıda da belirttiğim
gibi, Özbek muhalefetinin tek bir karakteristiği yok ve
köktendinciler muhalefet yelpazesenin tek bir ve en uç kanadı
yalnızca.
Zaten Kerimov için asıl tehlikeyi, köktendinciler
değil, halk tabanı geniş, laik-milliyetçiliği ya da ılımlı İslam'ı
temsil eden muhalefet kanadı oluşturuyor. Bunları, köktendincilerle
özdeşleştirip meşruiyetlerini baltalamaya çalışması da (hem
yurtiçinde hem yurtdışında) bu yüzden zaten.
Özbekistan,
muhalefet için münbit bir zemin olmakla birlikte, muhalifliğin bir o
kadar da zorlu olduğu bir ülke. Bir kere güçlü, disiplinli bir asker
ve polis teşkilatı söz konusu. Rejimin istihbarat ağı geniş ve
işlevsel, hemen her yerde gözü kulağı bulunuyor. Ayrıcalıklarının,
dolayısıyla kaybedeceklerinin farkında bir Taşkent klanı var. Ve
tabii tüm bunların tepesinde eski bir Sovyet aparatçığı, kurt mu
kurt, acımasız bir lider...Birkaç ay önce uluslararası sivil toplum
örgütlerini kapı önüne koyuveren Kerimov geçen hafta da kendi
halkının üzerine ateş açtırmakta tereddüt etmedi. Dolayısıyla bir
Şevardnadze'den ya da Akayev'den söz etmiyoruz burada.

Özbekistan'da muhalefetin, çeşitlilikten kaynaklanan bölük
pörçüklüğü ve başsızlığı da Kerimov'un işini kolaylaştırıyor.
Lübnan'daki gibi farklılıklarına karşın tek bir amaç için
birleşmeleri pek mümkün görünmüyor muhalefet liderlerinin. Buna hem
görüş ayrılıkları hem de örgütsüzlükleri engel. Dolayısıyla
muhalefetin de bir Yuşçenko'su ya da Saaşkavili'si yok...
Ve
nihayet, tüm bu olumsuzlukları katlayan ve aşılmasını imkânsız
olmasa da hayli güç haline getiren unsur: ABD'nin Özbek rejimine
yönelik nispeten hoşgörülü tavrı. Bir yandan, 'özgürlük
meşalesi'nden dem vurup 'halk devrimleri'ne övgü düzerken, öte
yandan Kerimov gibi bir diktatör için koltuk değneği işlevi görmek,
barındırdığı çifte standart bir yana Bush'un vizyonunun
inandırıcılığı açısından pek sürdürülebilir bir politikaymış gibi
görünmüyor.
Ne kadar sallanırsa sallansın ABD inmedikçe
Kerimov'un sandalı zor devrilir...

Erdal
Güven arşivi - Diger
Yazarlar

Yazdır | Yolla | Arşive
Ekle

Şu ana kadar
değerlendirmeye katılan 7 üyemizin puan ortalamasını yanda
görebilirsiniz. Puan verme işleminden yalnızca üyelerimiz
faydalanabilir.

puan
9

Yorum sayfasındaki diğer haberler

Zihniyet
değişimi şart

AİHM haddini
aştı

Kışkırtmanın
gücü

İslami
entelektüel kırılma ve türban - H.Bülent Kahraman

Berlin -
Murat Belge

Yaratıcılık
teşvik edilmeli

ÖZLÜ SÖZ #488

"Ağzından çam balı damlıyor
kraliçem, konuşşş!"
Savaş Ay, Esin Maraşlıoğlu'na
'soruyor.'

Haber Arama

Site içinde aradığınız habere
ait anahtar kelimeleri aşağıya yazıp 'Ara' düğmesine basınız.

Detaylı Arama
/ Eski
Sayılar

ÇİZGİLER

Dilbert

Garfield

Cathy

Cilalı
Taş Devri

Tehlikeli
İlişkiler

Ademler
ve Havvalar

Künye | Reklam Tarifesi
| İletişim
Sayfası | Eski
Sayılar | Sıkça Sorulan
Sorular | Kampanya Sözleşmesi |

© Radikal
internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları
Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik
bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan
kullanılamaz.