Sık Kullanılanlara Ekle

Açılış Sayfası Yap

Sitene Ekle

İletişim    Kurumsal

23 Mart 2006 /
Perşembe

Milliyet Online    Emlak    Arabam    Kariyerim
Cumartesi
Pazar
Ege
Seri İlanlar

» Detaylı Arama

SON
DAKİKA

ANA
SAYFA

YAZARLAR

SİYASET

EKONOMİ

FİNANS

DÜNYA

SPOR

GÜNCEL

YAŞAM

MAGAZİN

ASTROLOJİ

HAVA DURUMU

OMBUDSMAN

ÇİZERLER

Bilim ve
Teknoloji

Kültür ve
Sanat

Eğitim

TV
Rehberi

Tatil

Haber İndeksi Arşiv Haberci Üyelik Bülten

Hızlı Erişim Son
Dakika Ana
Sayfa Bugünkü
Gazete Güncel
Siyaset
Ekonomi
Finans
Dünya
Yazarlar
Spor
Yaşam
Mizah Çizerler
Bilim
Teknoloji Kültür Sanat Sinema Kitap
Magazin
Astroloji
Kadına
Özel Sağlık
Otomobil
Hava
Durumu Tv
Rehberi Emlak Arabam Motosikletim
Kariyerim
Eğitim
Tatil Cumartesi
Pazar
Ege
Bülten
Haberci
Üyelik
Seri İlanlar
Arşiv
Ombudsman

Gökalp 130
yaşında

BUGÜN
Ziya Gökalp'in doğumunun 130. yıldönümü. Türkiye'de
sosyolojinin kurucusu, milli kimliğimizin öncü
teorisyeni...
Her büyük beyin gibi onun da görüşlerinden
bir kısmı yaşadığı dönemin sorunlarına aittir, bir kısmı
geleceğe de ışık tutacak niteliktedir.
Gökalp'in vefat
edinceye kadar savunduğu hilafet artık tarihe karışmıştır.
Ama, hilafetin tarih içinde değişerek siyasi bir kuruma
dönüştüğünü ve bu süreçte İslamda da din (fetva) ve hukuk
(yargı) işlerinin birbirinden ayrıştığını belirten analizleri,
günümüzde de İslam ile laik ve demokratik devletin
bağdaşırlığı konusunda hâlâ büyük değer taşıyor.
Gökalp
"içtimai usul-i fıkıh" dediği sosyolojik tefsir metoduyla da
İslam düşüncesinin çağdaşlaşmasında büyük bir ufuk
getirmiştir.
Gökalp'in milliyetçilik anlayışı da
"muasırlaşma" ile bire bir ilişkilidir. Etnik ve ırkçı
değildir, hatta ırk kavramının "hayvanat"a mahsus olduğunu
belirtir. Kürtleri dışlamaz, aksine, "Anadolu içtimai
uzviyetinin koparılması mümkün olmayan canlı uzuvları" olarak
görür.

Hangi muasırlaşma?
Batı medeniyetine
özenti bizde hem çok eskilere gider hem çok yaygındır. Ama bu
medeniyeti 'kavrama' konusunda Gökalp'in derinliğine sahip
olanların sayısı tarihimizde pek azdır. O yüzden modernleşme
tarihimiz aşırı muhafazakâr reaksiyonla, Batı hayranı
gardıropçuluk arasında çok çalkantılı bir seyir izledi; hâlâ
bunun sıkıntılarını yaşıyoruz.
Gökalp ise, muasırlaşma
meselesini iki esaslı noktadan yakalamıştır:

"Aristo'nun istidlal (çıkarım) mantığını bırakarak
Descartes ile Bacon'ın istikrai (tümevarım) mantığını ve bu
mantıktan doğan 'metot'u almaktır." Bunun dinimize ve
kültürümüze aykırı olmadığını belirtir.
Gökalp'e göre,
muasırlaşma "Şekilce ve yaşayış tarzıyla Avrupa'ya benzemek
değildir", geleneksel mantıktan modern mantığa, metodik ve
eleştirel düşünceye geçiştir...

Sosyolojik planda ise muasırlaşma, "iktisadi ve teknik
sınıflar"ın geliştirilmesidir, böylece "çiftçi ve memur bir
kavim" olmaktan çıkıp sanayi ve ticareti gelişmiş bir "millet"
olmaktır...
Bu noktada karşımızda âlim ve filozof bir
Gökalp vardır.

'Radyum' gibi
Kemalizm ile
Gökalp'in görüşleri arasında benzerlikler kadar, büyük farklar
da vardır. Kemalizm devrimci, Gökalp evrimcidir. Kemalizm
"kuvvetler birliğini" savunur. Gökalp ise "kuvvetler
ayrılığı"ndan yanadır, "Fırkalar İçtimaiyatı" makalesinde de
çok partili demokrasiyi vurgular. Gökalp, demokratik laikliği
İslamın içinden üretir. Kemalizm ise laikliği dinin "vicdan ve
mabet"e çekilmesi olarak kabul eder...
Tarih nasıl cereyan
etmiş olursa olsun, bugün temel kavramlarda ufuk genişliğine
ihtiyacımız vardır.
Ahmet Emin Yalman'ın yazdığı gibi,
Gökalp "ilaç parasının yoksulluğu karşısında kıvranarak"
ölmüştü. Ama yaşayan fikirleriyle hâlâ bir ışıktır. Yahya
Kemal'in Gökalp'in beynini "radyum"a benzetmesi
haklıdır.
Gökalp hakkında yeni çıkan derli toplu bir eser,
Nevzat Kösoğlu'nun "Türk Milliyetçiliğinin Doğuşu ve Ziya
Gökalp" adlı güzel eseridir, tavsiye ediyorum.
(www.otuken.com.tr)
Bugün Ziya Gökalp için bilimsel bir
anma toplantısı düzenleyen İÜ Edebiyat Fakültesi Sosyoloji
Bölümü'nü ve Dekan Prof. Korkut Tuna'yı yürekten
kutluyorum.

[email-masked]

Taha
AKYOL

Gökalp
130 yaşında
BUGÜN Ziya Gökalp'in doğumunun 130.
yıldönümü...

Çetin
ALTAN

Sabun
gibi erimek, yahut erimemek...
Sultan Deli
İbrahim'in oğlu Padişah II. Ahmet...

Melih
AŞIK

Kayıp
tabanca...
Tekirdağ'da fabrika işleten Doğulu
işadamı, Ç...

Fikret
BİLA

Baykal:
Başbakan atamaları klan anlayışıyla
yapıyor
Merkez Bankası Başkanlığı'na yapılacak
atamay...

Hasan
CEMAL

Amerika
çekip gitsin mi?
Bağdat'ta, "Irak içimde bir
hüzün!" diye konu...

Yılmaz
ÇETİNER

Bugün
kavganın zamanı değil!
Başbakan Erdoğan yabancı
diyarlarda vücut dil...

Güneri
CIVAOĞLU

Oyun
değil
Merkez Bankası Başkanı "Matruşka bebekleri"
s...

Can
Dündar

Rahatsız
Bayıldım
bu ifadeye:

Hurşit
GÜNEŞ

Merkez
Bankası keşmekeşi
Haftalardır Merkez Bankası'nın
(MB) başına ki...

Doğan
HEPER

Önce
PKK, artık bölünme
İMKÂNI olanlar açıklamalı.
Mesela ben; "Türki...

Semih
İDİZ

Türkiye'nin
sessizce aldığı Kıbrıs kararı
Kıbrıs konusu
medyamızın üzerinde durduğu kon...

Sami
KOHEN

Çin
işi, Rus işi!..
SOĞUK Savaş yıllarında SSCB ile
Çin Halk Cumh...

Hasan
PULUR

Hukuk,
siyaset ve basında geçen 50 yıl...
NİHAT Türel
hukuk doktorudur, avukattır, yaza...

Derya
SAZAK

Merkez'in
krizi
İyi giden işlere takoz koymakta üstümüze
yokt...

Meral
TAMER

Nükleer,
enerji verimliliğini engelleyebilir
İngiltere'de
bizzat Başbakan Tony Blair taraf...

Yaman
TÖRÜNER

Merkez
Bankası'yla kim oynuyor?
Merkez Bankası'yla kimin
oynadığını anlayabil...

Güngör
URAS

Konut
balonunda büyüme durdu
Bütün dünyada olduğu gibi
Türkiye'de de konut...

Serpil
YILMAZ

TGRT'nin
satışı frekans ihalesine takıldı
Geçen temmuz
ayında Kamera Reklam'ın yüzde 60...

M. Ali
BİRAND

Yeni
bir dönem mi başlıyor?
Bu yıl Nevruz, eskilerine
oranla farklı geçt...

© 2006 Milliyet