İnsan Kaynakları

|

Künye

|

Abonelik

|

Okur
Hattı

|

Arşiv

|

English

06.04.2009, Pzt

Anasayfa

Zaman'ım

Multimedya

E-Zaman

Seri İlanlar

Gündem

Ekonomi

Politika

Spor

Dış Haberler

Kültür Sanat

Televizyon

Röportaj

Yazarlar

Yorumlar

Dizi - İnceleme

Çizgi Yorum

Kürsü

Eğitim

Aile Sağlık

Bilişim

Otomobil

Şehir Haberleri

EKLER

ÜLKE
SEÇİN Amerika
Avrupa
Romanya
Azerbaycan
Bulgaristan
Türkmenistan
Kırgızistan
Makedonya

LİNKLER

TODAYS ZAMAN

AKSİYON

CİHAN

STV

S HABER

MEHTAP TV

EBRU TV

BURÇ
FM

Yazarlar

ŞAHİN
ALPAY

[email-masked]

Kim, kime, niçin oy verir?

GÜNÜN
YAZILARI

Anket
yanılgıları

EKREM
DUMANLI

Türkiye'nin
bahtı açılıyor

MEHMET
YILMAZ

Obama
ziyareti: Nedenler, riskler ve beklentiler

ALİ
H. ASLAN

Rehn,
bir çuval inciri berbat etti

SELÇUK
GÜLTAŞLI

Hadise,
reklam açısından iyi görülmüş bir hadisedir

GÜNSELİ
ÖZEN OCAKOĞLU

Tilki
ve örtü

M.
NEDİM HAZAR

Evrimciliğin
sonuçları ve/veya sebepleri

ALİ
ÜNAL

Gerginlikten
erginliğe doğru CHP

A.
TURAN ALKAN

CHP
ve SP

ALİ
BULAÇ

Gönüllerin
sultanı

MEHMED
NİYAZİ

Çocuğunu
Star Koleji'ne ver

ABDULLAH
AYMAZ

G-20
Zirvesi'nden Türkiye'ye ne düşer?

İBRAHİM
ÖZTÜRK

F.Bahçe
cephesinde değişen fazla şey yok

ZEKİ
ÇOL

Orta
sahan yoksa, golcün kayıpsa Yattara yetmez tabii...

HAYRİ
BEŞER

Beyanname
verirken şirketler ortaklarla ilişkilerine dikkat
etmeli

AHMET
YAVUZ

Bahçeşehir Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr.
Yılmaz Esmer, seçmenlerin değer, tutum ve davranışları
konusunda uzman akademisyenlerin önde gelenlerinden biri.
Esmer, geçen hafta üniversitede "Rasyonel Seçmen Efsanesi"
konulu bir konuşma yaptı.

Seçmenlerin büyük çoğunluğunun, akıllarıyla değil
duygularıyla oy kullandıklarını söyledi. "Parti ve adaylar,
duyguları yakalayamadıkları zaman başarılı olamazlar" dedi.
ABD ve Britanya'da yapılan son araştırmalar gibi, Türkiye'de
1999, 2000 ve 2007 genel seçimleri üzerine kendi yaptığı
araştırmaların da bunu gösterdiğini anlattı. Türkiye'de
seçmenin tercihi, her şeyden önce, kendisini sağ'da veya
sol'da hissetmesine bağlı olarak belirleniyordu. Sağ'daki
partilerin toplam üçte iki, sol'daki partilerin üçte bir
oranında oy toplaması kalıbı, bu nedenle pek az değişiyordu.
Esmer, AKP'nin oy oranındaki artış eğilimini de, esas olarak
dinî duyguların yükselişine bağlamakta.

Aynı gün, bir süredir Türkiye'de sosyo-ekonomik, kültürel
ve siyasal hayat üzerine çok dikkate değer akşam konferansları
dizisi düzenleyen Fransız Anadolu Araştırmaları Merkezi,
IFEA'da (www.ifea-istanbul.org) başarılı seçim
araştırmalarıyla temayüz eden Konda'nın başkanı ve CHP eski
genel sekreterlerinden, deneyimli siyaset adamı Tarhan Erdem'i
dinledim. Erdem'in Türkiye'de seçmen davranışıyla ilgili
gözlemleri çok farklıydı. Seçmen siyaset hakkında yeterince
bilgi sahibiydi. Rasyonel değilse bile sağduyulu idi;
kendisine en iyi hizmet vereceğine inandığı partiyi seçiyordu.
Son yıllarda AKP'ye yönelmesi sadece dinî duyguları
kullanmasıyla açıklanamazdı. AKP'nin yaptığı reformlar,
verdiği hizmetler de seçmenin yarısını kazanmasında önemli rol
oynamıştı.

Görüldüğü gibi, Türkiye'de seçmen davranışı ile ilgili
bulgu ve gözlemler, uzmanlar arasında bile çok farklı
olabiliyor. Siyaset bilimcilere göre, seçmen davranışını
açıklayan, esas olarak dört teori var: Bir kesim, bir partiyle
özdeşleştiği için ona oy veriyor. Bir kesim tercihini mensup
olduğu sosyal, sınıfsal, etnik ya da dinsel gruba bağlı olarak
belirliyor. Bir kesim, ideolojik tercihleri doğrultusunda oy
kullanıyor. Bir kesim de, her seçimde kendi çıkarlarına en iyi
hizmet vereceğine inandığı partiyi (ya da adayı) seçiyor. Bu
teorilerin her biri Türkiye için ne ölçüde geçerlidir? Pek çok
konu gibi bunun da daha iyi araştırılması gerekiyor.

İlkokula başladığım 1950 yılından bu yana seçimleri, tabii
giderek olgunlaşan bir ilgiyle izliyorum. Türkiye'de mevcut
araştırmaların hepsi değilse de en önemlileri hakkında bilgi
sahibi olduğumu söyleyebilirim. Gördüğüm kadarıyla, seçmen
davranışına ilişkin dört teorinin hepsi bizde de geçerli.
Partilerin sık sık kapatılmaları nedeniyle partiyle özdeşleşme
eğilimi zayıfladı. Ancak son yıllarda AKP, CHP, MHP ve DTP'de
toplanma eğilimi görülüyor. Dindarların çoğunun AKP'ye,
Alevilerin çoğunun CHP'ye, Kürtlerin yaklaşık yarısının DTP'ye
oy verdiğini; ekonomik elitlerin AKP'ye, bürokratik elitlerin
CHP'ye meylettiğini biliyoruz. İdeolojik tercihleri
itibarıyla, mevcut otoriter laiklikten yana olanların CHP'ye,
Türk milliyetçilerinin MHP'ye, Kürt milliyetçilerinin DTP'ye
yöneldikleri de biliniyor. Toplu seçim sonuçlarına bakarak,
her seçimde kendi veya yol gösterenlerin aklını ya da
sağduyusunu izleyerek, en iyi hizmet vereceğine inandığı
partiyi seçen, siyasi yelpazenin merkezinde duran, pragmatik,
oynak seçmenlerin de hatırı sayılır bir kesim oluşturduğu
söylenebilir.

Seçim sonuçlarında siyasi partilerin örgütlenme ve
propaganda faaliyetleriyle seçmeni sandığa götürme yetenekleri
de kuşkusuz rol oynuyor. AKP'nin oy oranının giderek büyümesi
açıklanırken, Batı'daki örnekleri andıran yegane kitle partisi
olması, kadınları seferber etmedeki başarısı, İslamî
yardımlaşma vakıf ve derneklerinden oluşan bir sosyal harekete
dayanması, iktidardaki hizmetleri, Recep Tayyip Erdoğan'ın
karizması ve elbette ki muhalefet partilerinin güven vermeyişi
hesaba katılmalı.

21 Mart 2009, Cumartesi

Gönder
| Yazdır

Yazarın Diğer Yazıları

21.03.2009 - Kim,
kime, niçin oy verir?

19.03.2009 - Hepimiz
Balbay'ız ne demek?

17.03.2009 - Türk-Amerikan
ilişkileri neden iyileşiyor?

14.03.2009 - 'Bilim
bilimdir, inanç da inanç'

12.03.2009 - ABD
İnsan Hakları raporunun gizlenen yüzü

10.03.2009 - Obama
niye Türkiye'yi seçti?

07.03.2009 - Zalimlerin
değil, mazlumların yanında durun

05.03.2009 - Kürt
sorununa "temkinli iyimser" bakış

03.03.2009 - 29
Mart yerel seçimlerinin anlamı

28.02.2009 - THY'ye
'nazar değdi'

HAVA
DURUMU     İL SEÇ ▼

İstanbul

Bugün

Salı

Çarşamba

15

8/14

7/16

İmsak

05:02

Güneş

06:33

Öğle

13:14

İkindi

16:49

Akşam

19:43

Yatsı

21:05

Dünya
Namaz Vakitleri

Adana
Adıyaman Afyonkarahisar Ağrı Aksaray
Amasya Ankara Antalya
Ardahan Artvin Aydın
Balıkesir Bartın Batman
Bayburt Bilecik Bingöl
Bitlis Bolu Burdur
Bursa Çanakkale Çankırı
Çorum Denizli Diyarbakır
Düzce Edirne Elazığ
Erzincan Erzurum Eskişehir
Gaziantep Giresun Gümüşhane
Hakkari Hatay Iğdır
Isparta İstanbul İzmir
Kahramanmaraş Karabük Karaman
Kars Kastamonu Kayseri
Kilis Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kocaeli
Konya Kütahya Malatya
Manisa Mardin Mersin
Muğla Muş
Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize
Sakarya Samsun Şanlıurfa
Siirt Sinop Şırnak
Sivas Tekirdağ Tokat
Trabzon Tunceli Uşak
Van Yalova
Yozgat Zonguldak

Şehir
Seçiniz

Yazarlar

A. ALİ URAL

A. TURAN ALKAN

ABDÜLHAMİT
BİLİCİ

ABDULLAH AYMAZ

AHMED ŞAHİN

AHMET ÇAKIR

AHMET KURUCAN

AHMET SELİM

AHMET YAVUZ

ALİ BULAÇ

ALİ ÇOLAK

ALİ H. ASLAN

ALİ ÜNAL

ATIF KEÇECİ

BEŞİR AYVAZOĞLU

BÜLENT KORUCU

EKREM DUMANLI

ELİF ŞAFAK

ESAT GÜRBÜZ

ETYEN MAHÇUPYAN

FATİH URAZ

FİKRET ERTAN

FİKRİ TÜRKEL

GÜNSELİ ÖZEN
OCAKOĞLU

H. İBRAHİM EKİZ

HAMDULLAH
ÖZTÜRK

HAYRİ BEŞER

HEKİMOĞLU
İSMAİL

HİLMİ YAVUZ

HÜSEYİN GÜLERCE

HÜSEYİN SÜMER

İBRAHİM ÖZTÜRK

İHSAN DAĞI

İSKENDER PALA

J. BENJAMIN
TOSHACK

KADİR DİKBAŞ

KARL HEINZ
FELDKAMP

KERİM BALCI

KURŞUNKALEM

M. ALİ
YILDIRIMTÜRK

M. NEDİM HAZAR

MEHMED NİYAZİ

MEHMET KAMIŞ

MEHMET YILMAZ

MELİH ARAT

MÜMTAZ'ER
TÜRKÖNE

MUSTAFA ARMAĞAN

MUSTAFA ÜNAL

NEVİN HALICI

NURİYE AKMAN

ŞAHİN ALPAY

SAMİ USLU

SELÇUK GÜLTAŞLI

SELİM İLERİ

SELİM IŞIKLAR

SENAİ DEMİRCİ

UFUK BOZKIR

ZEKİ ÇOL

ZİYA PERVER

Copyright© 1995-2009
Feza Gazetecilik A.Ş.

bilge3