İnsan Kaynakları

|

Künye

|

Abonelik

|

Okur
Hattı

|

Arşiv

|

English

20.04.2009, Pzt

Anasayfa

Zaman'ım

Multimedya

E-Zaman

Seri İlanlar

Gündem

Ekonomi

Politika

Spor

Dış Haberler

Kültür Sanat

Televizyon

Röportaj

Yazarlar

Yorumlar

Dizi - İnceleme

Çizgi Yorum

Kürsü

Eğitim

Aile Sağlık

Bilişim

Otomobil

Şehir Haberleri

EKLER

ÜLKE
SEÇİN Amerika
Avrupa
Romanya
Azerbaycan
Bulgaristan
Türkmenistan
Kırgızistan
Makedonya

LİNKLER

TODAYS ZAMAN

AKSİYON

CİHAN

STV

S HABER

MEHTAP TV

EBRU TV

BURÇ
FM

Pazar

'Türkiye
halkı'nın tanımı: İki dil, bir bavul

Türkiye halkı
ifadesinin anlamını çok derinlerde aramaya gerek yok.
Genelkurmay Başkanı İlker Başbuğ'un geçtiğimiz salı
günkü konuşmasının ardından tartıştığımız mesele,
Cumhuriyet tarihi boyunca yaşanan, yaşanmaya da devam
eden iki dil, bir de bavulluk hikâye aslında! Başbuğ'un
'Türkiye Cumhuriyeti'ni kuran kimdir?

Cevap, Türkiye halkıdır.' sözlerine dair apaçık bir
gerçeklikle yüzleşmek için Yıllık Değerlendirme Toplantısı'nı
baştan sona dinler dinlemez Beyoğlu'na, 28. Uluslararası
İstanbul Film Festivali'ne koşturmak yetti. İki Dil Bir Bavul
adlı belgeselden yansıyan gerçek hayatlar, Doğu bölgelerinde
yaşanan büyük sorunun geniş açılı, çok net bir fotoğrafıydı
sanki. Üniversiteden yeni mezun olmuş genç bir öğretmenin
zorunlu hizmet için atandığı köy okulunda, bilmediği bir dilde
konuşan çocuklara bilmedikleri bir dili öğretmek zorunda
kalmasının bazen sıkınıtılı, bazen komik, çoğu zaman da
trajikomik hallerine tanık oluyorsunuz. Filmin genç yönetmeni
Özgür Doğan'ın dediği gibi: Emre öğretmen de, çocuklar da
ortadaki saçmalığın kurbanı.

İki Dil Bir Bavul, üniversiteden yeni mezun olmuş genç bir
öğretmenin zorunlu hizmet için atandığı Kürt köyünde tek
kelime Türkçe bilmeyen öğrencileriyle geçirdiği bir ders
yılını anlatıyor. Yönetmenliğini Özgür Doğan ve Orhan
Eskiköy'ün yaptığı filmde her şey gerçek. Köy, Emre öğretmen,
öğrenciler, köylüler; hatta tüm yaşananlar. Film, Denizlili
Emre Aydın'ın poşulu erkeklerle dolu bir minibüs yolculuğunun
ardından elinde bavulu, ilk görev yeri olan Demirci köyüne
ayak basmasıyla başlıyor. Daha önce Doğu bir yana herhangi bir
köye dahi gitmemiş olan Emre öğretmenin ilk günleri, kaldığı
lojmanı kirden, böceklerden temizlemekle geçiyor. Şaşkınlık
diz boyu. Hatta annesiyle telefonda konuşurken şu ifadeyi
kullanıyor: "En azından suyu olur diyordum, o bile yok!"

Asıl sıkıntılar, bunalımlar köydeki evleri tek tek dolaşıp
öğrencileri okula topladıktan sonra başlıyor. Çünkü çocuklar
Türkçe bilmiyor, Emre de Kürtçe. Yaşları biraz büyük olanlar
az çok Türkçe anlıyorlar; ama onlar da Türkçe sorulara Kürtçe
karşılık veriyor. Neye uğradığını şaşırıyor, ne yapacağını
bilmiyor Emre öğretmen. Anlaşamadığı öğrencilere ne
öğretebilir ki? Bilmediği dili konuşan çocuklara bilmedikleri
bir dili öğretmek zorunda kalıyor. Matematik, Hayat Bilgisi
gibi dersleri bir yana bırakıp çocuklara bir sene boyunca
Türkçe öğretmeye karar veriyor böylece. Mavi önlük üzerine
bağlanmış beyaz yakalıkta yazılı 'A, B, C' harfleriyle sadece
Kürtçe konuşabilen öğrencilere elinden geldiği kadar Türkçe
öğretmeye çalışıyor. Fakat bu pek de kolay olmuyor. Öyle ki
Emre öğretmeni bunalıma sokacak kadar. Yedi sekiz yaşındaki
çocukların neredeyse kırk yaşındaymışçasına yıpranmış
ellerinden çıkan yazılar kolay kolay Türkçe olmuyor çünkü.

İki Dil Bir Bavul'u izledikten sonra filmin
yönetmenlerinden Özgür Doğan'la Beyoğlu'nda buluşuyoruz.
Filmin çıkış noktasını soruyoruz. Gerçek karakterlerle, gerçek
olayları anlatan belgeselin yine gerçek bir hayat hikayesinden
yola çıktığını öğreniyoruz. Genç yönetmen Özgür Doğan, filmde
izlediğimiz öğretmen ve öğrenci arasında yaşanan dil
sıkıntının aynısını; hatta daha kötüsünü yaşadığını söylüyor:
"Ben Muş, Vartoluyum. Türkçe bilmiyordum. Öğretmen Türkçe
öğrenelim diye Kürtçe konuşmamızı yasaklamıştı. Türkçe
bilmeyen dedemle ninemin yaşadığı evde bile. Ama tek kelime
Türkçe bilmiyoruz ki! Kürtçe konuşunca dayak yiyorduk. O
anılar canlandı işte. Kuzenimle oturduğumuz bir gün o da
başından geçenleri anlattı. Kaba bir senaryo yazdık. Aslında
onun anlattıklarıyla filmdekiler yüzde doksan aynı."

Filmi çekmeye karar verdiklerinde zorlu bir süreç başlamış.
Uygun köy ve öğretmen bulmaya çalışmışlar uzun süre. Tabii bir
yandan da giderleri karşılayacak parayı bulmanın derdine
düşmüşler. Senaryolarını yeni yönetmenleri destekleyen bir
proje olan Greenhouse'a sunmuşlar. Oradaki seminerlerden
birincilikle ayrılınca biraz olsun maddi destek bulmuşlar.
Hollandalı ortak bir yapımcı da bulunca sıra filmi çekecekleri
yeri ve öğretmeni bulmaya gelmiş. 2007 Ağustos ayında önce
Varto'yu gezip dolaşmışlar. Uygun köy bulamayınca rotayı
Şanlıurfa'ya çevirmişler. Bir haftada yaklaşık 60 köy
gezmişler. Bakmışlar ki anlatmak istedikleri sorun bu köylerde
var, uygun öğretmeni araştırmaya başlamışlar. Köylere gidecek
tüm öğretmenlerin ilk uğrak yeri olan ilçe merkezindeki
öğretmenevi onlar için bir nevi cast ajansı olmuş. Önce
Viranşehir'deki öğretmenevinde kaldıklarını, fakat uygun
öğretmeni bulamadıklarını söyleyen Özgür Doğan, Denizlili Emre
Aydın'la nasıl bir araya geldiklerini şöyle aktarıyor:
"İstediğimiz gibi bir karakter bulamamıştık. Kimi filmi
sürükleyebilecek tipte değildi, kimi güçlü karakter değildi,
kimi isteksizdi. Bazı öğretmenler iyiydi ama görev yapacakları
köyler film için uygun değildi. Siverek'e bir bakalım dedik.
Öğretmen evinin bahçesinde Emre'yi gördük. Yıkılmış bir hali
vardı. 'Burada olmamam gerekiyordu' diye düşünüyordu büyük
ihtimalle. Ona önerdik. O da kabul etti."

Emre'ninki deneme yanılma!

Emre'nin kabul etmesiyle dokuz ay sürecek çekimler
başlamış. Öncelikle Emre öğretmenin ilk günlerini, köye nasıl
adapte olduğunu soruyoruz yönetmen Doğan'a. Cevap üzücü ve de
düşündürücü: "Sürekli telefonda annesiyle konuşuyordu. Sonlara
doğru kesti bunu. Hayata küstü, kapandı biraz. Kendisi için
çok zor. Denizli'de büyümüş. Daha önce Doğu'ya gitmemiş. Bir
de üniversitede dört yıl boyunca buna dair üniversitede hiçbir
eğitim almamış. Kimse ona 'böyle bir yere gidebilirsin'
dememiş. Bir yere gidiyorsun, insanlar senin dilini bilmiyor."
Genç öğretmenin çok çabalayarak, sürekli uğraşarak deneme
yanılma yollarını kullanarak çocukları eğitmek zorunda
kaldığından bahsediyoruz.

'Çekimleri yaparken özellikle sınıf ortamında doğallığı
nasıl sağladınız?' sorusunu cevaplarken çocukların
kendileriyle hiç ilgilenmediğini, sürekli Emre öğretmenin
gözünün içine baktıklarını ifade ediyor Doğan. Filmi sadece
iki kişi olarak çekmeleri de doğallığı korumalarında etkili
olmuş zaten. Köyde ya da okulda yaşanan hiçbir olaya müdahale
etmediklerini de belirterek şöyle devam ediyor: "Çocukların ya
da öğretmenin günlük hayatını değiştirecek türden, yani
'Yeniden gir, yeniden yürü' gibi şeyler yapmadık. Sabahtan
konuşuyorduk Emre'yle, 'bugün ne yapacaksın?' diye. Biz de ona
göre kameramızı kurup bir kenara çekiliyorduk."

Özgür Doğan, İki Dil Bir Bavul filmi üzerinden anlatmak
istedikleri bir derdin olduğunu belirtiyor. Türkçe bilmeyen
Kürt çocukların okula başlarken yaşadıkları sıkıntıyı
anlattıktan sonra kendi hayatından hareketle ilginç bir
noktaya dikkat çekiyor: "Benim beş yıllık ilkokul dönemimde
dört ya da beş öğretmen gelip gitti köyümüze. O dönem hiç
anlamadım, bu adamlar neden hemen gidiyorlar diye. Sonra bu
insanların buralarda duramadıkları, adapte olamadıkları, çok
ağır şartlarda yaşadıkları, bazılarının psikolojik tedavi
gördüğü... Ne oluyor da bu insanlar bu hale geliyorlar?"
Sorduğu sorunun cevabını da kendisi veriyor hemen: "Çünkü
ortada çok saçma bir durum var. İki taraf da birbirinin dilini
bilmiyor. Siz öğretmene diyorsunuz ki gidin 'onlara bu dili
öğretin'. Köydeki çocuklara da diyorsunuz ki 'okula gidin bu
dili öğrenin'. Ama bu iki kesimde de buna dair hiçbir fikir
yok. Öğretmen de öğrenci de ne yapacağını şaşırıyor. Bütün
derdimiz burayı anlamak."

Yönetmen Doğan, filmi çekerken dengeyi korumaya çalışarak
tek yönlü bakmadıklarını, öğretmeni de, öğrencileri de,
köylüleri de anlamaya çalıştıklarını belirtiyor. "Biz
öğrencilerin sıkıntısına da, öğretmeninkini de anlatmak,
anlamak istedik. Doğru olan bu." diyor. Dolayısıyla sorunun
tüm taraflarını çok iyi hissettiklerini söylüyor. "Bu ne
Emre'nin, ne o çocukların suçu. İki taraf da kurban aslında."
diyor. 'Peki bu sorun nasıl çözülür?' kısmına gelince
fikirlerini şöyle sıralıyor genç yönetmen: "Bu çocukların
hayatında bir kırılma yaratmadan, Türkçe öğrenmeleri
gerekiyor. Şu anki yöntemle değil. Bu kadar yıpratan, bölen,
yasaklayan, reddeden tarzda değil. Buna dair çözüm bence çok
rahat bulunabilir. Oraya bence çok özel öğretmenlerin
gönderilmesi lazım. Emre'ye gerçekten çok yazık. Çocuklara da
yazık, ona da. Karşı karşıya kaldığı duruma dair önceden
edinilmiş hiçbir fikri, hiçbir tecrübesi yok çünkü."
[email-masked]

ÖNDER
DELİGÖZ

19 Nisan 2009, Pazar

Gönder
| Yazdır

Pazar Bölümündeki Diğer
Başlıklar

'Türkiye
halkı'nın tanımı: İki dil, bir bavul

Amerikalılar
da vitamine sardı

Cezaevlerine
'Kapıaltı'ndan baktı

Çanakkale
sardalye peynir helvası ve adım çöreği

Yıllardır,
bir yeni albüm çıkarmayı bir de Bonus'tan reklam teklifi
almayı bekledim

Teoman:
Babam olsaydı da albümlerim olmasaydı...

Kemalistler
Nutuk'u sansürledi

Lale
Devri eğlence çağı mı, Osmanlı Rönesansı mı?

Darbeden
başka iktidar yolları yoktu şimdi hiç kalmadı

Kıyafetler,
dizide durduğu gibi durmuyor

Dikkat!
Kriz midenizden edebilir

Halk
isterse ev hanımından da başkan olur

Yasağın
adı var kendi yok!

Televizyonların
'Muhtar'ı artık çok farklı

Kürtçe
söylemek moda oldu

Kafaya
taktı, Piri Reis'in filmini çekecek

Muzip
yemeklerimiz

Ordu'dan
Akdeniz'e altı saatte inilecek

Aklınızı
kullanın bedavaya konuşun!

Bir
kültür beldesi İsam

Taraf'ta
Ramazan sayfası bile hazırladım

Ses
kaydı düştü internet yükseldi!

Bu
bir 'acil durum' haberidir!

Bahara
damgasını vuracak modeller

Televizyon
dosttur, kontrolü elden
bırakmadıkça

Bölümün en çok okunan haberleri

Atatürk'ün
1919'da Kürtlerle ilgili sözleri nasıl sansürlendi?

Kemalistler
Nutuk'u sansürledi

Vaizliğin
tadı damağımda kaldı...

Tuhaf
bir hırsızlık hikâyesi

'Türkiye
halkı'nın tanımı: İki dil, bir bavul

Teoman:
Babam olsaydı da albümlerim olmasaydı...

Zafer
bizi nereye götürüyor?

Veda
Ederken!

Yıllardır,
bir yeni albüm çıkarmayı bir de Bonus'tan reklam teklifi
almayı bekledim

Amerikalılar
da vitamine sardı

En çok okunan 10 haber

Yazıklar
olsun dedirten çifte standartlar!

'Karmaşa'yı
arz ediyorum komutanım!

Açılım
mı, yeni bir strateji mi?

Ergenekon
sanık avukatlarına taktik: Emniyette sakın konuşmasınlar

Atatürk'ün
'külliyeyi acilen onarın' talimatı 76 yıl sonra yerine
getirildi

Senin
örgütün bir melekti yavrum

Fransızları
ürettiği dev metal örümcek Japonları büyüledi

Tansu
Çiller'e ait evraklar yakılmış halde bulundu

Kuzey
Kıbrıs Ergenekon'un eğitim yeri

Bir
zamanların ünlü mankeni şimdi sokaklarda yaşıyor

Copyright© 1995-2009
Feza Gazetecilik A.Ş.

bilge1