İnsan Kaynakları

|

Künye

|

Abonelik

|

Okur
Hattı

|

Arşiv

|

English

28.09.2009, Pzt

Anasayfa

Zaman'ım

Multimedya

E-Zaman

Seri İlanlar

Gündem

Ekonomi

Politika

Spor

Dış Haberler

Kültür Sanat

Televizyon

Röportaj

Yazarlar

Yorumlar

Dizi - İnceleme

Çizgi Yorum

Kürsü

Aile Sağlık

Bilişim

Otomobil

Şehir Haberleri

EKLER

BÖLGESEL

ÜLKE
SEÇİN Amerika
Avrupa
Romanya
Azerbaycan
Bulgaristan
Türkmenistan
Kırgızistan
Makedonya

LİNKLER

TODAYS ZAMAN

AKSİYON

CİHAN

STV

S HABER

MEHTAP TV

EBRU TV

BURÇ
FM

Pazar

Celal
Bayar'ın vatansız yeğenleri!

DOÇ. DR. ASİL
FERMAN

İki kız kardeşin gittiği
yoldan iki kız kardeş geldi. Celal Bayar'ın öz yeğenleri
Ayşe ve Hatice 1920'de Irak'a göçmüştü; onların
torunları Asil ve Hemse neredeyse doksan yıl sonra
gezmek için Türkiye'ye geldi.

Çözmek zorunda oldukları iki büyük mesele var;
Adapazarı'nda babaanneden miras geniş arazileri geri almak ve
acilen emniyetli bir vatan bulmak...

Asil Ferman, bu topraklardan köksüz ağaçlar gibi önce
Irak'a sonra Yemen'e ve ardından dünyanın dört yanına
savrulmuş bir ailenin ferdi. Yerinde yurdunda bir ömür,
neredeyse kıpırtısız yaşayanlar için gerçek bir serüven onun
hayatı ve bütün göç hikâyeleri gibi dokunaklı.

Türkiye'den ilk göçenler babaanne Ayşe Mustafa Şevket ve
kız kardeşi Hatice, üçüncü Cumhurbaşkanımız Celal Bayar'ın öz
yeğenleri. 1920'lerde kızlardan biri Iraklı bir şeyh, diğeri
Lübnanlı bir kadıyla evlenmek üzere Bağdat yoluna koyulurken
dayıları Celal Bayar 37 yaşında, çiçeği burnunda Bursa
milletvekiliydi. Bayar'ın hareketli yılları; İktisat Bakanlığı
vekâleti, Çerkez Ethem'i ikna heyeti başkanlığı, Lozan
Konferansı müşavir üyeliği, İş Bankası'nı kurma görevi... Bu
meşguliyet içinde, iki kız yeğeninin peş peşe Irak'a göçmesi
hakkında fikir beyan edecek vakti olmuş muydu bilmiyoruz.
Bunu, Asil Ferman da bilmiyor. Onun bildiği; Irak'ta dışarıdan
gelenlerin ya Farisi ya da Osmanî tabakaya mensup olduğu o
yıllarda, babaannesinin 'Osmanî' diye anıldığı...

Kızlar için gidiş, o gidiş oluyor; ama Ayşe'nin oğlu, yani
Asil Hanım'ın babası 1950'de İstanbul Üniversitesi Tıp
Fakültesi'nde okumak üzere 'ana yurdu'na dönüyor. Altı-yedi
yıl süren eğitimi boyunca bir Türk ailenin yanında misafir
oluyor ve pek sık olmasa da büyük dayısı Celal Bayar'la
görüşüyor. Bayar'ın altın yılları; genel başkanı olduğu
Demokrat Parti, seçimi büyük çoğunlukla kazanmış, Türkiye
Büyük Millet Meclisi Bayar'ı Cumhurbaşkanlığı'na getirmiş.
1957 yılında 'baba yurdu' Irak'a dönmeden son kez görüşülen
dayı, ikinci defa cumhurbaşkanı seçilmiş, gerçek bir
'dayı'dır; ama ne fayda, kader herkesin ağını ayrı iplerle
örer.

Şimdi biz, babayla değil de kızları Asil ve Hemse ile
görüşme imkânı bulabildiğimiz için, Irak'taki ilk yıllara ait
hatıralar epey puslu. Babaanne Ayşe Hanım'ı ve kız kardeşi
Hatice Hanım'ı Bağdat'ta, bir süre sonra peşlerinden yetişen
erkek kardeşleri Fadıl'ı ise Basra'da Iraklı eşleri ve
onlardan olan çocuklarıyla mutlu mesut yaşarken görebiliyoruz,
hatta çocukların büyüdüğünü ve onların da Iraklı eşlerle
evlenip yuva kurduğunu...

Celal Bayar

Ama kök, topraktan bir kez sökülmeye görsün...

Irak, tam da asıl vatan olmak üzereyken, gökten bombalar
düşüyor ve Körfez Savaşı'na giren ülke, bizim mesut ve geniş
aile için tekinsiz bir yer oluyor. İlk gelenler çok yaşlı
artık, kaçış planı yapanlar, onların torunları; Asil, Hemse ve
erkek kardeşleri... İlk Hemse göçüyor; istikamet Yemen, sonra
anaç bir tavuk gibi diğer üç kardeşini alıyor yanına; ama
bakalım Yemen'de nasibi var mı onların? Çok geçmeden Hemse
Ürdün'e, erkek kardeşlerden biri Suriye'ye, diğeri de
Avustralya'ya uçuyor ve böylece aile bir daha toplanmamak
üzere dağılıyor. Bu arada hepsinin de okumuş çocuklar olduğunu
hatırlatalım. Asil Hanım öğretim üyesi, Hemse Hanım mühendis,
erkek kardeşlerden biri doktor, biri de yine mühendis.

Türkiye ne oldu peki? 1920'lerde iki kız kardeş, Hatice ve
Ayşe bu ülkeyi terk etti diye unutulup gitti mi? Bilakis,
neredeyse doksan yıl sonra başka kız kardeşler çıkageldi;
onların torunları, Asil ve Hemse, yanlarında eşleri ve
çocukları... İki yazdır tatillerini babaannelerinin
memleketinde geçiriyorlar ve işin doğrusu, burada bir iş
bulabilseler yerleşmek istiyorlar. Türkiye onlar için
kendilerini evlerinde hissettikleri modern ve büyüleyici bir
ülke değil sadece, burada Ayşe Hanım'dan miras geniş arazileri
var. Her ne kadar sahip olamasalar da...

Evet, burası ayrı bir hikâye; fazla karışık değil hatta
eğlenceli olduğu bile söylenebilir; ama yazık ki sonu
görünmüyor. Şöyle ki; Asil Hanım'ın babası ve amcası bundan
iki yıl önce, annelerinden kalan mirası yerinde görmek üzere
Adapazarı'na geliyorlar. Ellerinde birtakım haritalar ve
tapular var; ama emin olmak için bir kez de buradaki arşive
giriyorlar. Hayır, sorun belgelerde değil, o belgelerin işaret
ettiği arazilerde. İki kardeş o arazilerde ne gördü dersiniz;
yol, okul, hastane, işyeri, ev... Nasıl bir şaşkınlığa
düştüklerini tahmin etmek zor mu? Tapular ellerinde; ama uzun
süredir arayıp sormadıkları için araziler kamulaştırılmış.
Olması gerekeni yapıp avukat tutuyorlar; fakat yaşlı avukat
çok geçmeden terk-i dünya ediyor ve hikâye işte böyle yarım
yamalak kalıveriyor.

Asil Hanım, "Aslında çok zenginiz." diyor gülerek. Seksen
yaşındaki babasının bu sorunu çözemeyeceğini biliyor, amcası
ve halasının da... Bir ümit, biri çıkar, bu meseleyi ben
halledeyim derse ne âlâ, yoksa kâğıt üzerinde Adapazarı'nın en
zengin ailelerinden biri olarak yaşamaya devam edecekler. Bu
önemli bir sorun; ama daha önemlisi kendilerini vatansız
hissetmeleri. Asil Ferman için Irak, geri dönülmesi zor bir
ülke; ama şimdi yaşadığı Yemen ne kadar emin? "Vallahi" diyor
"Bizim yerimiz yurdumuz yok. Arap ülkeleri Irak vatandaşı
olduğumuz için turistik vize bile vermiyor artık. Her an
uzaklaştırılma, yeniden göç etme korkusuyla yaşıyoruz."
[email-masked] ZAMAN

ÜLKÜ
ÖZEL AKAGÜNDÜZ

30 Ağustos 2009, Pazar

|

Gönder  |

Yazdır

Pazar Bölümündeki Diğer
Başlıklar

Türk
aşçılar yabancı 'Chef'lere karşı!

Enis
Batur 'Sır'rını Âşikar etti

Köşeler
kadınlara hediye mi?

Nişantaşı
camiası bu filmi sevmez

O
şimdi asker, hem de 70 yaşında

Ekonomik
kriz, yeni tüketim ahlâkıyla çözülecek

Barack
Obama, öğrencilere neden 'dinamik ev ödevi'
verdi?

Dikkat,
metroda bir fotoğrafçı var!

Baba
böbreği tutmadı anne böbreği 1. yaşında

Doktorlara
müzikle tedavi dersi veriyorlar

Son
Osmanlı şehri Sakarya

Dostlar
İstinye Park'ta görsün

Yiğit,
beni Habertürk'e transfer etmek istedi

Dünyayı
böcekler kurtaracak!

Wall
Street Journal Yayın Yönetmeni Thomson: Artık kimsenin
uzun haber ve analiz okuyacak vakti yok

Eski
sakızlar şimdi balon oldu

Bayram
harçlığı ver ekonomi canlansın

Hayatın
kendisi bir şifreymiş meğer

Ramazan'da
alınan kilolar bayramda nasıl verilecek?

New
York Moda Haftası'ndan 2010 bahar trendleri

Tarihî
Yarımada'da geceleri 'in-cin' top oynuyor

12
Eylül'e başkaldıran tek oyuncu Kemal Sunal'dı

Kim
daha özgürlükçü, sağ mı sol mu?

Genç
yönetmenler, Tamer Karadağlı'dan rahatsız

Yazarlardan
dizisi çekilecek roman
önerileri

Bölümün en çok okunan
haberleri

Abdülhamid'i
gören son gözler de kapandı

O
şimdi asker, hem de 70 yaşında

Nişantaşı
camiası bu filmi sevmez

Bağlanmamış
develer

Enis
Batur 'Sır'rını Âşikar etti

Köşk'ten
Konak Lokantası'na

Köşeler
kadınlara hediye mi?

Ekonomik
kriz, yeni tüketim ahlâkıyla çözülecek

Türk
aşçılar yabancı 'Chef'lere karşı!

Barack
Obama, öğrencilere neden 'dinamik ev ödevi' verdi?

En çok okunan 10 haber

Birinci
ligde oynamanın riskleri

'Burası
İstanbul' dersem, ne dersiniz?

"Âhar tavr ve üslûb-ı
mergûb üzre..."

Görünmez
duvarları yıkmak için bir daha

Ayağının
tozuyla Osmanlı ailesine taziyeye gitti

Günay,
TSK'nın Topkapı Sarayı'ndaki depolarını boşaltmasını
istiyor

Ebru
Tv'ye 3 EMMY ödülü

Emin
Arslan'dan uyuşturucu baronuna VIP ağırlama

'Çürük'
çetesinde iki gözaltı daha

BOTAŞ'a
Gazprom olma yolu açılıyor

Copyright© 1995-2009
Feza Gazetecilik A.Ş.

bilge2