Kibir ve gafla gelen tarihi hezimet

Dünya /
31/08/2009

Japonya'yı 54 yıldır kesintisiz yöneten Liberal Demokratlar
sandığa gömüldü. 'Emekliden bana ne' gibi gaflarıyla namlı LDP lideri Aso istifa
etti. Seçimi açık ara kazanan solcu Japon Demokrat Partisi'nin lideri Hatoyama,
'Kibirli olmayacağız, halkı dinleyeceğiz' dedi

TOKYO - Japon halkı dün düzenleen genel seçimlerde 2. Dünya
Savaşı’ndan sonraki süreçte kısa bir ara dışında 54 yıl boyunca ülkeyi yöneten
Liberal Demokratları (LDP) tarihe gömüp, merkez soldaki Japonya Demokrat
Partisi’ni (JDP) iktidara getirdi. 104 milyon seçmenin sandığa davet edildiği
seçime rekor düzeyde katılım gerçekleşirken, sandık çıkışı anketlerine göre,
Yukio Hatoyama liderliğindeki JDP, 480 sandalyeli meclisin altkanadına tam 315
vekille girdi. Ekonomik krizde ülkesinin ABD’den üç kat fazla küçülmesini
önleyemeyip işsizliğin yüzde 5.7’lere çıkmasına çare bulamayan muhafazakâr
Başbakan Taro Aso’nun LDP’si ise 84-135 arasında vekil çıkarabildi. Tek başına
iktidar için 320 vekile ihtiyaç duyan Hatoyama’nın dün seçmene teşekkür
konuşmasında “Kibirli olmayacağız, halkı dinleyeceğiz” derken, Sosyal
Demokratlar ile Yeni Halk Partisi gibi küçük partilerle koalisyon kuracağını
ekledi.

‘Bugün hükümet değişiyor’
ABD’de mühendislik eğitimi almış
eski bir LDP’li olan Hatoyama, muhafazakarlığı kadar komik gaflarıyla da halkın
gözünden düşen Başbakan Aso’nun ‘iş odaklı’ iç politiklalarını sert bir dille
eleştirmiş, ‘bürokrasi’yi devreden çıkarıp halka hizmet siyasetini savunmuştu.
Dün ülkenin en büyük gazetelerine verdiği reklamda ‘Bugün, bir hükümet
değişiyor’ diyerek zaferini erkenden ilan eden solcu lider, seçim öncesi halka
‘sosyal refah, iç talebi arttıracak ekonomi politikaları, doğum oranını
yükseltmeye yönelik teşvikler ve krizin vurduğu ailelere sosyal yardım’ vaad
etmişti. LDP’den bezmiş Japon halkı yeni liderin vaadlerini tutup tutamayacağına
odaklanacak. Zira 2. Dünya Savaşı sonrası Japonya’nın ‘ekonomik mucize’yi
başarmasını sağlayan LDP’nin uğradığı bu tarihi hezimetin kökeninde ise yine
ekonomik nedenler yatıyor.
Junichiro Koizumi liderliğinde 2005’teki seçimi
kazandıktan sonra yolsuzluklar, ABD’nin ülkeden Afganistan’a asker talebinin
meclisin üst kanadında takılması gibi nedenlerle üç başbakan (Kouzimi, Shinzo
Abe, Yasuo Fukuda) eskiten LDP, 2007’de meclisin üst kanadı için yapılan
seçimlerde 50 yıldır ilk kez çoğunluğu kazanamamıştı. Son krizde ülkenin mali
yapısını korumak için gerekli adımları atmayıp, yüksek vergileri destekleyerek
işsizliğin ve sosyal adaletsizliğin artışına neden olan Aso’nun krizden kurtuluş
için “Niye hiçbir şey yapmayanlar için vergi ödeyeyim ki? Emekliler ölsün” gibi
gafları bardağı taşıran damla olmuştu.

Sorumluluğu alıp istifa etti

LDP, seçim sabahı yarım yüzyıl ülkeyi yönetmiş olmanın hatırına sarılarak,
‘Japonya’yı yıkmayın. Gelecek umudu ancak bugünün istikrarından çıkar’ temalı
gazete ilanıyla seçmenin gönlünü kazanmaya çalışsa da kar etmedi. Aso dün
yenilgideki sorumluluğunu kabul edip istifa edeceğini de açıkladı.
Bu tarihi
seçimin sonuçları, Kuzey Kore’nin nükleer denemelerle ortalığın tozunu attığı,
Çin’in süper güç olma yolunda emin adımlarla ilerlediği bölgeyi de yakından
ilgilendiriyor. ABD’ye ‘soğuk’ dursa da ‘sağlam ama boyun eğmeyen’ bir ilişki
isteyen Hatoyama, bölge ülkeleriye AB gibi ortak para birimine sahip bir Asya
Birliği kurma arzusunu açıkça dile getiriyor. Başbakan vasfıyla Eylül’de BM ve
G20 toplantılarında Çin lideri Hu Jintao ve ABD Başkanı Barack Obama ile
görüşecek olan Hatoyama’nın dış politikada nasıl bir yol tutturacağının ilk
işareti de bu toplantılarda gelecek. (afp,bbc)

Hatoyama ‘Japonya’nın
Kennedy’lerinden
Japonya Demokrat Partisi’nin lideri Tokyo doğumlu Yukio
Hatoyama, ABD’nin prestijli Stanford Üniversitesi’nde mühendisliğik eğitimi
aldı. ABD’deki Kennedy ailesine benzetilen zengin vekilleriyle dolu bir siyasi
hanedanlığına mensup. Büyükbabası Liberal Demokrat Parti’nin kurucularından.
Kendisi de 1986’da LDP’den vekil seçildi, 1990’larda bir yıldan az süreyle
LDP’den kabine danışman yardımcılığı yaptı. Babası 1970’lerde dışişleri
bakanlığı görevinde bulunmuşken, erkek kardeşi de dün hezimete uğrayan Başbakan
Taro Aso’nun devlet bakanıydı. Ailenin öteki büyükbabası ise dünyanın en büyük
lastik üreticisi Bridgestone’un kurucusu. Hatoyama ise 1993’te LDP ile yollarını
ayırıp, pasifistler ve merkez solcularla Japonya Demokrat Partisi’ni (JDP)
kurmayı seçti. Bunun sebebi ABD tipi kapitalizme kendini kaptırmış ülkede
‘devrimci bir değişim’ gerektiğini düşünmesi. Hatoyama, büyük işletmelerin
çıkarları ve ülkenin siyasi genlerine işlemiş bürokrasinin yerine ‘çocuk yapmayı
teşvik, asgari ücrete zam, petrol vergilerinde indirim, ücretsiz lise eğitimi ve
ulaşım gibi icraatlar gerektiği fikrinde. Tek eksiği hükümet tecrübesinin
azlığı.

Tokyo’nun ‘uzaylısı’
Arkadaşları yüz hatları nedeniyle
kendisine ‘uzaylı’ lakabını takmış. Mayısta JDP lideri İchiro Ozawa’nın siyasi
bağış skandalı yüzünden istifasıyla yıllar sonra kurucusu olduğu partinin başına
geçti. Ama Japon siyasetindeki skandallardan nasibini alan taze lider, başkanı
olduğu vakfın banka hesabındaki 223 bin dolarlık usulsüzlük yüzünden uzun süre
soğuk terler döktü. Egzantirik ve dışadönük kişiliğiyle ünlü eski oyuncu Miyuki
ile evli. Rusya’da öğretim görevlisi olarak çalışan bir oğlu var.