Türkiye'de Kürt sayısı ve gerçekler

HASAN
CELAL GÜZEL

Türkiye /
06/09/2009

Sevgili okuyucular, bu pazar sohbetinde, üzerinde bol bol
tartışılan ve spekülasyonlar yapılan Türkiye'deki Kürt nüfusu hakkında
bildiklerimi tekrar aktarmaya çalışacağım.

Sevgili okuyucular, bu pazar sohbetinde, üzerinde bol bol tartışılan ve
spekülasyonlar yapılan Türkiye’deki Kürt nüfusu hakkında bildiklerimi tekrar
aktarmaya çalışacağım.
Evvelâ, şu noktanın altını çizmeliyim ki, Türk-Kürt
ayrımına tamamen karşıyım. Türkiye’de yaşayan her vatandaşın eşit olduğunu
düşünüyorum. Altkimlikleri nasıl ifade edilirse edilsin, Kürtler Türk
Milleti’nin ayrılmaz bir parçası ve bizim öz kardeşlerimizdir. Onlardan
bahsederken ‘biz-onlar’ ayrımını yapmak bile beni rahatsız ediyor.
Lâkin,
Türkiye’de ayrılıkçı-ırkçı-Kürtçülerin nasıl ayrımcılık yaptıklarını ve bazı dış
mihraklar tarafından da nasıl desteklendiklerini hepimiz
biliyoruz.

Atmasyonun böylesi
görülmemiştir
Efendim, Kürtçülerin, tamamen ayrılıkçı emellerle
Türkiye’deki Kürt nüfusunu yüksek gösterme gayretleri
bazen ‘açık arttırma’
ya dönüştürülmektedir. Meşhedi Cafer’e rahmet okutturacak şekilde rakamlar
savuranlar, iddialarını toplam nüfusun  yüzde 15’inden başlatarak yüzde 20,
yüzde 25, hatta üçte birine kadar yükseltmektedirler. Ancak, mübalağalı, siyasî
ve ideolojik varsayımlı bu iddiaların hiçbirinin bilimsel, hatta mantıklı bir
kaynağa dayanmadığı görülmektedir.
Bir haftalık dergide de yer alan Mehrdad
İzady’nin tahminlerine(!) göre, 2050 yılında Türkiye’deki Kürt nüfusu, Türk
nüfusunu geçecekmiş. Meşhedi Cafer’in ahfadından(!) geldiğini sandığımız İranlı
Kürtçü İzady, 1991 Kasımı’nda Newyork’ta Kürt Enstitüsü’nde yapılan bir
konferansta, Türkiye’deki Kürt nüfusunun 2020 yılında 34 milyona ve 2050 yılında
49 milyona çıkacağını iddia etmişti. İzady, Prof. Justin McCarthy’nin,
görüşlerinin hangi bilimsel verilere dayandırıldığına dair sorusuna ise
‘İstatistiklere değil, Cumhurbaşkanlığı sözcüsü Kaya Toperi’nin Körfez Savaşı
sırasında telâffuz ettiği bazı rakamlara, geçen yüzyılda atla dolaşıp
tahminlerde bulunan seyyahlara ve siyasî beyanlara’ dayandırıldığını
söylemişti.
Time dergisi 18 Mart 1991 tarihli sayısında, Türkiye’de 8 milyon
Kürt olduğunu yazmış; ancak iki hafta sonraki 1 Nisan 1991 tarihli sayısında -bu
rakamı az bulmuş olacak ki- Türkiye’deki Kürt nüfusu sayısını bir anda ikiye
katlayarak 14,5 milyona çıkarmıştır (Mustafa Akyol).
Aynı yılın Mart ayında
Paris Kürt Enstitüsü Başkanı Kendal Nezan, ‘Türkiye’de 25 milyon Kürt var’ diye
açıklama yapmıştır. Talabanî, 1991 Martı’nda Der Spiegel’e yaptığı açıklamada,
‘Topraklarında
9 milyondan fazla Kürdün yaşadığı Türkiye...’ şeklinde
beyanda bulunmuşken; Kemal Burkay, aynı yılın Aralık
ayındaki basın
açıklamasında Türkiye’de 15 milyon Kürt olduğunu iddia etmiştir.
Gene, 24
Aralık 1994 tarihinde yayınlanan aynı TV programında Kürtçü milletvekili
Muzaffer Demir Kürt nüfusunu 15 milyon, Mahmut Alınak ise 20 milyon olarak ileri
sürmüşlerdir.
Bütün bunlar, aynı dönem itibariyle Kürtçülerin kendi
aralarında bile nasıl çelişkiye düştüklerini ve Türkiye’deki Kürt sayısı
hakkında hiç bir bilimsel dayanağı olmayan rakamlar verdiklerini
göstermektedir.

Gerçek rakam nedir?
Türkiye’deki Kürt
nüfusu hakkında en gerçekçi ve bilimsel veriler Devlet İstatistik
Enstitüsü‘nün(Şimdi TÜİK ) 1965 nüfus sayımlarıdır. Buna göre, 31.391.421 olan
Türkiye Nüfusu’nun 2.219.502’si ana dili olarak Kürtçe’yi beyan etmiştir. Bu
sayı, toplam nüfusun yüzde 7,07’sine tekabül etmektedir. Bu tarihten sonraki
nüfus sayımlarında nüfusun ana dile göre dağılımı yapılmamıştır.
Günümüzde
Kürt nüfusu oranının artmış olduğunu savunanlar, Kürtlerin diğer etnikaltı
gruplara göre daha fazla doğurgan olduklarını ve Türkiye ortalamasının üstünde
bir nüfus artış hızına sahip bulunduklarını ileri sürmektedirler. Doğurganlık
konusunda elimizdeki tek veri ise, gene İstatistik Kurumu’nca yapılan bir
çalışmadır.
Buna göre, Türkiye genelinde doğurganlık oranı yüzde 2,23 iken,
Doğu ve Güneydoğu’da bu oran yüzde 3,65’e yükselmektedir. Buna karşılık, göç
eden Kürtlerin yeni yerleşimlerinde diğer etnikaltı gruplara benzeşerek
şehirleşme sonucunda nüfus artış hızı bakımından Türkiye ortalamasına yaklaştığı
görülmektedir.
Diğer taraftan, anılan bölgelerde bebek ölüm oranlarının
yüksek ve ortalama hayat sürelerinin düşük olması ise nüfus artışında ters
etkenlerdir. Ayrıca, bu bölgelerde nüfusun önemli bir kısmı da Türk ve Arap’tır.

Kürt nüfusu hakkında, Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etüdleri Enstitüsü
Başkanı Prof. Aykut Toros ve ekibi, genel nüfus sayımlarını esas olarak
yaptıkları projeksiyonlarda, 1992 yılında ana dili Kürtçe olanların oranını
yüzde 6,2 olarak tesbit etmişlerdir.
Türkiye’nin etnik yapısı konusunda
bugüne kadar yapılan çalışmaları bilimsel şekilde değerlendiren Ali Tayyar Önder
ise 2006 yılı itibariyle 74 milyonluk varsayılan Türkiye nüfusu içerisinde Kürt
sayısını
5 milyon (yüzde 6,76), Zaza sayısını 800 bin (yüzde 1,08) olarak
tesbit etmiştir. Buna
göre -Zazalar Kürt olmadıkları halde- Kürt ve Zaza
nüfusunun toplam içindeki oranı yüzde 7,84 olarak bulunmaktadır.
Gazi
Üniversitesi’nden Prof. Mehmet Şahingöz’ün, P.A. Andrews’in merkezi ABD’de
bulunan ‘Ethnologue Data from Languages of the World’ adlı kuruluşta hazırladığı
çalışmasında Kürt nüfusunun oranı yüzde 8,36 olarak tesbit edilmiştir. Bu
konuda, bugüne kadar bulunan akademik temelli en yüksek oran, Andrews’in
‘Türkiye’de Etnik Dağılım’ başlıklı raporunda 2001 yılı içinde toplam etnik
nüfus yüzde 13.79 olarak gösterilmiştir.
Ayrıca, Eylül 2005’te ‘AB
Eurobarometer Anketi’nde, ana dilini Türkçe olarak bildirenlerin oranı yüzde 93
olarak bulunmuş ve Kürtleri de içine alan geri kalan nüfusun yüzde 7’yi
geçmediği görülmüştür.
Kürt nüfusunun hesaplanmasında Kürtçü siyasî
partilerin aldıkları oylar da bir gösterge sayılabilir. Her ne kadar Kürt
nüfusunun tamamının bu siyasî partilere oy vermedikleri bilinse de, seçimlerde
ortaya çıkan sonuçlar, Kürt nüfusunun Kürtçülerin mübalağalarına uygun miktarda
olmadığını göstermektedir. Nitekim, 1995 Aralık Genel Seçimleri’nde HADEP,
PKK’nın tehdit ve baskılarına karşılık -Kürtçüler dışındaki sol oyların da
eklenmesiyle- ancak yüzde 4,17 oranında oy alabilmiş; gene 3 Kasım 2002 Genel
Seçimleri’nde de DEHAP’ın yüzde 6,2 oranında oy alarak yüzde 10’luk seçim
barajının altında kaldığı görülmüştür. Temmuz 2007 seçimlerinde, DTP’lilerle
beraber bütün bağımsız adayların oy toplamı yüzde 5,36 olurken, 2009’daki
mahalli seçimlerde DTP yüzde 5,04 oy alabilmiştir.
***
Bütün bu
analizlerin sonucunda, 1965 nüfus sayımı sonuçlarının Kürt nüfusu lehine yüzde
50 oranında arttığı varsayılsa bile, 2006 yılı itibariyle Türkiye’deki Kürt
nüfus oranının yüzde 7 ile yüzde 11 arasında bulunduğu ve en fazla yüzde 11’e
çıkabileceği; Kürt sayısının da 5 ile 8 milyon arasında değişeceği ve en fazla 8
milyon olduğu hesaplanmaktadır.
Böyle bir topluma hiç ‘mozaik’ diyebilir
misiniz?