Alman gençlere göre "öteki" Türkler

Dünya /
22/09/2009

Almanya'da iki farklı üniversitede öğrenciler arasında yapılan
araştırmada, "öteki" kavramının Alman öğrencilere, "Müslümanlık, Türkler, kan,
gözyaşı, barbarlık, terör, acı, açlık, vahşet, bizden olmayanlar, yabancılar,
ateistler ve batının düşmanları"nı çağrıştırdığı sonucuna ulaşıldı.

Fırat Üniversitesi (FÜ) İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa
Yağbasan, Almanya'nın Hamburg ve Magdeburg üniversitelerinde sosyal bilimler
alanında eğitim gören 388 öğrenciye uyguladığı anketle "Alman toplumunun
kültürlerarası iletişim bağlamında öteki imgesini algılayışı" konusunu
sorgulayan bir araştırma yaptı.

Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi
Dergisi'nin 11. sayısında yayınlanacak olan araştırmada, Alman üniversiteli
gençlerinin yüzde 82,8'i "Öteki" imgesi hakkında "Olumsuz" algıya sahip olduğu,
bu imgenin diğer yandan "Müslümanlık, Türkler, kan, gözyaşı, barbarlık, terör,
acı, açlık, vahşet, bizden olmayanlar, yabancılar, ateistler ve Batı'nın
düşmanları" şeklinde düşünceleri çağrıştırdığı ortaya çıktı.

Gençlerin
yüzde 17,2'sinin olumlu gördüğü "Öteki" imgesinin ise "Bilinmezler,
zenginliklerimiz, komşularımız, hoş insanlar, Türkler, vicdan sahibi olanlar ve
misafirperverler" olarak belirlendi.

Anlam olarak bir "Masumiyet" algısı
oluştursa da "Öteki" imgesinin aslında negatif bir içeriğe sahip olduğunu
belirten Doç. Dr. Yağbasan, bu kavramın kısaca "Bilinenden, sözü edilenden ayrı,
başkası, öbürleri" şeklinde tanımlanabileceğini, ancak felsefi olarak, "Benden
ayrı olanlar ve bana uzak olanlar" anlamına da geldiğini söyledi.

Yabancılar "Türk ve Müslüman olmamak" kaydıyla "iyi"

Alman
gençlerin ülkelerinde yaşayan yabancılar hakkında genel olarak olumlu
düşündüklerini belirttiklerini, ancak "başkaları, öbürleri" anlamına gelen
"öteki" imgesi içerisinde Türkleri de gördüklerini aktaran Yağbasan, şu
bilgileri verdi:

"Bu sonuçlara göre Alman üniversiteli gençler
yabancılara olumlu yaklaşıyorlar. Ancak Türk ve Müslüman olmamak kaydıyla. Diğer
bir anlatımla 'Yabancı iyidir, Almanya'da yaşayabilir, onları benimserim. Tek
şartım Türk ve Müslüman olmamalarıdır' yönünde düşünüyorlar."

Yağbasan,
araştırmada Batı Almanya bölgesine göre daha az Türk ve Müslümanlar ile ilişkisi
olan Doğu Almanya'daki gençlerin dahi yaklaşık olarak aynı yönde kanaat
belirtmelerinin dikkat çekici ve manidar olduğunu belirterek, "Müslümanlar ve
Türkler ile fazla birliktelikleri yok. Ancak onların da ötekileri Türkler ve
Müslümanlar! Bu duruma kitle iletişim araçlarının ve siyasi yaklaşımlarının etki
ettiğini düşünüyorum" diye konuştu.

Doç. Dr. Yağbasan, araştırmada Alman
gençlerin AB'nin dinsel ve kültürel bir oluşum olmadığını belirtmelerine rağmen
Türkler hakkında sahip oldukları "öteki" imgesinden yola çıkarak ırk, kültür ve
dinsel inançlar noktasında Türkiye'nin AB'ye üyeliği hakkında olumsuz
düşündüklerinin söylenebileceğini kaydetti.