Müzecilerin taht kavgası

Kültür-Sanat /
02/11/2009

Sabancı Müzesi Müdürü Nazan Ölçer, Topkapı Sarayı'ndan
istediği altın kaplamalı taht için olumsuz yanıt alınca İlber Ortaylı'yı
kıskançlıkla suçladı. Ortaylı, Ölçer'i Milliyet gazetesindeki köşesinden çok
sert eleştirdi: İyi korunucağına dair şüphem var

Bahri BÜKE

İSTANBUL - 2009 Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'ne
layık görülen Sabancı Müzesi Müdürü Dr. Nazan Ölçer, İstanbul’un anlatıldığı
Paris'teki sergi için Topkapı Sarayı'ndan altın kaplamalı tahtı istedi. Ancak
Nazan Ölçer, olumsuz cevap aldı. Altın tahtı Paris'e götüremeyen Ölçer, bundan
Topkapı Sarayı Başkanı Prof. Dr. İlber Ortaylı’yı sorumlu tuttu ve kıskandığı
için tahtı vermediğini ileri sürdü. Türk tarih profesörü İlbey Ortaylı ise “iyi
korunacağına dair şüphe” yüzünden tahtın verilmediğini söyledi.

-BEN BU SERGİYİ SABOTE ETMESİNİ BİLİRDİM AMA-

Nazan Ölçer’in küratörlüğünü yaptığı Grand Palais’te “Bizans’tan
İstanbul’a” sergisini 9 Ekim günü Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy ile
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, birlikte açtı. Sergi 25 Ocak 2010 gününe kadar
gezilebilecek.
Gazetemizden Ayşegül Sönmez, İstanbul'un sekiz bin yıllık
serüvenini 464 eserle anlatığı sergi hakkında Nazan Ölçer ile röportaj yaptı.
Röportaj 26 Ekim günü yayınlandı. Ayşegül Sönmez röportajda “Bizde de bürokrasi
hiç fena değildir. Osmanlı bölümü için Topkapı Sarayı sorun çıkarmamıştır
herhalde. Ne de olsa İlber Ortaylı kankanız” dedi. Nazan Ölçer'in buna
“Kıskançlık içinde... Saklamıyor da bunu. Ağzıyla, 'Ben bu sergiyi sabote
etmesini bilirdim ama' dedi... En zoru Topkapı oldu. İstediğim bir sürü şeyi
veremediler. 16. yüzyıla ait o tahtı. Taht gerekirdi. İstanbul bir devlet
yönetim yeri. Öte yandan İstanbul, Bizans zamanında kuyumculuk ve sanatkarlık
merkezi, Osmanlı'da da öyle. Taht, Roma İmparatorluğu'ndan sonra devletin
yönetildiği Topkapı'yı anlattığı kadar bu zanaatın sürdüğünü de gösterecekti”
diyerek, İlber Ortaylı’dan şikayetçi oldu. Nazan Ölçer'in sözleri tartışmayı
başlattı.

PANAYIRLIK NESNE DEĞİL

İlber Ortaylı, Türk
İslam Eserleri Müzesi Müdürü olduğu dönemde Sultanahmet’teki Sadrazam İbrahim
Paşa Sarayı'nı çekip çevirdiği için “Kethüda Nanım” dedikleri Nazan Ölçer'e
“Gazete sütunlarında dedikodu yapmasınlar. Nazan Ölçer’in niteliklerini benim
kadar hiç kimse vurgulamaz ama dost olarak bağrıma basamayacağım bir insandır”
dedi. İlber Ortaylı asıl cevabını Milliyet Gazetesi’nin Pazar ekindeki köşesinde
verdi: O taht, dönmedolap gibi her panayıra koşturulacak bir nesne değildir.

İlber Ortaylı “Lafını Bilmez Dostumuz’a” başlıklı yazısında “Benim ne
derecede dostum olan bir kişi, bilemiyorum” dediği Nazan Ölçer’in Avrupa’nın bir
numaralı müze müdürü olduğunu yazdı.
Son 20 yılın içinde Topkapı Müzesi’nden
Fransa'ya dördüncü defa eşya gittiğini anlatan İlber Ortaylı bundan önceki Paris
Versailles sergisine gönderilen altın tahtın içindeki ahşap aksamın çürüdüğünü,
vitrinlerde rutubet tertibatı kurulmadığı için de yazmaların tahrip olduğunu
söyledi. Selefi Dr. Filiz Çağman’ın isteği üzerine son sergiye yine de eşya
verildiğini belirten İlber Ortaylı “Bu sefer Louvre'cularla Nazan hanım
geldiğinde kesin söz aldım. Doğrusu bizim eserler hem Louvre'dan hem Grand
Palais'ten nasıl döner, diye merak ediyorum. İnşallah bu sefer eşyalar doğru
dürüst dönecektir” dedi.
İlber Ortaylı’nın yazısındaki çarpıcı bölümler
şöyle:

KREMLİN MÜZECİLERİ İLE İSTİŞAREDE BULUNSUN

* Verdiklerimizi iyi teşhir etsinler yeter. Sergilerin başarıyla
nihayete ermesini temenni ediyoruz.
* Grand Palais'deki serginin Osmanlı
bölümünde Mağribi müziğinin fon olarak kullanılmasının tashihini rica ederiz.

* Neyi niçin kıskanalım ki, bu saatten sonra müzecileri mi kıskanacağım?

* Bu derecede aşırı bireycilik Avrupa ve Asya'nın müzecilerine yakışmaz.
Bunlar maalesef Amerikanvari abartılı eğilimlerdir.
* 20 yıldır bazı sanat
tarihçisi profesörlerimiz ve müzecilerimiz olur olmaz yerlerde sergi gezdirmeyi
marifet sanıyor.
* Eski dünyanın müzecileri hizmet ettikleri tarih ve
milletin manevi zenginliklerine hürmet etmek zorundadırlar. Avrupalı ve Rus
müzecimlerin hizmet anlayışında teşhir kadar, ağırbaşlılılık duygusu da
önemlidir. Nazan hoca mesela Kremlin'deki müzecilerle istişarede bulunursa
yararlanır. (dha)