Beyazperdede büyük kayıp: Zeki Ökten'i yitirdik

Kültür-Sanat /
19/12/2009

Türk sinemasının ustalarından yönetmen Zeki Ökten, 68 yaşında
hayata gözlerini yumdu.

ERKAN AKTUĞ

İSTANBUL - Bir büyük yönetmen daha gitti. ‘Sürü’, ‘Düşman’, Faize
Hücum’, Kapıcılar Kralı’, ‘Düttürü Dünya’, ‘Güle Güle’ gibi filmlerle sinema
tarihine adını altın harflerle yazdıran Zeki Ökten, akşam saatlerinde Amerikan
Hastanesi’nde yaşama veda etti. Dün gece fenalaşan Ökten, kaldırıldığı hastanede
geçirdiği kalp ameliyatının ardından yoğun bakıma alınmıştı. Osman Seden, Ömer
Lütfi Akad, Metin Erksan, Memduh Ün, Halit Refiğ ve Atıf Yılmaz’dan sonra gelen
ikinci yeni kuşak sinemacıların en önemlilerinden olan 68 yaşındaydı.
Zeki
Ökten, denildiğinde Türk sinema tarihinin en iyi filmleri arasında ilk sıralarda
yer alan ‘Sürü’nün (senaryo Yılmaz Güney) yanı sıra onun mahcubiyete varan
mütevaziliğini hatırlarım. Sanıyorum ‘Güle Güle’ zamanıydı. ‘Sürü’yü yıllar
süren yasağın ardından ilk kez gösterildiği Ankara Film Festivali’nde izleyip
çok etkilenmiş genç bir muhabir olarak, bu büyük filmin yönetmeniyle tanışacağım
için heyecanlıydım. Müdavimi olduğu Rumelihisarı’ndaki Kale Çay Bahçesi’nde
buluşmuştuk. O kadar mütevazi ve kibardı ki, bir insan bu kadar büyük filmlere
imza atıp ancak bu kadar alçak gönüllü olabilir diye geçirmiştim içimden.
Sahneye çıkma korkusuyla filmlerinin galalarında nasıl köşe bucak saklandığını
anlatmıştı, kocaman mahcup bir çocuk edasıyla. Aynı nedenlerle kendisine sunulan
ödülleri almak için bile nadir sahneye çıkardı.
1941 yılında İstanbul’da
doğan Zeki Ökten, Haydarpaşa Lisesi'de okuduğu yıllarda tiyatroyla ilgilenmişti.
Sinemaya 1961 yılında Nişan Hançer'in yönettiği ‘Acı Zeytin’ adlı filmde
asistanlık yaparak adım atan Ökten, ilk filmi ‘Ölüm Pazarı’nı 1963’te çekti. Bu
filmle beklediği başarıyı elde edemeyince asistanlığa geri döndü. Mütevaziliği
burada da devreye girmiş olacak ki tam dokuz yıl boyunca Ömer Lütfi Akad, Halit
Refiğ, Memduh Ün ve Atıf Yılmaz gibi Yeşilçam'ın büyük yönetmenlerinin yanında
asistanlık yaptı. 1972'de ‘Kadın Yapar’, ardından da 1973'de senaryosunu Selim
İleri’nin yazdığı ‘Bir Demet Menekşe’ ile dikkatleri üstüne çekmeyi başardı.

1974’te ‘Askerin Dönüşü’nü çeken Ökten, asıl başarıyı, senaryolarını Yılmaz
Güney’in yazdığı, tür sinemasının başyapıtlarından olan ‘Sürü’ (1978) ve
‘Düşman’la (1979) yakaladı. ‘Sürü’yle 1979 Locarno Film Festivali ve 1980 Antwep
Film Festivali en iyi flm ödülü başta tam 11 uluslar arası ödül aldı. ‘Sürü’ ve
‘Düşman’da gerçekçi üslubunu koruyan Ökten, başrolünde Kemal Sunal’ın oynadığı
‘Hanzo’ (1975), ‘Kapıcılar Kralı’ (1976), ‘Çöpçüler Kralı’ (1977) ve Genco
Erkal’ın oynadığı ‘Faize Hücum’ (1982) gibi toplumsal sorunları komediyle
harmanlayan etkili filmlere imza attı.
Antalya Altın Portakal’da ‘Kapıcılar
Kralı’yla en iyi yönetmen, ‘Faize Hücum’la ise hem yönetmen hem de en iyi film
ödüllerini kazanan Ökten, Tarık Akan’lı ‘Pehlivan’la (1984) uluslararası birçok
ödülün yanısıra, İstanbul Film Festivali'nde Üstün Başarı ödülü aldı. 1986’da
‘Ses’i çeken Ökten 1988’de ‘Düttürü Dünya’nın ardından sinemaya bir süre ara
verdi. Kemal Sunal’ın oynadığı bu filmde Ökten’in asistanı günümüzün en büyük
yönetmenlerinden Zeki Demirkubuz’du.
Tam 11 yıl aradan sonra 1999 yılında
çektiği Metin Akpınar, Zeki Alasya, Yıldız Kenter, Eşref Kolçak’lı ‘Güle
Güle’yle eski parlak günlerine geri dönen Ökten, yaklaşık f milyon kişiyi
sinemalara çeken bu filmle Altın Portakal’da en iyi film ödülünü bir kez daha
havaya kaldırdı . 2003 yılında başrollerini Tarık Akan ve Okan Bayülgen'nin
paylaştığı ‘Gülüm’ün ardından 2006’da ‘Çinliler Geliyor’u çeken Ökten, oyuncu
Güler Ökten’le evliydi.