Gerilim en derine indi

MURAT YETKİN

Politika
/ 27/12/2009

Arınç soruşturması ile sivil yargı ve polis ilk defa bir
askeri karargâhı, hem de en gizli olanı bastı. Erdoğan, Başbuğ ile üç saat
görüştü

Başbakan Tayyip Erdoğan’ın dünkü programında saat 11.30’da 28 Aralık’ta
yapılacak Milli Güvenlik Kurulu (MGK) üyesi bakanlarla toplantı
görünüyordu.
Bu toplantı saat 15.00’te başlayabildi.
Çünkü saat 11.00’de
Genelkurmay Başkanı Başbuğ ve Kara Kuvvetleri Komutanı Işık Koşaner, Başbakanlık
Konutu’na gidip Erdoğan’la toplantıya girdiler.
Orgeneral Başbuğ, daha iki
gün önce haftalık görüşme için Başbakanlığa gitmiş ve alışılandan uzun, 2 saat
kadar süren bir toplantı yapmıştı. İki gün sonra, 28 Aralık’ta da Milli Güvenlik
Kurulu (MGK) toplantısı vardı. Dolayısıyla, Başbakanlık’tan gelen açıklama ‘İç
ve dış meseleler’ demiş olsa da, 3 saat süren bu toplantının PKK’ya karşı
kapsamlı bir operasyonla ilişkili olma ihtimali zayıftı.
Toplantı, Özel
Kuvvetler Komutalığı’nın (ÖKK) Ankara’daki karargâhının sivil savcı ve
polislerce basılıp, sabaha kadar süren arama sonucu (aralarında 19 Aralık’ta
Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç’ın evi etrafında gözaltına alınıp bırakılan
albay ve binbaşının da bulunduğu) 8 subayın gözaltına alınmasıyla sabaha karşı
sonuçlanmasından birkaç saat sonra yapılıyordu.
Toplantının dün sabah
saatlerinde kararlaştırıldığı iptal olunan randevulardan, ertelenen
toplantılardan anlaşılabiliyordu.
Toplantıyı kim istemişti? Bu önemli soruya
ne Başbakanlık, ne Genelkurmay kaynaklarından tam yanıt almak mümkün
olmadı.
Eğer görüşmeyi Başbakan istemişse ayrı, Genelkurmay Başkanı istemişse
apayrı yorumlanabilirdi.
Görüşmeyi kim, neden istedi?
Acilen görüşmeyi
Başbakan istemişse, ortaya çıkan yeni bilgiler konusunda Genelkurmay
Başkanı’ndan bilgi sormak istemiş olabilirdi.
Genelkurmay Başkanı istemişse,
Başbakan’a Özel Kuvvetler karargâhının basılmasıyla ortaya çıkan durumla ilgili
görüşlerini acilen iletmek istemiş olabilirdi.
Daha önce benzeri bir
muğlaklıktan doğan yorum hataları olmuş, bir önceki Genelkurmay Başkanı Yaşar
Büyükanıt’ın 4 Mayıs 2007’de Başbakan’a gidip rahatsızlık ilettiği haberleri
üzerine kurulan yorumlar, Erdoğan’ın Büyükanıt’ı Dolmabahçe’ye çağırdığının
anlaşılmasıyla boşa çıkmıştı.
Dün bu görüşmenin gerekçesine ilişkin verilen
en ayrıntılı bilgi, ‘Erdoğan’ın Başbuğ ile perşembe günü haftalık görüşmede ucu
açık kalan bazı konuların MGK öncesinde konuşulmasında mutabık kalması üzerine’
toplanıldığı oldu.
O toplantıda yalnızca PKK ile mücadele görüşülmemiş, Arınç
olayı da görüşülmüştü. Verilen izlenim, Arınç olayının MGK’da tartışma konusu
olmaması amacıyla, Özel Kuvvetler baskınının da konu edildiği bu görüşmenin
sanki Genelkurmay talebiyle gerçekleşmiş olduğu idi.
Yine de bu toplantıya
Kara Kuvvetleri Komutanı’nın neden katıldığı anlaşılamadı. Özel Kuvvetler, Kara
Kuvvetleri’ne değil Genelkurmay İkinci Başkanı’na bağlıydı. (4 Temmuz 2003’te
Irak’ın Süleymaniye şehrindeki çuval olayı ardından ÖKK, Harekât Başkanlığı’ndan
alınıp İkinci Başkanlığa bağlanmıştı.) Akla gelen ihtimal, Orgeneral Koşaner’in
bir sonraki Genelkurmay Başkanı olarak öngörüldüğü idi.
Ama görüşme talebi
kimden gelirse gelsin, görüşmenin Türkiye’de ilk kez bir askeri karargâhın sivil
savcı ve polis tarafından basılması ardından yapılmış olduğu gerçeğinden daha
önemli değildi.

Önce MİT, sonra Özel Kuvvetler
Özel
Kuvvetler’in Ankara, Kirazlıdere’deki (Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nın tam
karşısına, İnönü Bulvarı’nın diğer tarafına düşen bölge) karargâhında yapılan
arama, Türkiye’de bir askeri karargâhta -önceden haber verilmeksizin sivil savcı
ve polislerce yapılan ilk aramadır; bir diğer deyişle baskın oldu.
Sivil
savcı ve polis 5 Aralık’ta, yine ilk defa (Erzincan’da) Milli İstihbarat
Müsteşarlığı (MİT) karargâhını basmış olduğunu kenara kaydederek, askeri bir
karargâhta yapılan bu ilk gerçek boyutlardaki aramanın, giriş holünden değil,
yatak odasından başladığını saptaması yapılabilir.
Özel Kuvvetler, Türk
Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) en gizli birimlerinden biridir. Özel Kuvvetler
içindeki en gizli birimlerden birisi de -Muhabere Arama Kurtarma (MAK) birimi
ile birlikte Seferberlik Tetkik Kurulu’dur (STK). Özel Kuvvetler ve STK
karargâhları, işte bu nedenle ordunun yatak odası sayılabilir.
Önceki gece
yapılan aramada ele geçen bilgilerin büyük kısmının gizli nitelikte olduğu
söylenebilir.
Bu gizli bilgiler arasında Seferberlik Dairesi’nin gö-revi
gereği tuttuğu -açığa çıkması güvenlik sorunu sayılacak gizlilikte- sivil
kişiler listeleri olabildiği gibi, STK’nın üzerine vazife olmayan işler -örneğin
devlet büyükleri hakkında istihbarat toplama listeleri bulunduğu kuşkusu
vardır.
Son iki-üç haftaki örneklerden, Türkiye’de sivil savcıların asker ve
istihbaratın en gizli noktalarına baskın düzenleyebildikleri
görülmüştür.

Suçla mücadele mi, iç gerilim mi?
Bu,
bir yönüyle bakıldığında suç ve suçluyla mücadele önünde artık engel kalmadığı
şeklinde yorumlanabilir. Avrupa Birliği uyum reformlarının da etkisiyle
Türkiye’nin hukuk devleti olmaya doğru adım attığına kanıt
gösterilebilir.
Diğer yönden bakıldığında, Başbuğ tarafından geçen hafta
yapılan ‘yargı uygulamasına dikkat, kurumlararası gerginlik çıkabilir’ uyarısı,
yine Erzincan tutuklaması ardından MİT Müsteşarı Emre Taner’in Cumhurbaşkanı
Abdullah Gül başta, Erdoğan, Başbuğ ve diğer yetkililere şikâyetleri akla
geliyor.
Başbuğ, askerlerin sivil yargıya tabi olma alanlarını genişleten
yasanın Meclis’te kabulü üzerine, 30 Haziran’daki MGK toplantısı ardından Gül’ün
çağrısıyla Erdoğan ile yapılan üçlü toplantıda, bu yasanın ‘ordunun masuniyetini
zedeleyeceği, ihbar furyasıyla karargâhların basılabileceği) endişesini dile
getirmişti. (Radikal, 5 Temmuz 2009, 6 Temmuz 2009)
Arınç olayını basit bir
‘asılsız ihbar’ olayı olarak görmek doğru olmaz. İddialar çok ciddi. Keza, suçla
mücadele alanında dokunulmayan kalmaması da gerekiyor. Öte yandan, ortada
yargının bir kısmı ve polis gücünün, asker ve istihbaratla hesaplaşma ruhuyla
davrandığı yolunda güçlü bir algı oluşmaya başladı. Kurumlararası gerginlik bu
görüntüden doğuyor ve Özel Kuvvetler karargâhının basılmasıyla artık devletin en
derin noktasına inmiş bulunuyor.
Buna ek olarak Türkiye’nin güvenlik
örgütleri birbirlerini sürekli deşifre ederek, yabancı istihbarat örgütlerine
yapacak iş bırakmıyorlar neredeyse.
Ülkenin ağır sorunlarına hükmetmesi
gereken Hükümet, bu işin artık kendi akışında gitmesine göz yumma lüksüne sahip
olmamalı.