162 yıl sonra yeniden hayat bulacak

Türkiye /
17/02/2010

İstanbul'un ayakta kalan en eski saat kulesi olan ve bugün
harap bir halde bulunan Tophane'deki Nusretiye Saat Kulesi, 2010 Avrupa Kültür
Başkenti Ajansının desteğiyle restore edilecek.

Anadolu saat kuleleri hakkında çalışmaları bulunan Gazi Üniversitesi Fen
Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Hakkı Acun, Sultan
Abdülmecit tarafından 162 yıl önce yaptırılan ve günümüzde Tophane’deki İstanbul
Modern Sanat Müzesi’nin bahçesi içinde kalan Nusretiye Saat Kulesi hakkında
bilgi verdi.

Tophane Kışlası önünde, Nusretiye Camisi arkasında yer alan
Nusretiye Saat Kulesi’nin giriş katındaki Sultan Abdülmecit’in tuğrası
üzerindeki kitabenin Hicri 1264, Miladi 1848-49 tarihini gösterdiğini bildiren
Acun, 15 metre yüksekliğindeki kulenin 3 katlı, üzerindeki saatin de Zenith
marka olduğunu anlattı.

Kulenin mimarının Balyan ailesi olduğunun
söylendiğini belirten Acun, "Saat Kulesi, muhtemelen Nusretiye Camisi ile
birlikte yapılmış. Kulenin eskiden 4 cephesinde saat varmış. Bunlar sökülmüş
yok, bugün sadece kadranları var. Saatler çalınmış veya başka yerde kullanılmış
olabilir" dedi.

"İstanbul’da 9 saat kulesi var"

Nusretiye Saat Kulesi’nin "İstanbul’un ayakta kalan ilk saat kulesi"
olma özelliği taşıdığını vurgulayan Acun, kulenin deniz kenarına yapıldığını,
denizin doldurulmasıyla içeride kaldığını kaydetti.

Bir yapı içinde
kalanlar sayılmazsa İstanbul’da ayakta kalan 9 saat kulesi bulunduğunu belirten
Acun, bunları, Nusretiye, Yıldız Sarayı, Dolmabahçe, Deniz Hastanesi, Haydarpaşa
Lisesi, Sirkeci Garı, Boğaziçi Üniversitesi, Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma
Hastanesi ve Büyükada saat kuleleri olarak sıraladı.

Nusretiye Saat
Kulesi’nin kare kenarının uzunluğunun 4,35 metre, yüksekliğinin ise 15 metre
olduğunu ve 3 kattan oluştuğunu belirten Acun, saat kulesinin neoklasik yapısı
itibariyle farklı bir mimari yapıya sahip olduğunu anlattı.

Acun,
kulenin yuvarlak saat kadranının bulunduğu katının kenarlarında volütlü
konsollar bulunduğunu belirterek, "Konsolların üzerinde birer top vardır. Bunlar
Tophane’yi sembolize edebilir" dedi.

Doç. Dr. Hakkı Acun, saat kulesinin
ne zamana kadar çalıştığını bilenin de bulunmadığını ifade ederek, kulenin
1950’lere kadar aktif çalışmış olabileceğini söyledi.

Bu yapılara pek
önem verilmediğini ancak çok önemli olduklarını kaydeden Acun, "Saat kulesi,
zaman birimi getiriyor. Eskiden kadı efendi istediği zaman mesaiye başlardı,
istediği zaman bitirirdi. Saat kuleleriyle zaman mefhumu, mesai kavramı ortaya
çıktı. Mesai kavramının ortaya çıkarılması bir devrim" diye konuştu.

Hakkı Acun, saat kulesinin 162 yıldır hiç restorasyon geçirmediğini
bildirdi.

"Başbakan da yakından ilgileniyor"

İstanbul Kültür ve Turizm Müdürü Ahmet Emre Bilgili de saat kulesinde
teknik ekibin gerekli çalışmayı yaptığını ve restorasyon kararı verdiğini
belirterek, "Projesi hazırlanıyor. Sonra da restorasyon yapılacak. Restorasyonun
bu yılın sonunda tamamlanması hedefleniyor" dedi.

Bilgili,
restorasyonun, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansının desteğiyle
gerçekleştirileceğini belirtti.

İstanbul Modern Yönetim Kurulu Başkanı
Oya Eczacıbaşı ise Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın da çok beğendiği ve yakından
ilgilendiği Nusretiye Saat Kulesi’nin restorasyonu için uzun yıllardır
uğraşıldığını belirtti.

Eczacıbaşı, Kültür ve Turizm Bakanlığının önayak
olmasıyla başlatılan proje kapsamında kulenin restore edileceğini ifade ederek,
"Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı ve İstanbul
Valiliği yıl içinde restorasyonu tamamlayacak" diye konuştu. (aa)