Semih Kaplanoğlu 'Altın Ayı'yı aldı

Kültür-Sanat /
21/02/2010

Semih Kaplanoğlu'nun yönettiği 'Bal', dünyanın en prestijli
festivallerinden Berlin Film Festivali'nde büyük ödül Altın Ayı kazandı. Ayrıca
Ekümenik Jüri Ödülü de 'Bal'ın oldu. En İyi Yönetmen gözaltında bulunan Roman
Polanski'nin oldu

BERLİN - Türk sineması için tarihi gün, Semih Kaplanoğlu’nun yönettiği ‘Bal’,
dünyanın en prestijli festivallerinden Berlin Film Festivali’nde büyük ödül
Altın Ayı’yı kazandı. Ödülünü jüri başkanı Werner Herzog’un elinden alan
Kaplanoğlu, filmde küçük oyuncu Bora Altaş’ın kullandığı zili Herzog’a hediye
etti. ‘Bal’ filmini Çamlıhemşin’de çektiğini hatırlatan Semih Kaplanoğlu,
“Çamlıhemşin bir doğa harikası. Şimdi orada barajlar yapılmaya çalışılıyor.
Umarım bu ödül oranın korunmasına yardımcı olur. Bora Alataş da size
Çamlıhemşin’den selam gönderiyor ve teşekkürlerini iletiyor” dedi. Radikal
Gazetesi’nin eski köşe yazarlarından Semih Kaplanoğlu, ‘Yumurta’yla başlayıp
‘Süt’le devam ettiği Yusuf üçlemesinin son filmi ‘Bal’da Yusuf’un çocukluğuna
gidiyor ve Yusuf’un babasıyla ilişkisini ve doğayı keşfedişini anlatıyordu.

‘Bal’ ayrıca Kiliseler Birliği Ekümenik Jüri Ödülü’nün de sahibi oldu.
Saarland eyaletinin Berlin temsilciliğinde düzenlenen ödül töreninde konuşan
Kaplanoğlu, filmini manevi aşkla yaptığını belirterek “Bu ödülü tüm kalbimle
alıyorum” dedi. Ödül töreninin açılış konuşmasını yapan festival başkanı Dieter
Kosslick ise, Berlinale’de bu yılki gözlemlerini anlatarak, “En güzel
anılarımdan biri, ‘Bal’ filminde oynayan küçük Bora’nın bana, ‘Ben de sana
sarılmak istiyorum’ demesi oldu. Çok duygulandım” diye konuştu.
Festivalde
en iyi yönetmen ödülü ‘The Ghost Writer’la Roman Polanski’nin olurken jüri özel
ödülünü Romanya yapımı ‘If I Want to Whistle, I Whistle’ kazandı. 2. Dünya
Savaşında geçen Japon yapımı ‘Caterpillar’daki rolüyle Shinobu Terajima en iyi
kadın oyuncu, Rus filmi
‘How I Ended This Summer’la Grigori Dobrygin ile
Sergei Puskepalis en iyi erkek oyuncu seçildi. (Kültür Sanat)

KAPLANOĞLU: BÜYÜK BİR BAŞARI

60. Berlin Film Festivali Berlinale’de en büyük ödül olan "Altın Ayı" ödülünü
kazanan "Bal" filminin yönetmeni Semih Kaplanoğlu, "Bu, kişisel olarak benim ve
Türk sineması için önemli bir başarı" dedi.
Kaplanoğlu, Berlinale
çerçevesinde düzenlenen basın toplantısında yaptığı konuşmada, "Umarım bu
başarımız Türk sinemasını olumlu yönde etkiler ve daha iyi filmler yapılması
olanağı sağlar" diye konuştu.
Film ekibinin çok zor şartlar altında çekim
yaptığını belirten Kaplanoğlu, "Film ekibi, inanılmaz zor şartlarda büyük bir
özveri ile büyük bir aşk ile büyük bir öz güven ile bu filmi yapmak için çaba
harcadı" dedi.
"Ekonomik anlamda çok zor şartlar altında film çekiyoruz"
diyen Kaplanoğlu, kendilerine desteğin az olduğunu, ancak Almanya’dan da destek
aldıklarını, Kuzey Ren Vestfalya eyaletinin kendilerine destek olduğunu
kaydetti.
Filmi çektiği yöreyi de manzara, doğa ve sesler güzel bir ahenk
yarattığı için sevdiğini, yöre insanının da kendilerine çok sıcak davrandığını
ve kendilerini hiç yalnız bırakmadığını ifade eden Kaplanoğlu, küçük oyuncu Bora
Altaş’a da teşekkür ederek, filmin bu kadar iyi olmasını ona borçlu olduklarını
ve bu başarının kendisini olumsuz yönde etkilememesini ümit ettiğini söyledi.

Türkiye’de sinemaların her zaman belirli filmlere ayrılmış durumda olduğunu
ve fazla izleyici çekmediği gerekçesi ile bazı değerli yönetmenlerin filmlerinin
gösterilmediğini savunan Kaplanoğlu, "Umarım bu ödülden sonra bu filmlerin
izleyicileri artar. Bu film böyle bir misyonu üstlenirse çok önemli bir iş
yapmış olacak" diye konuştu.
"Altın Ayı" ödülünü nereye koyacağının
sorulması üzerine de ödülü ofisine koyabileceğini bildiren Kaplanoğlu,
Berlinale’de Ökümenik Jüri Ödülünü de kazanmalarının, doğru yolda olduklarını
kanıtlayan bir durum olduğunu kaydetti.
Kaplanoğlu, A.A muhabirine yaptığı
açıklamada da çok mutlu olduğunu söyledi, ödülü kazanmayı bekleyip beklemediği
sorusuna karşılık, "Hem bekliyordum, hem beklemiyordum, herkes gibi. Müthiş bir
ekip ile çalıştım. Bana destek olan herkese teşekkür ediyorum. Türk sineması çok
daha iyi olacak" dedi.
Kaplanoğlu’nu ilk tebrik edenlerden biri olan
Türkiye’nin Berlin Büyükelçisi Ahmet Acet de şunları söyledi:
"Hepimiz
gözleri dolu, büyük bir övünç ile bu Altın Ayı ödülünü almamızı coşkuyla
karşılıyoruz. Bu tabii Türk sanatının, Türk filmciliğinin zaferi ve nereden
bakarsanız bakın, Semih beyin zaferi. Çok duyguluyuz. Film konu itibarıyla da
son derece ilginç, insan ve doğa konusu işleniyor. Değişik bir takım sosyal
konular işleniyor."
Kaplanoğlu’nun sevinç gözyaşlarını tutamayan eşi Leyla
Kaplanoğlu da A.A muhabirine yaptığı açıklamada, mutluluğunu sözcüklerle ifade
edemediğini belirterek, şöyle devam etti:
"Çok iyi bir film yaptığımızı
biliyordum. Film ekibine, oyunculara inanıyordum, Semih’e de çok güveniyordum.
Onu tanıdığımda henüz ilk filmini yapmamıştı. Filmlerin çekiminde birlikteydik.
Çok şey öğrendik, çok şey paylaştık. Çok emek sarf ettik. Aynı zamanda filmin
yapımcısıyız. Tüm hayatımızı bir sermaye olarak filme yatırıyoruz. Ödülün maddi
bir getirisi yok, ancak bize açacağı ufuklar var. Bu açıdan bizim için çok
kıymetli."
Ödülü kazanacaklarını hissedip hissetmediği şeklindeki bir soruya
karşılık da Leyla Kaplanoğlu, şunları söyledi:
"İçimde iyi bir his vardı.
Ancak bu duygunun adresi ’Altın Ayı’ değildi. Yani bunu düşünmemiştim, ancak
içimde hep bir his, bir heyecan vardı. Hep, bir şeyler iyi olacak diye
düşünüyordum, çünkü biz buraya gelmeden önce de herkes bize ’İçime doğuyor, bir
şey olacak’ falan diye söylüyordu bize. Belki onun da etkisi olabilir. Benim de
içime bir şey doğuyordu. Ancak bu kadarını düşünmüyordum. Gerçekten inanılmaz
oldu benim için."
Leyla Kaplanoğlu, ayrıca oyuncuların vize süresinin az
olduğunu, bu nedenle Türkiye’ye döndüğünü belirterek, "Ancak böyle bir şey
yaşayacağımızı bilsek onları geri getirtirdik" dedi. (aa)

ÜÇLEMENİN HER FİLMİ FESTİVALLERDE GÖSTERİLDİ

Semih Kaplanoğlu'nun ’Yumurta'yla başlayıp ‘Süt’le devam ettiği Yusuf
Üçlemesi’nin son filmi ’Bal’, dünyanın en prestijli sinema etkinliklerinden
Berlin Film Festivali'nin ana yarışma bölümüne kabul edilmesiyle sinema
dünyasında heyecan yaratmıştı. Üçlemenin ilk filmi Cannes Film Festivali'nin
Belirli Bir Bakış bölümünde gösterilmiş, ikinci film ’Süt’ ise Venedik Film
Festivali'nde Altın Aslan için yarışmıştı.

Üçlemenin ilk iki filmini
Ege'de çeken Kaplanoğlu, ‘Bal’ için Karadeniz'i, Türkiye'de kara kovan denilen
doğal balın en iyi yetiştiği yerlerin başında gelen Rize Çamlıhemşin'i tercih
etmiş. Kaplanoğlu, Çamlıhemşin'i tercih etme sebebini Radikal Gazetesi'ne
“Bolu'dan Toroslar'a kadar Türkiye'nin pek çok yerinde mekan aradım, ama hiçbiri
Rize Çamlıhemşin'deki yoğunluğu ve güzelliği taşımıyordu, o yüzden burayı
seçtim. Çocukluğa dair izler, doğayla iç içelik, bu coğrafyada çok var” demişti.

SEMİH KAPLANOĞLU KİMDİR?

Semih Kaplanoğlu, 1963 yılında İzmir'de doğdu. 1984 yılında, Dokuz Eylül
Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sinema Televizyon Bölümü'nden mezun oldu.

Kariyerine Güzel Sanatlar Saatchi&Saatchi ve Young&Rubicam reklam
şirketlerinde reklam yazarı olarak başladı. Süha Arın'ın yönettiği ödüllü ‘Eski
Evler- Eski Ustalar’ ve ‘Mimar Sinan’ belgesellerinde Kamera Asistanı olarak
çalıştı. Show TV ve Inter Star televizyon kanalları için prestijli bir çalışma
olan ‘Şehnaz Tango’ dizisinin 52 bölümünü yazıp yönetti. Semih Kaplanoğlu’nun
ilk filmi ‘Herkes Kendi Evinde’, aldığı birçok ödülün yanısıra yurtiçi ve
yurtdışında birçok uluslararası festivale de katıldı.

İkinci uzun
metrajlı filmi ‘Meleğin Düşüşü’ uluslararası eleştirmenler ve izleyiciler
tarafından daha geniş bir ilgiyle karşılandı. Dünya Prömiyeri 55'nci
Berlinale'de yapıldıktan sonra film, halen dünya çapında uluslararası
festivallerde yolculuğuna devam ediyor.

FİLM HAKKINDA

“Yusuf (7) ilkokula başlamış, okuma yazma öğrenmektedir. Babası Yakup (35-38)
ürkütücü bir ormanın derinliklerinde, yüksek ağaçların üzerine kurulmuş el
yapımı kovanlarda üretilen karakovan balcılığıyla uğraşmaktadır. Babasıyla sık
sık gittiği orman, Yusuf için gizemli bir yerdir.. Yusuf bir sabah gördüğü
rüyayı babasına anlatır. Bu rüya ikisi arasında sonsuza dek kalacak bir sırdır.
Aynı gün Yusuf sınıfın önünde öğretmenin verdiği okuma metnini okurken aniden
kekelemeye başlar ve arkadaşlarının alay konusu olur.

Yakup, anlaşılmaz
bir nedenle soyu hızla tükenen Kafkas arılarının peşinden uzak bir ormana gider.
Babasının gidişiyle Yusuf iyice sessizliğe gömülür. Yusuf’un bu hali çay
tarlasında çalışan annesi Zehra'yı (28) üzmektedir. Ne kadar uğraşsa da Yusuf'u
konuşturamaz.

Günler geçer, Yakup’un gecikmesi Zehra'yı ve Yusuf'u
tedirgin eder. Zehra Miraç Kandil’i gecesi için Yusuf’u köyden uzaktaki
annaannesine gönderir. Yusuf, orada dinlediği hikayelerdeki peygambere
benzettiği babasının mutlaka geri döneceğine inanmaktadır. Ertesi gün Sis Dağı
şenliğinde de Yakup’a rastlayamazlar. Babasını aramak için ormanın
derinliklerine dalan Yusuf’un gördüğü rüya gerçekleşecek midir?"

BAL FİLMİYLE İLGİLİ YÖNETMENİN NOTU ŞÖYLE:

“Bal'da beni tahrik eden en önemli sinematografik unsur doğanın bir çocuğun
gözünden ele alınacak oluşu. Ormanın çocuk tarafından metaforik algılanışı;
özellikle tuhaf sesler, karanlık ve sebebi tam olarak bilinemeyen kıpırtı ve
hareketlenmeler, sürtünme ve hışırtılar... Vahşi ormanda gece. Solgun bir ay
ışığının ıslak ağaç gövdelerinde ve yapraklarda yarattığı yansımalar, vahşi
hayvanların uğultu ve çığlıkları, gece kuşları, aniden çıkan rüzğar, yıldızlar
ve bir çocuğun korkularından kurtuluşu.

Gündüzleri durmadan yağan
yağmur, ıslaklık. Ormanın kendine özgü zamansallığı, ışığı ve bütün her şeyi
sarmalayan ses atmosferi. Yeşilin onlarca değişik tonu ve hareket halindeki sis.
Sonu bir yere çıkmayan patikalar, Yüksek ağaçların üzerinde unutulmuş el yapımı
kovanlar. Ve aniden ortaya çıkan ve her biri bir azize benzeyen balcılar.

Ormanın kenarında çay bahçeleri, çay tarımı yapan kadınlar. Gençlerin
terk ettiği için yanlızca yaşlıların yaşadığı hayalet kasabalar, köyler.

Babanın kaybı ve bu kaybın anne-oğul ilişkisinde yarattığı duygular. Doğanın
karşısında hayatın geçiciliği.
Bir dağ köyünün ilkokulunda alfabeyi
öğrenmek, çocukların modern dünya ile tek bağlantıları olan televizyonda
izledikleri ile içinde bulundukları yaşantının uzlaşmaz farklılıkları.

Babaanneden aktarılan kökene ve maneviyata ilişkin hikaye ve bilgiler,
hurafeler, korkutucu öyküler. Ölüme hazırlanan yaşlı kadınla hayata hazırlanan
oğlan çocuğununun arasında gidip gelen ve bir türlü birbirine değmeyen
konuşmalar, sorular, sessizlikler.”
BAL/EKİBİ:
SENARYO:
Semih
Kaplanoğlu
Orçun Köksal
GÖRÜNTÜ YÖNETMEN:
Barış Özbiçer
SES:

Matthias Haeb
MİKSAJ:
Tobias Fleig
SANAT YÖNETMENİ:
Naz
Erayda
GENEL KOORDİNATÖR:
Aksel Kamber
KURGU:
Ayhan Ergürsel

Semih Kaplanoğlu
Suzan Hande Güneri
YÖNETMEN:
Semih Kaplanoğlu

YAPIMCI:
Semih Kaplanoğlu
Kaplan Film Yapım
ORTAK YAPIMCI:

Bettina Brokemper
Johannes Rexin
Heimatfilm
LABARATUAR:
ARRI
Munich