BUGÜNKÜ RADİKAL

YAZARLAR

RADİKAL
İKİ

RADİKAL
CUMARTESİ

RADİKAL
KİTAP

RADİKAL TASARIM

RADİKAL MOBİL

ÜYE
İŞLEMLERİ

5  Mayıs 2010, Çarşamba

Son Güncelleme  11:54

ANA
SAYFA

Türkiye

Politika

Yaşam

Ekonomi

Dünya

Kültür

Tartışı-Yorum

Spor

Çevre

Sanal
Alem

Sinema

Dizi

Dış
Basın

Galeri

Detaylı
Arama

Eski
Sayılar

ARŞİV

ANA SAYFA >
Yaşam

'Hıdırellez' UNESCO listesi yolunda

Yazı Boyutu

< Önceki
Haber

Sonraki
Haber >

Yazdır

Arkadaşına
Gönder

Yorum
Yaz

Arşive
Ekle

Haberi Paylaş

Facebook

Mixx

Delicious

Stumble Upon

Twitter

Friend Feed

Google

Digg

Yahoo

Reddit

myspace

Yaşam
Haberleri

Tümü

Bir
de Adrasan'a havadan bakın

Atlantis,
UUİ'ye kenetlendi

Ronnie
James Dio öldü

Neden
dünyanın en şanslı adamı?

Watson
dünya turunu tamamladı, eve döndü

Ertuğrul
Mavioğlu yazdı: Motosiklet Günlükleri!

04/05/2010 02:08

Hıdırellez'in UNESCO'nun 'İnsanlığın Somut Olmayan Kültür Mirası
Listesi'ne alınması amacıyla 12 ülkenin katılımıyla çalıştay
düzenlenecek.

Sağlık, bereket, bolluk, şans, kısmet gibi dileklerin gerçekleşeceği,
uğursuzlukların sona ereceği gün olduğuna inanılan Hıdırellez’in UNESCO’nun
’insanlığın somut olmayan kültür mirası listesine’ alınması amacıyla Türkiye’nin
önderliğinde, 12 ülkenin katılımıyla çalıştay düzenlenecek.

UNESCO
tarafından 2003’te kabul edilen, Türkiye’nin de 2006’da taraf olduğu "Somut
Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi" kapsamında, "Hıdırellez", somut
olmayan kültür mirası listesine girmeye hazırlanıyor.

Kültür ve Turizm
Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürü Mahmut Evkuran, konuyla ilgili,
sözleşmede vurgulanan en önemli konulardan birinin somut olmayan kültürel
mirasın yaşayabilirliğini güvence altına almak olduğunu söyledi.

İnsanlığın sözlü ve somut olmayan kültürel mirasının başyapıtları
arasında yer alan "Meddahlık"ın 2003 , "Mevlevi Sema Törenleri"nin 2005 yılında
listeye dahil edildiğini anımsatan Evkuran, 2009 yılında da "Karagöz" ve
"Aşıklık Geleneği" konularında iki ulusal dosya sunulduğunu ve dosyaların
onaylandığını bildirdi.

SEMAH VE KIRKPINAR 2010 ADAYLARI
Listeye
alınan "Nevruz" konusunda da Türkiye’nin Azerbaycan, Hindistan, İran,
Kırgızistan, Pakistan, Özbekistan ile birlikte çoklu dosya sunumuna katıldığını
anlatan Evkuran, şunları kaydetti:

"Semah, geleneksel sohbet
toplantıları ve Kırkpınar Yağlı Güreş Festivali konulu unsurların 2010 yılı aday
dosyaları arasında yer alıyor.

Çalışmaları devam eden nazar boncuğu, tören keşkeği geleneği ve aşure 2011
yılı aday dosyaları arasında olacak.

Bu yıl ayrıca Hıdırellez konusunda
çoklu dosya sunmayı planlıyoruz. Türkiye’nin önderliğinde 12 ülkeyi davet
ettiğimiz Hıdırellez Çalıştayı yarın Ankara’da başlayacak 2 gün sürecek.
Geleneğin sürdürüldüğü diğer ülkelerle birlikte ortak dosya sunulması öngörülmüş
olup, Suriye, İran, Irak, Makedonya, Bosna-Hersek, Sırbistan-Karadağ, Moldova,
Bulgaristan, Kosova, Romanya ve Yunanistan davet edilmiştir.

Çalıştayda
ülke temsilcilerinin katılımıyla UNESCO’ya sunulacak dosya hazırlanacak ve
bakanlığımızın koordinatörlüğünde tercüme edilecek. Ekim ayında görsel
materyallerle ve ilgili belgelerle UNESCO’ya gönderilecek."

HIDIRELLEZ
GELENEĞİ
Doğanın canlanması, soğuk kışın geride bırakılması anlamına gelen
bahar ya da yaz mevsiminin gelişi yıllardır törenlerle kutlanırken, doğadaki
mevsimsel döngüde kış ölümü, ilkbahar ise dirilişi ve yaşamı simgeliyor.

İnsanlar için ümit, sağlık, mutluluk ve başarı beklentileriyle dolu
günlerin başlaması olarak kabul edilen "Hıdırellez", başka bir görüşe göre Hızır
ile İlyas peygamberlerin buluştuğu gündür. Türkler arasında eskiden kullanılan
takvimde bir yıl Hızır ve Kasım günleri olarak iki ana bölüme ayrılır. Takvime
göre, "Hıdırellez" 6 Mayısa rastlamaktadır.

Anadolu’da yaygın olan
inanca göre Hızır karalarda dolaşan ve bereket getiren bir peygamber, İlyas ise
denizlerin hakimidir. Yıl boyunca biri karalarda biri denizlerde gezerek
kendilerine yüklenen görevleri yerine getiren bu iki peygamberin, her yıl 6
Mayıs günü buluşması suyla toprağın birleşmesini de simgeler.

Hızır,
halk inancında darda kalanların, başı sıkışanların yardımına koşan, insanlara
bereket ve iyilik getiren ölümsüz bir nebi veya veli olarak betimlenir.

"HIZIR VE İLYAS PEYGAMBERLERİN BİR ARAYA GELDİĞİ GÜN"
Anadolu’nun
birçok yöresinde farklılık gösterse de Hıdırellez gecesi tutulan dileklerin
gerçekleşeceğine, hastaların iyileşeceğine, uğursuzlukların sona ereceğine,
sorunlara çözüm bulunacağına, kısmetin açılacağına, bereketin artacağına
inanılır.

Günümüzde büyük şehirlerde daha az olmakla birlikte kasaba ve
köylerde Hıdırellez’e ciddi bir şekilde hazırlanılır. Evlerin içi, bahçeler
temiz olmak zorundadır çünkü Hızır’ın evleri ziyaret edeceğine inanılır.
Hıdırellez de giyim, kuşam, yiyecek ve içeceğe verilen önem ve kuzu kurban
edilmesi hemen her yerde gözlemlenir.

Anadolu’da Hıdırellez törenleri
ağaçlık ve yeşillik yerlerde yapılır. Bu gibi yerlerde çoğu zaman dere, göl ve
su kaynakları mevcuttur. Kimi zaman da türbe ve ziyaret yerlerinin etrafında
toplanılabilir. Bu özellikleri taşıyan yerlere Hıdırellezin kutlandığı yer
anlamında Hıdırlık adı verilmektedir.

Hızır’ın şifa dağıtıcı ve sağlığa
kavuşturucu niteliklerine duyulan inancın etkisiyle, Hıdırellez gününde mutlaka
kuzu kesilir ve kuzu etiyle yapılmış yemekler yenir. Şifa ve sağlık bulma
taleplerine dönük olarak yapılan başka bir uygulama ise ateşten atlamaktır.
Evlerdeki eski eşyalar ve çalı çırpıyla yakılan ateşler üzerinden tekerlemeler
ve dualar söylenerek birkaç kere atlanır. Hıdırellez günü yakılan bu ateşe
"Hıdırellez Ateşi" denir. Böylece yıl boyunca hastalığa yakalanılmayacağına,
hastalananların şifa bulacağına inanılır.

Hıdırellez gecesi Hızır’ın
yeryüzünde gezindiği ve dokunduğu yerlere feyiz ve bereket vereceği inancı çok
yaygındır. Bu nedenle evlerdeki yiyecek ve içecek kaplarının, ambarların,
cüzdanların ağzı bir gece boyunca açık bırakılır.

Mal, mülk edinmek
isteyenler, genellikle oturdukları evin bahçesine inerek toprak üzerinde
istedikleri şeyin küçük bir maketini yaparlar. Kimi zaman da dileklerin Hızır’a
ulaşması için istenilen şeyler küçük bir kağıda yazılarak bir akarsuya veya
denize atılır.

Anadolu’daki Hıdırellez kutlamalarında talih açmaya ve
kısmet talebine yönelik olarak bazı uygulamalar da vardır. Bunlardan biri de bir
tür baht açma oyunu olarak adlandırılabilecek olan "mantufar" geleneğidir.

Geleceğe yönelik niyet tutmak, talih ve kısmet açtırmak isteyen genç kız
ve kadınlardan yüzük, küpe gibi eşyalarını çömleğe atmaları istenir. Bu çömleğin
üzerine su eklenerek ağzı kapatılır. Kapalı çömlek bir gece boyunca bir gül
ağacının dibinde bekletilir. Ertesi günü bir araya toplanan kadınlar, çömleği
ortaya koyarak maniler eşliğinde eşyaları çıkarmaya başlarlar. Bu anlamda
Hıdırellez kutlamaları halk müziğinin ve halk edebiyatı örneklerinin yaşatılıp
zenginleştirilmesi açısından toplumsal farkındalığın sağlanmasına da yardımcı
olmaktadır. (aa)

Yaşam
kategorisindeki tüm haberler »

Bu habere henüz yorum yazılmamış. Yorum yazmak için tıklayınız...

ADnet

Siz de reklam
verin

Yaşam
kategorisindeki galeri haberler »

Yaşam
'Dövüş kulübü' Bolivya'da gerçek oldu!

Yaşam
Mafyanın silahları sanki birer mücevher!

Yaşam
Gisele Bündchen militarist takılıyor!

Yaşam
Tokyo'da bebek ağlama yarışması

Yaşam
Çıplaklar bu kez İngiltere'yi bastı!

Günün
Yaşam Yazarları

Nazlıcan
Toprak: Mağdur mu, ticaret erbabı mı, sosyop...

NUR ÇİNTAY
A.

Tümü

En Çok Okunan Yaşam Haberleri

Memeleri
öyle büyüdü ki neredeyse ölecekti

Mafyanın
silahları sanki birer mücevher!

Menüde
çürümüş köpekbalığı eti ve koç yumurtası

Alkol
alıp, dezine iç çamaşırıyla girince...

Time'dan
etkili 100 isim için görkemli gala

En Çok Yorumlanan Yaşam Haberleri

Biz
Danimarkalılar çıplaklığı severiz'

İpekçi'den
"İpek ve Aşk" defilesi

Trafik
polisinin şapkasına kamera

Bebek
ağlama yarışması

'Zamanda
yolculuk mümkün'

Üye
Olun

RSS
Başlıkları Takip edin

İletişim
Sayfası

Açılış
Sayfam Yap Her açılışta Radikal sizi
karşılasın

Künye

Reklam

Kampanya
Sözleşmesi

Sıkça Sorulan
Sorular

İnternet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri
içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş'ye aittir.
Hiçbir şekilde basılı ya
da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin
alınmadan kullanılamaz.