BUGÜNKÜ RADİKAL

YAZARLAR

RADİKAL
İKİ

RADİKAL
CUMARTESİ

RADİKAL
KİTAP

RADİKAL TASARIM

RADİKAL MOBİL

ÜYE
İŞLEMLERİ

9  Ağustos 2010, Pazartesi

Son Güncelleme  10:49

BUGÜNKÜ
RADİKAL

Yazarlar

Yaşam

Türkiye

Politika

Yorum

Dış
Haberler

Ekonomi

Spor

Dizi

Sanal
Alem

Kültür
Sanat

Detaylı
Arama

Eski
Sayılar

ARŞİV

BUGÜNKÜ
RADİKAL > Politika
> Yazarlar
> ORAL ÇALIŞLAR

Askeri hegemonya geleneği ile hesaplaşma

Yazı Boyutu

< Önceki
Haber

Sonraki
Haber >

ORAL
ÇALIŞLAR

Politika

08/08/2010

[email-masked]

Yazdır

Arkadaşına
Gönder

Yorum
Yaz

Arşive
Ekle

Haberi Paylaş

Facebook

Mixx

Delicious

Stumble Upon

Twitter

Friend Feed

Google

Digg

Yahoo

Reddit

myspace

15 yıl kadar önce Genelkurmay Başkanlığı’nın davetiyle çok sayıda gazeteci
Güneydoğu’nun kritik bölgelerini gezmiştik.
O dönem, gazetecilerin yoğun
tehdit altında olduğu bir dönemdi. O gezi sırasında ilk kez toplu halde Kürt
sorunu konusunda askerlerle tartışma imkânımız olmuştu. Tehditle tartışma
arasında karışık bir yoldan geçen diyaloglarımız oluyordu.
Çok sayıda
meslektaşımız, Genelkurmay Başkanlığındaki üst düzey komutanlar tarafından
tehdit ediliyordu, bazıları ölüm korkusu içindeydi. Doğal olarak, ne
yapacaklarını bilemeyen bir ruh halindeydiler. Bazıları canlarını korumak için
yurtdışına gitme yolunu seçmişti.
Bu tehditler karşısında bir şey yapabilmek
mümkün değildi. Kaldı ki, siyasetçiler de kısmen benzer baskılar altındaydılar
ve onlar da psikolojik olarak rahat değillerdi. Genelkurmay karargâhlarında
hükümetler kuruluyor, hükümetler yıkılıyordu. (Bu ‘baskı’nın en önemli zirve
noktalarından biri 28 Şubat dönemidir.)
Genelkurmay karargâhı, gazetecilerin,
yüksek yargı mensuplarının, üniversite yöneticilerinin ‘brifing’ aldığı bir
merkez haline gelmişti. Hükümetler bu ‘tablo’ya ses çıkaramıyorlardı. Toplumun
büyük bir kesiminin, “psikolojik savaş” yöntemleriyle etki altına alınmış
olması, hükümetlerin bu tutumunun nedenlerinden biriydi.
***
Yüksek Askeri
Şûra’da bugünlerde çıkan gerilimin, ‘bugünün sorunu’ olmadığı çok açık.
Son
günlerde yaşananların tamamı, çok derinlere işlemiş bir yaranın, bir sistemin
artık değişmesi gerektiğine işareten eden nitelikte.
Yine bir askeri gezi
döneminde Ankara’da Kara Harp Okulu karargâhındaydık. Tanınmış bir gazeteci
meslektaşımız ve bir kaç generalle birlikte gezi izlenimlerini konuşuyorduk. Bir
gazeteci meslektaşım, “Bak askerler her şeyi ne kadar düzgün yapıyor. Siyasiler
ise her şeyi yüzlerine gözlerine bulaştırıyorlar” dedi. (Bu meslektaşımın o
günlerde askerden gelen ölüm tehdidinin etkisi altında olduğunu daha sonra
öğrendim.) Ben de onun bu değerlendirmesine şöyle bir tepki verdim: “Askerlere
‘her şeyi iyi yapıyorsunuz’ şeklinde yaklaşmayın. Çünkü bu tür pohpohlamalar
onları ‘bu ülkeyi en iyi biz yönetiriz’ ruh haline sokuyor. Sonra darbe
yapıyorlar ve ülke belini doğrultamıyor.”
Benim bu tepkim üzerine
generallerden birisi, “Oral bey, ne darbesi, biz sivil toplum kuruluşlarını
göreve çağırıyoruz. Onlar gereğini yapıyorlar” şeklinde bir cümle kurmuştu.
Generalin “sivil toplum kuruluşları” dediği, TÜSİAD, TÜRK-İŞ, DİSK, TESK,
TİSK’ti . Bu örgütler 28 Şubat döneminde bu tür müdahaleleri kolaylaştıran ve
destekleyen bir tutum içine girmişlerdi.
***
Askerler, “bu ülkeyi biz
yönetmeliyiz” geleneği içinde yetiştirildiler. Buna inandırıldılar. “İktidar ve
yönetim refleksi”, onların psikolojik sistemlerinin temel bileşenlerinden birine
dönüştü. Denetlenemeyen, hesap vermeyen, ama istediklerinden hesap sorabilen bir
konumda olmak, onlarda derin bir alışkanlık yarattı. Tabii denetimi bu kadar
kapalı olan bir gücün yozlaşmaması mümkün olamazdı. Darbe ve müdahale
hazırlamaya o kadar alıştılar ki, ordunun bir çok kesiminde ‘müdahale
odacıkları’ bile oluştu. Böylesine kökleşmiş bir ‘müdahaleci psikoloji’nin
ortadan kaldırılmasının uzun bir süreci ve mücadeleyi gerektirmesi de son derece
doğal.
Bu kadar çok darbe girişimi, bu kadar çok ortalığı karıştırmak isteyen
subayın değişik zeminlerde harekete geçmesi tesadüf olarak adlandırılabilir mi?
İddianamelere yansıyan denizcisinden, havacısından, karacısından, jandarmasından
değişik korkutucu, ürkütücü senaryolar savcıların kafalarından attığı birer
uydurma olarak görülebilir mi? Bu “darbe ve müdahale psikolojisi” tam olarak son
bulana kadar,çeşitli ‘sürpriz’lerle karşılaşma ihtimalimizin olacağını da
hatırlatmakta yarar görüyorum.
***
Yüksek Askeri Şûra’daki tıkanmanın,
uzun yılların biriktirdiği bir mirasla hesaplaşma anlamına geldiğini ve bu
mirasın; “bu ülkenin sivil siyasetçiler, seçilmiş siyasetçiler tarafından
yönetilemeyeceği, onların askerin, yargının vesayeti altında tutulması
gerektiği” anlayışı üzerine kurulu bir miras olduğunu artık büyük bir çoğunluğun
farkettiğini gözlemliyorum.
Yüksek Askeri Şûra’da yaşanmakta olan
hesaplaşmayı belki ilerleyen dönemlerde daha net bir şekilde
değerlendirebileceğiz. Gerginliğin taraflarının da tam olarak analiz
edemediklerini düşündüğüm tarihsel bir dönüm noktasından geçiliyor. Askerler,
bağlı bulundukları bir ‘siyasi irade’nin var olduğu gerçeğiyle, daha önce hiç
karşılaşmadıkları kadar net bir karşılaşma yaşıyorlar. Razı olmak isteseler de
istemeseler de, bir yolun sonu yaklaşıyor.
Ordu içindeki toplumdan kopuk,
toplumun tercihlerinden korkan ruh halinin silinip daha sağlıklı bir psikolojik
ortamın orduya hakim olması halinde,ordunun “kendi asli görev sınırlarını”
kavrama ve 21.yüzyıl koşullarına adapte olma süreci hız kazanacak. Ordunun kendi
görev sınırlarına çekilmesi, sadece toplumun değil ordunun da normalleşmesinin
ve çağdaşlaşmasının temel koşulu.

Politika
kategorisindeki tüm haberler »

Okur
Yorumları (23 Yorum)

Yorumcu "turq"e. -
8/8/201023:51

TSK hakkında yapmış olduğunuz saptamanızın bir tek cümlesine katılmıyorum.TSK
"savaş sanatlarını" öğrenir ve hiçbir zaman ona bir "siyasi parti "yakıştırması
uygun değildir."Domatez, badadez,burger yapar satar " diyerek alaya almak
istediğin ordu bu işi yapmaz.Görevde iken kendi istekleri ile maaşlarından
kesilen para ile kurulan fon ile oluşan sistemle emekliliklerinde üç kuruş fayda
olsun diye kurulmuş bir yardımlaşma sandığıdır.Devlet memurlarının çoğunun
görevdeyken kurdukları sandıklardan bir farkı yoktur.Bunun neresi
anormal?.Birinci dereceden Astsb.emeklisi bile yoksulluk sınırının yarısını
belki ancak aylık diye alır.Domatezci,badadezci,burgerci (OYAK)de ona ayda 100
lira katkısı olsa "bunada şükür "der.Bilip bilmeden kafadan atmayınız.Şimdi
diyeceksin ki "TSK savaş sanatlarını öğreniyorda,terör neden yıllardır
bitmiyor?."İçinde bu kadar satıcının,bölücünün,gammazcının,muhbirin,vb.nin bol
miktards bulunduğu bir ülkede binlece şehit vermesine rağmen yinede halkını
incitmeden mücadele sürdürmek kolay mıdır?.Bir gram yılgınlık emaresi
gösterdiğine şahit oldun mu?.Sen bu ordunun arkasında duracağına "batetezcilik
yapıyor" diye alayına alırsan bizim işimiz zor.Askerlik yapsaydın daha sana
söyleyeceklerim olurdu.Yapsaydın kardeşlerini incitmez,savunurdun.Karından
konuşmaz yapsaydın biz belki mücadeleden daha hızlı sonuç alırdık.Koca ülkede
yalnız kalmazdık?.

Şinasi Akay - okurun
diğer yorumları için tıklayınız
Yorumu Oyla
1318

Sayın Çalışlar -
8/8/201023:33

Siz biraz da Erdoğan'ın adım adım gerçekleştirdiği demokrasi kılıflı
Faşizmini eleştirin. Eee tabiiki bu pek işinize gelmiyor. Çünkü siz de aslında
Faşistin tekisiniz. Emperyalizme bu kadar açıkça hizmet eden bir rejime goy
goyculuk yapmak ancak sizin gibi "liberal demokrat" a yakışır.

Devrims - okurun
diğer yorumları için tıklayınız
Yorumu Oyla
1323

ORDU , EĞİTİMİ BIRAKTI -
8/8/201022:7

ordu savaş sanatlarını öğreneceğine ,türkiyede bir siyasi parti oldu ,
kıbrısda market zincirleri oluşturdu ,domadez , badadez satar ,burger yapar ,tam
bir rezalet

turg - okurun
diğer yorumları için tıklayınız
Yorumu Oyla
2518

Yorum
Yaz

Tüm
Yorumlar (23)

ADnet

Siz de reklam
verin

ORAL ÇALIŞLAR - Arşiv

TÜMÜ

Kürt
meselesi Kürtlerle çözülürYıl 1991. Aylardan temmuzun 5'i. Diyarbakır HEP İl
Başkanı, yörenin en etkili isimlerinden Vedat Aydın'ın evinin...

11.08.2010

Askeri
hegemonya aşılıyor, Kürt sorunu çözüm bekliyorHükümet ve Cumhurbaşkanlığı
şimdiye kadar askerlere fazla karışamıyorlardı. Asker tam anlamıyla, idari,
mali...

10.08.2010

Orgeneraller
emekliliklerini istese ne olur?Erdal Güven arkadaşımızın dün Radikal'in
manşetine taşınan 'haber analiz'ine kafam takıldı. Adını vermediği bir emekli
komutana dayanarak, Hasan Iğsız'dan hükümetin özür dilemesine kadar varabilecek
süreçlerden söz ediyordu.

07.08.2010

'Askeri
teamül'le, 'siyasi irade' karşılaşmasıCHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu,
Yüksek Askeri Şûra'da yaşanan kriz üzerine şunları söyledi: “Ordunun hem terfi,
hem emeklilik sisteminde teamülleri vardır. Bu teamüllere siyasilerin karışması
doğru değil.

06.08.2010

Bir
Süryani Midyat'ta şarap fabrikası kurmaya kalkarsa...Yuhanna Aktaş, iki
yıldır Mardin'de Süryani şarabı fabrikası kurmak için didiniyor. 'Günah' diye
usta bulamadı. Çimento veren olmadı, fabrikaya elektrik, su bağlatamadı, evi
basıldı, mahzeni aranıp ceza kesildi!

04.08.2010

PKK'nın
artan inisiyatifiMakamında son günlerini geçiren Genelkurmay Başkanı İlker
Başbuğ'un, Uğur Dündar'a verdiği demeç sırasında yapmış olduğu bir
değerlendirmenin yeterince üzerinde durulmadığını düşünüyorum...

03.08.2010

Tümü

Diğer Politika Haberleri

TÜMÜ

PKK
cephesinde ilginç gelişmeler

Dinçer:
Başbakan işçi emeklisi

BDP
boykottan geri adım atmıyor

Kılıçdaroğlu,
Martin Luther King gibi: Bir hayalim var

İşte
Kılıçdaroğlu'nun havuzlu villası!

Erdoğan'dan
'çevreci tipler'e tabiat dersi!

HSYK'da
gözler Öz ve Cihaner'de

Lady
Gaga'nın siyaset tarzı

Arınç:
Başka türlü de olabilirdi

Bu
sefer kim 'mağdur'?

KÜLTÜR

TARTIŞI-YORUM

KÜLTÜR

TARTIŞI-YORUM

SANAL
ALEM

Bir+Bir'de
'penis diyalogları'

Darbe
anayasası sivil anayasaya

'Evet'te
de bir hayır vardır!

En
iyi zamanlar en kötüden sonra gelir

Evet
ya da hayır! Bütün mesele bu değil

En
çok Sandra Bullock kazandı

Karşı
darbede ılımlı İslam korkusu

İllüzyonun
boyutuna bakar mısınız?

Anayasa
reformu, 12 Eylül ve bugün

Ya
hep beraber, ya hep beraber!

Porno
sektörünün iPhone4'ü keşfi

© 2010

Üye
Olun

RSS
Başlıkları Takip edin

İletişim
Sayfası

Açılış
Sayfam Yap Her açılışta Radikal sizi
karşılasın

Künye

Reklam

Kampanya
Sözleşmesi

Sıkça Sorulan
Sorular

İnternet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri
içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş'ye aittir.
Hiçbir şekilde basılı ya
da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin
alınmadan kullanılamaz.