BUGÜNKÜ RADİKAL

YAZARLAR

RADİKAL
İKİ

RADİKAL
CUMARTESİ

RADİKAL
KİTAP

RADİKAL TASARIM

RADİKAL MOBİL

ÜYE
İŞLEMLERİ

4  Eylül 2010, Cumartesi

Son Güncelleme  23:12

BUGÜNKÜ
RADİKAL

Yazarlar

Yaşam

Türkiye

Politika

Yorum

Dış
Haberler

Ekonomi

Spor

Dizi

Sanal
Alem

Kültür
Sanat

Detaylı
Arama

Eski
Sayılar

ARŞİV

BUGÜNKÜ
RADİKAL > Türkiye
> Yazarlar
> CENGİZ ÇANDAR

Diyarbakır konuşması: Yetmez ama güzel

Yazı Boyutu

< Önceki
Haber

Sonraki
Haber >

CENGİZ
ÇANDAR

Türkiye

04/09/2010

[email-masked]

Yazdır

Arkadaşına
Gönder

Yorum
Yaz

Arşive
Ekle

Haberi Paylaş

Facebook

Mixx

Delicious

Stumble Upon

Twitter

Friend Feed

Google

Digg

Yahoo

Reddit

myspace

Günlerdir merakla beklenen Başbakan Tayyip Erdoğan’ın Diyarbakır
konuşmasından ne anlamak gerek? Tayyip Erdoğan’ın Diyarbakır konuşmasının ‘ana
fikri’ ne oldu?
Acaba Diyarbakır, günlerdir merakla beklenen bu konuşmayı
nasıl anladı? Konuşmadan kendisi için ne çıkardı?
Diyarbakır’ın şahsında
Türkiye’nin Kürtleri, Güneydoğu bölgesi kendileri için, ‘sorun’ için ne
buldu?
Konuşma, bütün bu soruların cevaplarını çok net olarak
vermedi.
“Tekirdağ’da, Ankara’da ne konuşuyorsak, Diyarbakır’da da onu
konuşuruz” diyen Başbakan, bu sözünü büyük ölçüde yerine getirdi. Konuşmasının
içerdiği, ‘Fırat’ın batısı’ndaki duyarlılıkları tehlikeye düşürecek, ‘milliyetçi
söylem’ üzerinden kendisini vurmayı tasarlayanlara cephane sağlayacak cinsten
olmayan, akıllı ve ustaca bir konuşmaydı.
Ama Diyarbakırlıların,
Güneydoğuluların ‘psikolojik öncelikleri’ni gözetmek ve onları okşamak
bakımından fazla ileri gittiği söylenemez. Hatta, içeriği açısından o ünlü 12
Ağustos 2005 konuşmasını hizaladığını da söylemek zor.
Bununla birlikte,
‘Tekirdağ ya da Ankara’daki’ konuşmalarından farklı olarak, Diyarbakır’da
konuşma yaptığının idrakinde olarak, konuşmasına ‘bölgesel soslar’ da
eklemişti.
***
İşte o ‘bölgesel soslar’ın bazıları:
“Bir gece yarısı
sokak ortasında ensesine kurşun sıkılarak katledilen faili meçhullerin acısını
çok iyi biliriz. Evlerin basılıp tarumar edilmesi nedir çok iyi biliriz,
kitapların derdest edilmesini biliriz. Köy meydanına toplanan köylülere
uygulanan şiddeti biliriz. Köylerin boşaltılmasını biliriz. Hapisteki oğluyla
Kürtçe konuşamayan annenin acısını biliriz.”
Bu ‘soslar’ın en güçlüsü ise şu
sözlerindeydi:
“Ape Musa’nın, Musa Anter’in acısını unutamayız. Orhan
Miroğlu’nun acısını unutamayız. Şivan Perwer’in hasretini görmezden gelemeyiz.
Ahmet Kaya’nın gurbette vefatını aklımızdan çıkaramayız.”
Bunlar, Kürtlerin
duygularını okşayıcı sözler. Ancak, kendisinin de yükselmesine katkıda bulunduğu
çıtanın üzerinden aşmaya yetecek ölçüde mi acaba?
Kürtlerin acılarını
unutamayan ve bunların idrakinde olan Başbakan, bu acıların faturasını kime,
nasıl ödetecek?
Tayyip Erdoğan’ın konuşmasının bir başka dikkat çeken
noktası, Diyarbakır Cezaevi’ne ilişkindi. “Ahh, şu Diyarbakır Cezaevi’nin dili
olsa da konuşsa, ahh, 12 Eylül sonrası yaşananları anlatsa... O 5’inci koğuş
dile getirip işkenceleri anlatsa” diyerek hiçbir başbakanın bugüne dek ağzından
çıkmayan sözleri söyleyen Başbakan, “Diyarbakır Cezaevi’ni kapatıyoruz. Yeni
cezaevini yıkacağız. Orası varlığıyla 12 Eylül’ü sürekli hatırlatmasın
istiyoruz” dedi.
Oysa Diyarbakır ve Kürtler, tam tersini istiyorlar.
Diyarbakır Cezaevi, Kürtlerin çektiği acılar ve yaşadıkları zulüm hiç
unutulmasın diye Diyarbakır Cezaevi ‘Zulüm Müzesi’ olsun istiyorlar. Diyarbakır
Cezaevi, ‘Kürt kimliği’nin meşruiyeti için müze olarak yaşatılsın
istiyorlar.
Çözüm, Diyarbakır Cezaevi’ni yıkmakta değil
yani.
***
Kürtlerin zihinlerinde yer etmiş olan ve cevap bekleyen birçok
sorunun cevabı, Tayyip Erdoğan için genel bir demokrasi ve özgürlük vaadinden
geçiyor. Kürtler için bugüne kadar atılmış olan tüm olumlu adımları sayıyor ve
‘gelecek tasavvuru’nu 12 Eylül referandumunun açacağı ‘kapı’nın hayli muğlak
perspektifine emanet ediyor: “Bu anayasa değişikliğiyle her şey bitmiyor. 2011
seçiminden sonra daha geniş tabanlı bir anayasanın temellerini açıyoruz. Şimdi
kapıyı açıyoruz.”
Sözünü ettiği ‘daha geniş tabanlı anayasa’ içine ‘yeni
vatandaşlık tanımı’nın ve böylece Kürtlerin nasıl yerleşeceğine ilişkin şimdiden
somut sinyaller vermiyor.
Yine de akıllı bir örgüyle konuştu ve bölgedeki
esas rakibi BDP ile ‘kılıçları çekici’ bir üsluptan kaçındı. BDP, konuşmasında
iki yerde geçti, “Burada BDP, Erzurum’da Bahçeli, işi gücü bırakmış bize konuşma
metni yazmanın derdine düşmüşler” dedi ve BDP’yi o noktada bir kenara bırakarak,
Bahçeli’ye “Sayın Bahçeli, söyleyecek sözün varsa Diyarbakır’a gel.
Söyleyeceğini Diyarbakır Meydanı’nda söyle, Diyarbakır insanının huzurunda
konuş” diye seslendi.
Daha sonra BDP’nin adını anmadan “Boykotu
antidemokratik bir yaklaşım olarak görüyoruz. Orada ‘evet’ var, ‘hayır’ var. A
partisi de yok, B partisi de yok” dedi.
O, Diyarbakır Meydanı’nda bunu
söylerken, Abdullah Öcalan da son mesajında ibresini ‘boykot’a daha açık biçimde
çevirdi ve ‘aktif boykot’ çağrısı yaptı. Bu ‘kod’un çözümü, BDP’yi ‘boykot’
yolunda canlı bir taban çalışması yapmaya çağrıdır.
Tayyip Erdoğan’ın
Diyarbakır konuşması, ‘boykot’ konusunda şayet varsa- tereddütünü aşamamış olan
bölge insanın davranışını etkileyecek güçte miydi?
Bunun cevabını, ancak 12
Eylül günü alabileceğiz.
***
Tayyip Erdoğan’ın Diyarbakır konuşması,
içeriği itibarıyla 12 Ağustos 2005 konuşmasıyla aynı hizada sayılamayacak
nitelikte idiyse de hitap ettiği kalabalık ve coşku da 12 Ağustos 2005’e oranla
onu hayli sevindirecek boyuttaydı.
Diyarbakır Emniyeti’ne göre 30 bin kişi
Diyarbakır Meydanı’ndaydı. Nevruz kutlamalarını yüz binlerle yapan, Habur’dan
gelenleri 100 binle karşılayan Diyarbakır için düşük bir sayı. Ama aynı zamanda,
Tayyip Erdoğan’dan gayrı ‘ulusal’ partilerden hiçbirinin liderinin Diyarbakır’da
elde edemeyeceği bir sayı.
Asıl önemli olan, ‘Diyarbakır atmosferi’nin, Kürt
siyasi hareketinde BDP ile diğerleri arasında referanduma giden yolda ortaya
çıkan çatlağı belirginleştirmiş olmasında. Referandum sonucuna göre, Türkiye’nin
Kürt siyasi hareketinde ‘metamorfoz’un başlaması ihtimali de belirdi.
Tayyip
Erdoğan’ın 12 Eylül’den sonra seçime doğru izleyeceği rota, bu ‘metamorfoz’u ya
hızlandıracak ya da yavaşlatacak.
Başbakan’ın konuşmasında, ‘sorun’un
ürettiği soruların cevaplarından ziyade, cevabını 12 Eylül’de alabileceğimiz
sorular çıktı...

Türkiye
kategorisindeki tüm haberler »

Okur
Yorumları (29 Yorum)

İşte kanıtı -
7/9/201016:25

Keşke bu yazıyı daha önce okusaymışım. Demek "Yetmez ama Güzel" diyorsunuz.
yetmez ama evet, yetmez ama güzel, yetmez ama idare eder, yetmez ama "adamlar
iyi-kötü çalışıyor, abi". Ben ne zamandır diyorum ki, akp'nin zihniyetine "evet"
dediğiniz sürece bu "yetmez"ler hiçbir zaman bitmeyecek ve bu "yetmez"ler hiçbir
zaman yetmeyecek. Böyle sürüp gidecek. (çıkarcı değil samimi olanlara
sesleniyorum) Arkadaşlar, beklediğiniz o gerçek, hesaplaşmacı, özgürleştirici,
kökten reformlar hiçbir zaman gelmeyecek akp ile. Siz hep bu beklentinizle
kalacaksınız. Böyle bir vizyonu olan bir adam, kendi düşüncesine uymayanlara
neredeysae küfür eder gibi konuşur mu? Başbakanın sözlerine dikkat edin. Bir
insanın kendini destekleyenlere nasıl hitap ettiği değil, desteklemeyenlere,
eleştirenlere ve o kişinin düşüncesine uymayan kişilere nasıl hitap ettiği
önemlidir. Beğenirsin beğenmezsin parlamentoda temsil edilen bir partinin genel
başkanına "Sen önce Kürt ol!" diyen, "Önemli olan soy sooooy!" diye bağıran,
beğenmediği kişilere "tip" deyip, insanların en özel kararlarından biri olan bir
konuda "En az 3 çocuk yapın!" emrini veren, kafası kızınca "tüm açılımı sil
baştan yaparım ha!" veya "Ermenileri kapı dışarı ederim ha!" diyebilen, 23
Nisan'da küçücük çocuğa "İster as, ister kes!" nasihati veren ve cebindeki
çakısını her ortamda çekinmeden kullanan, çiftçiye "Ananı da al git!" askere
"Yan gelip yatma!" diye bağıran, gıda ihtiyacını kredi kartı ile karşılayan ama
borcunu ödeyemeyenleri "dürüst olmamakla" itham eden, krizde imalathanesini
kapatmak zorunda kalanlara, iflas edenlere "kriz yoktu ki, siz beceriksizsiniz"
suçlamasında bulunan, "kadın-erkek eşitliğine inanmıyorum" açıklaması yapan,
resmi gezilerde eşinden bahsederken "bizim hatun" diyen, vs. vs. bir başbakan
var türkiye'de.

karadenizzz - okurun
diğer yorumları için tıklayınız
Yorumu Oyla
20

Soyut icerikli dikkat cekme denemesi.
- 5/9/201010:38

Malum guc'un yarattigi Ergenekon karti onu tutmasi tasarlanan el tarafindan
cope atildi ve Turkiyede bir cag kapandi ve yeni bir cag basliyor, karsi tarafta
pkk kartini hala tutan Malum karanlik guc masada tek basina kaldi, suursuzca
oyuna devama tahrik ediyor, saskin ve tahriklerine karsilik bulamiyor. Bundan
sonraki adim masaya bizim ayibimiz nedeniyle oturabilen, kalkmasini istemeye
yuzumuzun olmadigi karanlik gucu kendi hatalarimizi kendimiz duzelterek, ozur
dileyerek, bunu kendi irademizle yaparak masadan kaldirmaktir. Sorunu biz
yarattik, karanlik guce davet cikarttik, binlerce can verdik sorun cozulmedi,
cozulmesi hedeflenmedi aslinda cunku milyarlarca dolarin, politik tavizlerin
alinmasina devam etmek amacti aslinda. Bu kadar kayip yeter, orta dogudan
beklenmeyen bir sogukkanlilikla eller tokalasmak icin uzatilmali, haksizlik ve
adaletsizliklere vicdanen, vicdaninin yetersiz oldugunu dusunenler mantiken son
vermeli, bakiniz iki provakotor tarafin arasindaki vatandaslar tampon gorevi
yaptigi halde eritilmeye calisiliyor, bu kitle tarafini secip cephe olusturdugu
halde Turkiyenin kiyameti baslar buna bizden baska kim uzulur saniyorsunuz.

egeian - okurun
diğer yorumları için tıklayınız
Yorumu Oyla
01

kurtlerin talihsizligimi? -
4/9/201023:28

kurtler talihsiz degiller ama tarih boyunca ulus olma ozellikleri hic olmamis
daginik ve asairetler olarak yasamislar dilleri gelismemis bundada kimsenin sucu
yoktur dagdan inenler ise katildiklari toplumlara uymuslar daha ustun gordukleri
tabakalarin ozelliklerini hep istemisler ben bunlari gordum yaqsadim
irak,suriye,turkiye hatta iran ve ingilterede devlet olmayi cok arzuluyorlar ama
birilerin bunu yapip tepside kendilerine sunulmasi bekliyorlar irak ta oldugu
gibi tarihi gecmisler ise mechul henuz asillari ile ilgili bilimsel hic bir
kanit yok su anki diyarbekir arap bekir kabilesinin yeridir zagros daglarindan
yayila yayila bu gunku durum hasil olmustur

emadnajat - okurun
diğer yorumları için tıklayınız
Yorumu Oyla
46

Yorum
Yaz

Tüm
Yorumlar (29)

ADnet

Siz de reklam
verin

CENGİZ ÇANDAR - Arşiv

TÜMÜ

Kim
'evet'çi, kim 'hayır'cı?İstanbul'un Anadolu yakası varoşlarından birinde
oturuyor. Başı açık, bugün, bu yıl için son kez tutacağı orucunu...

08.09.2010

'Evet'
ve 'hayır' sonuçları12 Eylül referandumu, 'evet' ya da 'hayır' sonucu kadar
ilginç ve önemli sonuçlar üretecek.

07.09.2010

Ankara'daki
ne ki, Diyarbakır'da o olsun?12 Eylül referandum sonucuna ilişkin en çarpıcı
ve aynı zamanda doğru değerlendirmeyi geçen gün İsmet Berkan'dan
işittim.

03.09.2010

Irak
ve ırakta olmayan stratejik öngörüler...Son 7 yıl içinde Irak üzerine
yazılan kitaplar tek bir konu üzerinde yazılanlar...

01.09.2010

Irak
Savaşı ikinci kez bitti; Türkiye için iyi oldu...Başkan Barack Obama, Irak
Savaşı'nın 'bittiğini' açıkladı. Son muharip Amerikan birliklerinin Ağustos
ayının...

31.08.2010

28
Şubat'tan günümüze, 'devlet'te 'Fethullahçılık tehlikesi'...'Postmodern
Darbe' ertesi, yani 28 Şubat Süreci'nin zirve yaptığı günlerdi. Haziran 1998'de
Erbakan-Çiller koalisyon hükümeti düşürülmüştü. O günlerde ABD'nin tüm Yahudi
lobi kuruluşlarının başkanları ve temsilcilerinden oluşan bir heyet Türkiye'ye
gelmişti. Yanlarında uzun bir 'görüşülecekler' listesi ve bu listede Fethullah
Gülen'in de adı vardı. Görüşmeyi iptal ettiler.

28.08.2010

Tümü

Günün
Türkiye Yazarları

Diyarbakır
konuşması: Yetmez ama güzel

CENGİZ ÇANDAR

Bir
yazar daha...

ASLI ERDOĞAN

Vicdan
ile ret

YILDIRIM TÜRKER

Tümü

Diğer Türkiye Haberleri

TÜMÜ

Yarım
gerçekler

'Yalanlanan'
virüs Türkiye'de

Haberal
'hapiste 500 gün' için siyasileri dava edecek

Eminağaoğlu
'Dinleme yok' tespitine itiraz etti

Bono'dan
Radikal'e mektup var

Şarkıcıların
burunlarını sokma hakkı üzerine

Zülfü
Livaneli'den de Hanım Tosun'a mektup var...

Kayıp
ailelerinin sesi U2'nun sitesinde

Şişedeki
120 yıllık gözyaşları...

Adres
sormak için peşlerindeki polisi seçmişler!

YAŞAM

TARTIŞI-YORUM

EKONOMİ

TARTIŞI-YORUM

ÇEVRE

Görmenin
ve görünmenin modası!

Kürt
sorunu için somut bir öneri

'Sakin
Şehir'e orkinos saldırısı!

AKP
kimin için demokrat?

CHP'nin
bölünmesi elzemdir!

Türkiye'de
bir ilk: Kiralık oyuncak devri

Evet
mi desek hayır mı?

Duvara
karşı olmak ve referandum

Sol
sapma özünde sağ sapmadır

Neden
İmralı için ısrar ediliyor?

Çevreciler
'yunus avı' geleneğini bitirdi mi?

© 2010

Üye
Olun

RSS
Başlıkları Takip edin

İletişim
Sayfası

Açılış
Sayfam Yap Her açılışta Radikal sizi
karşılasın

Künye

Reklam

Kampanya
Sözleşmesi

Sıkça Sorulan
Sorular

İnternet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri
içeriğin hakları Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş'ye aittir.
Hiçbir
şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse
bile izin alınmadan kullanılamaz.