İnsan Kaynakları | | | Künye-İletişim | | | Reklam | | | Abonelik | | | Okur Hattı | | | Arşiv | | | English

|

04.10.2010, Pzt

Anasayfa

Zaman'ım

E-Zaman

Multimedya

E-STADYUM

Gündem

Ekonomi

Politika

Spor

Dış Haberler

Kültür Sanat

Televizyon

Röportaj

Yazarlar

Yorumlar

Dizi - İnceleme

Çizgi Yorum

Kürsü

Aile Sağlık

Bilişim

Otomobil

Şehir Haberleri

Seri İlanlar

EKLER

BÖLGESEL

ULKE SECIN

Avrupa

Amerika

Azerbaycan

İskandinavya

Belçika

Bulgaristan

Fransa

Kırgızistan

Kazakistan

Makedonya

Romanya

Türkmenistan

Türkmen İş

Röportaj

Gayrimüslimler konusunda Osmanlı geleneğini devam ettirmedik |

İSAM Başkanı Prof. Dr. Mehmet Akif Aydın

İSAM Başkanı Prof. Dr. Mehmet Akif Aydın, hem hukukçu hem ilahiyatçı. Bilgisi derya deniz, sohbeti baldan tatlı. Ahdamar Kilisesi'nin 95 yıl sonra haçına kavuşmasının anlamı, önemi ve İslam medeniyetinde gayrimüslimlerin hakları üzerine konuştuk. On sayfa tutan görüşmememizin tam metnini internet sayfamızda okuyabilirsiniz. Hoca tarihi bir öneride bulunuyor. Diyor ki Ayasofya'yı ibadete açalım ama iki dinin mensupları da gelsinler burada kendi ibadetlerini yapsınlar. Hafta boyu Müslümanlar, hafta sonu da Hıristiyanlar kendi dillerince Allah'a yakarsınlar. Bu çok dikkat çekici, tarihte örneği olmayan bir uygulama. Onaylanır mı, taraftar toplasa bile başarılabilir mi bilmiyorum. Ama tartışmaya değer diyorum.

-Ahdamar Kilisine dikilen haça direnci sadece 1914-1918 arasında yaşanan olaylara mı bağlıyorsunuz, yoksa Türklerin tarih bilincini yitirişine ve İslami köklerinin kurumasına mı?
-Türklerde haça karşı genel bir direncin olduğunu düşünmüyorum. Çünkü milletlerin kültürel genleri elli-yüz senede oluşmaz. Bin yılda, iki bin yılda oluşur . Bizim sosyal ve kültürel genlerimizde şüphesiz İslam'ın çok önemli bir yeri var. İslam'da ise diğer dinlere karşı en azından belli bir müsamaha vardır. Özellikle Allah'a ibadet edilen mekanlara yani mabetlere hangi din çerçevesinde ibadet edilirse edilsin saygı vardır. Aslında evrensel dinler din ve vicdan hürriyetine çok da sıcak bakan bir anlayışa sahip sayılmazlar. Neden? Çünkü bütün insanlığa yönelik bir inanç ve değerler sistemine sahipseniz ve bunun mutlak doğru olduğuna inanıyorsanız, herkesin bu sistem içerisinde yer almasını istersiniz. Müslümanlık böyle evrensel bir dindir. Ancak Müslümanlık açıkca dinde zorlamanın olmamasını kurala bağlamıştır. Kuran-ı Kerim'de "Dinde zorlama yoktur, doğru ile yanlış açıkca birbirinden ayrılmıştır- dileyen iman etsin dileyen etmesin" buyrulmuştur. Çünkü Müslümanlıkta inancın samimi olması esastır. Dinde zorlamanın olmaması da ister istemez diğer dinlerin mabetlerine de saygıyı beraberinde getirmektedir. Dolayısıyla, bizim genel olarak kiliselere, haça menfi bakışımızın olduğu söylenemez. Cumhuriyet döneminde bu alanda, yani beraber yaşama alışkanlığımızda, kültürümüzde bir aşınma olduğu gerçek.
-Yani bu durumu tarih bilincini yitirmemize mi bağlıyorsunuz?
-Evet, belirli ölçüde öyle. Ancak yine de bunu fazla büyütmemek gerekir diye düşünüyorum. Farklı dinlerin, inançların bir arada yaşaması bence en makul yorumunu imparatorluklar içinde bulmuştur. Sadece Türklere has bir tavır da değildir bu. Ancak en son ve en güzel uygulamasını Osmanlılar içerisinde bulmuştur.
-Ama Müslümanlar İslam dinini tek hak din olarak gördüler.
-Bu bir gerçek. Bütün din mensupları için bu böyledir. Bir Hıristiyan eğer dinini tek hak din olarak görmezse aslında onun inancında problem vardır. Müslümanlar da kendi dinlerini hak din olarak görürler. Ancak diğerlerinin kendi dinlerini yaşamalarına izin verirler.
-Bütün teknik, psikolojik ve siyasi engelleri en sonunda aşan kilisenin haçına kavuşması biraz geç kalmadı mı?
-Cemaati olan bir kilisenin bir müze olarak veya harabe bir mabet olarak kalmasına doğrusu benim gönlüm razı olmaz. Bu bakımdan Ahtamar kilisesinin tekrar mabet olarak açılması isabetli olmuştur. Demek ki Türkiye tarihi alışkanlığına yavaş yavaş geri dönüyor. Diğer inanç sistemleriyle beraber yaşamayı kabul ediyor. Bu kilise her zaman da ayine açık olabilir. Osmanlı geleneğinde cemaati olan hiçbir kiliseye dokunulmamıştır.
-Tayyip Erdoğan da atalarımın korkmadığından ben mi korkacağım diyor ama Osmanlı hiç mi korkmuyordu çan sesinden? Çan sesine hiç mi kısıtlama yoktu?
-Bildiğim kadarıyla kiliselerde çanın çalınmasının mutlak sabit bir vakti yoktur. Biraz önce biraz sonra olabilir. Halbuki ezanların belli bir vakti var. Sabah ezanının var, öğlen ezanının var. İkindinin, akşamın, yatsının var. Tarihi metinlerde çan çalınmasına şöyle bir sınırlama getirilmiş, ezan okunma vaktinde çan çalınması istenmemiştir. Daha önce daha sonra olabilir. Bunun de önemli bir sınırlama olduğu söylenemez. Avrupa'da hala minare yapılması, minareden ezan okunmasına önemli sınırlamaların getirildiği göz önüne getirilirse İslam toplumunun çok daha ileri bir noktada olduğu kabul edilir.
-Çan günde kaç kez çalıyordu?
-Çan günlük ibadet sırasında çalınır. Hristiyanların günlük ibadetleri de din adamı olmayanlar için bildiğim kadarıyla günde bir defadır. Ve bunun zamanını her kilise kendisi belirler Ama Müslümanlıkta böyle değil, sabit vakitler var. Hazreti Peygamber döneminde namaz nasıl kılınıyorsa, hangi vakitte kılınıyorsa bugün de ayni şekilde ve aynı vakitte kılınıyor. Çan çalmanın Müslümanların ezan zamanına denk getirilmeme mecburiyeti çan çalınma için ciddi bir sınırlama sayılmaz. Bu bakımdan ben o kilisenin açılmasından da, haçın dikilmesinden, çanın çalınmasından da rahatsızlık duymadım.
İMPARATORLUĞU KAYBETMEK TRAVMA MEYDANA GETİRDİ

-Peki, milliyetçiler niye duyuyor?
-Biz, ulus-devlet anlayışından sonra içimize kapandık. Osmanlı imparatorluğu gibi bir imparatorluğu kaybetmek kabul etmek gerekir ki milletimizde çok büyük bir travma meydanı getirdi. Çünkü biz asırlar boyu diğer din kültürdeki insanlara belli bir hukuk anlayışı çerçevesinde davrandık. Fakat biz eski yönettiğimiz topraklardan çekildiğimizde orada bıraktığımız dindaşlarımıza, soydaşlarımıza ve kültür mirasımıza aynı şekilde davranılmadı, müsamaha ile yaklaşılmadı. Balkanlardan bizim çekilişimiz tam anlamıyla bir dramatik olaydır.

1 | | 2 | | 3 | | 4 | | 5 | | 6 | | 7 | | 8 | | Sonraki sayfa »

NURİYE AKMAN
03 Ekim 2010, Pazar

| | | Gönder  | | Yazdır

| RöportajBölümündeki Diğer Başlıklar
| Gayrimüslimler konusunda Osmanlı geleneğini devam ettirmedik
| Hakkâri'de hacca gitmek için uyuşturucu ticareti yapan çocuklarından para alanlar var
| İngiliz Arşivlerinde 12 Eylül'ün Ayak Sesleri kitabının yazarı Devletoğlu: Eğer halk istiyorsa o ülkede demokrasi olur
| Küs kardeşlerden Süleyman Erguner: Bu ayrılık yeter. O benim abim, elini öper barışırım
| [Röportaj - Sedat Kapanoğlu] 'Herif' demek suç, 'Allah belanı versin' demek serbest
| [Röportaj] Sosyal reaksiyonu göz önüne almayan bir ıslahat olmaz
| Ne kadarlık iftar verdiyseniz, o kadar da fakirlere dağıtın
| Psikiyatr ve Psikanalist Ayla Yazıcı: Taş atan çocuk aslında panzerle oyun oynuyor. Karşısındaki tek canlı o panzer
| "Türkiye'ye barış aşısı yapıyoruz"
| "Evet" demediğin zaman Diyarbakır cezaevinde ölmüş insanların çığlıkları sizi boğar
| Başarılı gençler, Bilim ve Teknoloji Kulübü'nde yeteneklerini geliştiriyor
| Belenörenliler kiraz şenliğinde buluştu
| İnegöllüler il olmak istiyor
| Sigarayı bıraktı,o parayla burs veriyor
| Balkanspor tesisleri törenle açıldı
| İslam ülkelerinin genç liderleri Bursa'da
| [Engin Şahin] Halka, özgürlüklerini genişleten bir pakete "hayır de!" nasıl denir?
| [Tarhan Erdem] Kılıçdaroğlu, Önder Sav 'ı kullanabilirse iyi lider olur
| Reform paketini iptal etmek Anayasa'yı tanımıyorum demektir
| İsyanım doğruların ortaya konması için
| 'Çok satan' olmak değil, 'her dönem satan' olmak önemli
| Mandela çıkması yetmez, De Klerk'e de ihtiyaç var
| Kimse kimsenin ruhunu satın almıyor
| Ya dağa çıkacak ya hırsızlığa devam edecek. Kimse kucak açmıyor bu çocuklara...
| Mağduriyetlerin önlenmesi için dedektiflik yasasının çıkması şart

| |

En çok okunan 10 haber

Kılıçdaroğlu'ndan çok tartışılacak sözler

Kim mağdur? Avcı mı, 'cemaat' mi?

Bediüzzaman'ın sevgi ve ilim çağrısına kulak vermenin zamanıdır

Sanık generalleri atama kararının hükmü yoktur

Erdoğan, seçim tarihini açıkladı

Hepimiz Benazir'iz!

Yüzünüz hastalığı söylüyor

Araçtan fırlayan sürücü ikinci katın camına çarparak öldü

İran korkusu pompalayan CHP, başörtüsünde İran modeline sarıldı

Kenan 'dünya'nın sultanı

Copyright© 1995-2010 Feza Gazetecilik A.Ş.

bilge1