Günün Diğer Siyaset Haberleri

Renkler tek yumruk

Hayat içki ve seksten ibaret değil

THY’nin 101 ‘Ali Gaffar’ konuğu

Kadın vekil çok az

İran’dan alkol şartı

Hakikat Komisyonu kurulsun mu

Silivri’den Mumcu mektubu

6 ayda iktidar hayal değil

Sık
Kullanılanlara Ekle

Açılış
Sayfası Yap

Üyelik

Sitene
Ekle

Haberci

Bülten

Künye

Ekran koruyucu

RSS

Arabam

Emlak

HangisineGitsek

Bizebiz

RealAge

ArakiBulaki

Blog

Ara
ArşivDetaylı
Ara

24
Ocak 2011, Pazartesi|SON
DAKİKA

ANASAYFA

FİNANS

MAGAZİN

CADDE

BUGÜNKÜ
MİLLİYET

DÜNYA

ASTROLOJİ

CUMARTESİ

YAZARLAR

SPOR

HAVA
YOL

PAZAR

SİYASET

GÜNCEL

ÇİZERLER

EGE

EKONOMİ

YAŞAM

HABER İNDEKSİ

KİTAP

SİYASETHızlı Erişim

KİŞİSEL
BAKIM

TATİL

KONUT

Kültür
Sanat

Sinema

TV

Kadın

Bebek
Çocuk

Sağlık

Teknoloji

Eğitim

Otomobil

Mizah

Yorum

Siyaset / Yazar Yazısı

<<
Önceki haberSonraki
haber >>

Arkadaşına
gönder

Sitene
Ekle

Yazdır

Taha Akyol [email-masked]

Osmanlı’ya bakmak

04 Ocak 2011

TARİH kavgamız sürüyor! Raymond Aron’un deyimiyle “devrim geçiren
toplumlar”da tarih de büyük kavgalara konu oluyor bir süre...
Fransız
devriminin tarihini muhafazakâr Pierre Gaxotte’tan, devrimci Albert Soboul’dan
veya ‘revizyonist’ François Furet’den okuduğunuzda üç defa gözlük değiştirmiş
gibi olursunuz!
Benim tercihim ‘revizyonist’ denilen yeni tarihçilerdir. Ama
üç ayrı gözlükten okumak karmaşık realiteye üç açıdan bakmak gibi bir ufuk
genişliği de kazandırır.
Bunları niye yazıyorum? Dünkü “Osmanlı’da Türkçe”
konulu yazım üzerine aldığım ateşli alkışlar ve öfkeli tepkiler için
yazıyorum.
Osmanlı medeniyetinde Türk kültürünün hâkim karakterine dikkat
çekmemin alkışlanmasını anlıyorum... Ama “Osmanlı Türk düşmanıydı, Anadolu’da
Türkleri kesti, gericiydi” falan gibi sözlerle gösterilen ‘ulusalcı’ tepkileri
anlamıyorum.
Onun için birkaç metodolojik not düşmek
isterim.

Tarihin dip dalgaları
-  Osmanlı’da
özellikle 16. yüzyılda görülen Türkmen
isyanlarını ve şiddetle bastırılmalarını ‘Türk düşmanlığı’ veya ‘mezhep
çatışması’ gibi görmek yanlıştır. Bu olayların temelindeki dip dalgalarından
biri 16. yüzyılda bütün Akdeniz’de
görülen nüfus patlaması ve Anadolu’daki toprak yetersizliğidir. Öbürü, yerleşik
medeniyet kurumlaşması sürecinde ortaya çıkan yerleşik-göçebe veya merkez-kenar
çatışmasıdır. Nitekim Şah İsmail’in devleti de göçer Türkmen aşiretlerine çok
sert, hatta Osmanlı’dan daha sert davranmıştı.
-  Devşirme sistemi
‘Türklüğe ihanet’ gibi ‘modern’ bir kavramla izah edilemez. Devşirme sistemi,
çatışkan aşiret yapılarının üstünde, yerleşik ve otoriter bir devlet
kurumlaşmasının aracıdır. Fatih bu devlet yapısını kurmasaydı, Osmanlı’nın ömrü
Selçuklu’dan uzun olamazdı.
-  Devşirme sistemi
Osmanlı’da kültürel Türkleşme, Safeviler’de ise Farslaşma olarak gelişti. O
yüzden iki ülkenin eğitim ve hukuk dilleriyle 20. yüzyıldaki sonuçları da çok
farklı oldu.
-  Avrupa’da ise,
daha Osmanlı’nın kuruluşundan 6-7 yüzyıl önce göçebe aşiret yapıları ve kavimler
göçü sona ermiş, yerleşik feodalite medeniyeti oluşmaya başlamıştı; kıtanın
fevkalade verimli coğrafyası sayesinde... Avrupa’da “ulus”ların erken
oluşmasının sebeplerinden biri budur; “Osmanlı ümmetçiliği” ve “İslam’ın
Türkleri uyuşturması” değil...

Tarihe yeniden
bakmak
Cumhuriyet tarihçiliği tarihin bu tür sosyolojik faktörlerini
dikkate almadı. Prof. Zafer Toprak’ın “sosyolojiden antropolojiye” yazısında
belirttiği gibi, Cumhuriyet’i kuranlar tarihi antropolojik faktörlerle izaha
çalıştı. Zafer Hoca’nın Toplumsal Tarih’in son sayısında çıkan yazısını mutlaka
okuyunuz.
Antropolojik anlayış laik Cumhuriyet’e Osmanlı asırlarını
“kozmopolit” ve “ümmetçi” diye suçlama imkânı veriyordu; bu bakımdan ‘pratik’ti.
Ama bilimsel olmadığı gibi Cumhuriyet’in modernleşme projesi için antropoloji
sağlıklı bir temel olamazdı. Olamadı da...
İşte bakın, artık geleceğimizin
temellerinden bahsetmek gerektiğinde “bin yıllık tarih” diyoruz! Dün ‘ümmet
dönemi’ diye suçlanan bin yıllık tarih!
Artık bizde de akademik tarihçilik
geliştikçe ‘revizyonist tarihçilik’ de gelişiyor. Onun için Halil İnalcık, İlber
Ortaylı, Ahmet Yaşar Ocak, Cemal Kafadar gibi tarihçileri okuyalım diye
yazmıştım dün.

Siz de reklam vermek ister misiniz?

Yazarın Diğer
Yazıları

Sağcı, solcu

Bir öneri...

İki yüzyıl?

Üç konu

Tunus dersleri

DP’de Zeybek dönemi

Başbakan nereye?

Bireysel başvuru

Kağıt

Ali ve Muaviye

İslam’da pişmanlık yok...

Ak mı kara mı?

Muhteşem Yüzyıl

Bakanlık ve Yargıtay

Sorumlu kim?

Topkapı’da tartışma

Asıl mesele

Osmanlı’da Türkçe

Yeni yıl falı

İşte budur...

Yazarın
tüm yazıları

Siyaset Kategorisi Yazarları

Taha AkyolOsmanlı’ya bakmak

Fikret BilaÖzerklik taslağındaki
hedefler

Güneri Cıvaoğluİnönü’nün kardeşi ve
madenleri

Derya SazakÖcalan
ayarı

Diğer Yazarlar

Can Dündar‘Bizi vurdurmak için tuzak
kurdular’

Mehveş EvinKralın konuşması

Kadri GürselNükleer krizde ipler geriliyor

Fatoş KarahasanSevgiliden ayrılana bol fıstıklı
çikolata partisi

Mehmet TezkanBAŞBAKAN’A BEDELİNİ ÖDEDİK

Yaman TörünerKarşılaştırmadan iyisini
bulamazsınız

Prof. Dr. E. Murat TuzcuSoğukta ağır iş kalp krizine
davetiye

Güngör UrasFaiz ne kadar iner? Dolar ne kadar
çıkar?

Yazarlarda ara

A.
Can NizamoğluAbbas GüçlüAhmet TalimcilerAli
EyüboğluAli Nail KubalıAli PerşembeAli Tufan
KoçAslı AydıntaşbaşAsu
MaroAtilla GökçeAyşe
Gökçe SusamAziz KediBanu ŞenBarış KuyucuBarış YengiloğluBaşak
DemirizBegüm YaraşBekir SaçarBilal MeşeBilgin GökberkBinnur
ZaimlerCadde'deki HayaletCADDE'NİN HAYALETİCan
DündarCem DizdarCem
DizdarCem MumcuCem
ŞengülCemal ErsenCemal
SaydamCengiz HortoğluCeren ŞehirlioğluÇağdaş
ErtunaÇağlayan BilgenÇetin AltanDefne AlphanDefne Aruoba AkpınarDeniz
SipahiDerya SazakDevrim
SevimayDilara KoçakDilek GappiDiyetisyen Özlem Sert
AydınDoğan HakyemezDoğan HeperDr. Erkan
ALDEMİRDr. Hasan İnselDr. Mehmet Öztürk /Aile HekimiDr.Başak
DemirizDr.Eser AlptekinDt. Sibel ÖZAVCIEce
TemelkuranEcz. Bilge KARATAŞEDA TAŞPINARElif AktuğElif AlptekinErcan AkyolErcan GüvenErdoğan
SağlamErdoğan ŞenayErkan AyraçErkan ÖncelErol YaraşErsin SüzerFabian TorresFatih
TürkmenoğluFatoş KarahasanFerhan İstanbulluFethi
HeperFevzi AksoyFeyzi
HepşenkalFikret BilaFiliz AygündüzFuat
ErcanGamze ÜnsalGökhan
TüreGözde ErtanGülgün
KaraoğluGülüm DağlıGüneri CıvaoğluGüngör
UrasGünseli ÖnalHacer
YeniHakan KırkoğluHamdi TürkmenHarun
UysalHasan CemalHasan
İnselHasan PulurHaslet
SoyözHilmi GültayHurşit
Güneşİlber Ortaylıİpek
Yezdaniİrem ErdilekJale ÖzenJhon TravoltaKadri GürselKemal
ÖnderoğluKemal ÖnderoğluLevent KalkanMehmet Ali
BirandMehmet DemirkolMehmet TezMehmet TezkanMehveş EvinMelda Narmanlı
ÇimenMelih AşıkMelis
AlphanMelissa P.Meltem
MazıcıMenderes ÖzelMeral
TamerMeriç KöyatasıMetin MünirMetin TokatMurat BozokMurat DokurMurat ÖzkenMurat
SabuncuMümin SekmanNail GüreliNaim
DilmenerNecmi KepçetutanNil KuralNuray MertNuray MertOğuz AkdenizOsman UlagayOzan AkarıÖzgür KaynarÖzgür ŞefPARTİ AJANIPedagog Sevil Yavuz
GümüşProf. Dr. E. Murat TuzcuProf. Dr. Nurettin LÜLECİPsikolojik
Danışman, Pedagog Sinan ÇağıranPUCCA
-R.Hakan KırkoğluRıdvan
DilmenRıza TürmenSabanur KıraçSabetay
VarolSami KohenSedat
ErginSemih İdizSerfiraz
ErgunSerhat AyanSerkan
ArmanSerpil ÇevikcanSerpil YılmazSezin
SivriSina KoloğluSinema EditorSongül
HatısaruŞule YücebıyıkTaha AkyolTijen MergenTolga AkyıldızTülin
ŞahinUğur MelekeUzay
GökermanUzm. Dyt. Aylin YILMAZUzm. Psikolog, Psikoterapist Ruşen Nur ArıkanUzman Estetisyen İlknur ÇİZİKUzman
Psikolog İlknur YILMAZÜmit AvcıVedat MilorVedat
ÖzdemiroğluYael ProfetaYalvaç UralYaman TörünerYaprak ÖzerYaşam Koçu ve Evlilik
Danışmanı Yeşim Varol ŞenYavuz
KocaömerYusuf Kobal

ara

Foto
Galeri

En yeni fotoğraf galerileri ...

Haberin
Etiketleri

İslam

aşiret

Avrupa

Akdeniz

Türkmen

Selçuklu

© Copyright 2010 Milliyet

Bize
Ulaşın

YAZARLAR

SİYASET

EKONOMİ

FİNANS

DÜNYA

SPOR

GÜNCEL

YAŞAM

MAGAZİN

ASTROLOJİ

HAVA / YOL

ÇİZERLER

CADDE

EGE

CUMARTESİ

PAZAR

KİTAP

ANA SAYFA

SON
DAKİKA

BUGÜNKÜ
MİLLİYET

Kültür Sanat

Sinema

TV Rehberi

Sağlık

Teknoloji

Mobil

Eğitim

Otomobil

Bebek ve
Çocuk

Mizah

Kadın

Kişisel
Bakım

Tatil

Konut

Galeri

Milliyet.com.tr
Tv

Bilgi
Yarışması

Okur Yorum

Haber İndeksi

Arşiv

Haberci

Üyelik

Bülten

Kampanya
Sözleşmesi

Sık
Kullanılanlara Ekle

Açılış
Sayfası Yap

Sitene
Ekle

İletişim

Reklam

Kurumsal

Künye

RSS

Arabam

Emlak

Hangisine
Gitsek

Bizebiz

Hangi Otel

Hangi Restoran

Seri İlan

Blog

SizdenSize

RealAge

Milliyet Birinci Sayfa