Gündem

İran’a baskı

Cansu ÇAMLIBEL

Türkiye’nin ev
sahipliğinde ilk kez İstanbul’da yapılan İran’ın nükleer programıyla
ilgili görüşmelere P5+1 (ABD, Rusya, Çin, Fransa, İngiltere ile Almanya)
grubunun Tahran’ı Washington’la ikili görüşmeye ikna etme çabası damgasını
vurdu, Türkiye’nin sürece müdahil olup olmadığı muamması yaşandı.

İstanbul müzakereleri dün sabah Çırağan Sarayı’ndaki toplu
oturumla başladı. İran
tarafının masaya Nükleer Başmüzakereci Said Celili başkanlığındaki 15
kişilik heyetle oturduğu sabah oturumunda taraflar bilinen pozisyonlarını
tekrarladı. P5+1 grubu, sürecin devamı için Celili’nin tüm ülkelerin
temsilcileriyle ikili görüşme yapması üzerinde uzlaştı. Görüşme trafiğinin
hızlandığı saatlerde Celili’nin baş ağrısını gerekçe göstererek dinlenmek
istemesi, “İran tarafı zaman geçirerek ABD ile
ikili görüşme ihtimalini bertaraf etmeye çalışıyor olabilir” yorumlarına
neden oldu. Avrupa Birliği Dış Politika ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi
Catherine Ashton, Celili’yle görüşmesinde ABD de
dahil tüm ülkeler ile ikili görüşme yapmasını beklediklerini,
müzakerelerin detaylarına geçilebilmesi için İran’ın
koşullarından vazgeçmesi gerektiğini belirtti. Ancak Celili, İran’ın uranyum zenginleştirme hakkının saklı tutulması
ve ambargoların hafifletilmesi konusundaki koşullarında ısrar etti, ABD ile ikili görüşmeye yeşil ışık yakmadı.

Türkiye’nin rolü

Mesafe kat edilemeyen Ashton-Celili
görüşmesinin ardından Davutoğlu-Celili’yle bir araya geldi. Akşam
Davutoğlu tarafların isteği üzerine Ashton ve Celili ile bir tur daha
görüştü. Davutoğlu’nun geç saatlere kadar sürdürdüğü mekik diplomasisine
rağmen Batılı kaynaklar, Türkiye’nin süreçte rolü olmadığını söyledi.
Batılı bir diplomat, “Türkiye, ev sahibi ülke olarak ikili görüşme yapması
doğal. Ancak Türkiye’den arabuluculuk rolü oynamasını istemedik” dedi. Bu
söylem, geçen yıl BM Güvenlik Konseyi’ndeki yaptırım oylamasındaki ret
oyuyla Batı’nın tepkisini toplayan Türkiye’nin sürece müdahil olmadığı
izlenimi vermek şeklinde yorumlandı.

Garantili namaz

İRAN’ın nükleer dosyasına ilişkin P5+1 ülkeleriyle
yürüttüğü müzakerelerin 2’nci turu için İstanbul’a gelen İran Milli
Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri Said Celili, Cuma namazını Sultanahmet
Camisi’nde kıldı. Celili’nin, poşete konulan ayakkabıları namaz kılarken
önünde durdu.

İlgili Haberler

Nükleer Zirve’ye Nasrettin Hoca’lı
mesaj

22 Ocak 2011