ANA
SAYFA

GÜNDEM

POLİTİKA

EKONOMİ

DÜNYA

AKTÜEL

EĞİTİM

SPOR

YAZARLAR

TELEVİZYON

SAĞLIK

YURT
HABERLER

Bilişim

Diziler

Kültür

Edebiyat

Röportaj

Sinema

Yorum

Cumartesi

Pazar

Kitap

Seçim
2011

English

10 Temmuz 2011 -
Pazar

Yeni Şafak ›
Pazar ›

Yitip gitme aziz İstanbul

İstanbul'un en önemli tarihi yapılarının günümüze gelemeden nasıl yitip
gittiklerini, Önder Kaya Yitip Giden İstanbul isimli kitabında tarihçeleri ile
birlikte anlatıyor. Bunların aralarında aşhaneler, camiiler, kütüphaneler,
medreseler ve yalılar yer alıyor. Kaya'ya göre İstanbul'u bekleyen en büyük
tehlike bilinçsizlik.

KÜBRA SÖNMEZIŞIK

İstanbul, ne kadar çok olayın evsahibi ve tanığıdır. Bu koca şehir, Yesari
Asım Arsoy, Osman Nihat Akın gibi nice bestekarlar ve Baki, Nedim, Yahya Kemal,
Orhan Veli Kanık gibi nice yazarlar çıkarmıştır. Sadece sanat ve edebiyatta
değil, Süheyl Ünver, Semavi Eyice, İlber Ortaylı, Reşat Ekrem Koçu gibi bir çok
tarihçi de günümüze kazandırmıştır. Böylesine bir zenginliği içinde barındıran
bu şehir zamana direnemeyen bir kısım güzelliklerini ise teker teker kaybetmiş.
Aksaray, Ayaspaşa, Tarlabaşı ve Beyoğlu bunlardan bazıları. İşte bu yitip giden
tarihi ve turistik şehir İstanbul'un bu yüzünü Önder Kaya araştırmış ve kaybolan
mirasın izini sürerek Yitip Giden İstanbul adıyla kitaplaştırmış. Önder Kaya
geçmiş ve gelecek arasında İstanbul'u anlatıyor.

İSTANBUL'U BEKLEYEN EN BÜYÜK TEHLİKE BİLİNÇSİZLİK

Yazar, bugün İstanbul'u bekleyen en büyük tehlikenin bilinçsizlik olduğunu
söylüyor ve bu konuyla ilgili bir öneri getiriyor; "Buralarda halihazırda ayakta
kalan sivil yapılar koruma altına alınmalı ve en kısa zamanda asli özelliklerine
helal gelmeden restore edilmelidir. Zira İstanbul'un tarihi ve kültürel dokusuna
verilecek zararların geri dönüşü yoktur." Her 29 Mayıs'ta İstanbul'un fethini
kutluyoruz. Kaya, bu kutlamaların yerine daha kalıcı çalışmalara imza atılması
gerektiğini söylüyor ve diyor ki; "Yeniçeri kıyafeti giyip, mehter müziği
eşliğinde cadde boyu yürümek yerine, o dönemden kalan ata yadigarı ortak miras
değerlerimizi koruma ve kurtarmaya yönelik kalıcı çalışmalara imza atmak çok
daha akıllıcadır." Yazar işe İstanbul Fatihinin göz bebeği olan Akdeniz
Medreseleri'nden başlanması gerektiğini söylüyor. Osmanlı döneminde bir çok
medrese, sosyal hayatın en kilit yapılarını teşkilediyordu. Zamanında bir çok
kişinin eğitim aldığı bu medresenin odaları şimdi ardiye olarak kullanılırken,
avlusu tavuk kümesi gibi kullanılıyor. Odaların pencere ve camları kırık. Önder
Kaya, bu binaların restore edilmesi gerektiğinin altını çiziyor. "Fatih'in en
merkezi yerindeki bu binalar Edebiyat Fakültesi veya İlahiyat Fakültesi'nin
kullanımına bırakılabilir. Yahut, başlı başına tarih olan Fatih semtine veya
Fatih dönemini araştırmayı kendine temel ilke edinmiş bilimsel bir enstitünün
idaresine verilebilir."

RESTERASYON UZMANLAR TARAFINDAN YAPILMALI

Önder Kaya yapılması gerekenlerin yanı sıra bazı önemli adımlarında
atıldığını söylüyor. "Vakıflar Genel Müdürlüğü başta selatin külliyeleri olmak
üzere bir çok tarihi eserin planını çıkarmaya başladı. Böylelikle 2000 yılından
itibaren mimarlık konusunda Türkiye'nin en saygın fakültelerine sahip olan
İstanbul Teknik, Boğaziçi ve Yıldız Teknik üniversiteleri ile temasa geçildi." 2
Ocak 2004'te yürürlüge giren bir yasa ile tarihi eser restore eden şirket ve
kişilerin yapmış oldukları masrafın vergilerinden düşülmesi kararı alınmış. İşte
bu uygulama sayesinde Mimar Sinan'ın ustalık eseri olarak bilinen Selimiye
Camii, Eminönü'ndeki Yeni Camii, Bizans döneminden kalma Zeyrek Camii, Azapkapı
Saliha Sultan Çeşmeleri restore edilebildi. Bu gelişmeleri olumlu bulan Kaya
uyarmayı ihmal etmiyor; "Unutulmaması gereken en önemli husus bu işlerin
uzmanlar nezaretinde ve uzun vadeye yayılarak yapılmasıdır. Aksi halde restore
edelim derken tarihi yapı, ucube bir taş yığını haline gelebilir. Yakın zamanda
Yavuz Selim Camisi'nin tarihi şadırvanının başına gelenler bunun en somut
örneği." Kaya, sırada bekleyen binlerce eserin olduğunu söylüyor. Bunların
içinde öncelikli olarak kabul ettiği ise İstanbul'un orta yerinde bulunan
Şehzade Camii'nin Aşhanesi. Zamanında günde 2 bin kişiye yemek çıkaran bu
aşhane kendi kaderine terk edilmiş. Önder Kaya izlenimini şöyle anlatıyor; "
Harabe halindeki avluyu geçerek aşhane binasına geldiğimde karşılaştığım manzara
içler acısıydı. Zamanında yüzlerce kişiye yemek pişirilen ocaklar, çöplerle
doldurulmuştu. Camlar kırıktı." Aşhane 2011 yılında restore edilmeye başladı.
Avlusu yeşillendirilmiş ve daha güzel halde.

İnönü stadı bir zamanlar gerçekten birilerine mezar
olmuştu

İnönü stadını bilmeyen yoktur. Beşiktaş'ın kendi sahasında oynadığı maçlarda
sıkça söylenen bir söz vardır. "İnönü size mezar olacak" diye. Stadın tarihine
baktığınızda bu sözün doğru olduğunu görüyorsunuz. İstanbul bir taraftan da
mezarlıklar şehri olarak biliniyor. Semavi Eyice'ye göre mezarlıklarımız tarih,
sanat ve edebiyatımızın bir çeşit açık hava arşivi. Son 50 yıldır İstanbul
mezarlıkları ortadan kaldırılıp şehrin içine dahil ediliyor. Bunun en temel
sebebi ise eski dönem mezarlıklarının plansız kurulmuş olması. 20. Yüzyılın
başlarından itibaren mezarlıklar küçültülmeye başlanmış. Bu küçültme işlemiyle
birlikte kaybolan bir çok mezar ortaya çıkmış. Günümüze ulaşmayan mezarlıklardan
biri de şu an İnönü Stadı'nın bulunduğu konumda yer alıyor. Bir çok mezar taşı
kaybolmuş durumda. Kaybolan mezar taşlarının bazıları modern binaların
temellerini sağlamlaştırmak amacıyla kullanılmış. Kayıp mezar taşları arasından
Osmanlı tarihçisi Silahtar Fındıklılı Mehmet Ağa, Harbiye Mektebi Müdürü Reşit
Bey'in mezar taşları bulunup koruma altına alınmış.

YAYIN TARİHİ: 10.07.2011

Yasal Uyarı:
Yayınlanan köşe yazısı haberin tüm hakları Diyalog Gazetecilik San. ve Tic. Ltd.
Şti.'ne aittir. Kaynak gösterilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı özel izin
alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan köşe yazısı/haberin bir bölümü,
alıntılanan köşe yazısı/habere aktif link verilerek
kullanılabilir.

Geri dön

Arkadaşına Gönder

Yazdır

Yukarı

PAZAR: KÜBRA SÖNMEZIŞIK

Umutların yeşermesi için
desteğe ihtiyaçları var

Klasik ya
da modern değil, sanat yapmaya çalışıyorum

Ekran bağımlılığı
sigara ve alkole başlatıyor

Sanattaki
beceriksizliklerini edepsizlikle örtüyorlar

Müzik piyasası beste
hırsızından geçilmiyor

Gönüllü olmak öğrenilebilir

Erdoğan'ın kurtardığı hayatlar

RECEP YETER - PAZAR

"Enadır bırik in dı vol" olmak ya da olmamak! O halde
"Hey, tiiçır. Liv doos kids elon !"

YALÇIN ÇETİNKAYA - PAZAR

Seslerin Aşkı... ya da Aşk ve Âhenk ( Harmonia )

YALÇIN ÇETİNKAYA - PAZAR

Yeni Şafak Arşiv

YENİ ŞAFAK
• ANA SAYFA
• GÜNDEM
• POLİTİKA
• EKONOMİ

• DÜNYA
• AKTÜEL
• SPOR
• YAZARLAR
• TELEVİZYON
• SAĞLIK

• EĞİTİM
• BİLİŞİM
• DİZİLER
• KÜLTÜR-SANAT
• EDEBİYAT
• RÖPORTAJ
• SİNEMA
• YORUM
• YURT HABERLER
• RAMAZAN

EKLER
• YENİ ŞAFAK CUMARTESİ
• YENİ ŞAFAK PAZAR
• YENİ ŞAFAK KİTAP

• ENGLISH

• ARŞİV

• Ucuz Fiyat Arama

KURUMSAL
• HALKLA İLİŞKİLER
• ABONE
FORMU
• TEMSİLCİLİKLER
• KAMPANYA
• İNSAN KAYNAKLARI
• REKLAM
• KÜNYE
• GAZETE İLETİŞİM

ÇOKLUORTAM
• VİDEO GÜNDEM
• FOTO GÜNDEM

ARAÇLAR
• HABER BANDI
• SİTENE EKLE
• FAVORİLERE EKLE
• GİRİŞ
SAYFASI YAP

Bu sitede yayınlanan tüm materyalin
her hakkı mahfuzdur. Kaynak gösterilmeden çoğaltılamaz. © Yeni Şafak
İçerik
Yönetimi: Yeni
Şafak İnternet Servisi - Teknik Destek, Tasarım ve
Programlama: Albil
Merkezi Hizmetler Ve Tic.A.Ş.