Yazarlar

Radikal
Hayat

Radikal
İki

Radikal
Kitap

Radikal
Mobil

Radikal
Ipad

Seçim
2011

Üye
İşlemleri

USD

1.83

%0.01

EURO

2.47

%0.00

IMKB

53806.60

%-0.01

ALTIN

102.70

%0.00

28  Kasım 2011, Pazartesi

Son Güncelleme  23:14

İSTANBUL

13°C / 3°C

ANKARA

9°C / -5°C

İZMİR

15°C / 4°C

ANTALYA

20°C / 9°C

BURSA

11°C / -2°C

ADANA

19°C / 1°C

DİYARBAKIR

11°C / -4°C

ESKİŞEHİR

8°C / -5°C

KAYSERİ

8°C / -8°C

TRABZON

11°C / 3°C

Arşivde
Ara

Ana
SayfaTürkiyePolitikaYaşamEkonomiDünyaKültürTartışı-YorumSporÇevreEğitimSağlıkSinemaEğlenceYemekYorumGaleri

AnasayfaTürkiyeYeni
başlayanlar için Kürtçe

YazdırArkadaşına
GönderYorum
YazArşive
Ekle

Yeni başlayanlar için Kürtçe

28/11/2011 8:04

Yazı Boyutu

Bilgi ve Sabancı üniversitelerinde 2009'dan beri seçmeli Kürtçe dersi var.
Öğrencilerin geliş nedeni farklı olsa da ortak kanı: "Kürtçe öğrenmek bizi
bölmüyor, birleştiriyor."

ELİF
İNCEArşivi

Mehmet Atlı’dan ‘Gelawej’ şarkısıyla açılıyor ders, Ronayi Önen’in yumuşak
sesi eşliğinde tamlamalar yazılıyor tahtaya: Dile te: Senin kalbin / Rûyê te:
Senin yüzün/ Porê te: Senin saçın/ Bejna te: Endamın… ‘Spiya berfê ne paqij e.
Ne zelal e av, qasê dilê te’. Yani, ‘Karın beyazı temiz değil, ne de su berrak
senin yüreğin kadar.’

Ronayi Önen, 2009’da üniversitelerde seçmeli
Kürtçe dersleri verilmesine izin çıktığından beri Bilgi Üniversitesi’nde Kürtçe
öğretiyor. “Artık normalleşmesi gerekiyor… Ama Kürtçe hâlâ bir tabu” diyor.
Başlarda öğrencilere “Transkriptinizde gözükür, iş başvurularında sorun
yaşarsınız, almayın” diyen asistanlar olmuş, fakat her dönem yaklaşık 50 öğrenci
başvuruyormuş derse: “Gelenler arasında Güneydoğu üzerine çalışmak,
kendi dilini dayatmadan Kürt kadınlarla konuşmak isteyen Türk öğrenciler var.
Son dönemlerde ‘Merak ettim’ diye gelenler de oluyor, ‘Kürt komşularımız var,
çarşıda pazarda konuşulanları anlamak istiyorum’ diyenler de...” Bugünkü dersin
konusu tamlamalar ve aile ilişkileri...

İki tanıdık
kelime
Ronayi Önen’in eğitimi İngilizce öğretmenliği üzerine,
“İngilizcede dünya kadar materyal var. Kürtçede ise birkaç dil kitabı var
yalnızca, iş öğretmene düşüyor” diyor; “Son 5 yıldır Kürtçe şarkı dinlerken,
öykü okurken not alıyorum ders için. Tiyatro yapıyoruz, kendi çektiğim videoları
izliyoruz diyalog öğrenmeleri için…” Yanında annesiyle babasının fotoğraflarını
getirmiş, tahtaya bir soyağacı çiziyor. Bavê min (babam), xwişka min
(kızkardeşim), meta min (halam) arasında bir yerlerden tanıdık iki kelime:
‘kuro’ ve ‘lawik’ (erkek çocuk)…

Latince’den sonra
Kürtçe
Sabancı Üniversitesi Diller Okulu’nun 2008’deki
anketinde öğrencilerin Latince’den sonra en çok öğrenmek istediği dil Kürtçe
çıkınca 2009’un ilk döneminde dersler başlatılmış. Dersin öğretmeni, Şerif
Derince. Her dönem yaklaşık 20 öğrencisi var. Başlangıç seviyesindeki
öğrencilerin çoğu Türk, ileri seviyelerdeyse anadilinde yazmayı ve okumayı
öğrenmek isteyen Kürt öğrenciler çoğunlukta. Yurtdışından doktora yapmak için
veya değişim programlarına gelen yabancı öğrencileri de var.
Seçmeli dersler
her ne kadar olumlu bir adım olsa da “Farklı eğitim modelleri konusunda, çok
dilli eğitim düşüncesi açısından çok fakiriz” diyor Şerif Hoca. “Hindistan’da anayasa 20’nin
üzerinde resmi dil tanıyor, Papua Yeni Gine’de okullarda 380’in üzerinde dil
kullanılıyor. Etiyopya’da dört dilli eğitim var. Çokdillilik meselesi toplumsal
bir barış olduktan sonra çözülecek bir mesele değil, tersine, ilişkileri
düzeltici bir adım.”

Sabancı ve Bilgi Üniversitesi’nde Kürtçe
öğrencileri, geçen yıl bir araya gelmiş. “Öğrenciler, bir yandan ‘İlkokulda
Kürtçe konuşunca dayak yiyordum, onun için bu ders benim için çok önemli’
diyorlardı; bir yandan da ‘Anadilimi üniversitede seçmeli ders olarak
öğrenebildim ancak’ serzenişi vardı” diyor Ronayi Hoca. “Evet, seçmeli dersler
bir adım. Ama esas mesele anadilde eğitim. Koşulları tartışılır... Ama bu
uluslararası anlaşmalarda kabul edilmiş bir insan hakkı. ‘Olmasa da olur’
denilebilecek bir talep değil.”

Kürtçe öğrenen Ermeni Anoush:
Kürtçe konuşurken her şey çok tanıdık
Anoush
Suni: Sabancı Üniversitesi Türkiye Çalışmaları
lisansüstü öğrencisi
Amerika’da
doğup büyüdüm, Ermeniyim. Annemin ailesi 1907’de Van’dan Amerika’ya
göçmüş, babamın ailesinin bir kısmı da 1909’daki Adana olaylarının ardından…

Fransızca, Ermenice, Arapça, Farsça biliyorum. Sabancı’ya Türkçe öğrenmeye,
lisansüstü yapmaya geldim, Kürtçe öğretildiğini görünce ona da merak saldım. Bu
yaz tezim için Elazığ’da eski bir Ermeni köyündeydim. Şimdi köyde Kürtler ve
Zazalar yaşıyor.

Hinami, xinami Ailem
yüzlerce yıldır bu topraklarda değil, ama gördüm ki hâlâ aynı şeyleri yapıyoruz.
Kürt bir ailenin evinde bize içliköfte ve analı kızlı yaptılar. Onlarla bildiğim
kadar Kürtçe konuştum, çok mutlu oldular. Her şey o kadar tanıdıktı ki… ‘Hinami’
dünür demek Ermenice, Kürtçede de ‘xinami’...

Gülfem
Karataş: Bilgi Üniversitesi TV Haberciliği
öğrencisi
Okuldaki çoğu insan bilmiyor dersin verildiğini,
şaşırıyorlar. Neden Kürtçe öğrendiğimi sorduklarında ‘Gazeteci olmak istiyorum’
diyorum. Yazın Diyarbakır’a, Mardin’e
gittim, tercüman kullanmak yeterli olmuyor. Hem size anlatılanları birebir
yaşayabilmek hem de saygınızı ifade etmek için dili bilmek lazım. Bunu bir
zenginlik olarak görüyorum.

Ozan Mersin: Bilgi Üniversitesi
Uluslararası İlişkiler öğrencisi
Ailem Malatyalı, Kürt. Kürtçe
öğrenmemin kariyerle bir alakası yok, benim için duygusal bir mesele. Ermenice,
Lazca, Çerkezce de öğrenmek istiyorum. Okulda bazı arkadaşlarım şakayla karışık
“Kürtçe öğrenip ne yapacaksın, git Fransızca, Almanca öğren, zamanını ona harca”
diyorlar. Bir küçümseme var. Derste Türk arkadaşların da olması çok güzel.
Siyasi meselelerden uzak duruyoruz, derslerimiz oyun havasında geçiyor.

Anahtar
Kelimeler

Van ,  Amerika Birleşik Devletleri ,  Hindistan ,  Türkiye ,
Adana ,  Diyarbakır
,  Mersin ,
Güneydoğu
,  TV

Önceki Haber
Sonraki Haber

Haberleri Paylaş

FacebookMixxDeliciousTwitterGoogleDiggYahooRedditmyspaceFriend FeedStumble Upon

Türkiye
kategorisindeki tüm haberler »

YazdırArkadaşına
GönderYorum
YazArşive
Ekle

Okur Yorumları

(13 Yorum)

nacado - okurun
diğer yorumları için tıklayınız

Bilmemek ayıp

28/11/2011 - 15:57

Böyle bir coğrafyada komşumun dilini bilmediğim için
üzülüyorum. İngilizce biliyorum ama Kürtçe bilmiyorum. Lazca, Çerkezce
bilmiyorum. Bilmemekse ayıp, hele hele aynı ülkede yaşıyorsak bir utanç
kaynağı. En azından benim gibi öğrenmek isteyip de, bu doğal talebim
baskılarla karşılandığı için. Bir Kürtçe öğrenme merkezine gitmeden önce,
konuyu araştıran çok fazla tanıdık var. Böyle bir ihtiyacın "cesaret"
gerektirmesi bize has ayıplardan. EVet, Akp gerçekten bu konuda büyük adımlar
attı ve Akp'nin attığı her adımda olduğu gibi, başladığımız yerin çok daha
gerilerindeyiz...

Yorumu Oyla

26

2

devrim30 - okurun
diğer yorumları için tıklayınız

SIFIR TÜRKÇEYLE BAŞLADIM OKULA

28/11/2011 - 14:18

hakkari/yüksekovanın bir köyündeydik.9 yaşındaydım ilkokula
başladığımda.şimdi 26 yaşında üniversite son sınıf öğrencisiyim.hatırlıyorum
da Türkçeyi bilmememin,daha doğrusu öğretmenimin Kürtçeyi bilmemesinin ne
demek olduğunu bir sabah vakti anlamıştım.rahmetli babam,öğretmene ve onun
eşine sabah kahvaltısında yesinler diye yumurta ve yoğurt vermişti götüreyim
diye.sabah biraz erken bir saatteydi kapıyı çaldığımda.öğtretmenimiz
Antalyalıydı.belliki kapıyı çalışımla birlikte uyanmıştı uykudan.kapıyı açıp
beni görünce sanıyorum şaşırdı biraz.yoğurdu ve yumurtaları görünce ona satmak
için götürdüğümü,karşılığında para istediğimi zannetti.bilmezdi bizim oralarda
böyle şeyler olmadığını.çok uzaymiyim.öğretmen bana bunlar kaç para,kaç para
ediyor diye sordu.anlıyordum ne dediğini ama bunları babam gönderdi diyecek
kadar Türkçe bilmiyordum.o da zırnık Kürtçe bilmiyordu.defalarca sordu aynı
soruyu.sus pus olmuş,hatta utancımdan kıpkırmızı olmuştum.bizde böyle şeyler
para için yapılmaz diyemediğim için.en sonunda bildiğim tek Türkçe kelimeyle
cevap verdim. ''sıfır''(0) lira dedim,sıfır lira.öğretmen o an anladı durumu
ve kahkahayla güldü.o kahkaha hala kulaklarımda,o zaman anlamıştım Kürt
olmanın ezici ağırlığını

Yorumu Oyla

68

14

marc84 - okurun
diğer yorumları için tıklayınız

bölünmek dille olmaz

28/11/2011 - 14:5

ülkenin bölünüp bölünmeyeceğine o ülkedeki insanlar ve
uluslararası dengeler belirler. o yüzden bu meseleyi dile bağlamak bence işi
hafife almak olur. ama uzun vadede, kürtler türkiye'nin bölgedeki en önemli
müttefiki olacaklardır. bu yüzden, kürtçe öğrenmek sadece kültürel yönden
değil maddi olarak da kazanç sağlayacaktır. kürtçe ne kadar belirli bir siyasi
partinin değil tüm toplumun bir parçası olursa, o kadar iyi bence.

Yorumu Oyla

53

5

Yorum
Yaz
Tüm Yorumlar (13)

ADnet

Siz
de reklam verin

Türkiye Galeri Haberleri

Türkiye
Van'da 7,2'lik deprem

Türkiye
Kemal Burkay dönüş yolunda

Türkiye
Türkiye şehitlerini uğurladı

Türkiye
Ankara'yı sel aldı

Türkiye
12 PKK'lı eyleminde olaylar
büyüyor

En Çok Okunan Türkiye Haberleri

Yapılan
askerlik emekliliğe sayılsınYüz
nakli için dışlanma şartı Türk
halkının en zararlı gördüğü programlar: Diziler ve magazin ASELSAN
ölümlerinde şifre çözülüyor'AKP'lileri
dağa kaldırın' iddiası

En Çok Yorumlanan Türkiye Haberleri

KCK
soruşturmasından tutuklama çıktıYeni
başlayanlar için Kürtçe Hatay'ı
Fransızlar'dan 7 milyon Frank'a aldıkO
avukat serbest bırakıldıBaşbakan
Erdoğan sindirim sistemi ameliyatı oldu

Günün Türkiye Yazarları

Mademki
Ermenisin...

ORHAN
KEMAL CENGİZ

Dersim
fırsatı

ÖZGÜR MUMCU

Babamızla
yüzleşmek dedemizle yüzleşmek

PINAR ÖĞÜNÇ

Siyasetin
yargısallaşması: Bu savaşı kim istiyor?

ALİ TOPUZ

Hayrettin
Eren nasıl kayboldu?

YILDIRIM TÜRKER

Facebook'ta
Paylaşılanlar

Twitter'da
Paylaşılanlar

Üye
olunRSS Başlıkları
Takip Edinİletişim
SayfasıAçılış
Sayfam YapKünyeReklamSıkça Sorulan
Sorular

İnternet baskısında yer alan tüm metin, resim ve
benzeri içeriğin hakları Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş'ye
aittir
Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.)
kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.

© 2010