ANASAYFA

MULTİMEDYA

E-ZAMAN

SERİ İLANLAR

İNSAN KAYNAKLARI

OKUR HATTI

KÜNYE -
İLETİŞİM

E-STADYUM

ABONELİK

15.12.2011, Perşembe

GÜNDEM

EKONOMİ

POLİTİKA

SPOR

DIŞ HABERLER

KÜLTÜR

YAZARLAR

YORUM

KÜRSÜ

AİLE SAĞLIK

TV

RÖPORTAJ

TEKNOLOJİ

OTOMOBİL

Osmanlı arkeolojisinin izleri

A. ESRA YALAZAN   -
07.12.2011

Galata Salt'ın açılış sergilerinden "Geçmişe Hücum,
Osmanlı İmparatorluğu'nda Arkeolojinin Öyküsü", 1753-1914 yıllarınıda kapsayan
dönemi Mısır, Yunanistan, Troya, İstanbul, Efes, Baalbek, Nemrut,
Mezopotamya'daki arkeolojik bölgeler üzerinden gösteriyor. Sergide arkeolojik
girişimler arasındaki kültürel, sosyal, politik faaliyetleri izlemek de
mümkün.

Geçen sene Laodikya kazısını arkeologlarla gezerken iki soru zihnimi
kurcalıyordu. Birisi geçmiş bilgisinin geleceğin kaderini etkilediğine inanan
hemen herkesin merak ettiği ayrıntılar meselesiydi. Mesela çay kaşığı gibi basit
bir nesne nasıl oluyor da o döneme dair bilinmeyenleri aydınlatabiliyordu?
Diğeri de nedense bu coğrafyada pek dillendirilmeyen bir soruydu. Antik
kentleri, o döneme dair bulguları, keşifleri çok önemseyen bizler, neden yakın
tarihimizin arkeolojik kazılarını ve onlara nasıl sahip çıktığımızı hatta daha
ziyade çıkamadığımızı merak etmiyorduk.

Müzeciliğin ve arkeolojinin buralarda 19. yüzyılın ikinci yarısında gelişmeye
başlamasının da bu puslu görüntüye katkısı olmuştur kuşkusuz. O dönemde geçerli
olan Roma'nın, Antik Yunan'ın ve Bizans'ın kalıntılarını çıkarmak ve bu
medeniyetler üzerinden geçmişi kavramaya çalışmaktı. Batılı arkeologların
Osmanlılarla birlikte çalışmalarının detaylarını bilmek isteyen olmaması
doğaldı. Cumhuriyet sonrasında da hep böyle devam etti. Bunları düşünürken
Roma'nın en önemli antik kentlerinden birinin agorasında durmuş, arkeolojinin
kazı yapmaktan öte muazzam bir birikim olduğunu Yourcenar'ın ünlü romanı
'Hadrianus'un Anıları'yla hatırladım. İmparatorun Marcus Aurelius'a yazdığı
mektup, geçmiş ve gelecek tasavvurunu taşların ve edebiyatın diliyle
anlatıyordu: "Onarmak, geçmiş halindeki zamanla işbirliği yapmak, onu kavramak
ya da değiştirmek, gelecekteki sürecine destek olmak demektir. Hayat kısadır;
durmaksızın, tümden bize yabancıymışçasına, bizden önceki ya da bizden sonraki
yüzyıllara değiniriz... Pekiştirdiğim bu duvarlar, yok olmuş bedenlerin
sıcaklığını hâlâ sürdürüyor; daha doğmamış eller bu dikili taşları okşayacak.
Kendi ölümümü ve başkalarının ölümlerini her düşünüşümde yıkılmaz uzantılar
ekledim hayatlarımıza."

Arkeolojiyi sanat olarak algılayanlar için yıkılanı yeniden hikâyeleriyle
inşa etmek 'yıkılmaz uzantılar' eklemektir hayata. Böyle bakıldığında, Osmanlı
toprakları dışında kalan arkeologların çalışmalarının kayıtlara nasıl geçtiğini
öğrenmek, sadece kadim bir kültüre ayna tutmuyor, çok katmanlı bir yapının
içinde dolaşma imkanı da sağlıyor.

BRITISH, EVKAF-I İSLAMİYE BAĞLANTISI

Galata Salt'ın açılış sergilerinden "Geçmişe Hücum, Osmanlı İmparatorluğu'nda
Arkeolojinin Öyküsü", 1753-1914 yıllarını kapsayan dönemi Mısır, Yunanistan,
Troya, İstanbul, Efes, Baalbek, Nemrut, Mezopotamya'daki arkeolojik bölgeler
üzerinden kronolojik bir anlatımla gösteriyor. Modern anlamda ilk müze olan
'British Museum ile Osmanlı Evkaf-ı İslamiye Müzesi (bugünkü adıyla Türk ve
İslam Eserleri Müzesi) arasındaki bağlantıları anlamak, geniş bir coğrafyaya
yayılan arkeolojik girişimler arasındaki kültürel, sosyal, politik faaliyetleri
izlemek mümkün.

Sergilenenler arasında, Batılı ve Osmanlı kâşiflerin raporları ve kitapları,
bölgelerin planları, Müze-i Hümayun'un (İstanbul Arkeoloji Müzesi) kuruluşu
itibarıyla eski eserlerin kurtarılma mücadelesini sunan belge ve fotoğraflar, o
dönemde müzeye teslim edilmiş objeler yer alıyor.

Benim gibi harflerin bükümlü görüntüsüyle, el yazmalarıyla meselesi olanlar
için Osman Hamdi Bey'in seyahat notlarını içeren defterleri görmek ilginç bir
tecrübeydi. Onun toprak altından çıkan her şeyi bir sanat âşığı gibi
kabullenmesi, bulunan her parçanın müzeye teslim edilmesini içeren genelge
hazırlatması ve büyük bir sanatçı olması beni bir kez daha çarptı. Osman Hamdi
Bey'in 1883'te Nemrut Dağı'nda yürüttüğü keşif çalışmasını anlatan görüntülere
bakakaldım ve neden bu arkeolojik keşfin siyasî bir eylem olduğunu daha iyi
idrak ettim. Dağın tepesinde kabartma kopyaları alan Osman Hamdi Bey'in
fotoğraflarına bakarken kültürel değerler üzerinde hak iddia etmenin arkasındaki
zorlu mücadeleyi gördüm çünkü.

Baalbek'teki tapınaklarla ilgili video çalışmasını izlediğimde Osmanlı
arkeolojisine dair ne kadar az bilgi sahibi olduğumu da fark ettim doğrusu. 1900
tarihli bir salnamede 19. yüzyılda Batılı turistlerin gözdesi olan 'Baalbek'ten
'cihana bedel' diye bahsedildiğini ve burasını Efes'le birlikte açık hava
müzesine dönüştürdüklerini öğrendim.

Serginin hikâyesini dinlemek isteyenler için (www.saltonline.org) sitesinde
sesli Türkçe ve İngilizce rehber kayıtları' mevcut. Bu yeni uygulamanın yanı
sıra sergiyi hazırlayan Zainab Bahrani, Zeynep Çelik ve Edhem Eldem'in
editörlüğünü yaptığı ve çeşitli disiplinlerden 15 yazarı bir araya getiren
kapsamlı kitap, İngilizce yayımlandı. Önümüzdeki günlerde Türkçesi de satışa
sunulacakmış. Sadece bu kitap bile yakın tarihimizi doğru anlamak ve
değerlendirmek açısından fevkalade önemli.

14:46  Talat: Savunması
Rumlara kalan AB'nin vay haline

14:46  Çaldıkları kasayı
bıraktılar ama yakalanmaktan kurtulamadılar

14:40  Berdimuhamedov,
Rusya'ya gidecek

14:39  Putin'den tarihi
karar

14:39  Mustafa Pektemek:
Avrupa'da final oynamak istiyoruz

14:38  Putin, Prohorov'u
ciddi rakip görüyor

14:36  Trafik terörüne
dikkat çekmek için Gül'e mektup verecekler

14:34  Lösemi hastası
depremzede çocuk, tedavi için Ankara'ya gönderildi

14:32  Breivik'in
mahkemesini 500'e yakın gazeteci takip edecek

14:31  Nobel ödüllü
profesör Türkiye'de

14:31  İranlılar,
Afyonkarahisar'a 20 milyon dolarlık tesis yapıyor

14:30  Uludağ
Üniversitesi'nde kavga: 3 yaralı

14:30  Bingöl Valisi:
Çatışmada 8 terörist ölü ele geçirildi

14:29  Bakan Yıldız,
kendisini protesto eden öğrenciyi yanına oturttu

14:26  Çinli uzmanlar:
Hükümet enflasyonu frenlemeyi başardı

14:26  İzlanda, Filistin
devletini resmen tanıdı

14:26  Çeçenistan'da mahsur
kalan işçilerden 150'si Ankara'ya geldi

14:23  Samsunspor,
antrenmanı polis kontorolünde yaptı

14:22  Uyuşturucu
operasyonu: 2'si polis, 4 gözaltı

14:21  Horoz dövüştürmek
için kıraathaneyi ringe çevirmişler

14:18  Faili meçhuller
soruşturmasında tahliyelere itiraz

14:15  Karakolda kadına
şiddet, Meclis'in de gündeminde

14:10  Bağış: Avrupa'nın
bittiğine inanmıyorum

14:09  Samsunspor'da,
Beşiktaş hazırlıkları devam ediyor

14:06  Gizli YAŞ mağdurları
MSB'den randevu istiyor

14:05  Fransa'daki
"soykırım" tasarısı Sarkisyan'ın onayından geçmiş

13:59  Gül, YAŞ üyelerine
öğle yemeği verdi

13:59  Suriye'de Türk
vatandaşlarının otomobillerine saldırı

13:51  Stoke City
taraftarlarına emniyet müdürlü koruma

13:51  İzmir'de El Kaide
operasyonu

13:50  İstanbul
Müftülüğünde devir-teslim töreni

13:48  Trafik kazaları: 2
ölü, 5 yaralı

13:46  KKTC'ye su eksi 250
metreden gidecek

13:44  Turgutlu'da kaza: 1
ölü, 1 yaralı

13:43  Galatasaray Ordu'ya
gitti

13:41  Mülteci kadın,
Belçika'yı AİHM'de mahkûm ettirdi

13:39  Soba gazından
zehirlenen 4 kişi hastanelik oldu

13:33  'Kaplıca tedavisi,
iltihaplı romatizmayı tetikleyebilir'

13:33  Eski Nazi tetikçisi,
90 yaşında hapse gönderildi

13:31  Yasa teklifi
meclisten geçerse Türkiye, Paris Büyükelçisini geri çekecek

13:27  Topbaş: Deprem
riski, İstanbul'un yenilenmesi için fırsat

13:25  Malatya'da
uyuşturucu satan 1 kişi tutuklandı

13:21  RTÜK, reytingde usul
ve esasları belirlemek için çalışıyor

13:19  Borsa, ilk seansı
düşüşle kapattı

13:14  Küçük yaştaki çocuğa
hırsızlık yaptıran 3 kişi gözaltına alındı

13:12  Adalet Bakanlığı:
Silivri'de görevine son verilen gardiyan yok

13:11  Galatasaray 5'te 5
peşinde

13:05  Norveç
Büyükelçisinden Kılıçdaroğlu'na ziyaret

13:04  Havayı kömür değil,
bilinçsiz ateşleyiciler kirletiyormuş

13:02  Çin'in ekonomik
büyümesi yavaşlıyor

13:02  Bir özür de
Kocaman'dan: Sevincinizi kursağınızda bıraktım

12:58  'Örme kumaşa
getirilen ek vergi, örme giyim ihracatına darbe vuracak'

12:56  Liege'deki kanlı
baskında ölü sayısı 5'e yükseldi

12:54  Liderler, halkla
birebir iletişim için sosyal medya ağlarını kullanıyor

12:54  Chirac'a 2 yıl hapis
cezası

12:51  Terör örgütünün
bombaları dehşete düşürdü

12:48  Uluslararası
Kulüpler İttifakı'nın ikinci zirvesini Beşiktaş organize edecek

12:48  'Eve icra gelecek
bir şeyler yap' diyen eşini öldürdü

12:43  Ertuğrul Sağlam: Bu
günler geçecek, kimse endişe etmesin

12:43  Bursaspor, MP
Antalyaspor maçına kilitlendi

12:38  Slovenya'nın eski
Saraybosna Büyükelçisi Voduşek'e hapis cezası

12:37  Yol sormak için
araçtan inen tır şoförüne otobüs çarptı

12:35  Polis, tapudaki
rüşvet çarkını görüntülerle ortaya koydu

12:33  Antalya'da su
kesintisi

12:29  Marka başvurularında
100 bin hedefi geçildi

12:29  Nazarbayev,
Kazak-Türk liselerini madalya ile ödüllendirdi

12:29  Kozinoğlu'nun 42
sayfalık savunması mahkemeye gönderildi

12:28  Kırşehir'de 100 kilo
esrar ele geçirildi

12:27  Konya'da 7
şiddetinde deprem tatbikatı yapıldı

12:27  Suriye'de kalan 183
araç, Öncüpınar'dan giriş yapmaya başladı

12:26  Sakarya'da yük treni
raydan çıktı

12:24  Gençlerbirliği,
hedef büyüttü

12:24  Electro World,
iPhone 4S satışına yarın başlıyor

12:23  Putin'den McCain'e
cevap: Onun elinde masum insanların kanı var

12:22  Sinan Bolat, sezon
sonuna kadar Standard Liege'de kalacak

12:21  Belediye, farelerle
mücadele için sokak kedilerini besliyor

12:21  AYB, Türkiye'deki
KOBİ'ler için yenilikçi teminatlı tahvil programına katılıyor

12:21  Trabzon'da
uyuşturucu ticareti yapan 3'ü polis 9 kişi yakalandı

12:18  Pakistan'da ulaşım
durma noktasına geldi

12:17  Afganistan, Katar
Büyükelçisini geri çağırdı

12:15  UEFA'dan
Trabzonspor'a 10 bin avro para cezası

12:15  İsrail
helikopterlerinin Güney Kıbrıs'taki tatbikatı hız kesmiyor

12:14  Deprem Danışma
Kurulu yarın toplanacak

12:11  Hırvatistan'da
hükümet kurma çalışması başladı

12:09  Esrar operasyonunu
'adam kaçırma' zannettiler

12:07  Avea, iPhone 4S
satışına yarın başlıyor

12:07  ABD ham petrolünün
varil fiyatı 96 dolara geriledi

12:05  Sedef hastalarına
'kese' yasağı

12:04  Sultan Sazlığı
yeniden kuşların hayat kaynağı oldu

12:04  THY ile Brezilya TAM
Havayolları, ortak uçuş anlaşması imzaladı

12:01  Medvedev, Rusya-AB
zirvesi için Brüksel'de

11:59  Birinci Ergenekon'da
207. duruşma başladı

11:56
Fenerbahçe-Trabzonspor maçının biletleri satışa çıktı

11:53  Ateşli çocuğa bol
sıvı verin

11:53  Zonguldak maden
ocaklarına yeni işçi alımı için görüşmeler başladı

11:50  Cumhurbaşkanı
Gül'den 'TBMM İdari Teşkilat Kanunu'na onay

11:49  Halil Altıntop:
Başımız dik, kafamız yukarıda yolumuza devam etmeliyiz

11:47  Felaketlerin
maliyeti 'felaket' olabilir!

11:47  Pakistan'da çatışma:
6 ölü

11:45  Fenerbahçe'de Emre,
takımla antrenmana çıktı

Günün yazarları Günseli
Ö. Ocakoğlu Hayri
Beşer Fikret
Ertan Etyen
Mahçupyan İbrahim
Öztürk Atıf
Keçeci Şahin
Alpay Ahmet Selim
Ahmet
Kurucan Mümtaz'er
Türköne Beşir
Ayvazoğlu Ali
Bulaç

DOLAR

EURO

ALTIN

IMKB

1,878
0,001

2,445
0,000

96,1
0,000

51233
51233

Veriler goldpara.com'dan alinmaktadır.

BUGÜN

BU HAFTA

BU AY

Avrupa'nın
lideri Kartal

YAŞ,
Başbakan Erdoğan başkanlığında toplandı

150
yıl sonra aynı zihniyet

Oyuncu
Sönmez Atasoy vefat etti

Emine
Ülker Tarhan: Bize YARSAV'ın militanı olacak adam lazım

Genelkurmay'ın
gizli ibareli radar belgelerine göre arama yapan iki Sikorsky, kaza günü
enkazın üzerinden uçtu

Oda
TV'nin ODTÜ raporu da çürük çıktı

Terör
örgütünün bombaları dehşete düşürdü

Anlaşmalı
boşanan kadınların maaş ümidi bitti

17
yaşındaki KCK'lı, İzmir'de sırt çantasındaki bombayla yakalandı

PKK'lı
teröristler böyle ele geçirildi

BDP'li
Kaplan kürsüde bardağı kırdı

Geleceğin
otomobil konsepti 'Emirai' tanıtıldı

Dünyanın
en büyük uçağı ile uzaya kargo ve yolcu taşınacak

İçimde
neden namaz sevgisi yok?!

Arena'da
zafer Aslan'ın

En
büyük Apple mağazası New York'ta açıldı

Cübbeli
Ahmet Hoca tutuklandı

Maazallah!

Ahmet
Mahmut Ünlü'ye tutuklama talebi

Merhum
Yazıcıoğlu'nun helikopterdeki son fotoğrafları

Tokyo'da
sıra dışı otomobiller geçidi

Bingöl'de
PKK'ya ağır darbe

Kazadan,
sehpaya bir Ferrari'nin serüveni

Gül,
İngiltere ziyareti fotoğraflarını paylaştı

12
Eylül'ün bilinmeyen fotoğrafları ortaya çıktı

İşte
ZAMAN'ın 25 yıla damgasını vuran çok özel manşetleri

Topkapı
Sarayı'nda silahlı çatışma: Saldırgan öldürüldü, işte kimliği

PKK'nın
sığınak ve depoları imha edildi

Derbinin
kralı Aslan oldu: 3-1

Fenerbahçe, Trabzonspor maçı hazırlıklarına başladı

Spor Toto Süper Lig'de hafta sonu Trabzonspor'la karşılaşacak
Fenerbahçe, bu maçın hazırlıklarına bir günlük iznin ardından başladı. Can Bartu
Tesisleri'nde yönetiminde gerçekleştirilen antrenman öncesinde, teknik direktör
Aykut Kocaman'ın futbolcularıyla toplantı yaptığı bildirildi.

Fenerbahçe'de Emre, takımla antrenmana çıktı

Fenerbahçe'de Bursaspor maçının ardında ve sonrasında yaşanan
olaylardan dolayı 'kadro dışı' kaldığı yönünde iddialar olan dün de düzenlediği
basın toplantısında bunu yalanlayan Emre Belözoğlu, takımının bu sabah yaptığı
antrenmanında yer aldı.

Terör örgütünün bombaları dehşete düşürdü

Mersin'in Aydıncık ilçesinde 12 Kasım'da yakalanan 7 teröristle
ele geçirilen bombalar ve silahlar dehşete düşürdü. Hatay'daki 6 asker ile 4
polisin şehit edilmesi dahil bir çok olayda kullanıldığı belirlenen silahlar ve
operasyonda ele geçirilen malzemeler basın mensuplarına gösterildi.

Esrar operasyonunu vatandaşlar 'adam kaçırma' zannetti

İran'dan Türkiye'ye getirilen uyuşturucunun İstanbul'a
gönderileceği bilgisi üzerine narkotik polisi hareket halindeki iki araca otoyol
üzerinde operasyon yaptı. 104 kilogram esrar ele geçiren polis iki şüpheliyi
gözaltına aldı. Operasyonu yapan kişilerin polis olduğunu bilmeyen vatandaşlar
jandarmayı arayarak "Burada arabaları durdurup adam kaçırdılar." ihbarı
yaptı.

Van'da 1 milyon paket sigara ele geçirildi

Van'ın Başkale ilçesinde düzenlenen operasyonda, 1 milyon 8 bin
paket kaçak sigara ele geçirildi, 7 kişi gözaltına alındı.

lfzamanweb2