Ana
Sayfa

Arşiv

Ekler

» Cumartesi

»
Pazar

»
Kelebek

»
Keyif

»
İzmir

»
Ankara

» Oto Yaşam

»
Seyahat

»
Hürriyet İK

Alternatif Erişim
Yolları

» Mobil

» E-Posta

» Rss

» Sosyal Medya

» Masaüstü

» Ana Sayfam
Yap

» Favorilerime
Ekle

E-İş

» Hürriyet Emlak

» Hürriyet Oto

» Hürriyet Kıyasla

» Hürriyet Eğitim

» Yakala.co

» Yenibiriş

» Yeniçarşım

» Hürriyet Kurumsal

» Seri İlanlar

Üye Girişi

Üye Ol

Benim
Sayfam

PLANET

EKONOMİ

SPOR

KELEBEK

KÜLTÜR - SANAT

YAZARLAR

WEBTV

SAĞLIK

TEKNOLOJİ

DİĞER

Hava Durumu

Sinema

Astroloji

Tv Rehberi

Piyasanet

E- Gazete

Canlı Skor

En İyi On

Mind

Foto Galeri

Şans Oyunları

Okur Temsilcisi

Seninle
+1

YAZARLAR ANASAYFA

YAZARLAR ARŞİV

İsmet
BERKAN
[email-masked]

21 Ocak 2012

Yargı spor
araba değil ki hızlansın...

EVET, Türk yargısının vatandaşa
yansıyan en büyük sorunu yavaşlığı. Geçen hafta rakamlarla örnekledim. Özel
yetkili savcılıklarda ortalama soruşturma süresi 648 gün, toplam ceza yargısı
için savcılıklardaki ortalama soruşturma süresi 310 gün.

Bunlar kabul edilemez süreler.

Düşünün, herhangi bir nedenle
suçlanıyorsunuz ama hakkınızda iddianame yazılması veya savcılıkta ‘kovuşturmaya
yer yoktur’ kararı verilmesi 310 gün alıyor.

Neredeyse 1
yıl.

Sonra? İşin bir de kovuşturma, yani mahkeme safhası var. Özel
yetkili mahkemelerde bu süre 248 günü buluyor.

Bunlar yargının yavaş
işlediğinin ve dolayısıyla vatandaşın mağdur edildiğinin rakamsal
kanıtları.

* * *

Öte yandan bunun devamı da var. Kovuşturmayı bir
de temyiz aşaması izliyor her seferinde. Onunla ilgili bir ortalama süremiz yok
ama Yargıtay’daki iş yükü malum.

Bir de davanıza Yargıtay’dan bozma
gelirse, haydi sil baştan yargılama yeniden başlıyor. Onu ikinci temyiz izliyor.
İş iyice uzuyor.

Ama öte yandan, adalet dağıtma işi, özellikle de
yargılama işi aceleye getirilemez.

Yargı bir otomobil değil ki gaza
basınca hızlansın.

Peki ne yapmalı da yargı süreçlerini hem adaleti
sağlayacak hem de vatandaşı mağdur etmeyecek biçimde
hızlandırmalı?

Adalet Bakanlığı hafta içinde bir yeni paket açıkladı,
yargılama süreçlerini hızlandırmak ve mağduriyete yol açan konuları düzeltmek
üzere.

Hemen söyleyeyim, bu paketin ceza yargılamasını hızlandırması pek
mümkün değil. Evet paket Yargıtay’daki ciddi yükü oluşturan icra-iflas
dosyalarını çok azaltacaktır ama ceza yargısına katkısı sınırlı
olacaktır.

Ceza yargısını hızlandırmak, daha doğrusu dosya sayısını
azaltıp mahkemelere ve yargıtaya elde kalan dosyalar için adam akıllı yargılama
yapma şansı vermek için çok daha radikal değişikliklere ihtiyaç var.

Bu
radikal değişikliklerin başında, savcılara (elbette hakim denetiminde ve
huzurunda) itham pazarlığı imkanı verilmesi geliyor.

* * *

Bir
başka radikal değişiklik, savcılarımızın soruşturma sürelerini kısaltıcı aktif
önlemlerden geçiyor. Yani adıyla söyleyelim, soruşturma süresine sınır
getirmek.

Tabii bunun uzantısı olarak, savcılara dava açıp açmama
konusunda daha geniş inisiyatif bırakmak ve bu arada savcıların hesap
verebilirliğini güvence altına almak.

İtham pazarlığı sistemi
rahatlatır

HER yıl ceza yargısı alanında 3 milyon civarında yeni dosya açılıyor
ülkemizde. Bu dosyaların önemli bir bölümü hiç mahkemelere yansımadan, gerçek
bir yargılama yapılmadan sonuçlanabilir nitelikte davalar.

Bunlar için
savcı soruşturmasını tamamlar ve sonra savunma tarafıyla masaya oturup ceza
pazarlığı yapabilir. Mahkemeye hiç çıkmadan bir cezayı kabullenme çoğu durumda
gerçekleşebilir. Amerika, İngiltere gibi ülkelerde bu sistem uygulanıyor ve ceza
davalarının yüzde 90’a yakını daha bu aşamada sona eriyor.

Şöyle düşünün:
Ogün Samast, Hrant Dink’i öldürdüğünü hiç inkar etmedi zaten. Dolayısıyla bu
cinayetin davası daha ilk ayda hiç mahkemeye çıkılmadan sonuçlanabilir, bunun
için beş yıl beklemek gerekmezdi. Ama öte yandan örgüt soruşturması ve davası
aynen görüldüğü gibi mahkemede görülebilirdi.

Rakamları bir daha
hatırlayalım: Savcılarımız 100 kişi hakkında ortalama 310 gün soruşturma
yapıyor. Sonra bunların sadece 50’sine dava açıyor. Mahkemeye çıkan bu 50
kişiden de sadece 17’si mahkumiyet alıyor.

İtham pazarlığı sistemi,
gereksiz mahkemeye çıkmayı ve gereksiz soruşturmaları da ortadan kaldırmaya aday
çok önemli bir sistem olacaktır.

Ama tek başına itham pazarlığının
gelmesi yetmez. Bunun savcıların güçlü inisiyatif kullanan insanlar olması ve
aynı zamanda ciddi biçimde savcılara hesap verdiren bir sistemle de birleşmesi
gerek.

Soruşturmaya sınır
koymak...

SAVCILARLA ilgili yasalarımızda değişiklik yapıp, suç türlerine göre en uzun
soruşturma sürelerini belirleyebiliriz.

Çoğu gelişmiş batı ülkesinde ve
özellikle anglo-sakson ülkelerde savcılar, bir şüpheli polis tarafından
gözaltına alındıktan neredeyse hemen sonra iddianamelerini mahkemeye
sunarlar.

Tabii bunu sağlamak için adli kolluğun adamakıllı biçimde
hayata geçmesi şart.

Öte yandan, özellikle örgüt suçlarında, savcılar
sonsuz soruşturma süresi kullanmanın konforunu yaşarken sanıkları mağdur
edebiliyor. Sanık mağduriyetinin önüne geçilmesi ve savcılar üzerinde hem hızlı
hem de kaliteli soruşturma yapma baskısının kurulması gerekiyor.

Bu
noktada da, savcılarımıza bir yandan ehem ile mühimi ayırt edip kuvvetli
inisiyatif kullanmalarına ve böylece bir sürü davayı hiç açmamalarına imkan
vermek gerek.

Ama bu imkan denetimsiz olamaz. O yüzden savcılarımızın
açtıkları ve açmadıkları davalarla ilgili olarak gerçek anlamda hesap
verebilirliklerini sağlamak gerekiyor.

Savcıların hesap verebilirliği,
önümüzdeki dönemin en önemli tartışma konusu olmaya aday bir konu.

İsmet BERKAN yazılarını takip
edin!

arşive
ekle

yazdır

YAZARLAR

Doğan HIZLAN

Lanetli motosiklet

Ertuğrul ÖZKÖK

Müjde yeni Lenin'i buldum

Mehmet Y. YILMAZ

Başbakan ‘kuzey’i neden bu kadar çok
istiyor?

Sedat Ergin

Yargı Reformu (2): Tutuklama sorununda ilerleme çok
sınırlı

Taha AKYOL

Tehcir çağı

Yalçın DOĞAN

Sarkozy bir aydır bizim ortağımız

Ahmet HAKAN

Pişmiş aşa su katan sorular soruyorum

Vahap MUNYAR

Yeni TTK’yla mahremiyet bitip ticaret zora girecek, acil
değişiklik bekliyoruz

Yalçın BAYER

Agop Martayan’ı biliyor musunuz?

İsmet BERKAN

Özel hayat mı dediniz?

Gila BENMAYOR

Söz Türkiye’de

Latif DEMİRCİ

Latif DEMİRCİ

Ayşe ARAL

41 oluyorum 41

Mehmet Ali BİRAND

AKP’de sessizce tüzük değişikliği
konuşuluyor…

Rauf TAMER

Masal gibi

Cengiz ÇANDAR

“Asi”ye çıksa da adımız...

Ayşegül DOMANİÇ YELÇE

Engelli hakları

Erman TOROĞLU

Aydınlar istifa ederse futbolumuz kündeye
gelir

Ercan SAATÇİ

Oy şikesi

Engin KRATZER

Federer’i basit hatalar yaktı

Ünal Özüak

Türk uçuşu

Latif DEMİRCİ

LATİF DEMİRCİ

Osman MÜFTÜOĞLU

Hipertansiyonu önlemek mümkün mü?

Cengiz SEMERCİOĞLU

Teoman’ı özleyenlere

Güzin Abla

Kedi giren eve doktor girmez

Sahrap SOYSAL

Yöresele rağbet

Nilüfer PAZVANTOĞLU

Saç yağları mucizeler yaratıyor

Niobe

Sabah sert akşam tatlı

Onur BAŞTÜRK

İşte bu tam bizim hikayemiz

Melike Karakartal

Şimdi de 80’ler!

Tuna KİREMİTÇİ

Cihangir şimdi bitti

Dr.Başak DEMİRİZ

İyi anne-baba neler yapar?

Melis ALPHAN

Çöplere çözüm bulmak gerek

Gökhan KİMSESİZCAN

Yüzük var evlilik yok

Yonca TOKBAŞ - Kelebek

Sömestr kadar taş yağsın
başıma!

Gündem

Ekonomi

Kelebek

Spor

Planet

Piyasanet

Yazarlar

Sağlık

Teknoloji

Kültür - Sanat

Sinema

Astroloji

Tv Rehberi

Foto Galeri

En İyi On

Hürriyet Aile

Yazarkafe

Hava Durumu

E-Gazete

Okur Temsilcisi

Şans Oyunları

Canlı Maç Sonuçları

Stadyum

İddaa

Bilgi Yarışması

Anketler

Mind

Oyunlar

Yeniçarşım

Benim Sayfam

Bumerang

Hürlist

Sosyal İlanlar

Haber Alarmı

Ekran Koruyucu

Yenibiriş

Hürriyet Emlak

Hürriyet
Oto

Hürriyet Eğitim

Gazete Seri İlanlar

Hürriyet Kıyasla

Yakala.co

Tipeez

Hürriyet
Avrupa

Tüm
Haberler

© Copyright 2012 Hürriyet
- Doğan Yayın Holding

Bize Ulaşın

Hürriyet
Kurumsal