ANASAYFA

MULTİMEDYA

E-ZAMAN

SERİ
İLANLAR

İNSAN KAYNAKLARI

OKUR
HATTI

KÜNYE-İLETİŞİM

E-STADYUM

01.02.2012, Çarşamba

GÜNDEM

EKONOMİ

POLİTİKA

SPOR

DIŞ HABERLER

KÜLTÜR

YAZARLAR

YORUM

KÜRSÜ

AİLE SAĞLIK

TV

RÖPORTAJ

TEKNOLOJİ

OTOMOBİL

Ali Bulaç

Sünni-Şii-Laik

Mısır'da yüzde 47 oy alıp iktidar olan Özgürlük ve Adalet Partisi'nden
ziyarete gelen bir heyete AK Partililer "laiklik dersi" vermişler. (Star,
28 Ocak)

<p><a rel="nofollow" href="http://www.kure.tv/haber/210-sesli-gazete/ali-bulac-sunni-sii-laik/742-Bolum/110489/&embeddedplayer=v1">Ali Bulaç - Sünni-Şii-Laik</a></p>

Dışişleri Bakanı Davutoğlu da El Arabiye televizyonuna verdiği demeçte
"Türkiye, etnisite veya mezhepten kaynaklanacak her türlü kutuplaşmaya
karşıdır. Türkiye laik yönetim şekillerini desteklemektedir." diyor.
(habervaktim.com, 22 Ocak 2012)

Son zamanlarda öne çıkan laiklik vurgularını Başbakan Erdoğan'ın Mısır,
Tunus ve Libya ziyaretlerinde yeni yönetimlere "laik anayasa" yapmalarını
tavsiye etmesiyle bir arada düşündüğümüzde, Türkiye'nin 'laiklikte ısrar
etmesinin' jeopolitik bir konu olduğunu anlıyoruz.

Bizde ilk günden bu yana emredici bir kavram olarak laiklik politik bir
sorun oldu. Bize laikliği empoze edenler, Osmanlı ve İslam tarihinde
kitlelerin birbirlerini din ve mezhep savaşlarıyla kırmadıklarını
biliyorlardı. Batı'da laikliği zaruri kılan her ne politik ve dinî sebep
varsa, bunların hiçbiri bizim tarihimizde görülmedi, bugün de mevcut
değil. Buna rağmen Batı, yeni Türkiye Cumhuriyeti'ne bu kavramı adeta
dayattı; bu çerçevede çok sayıda reform yapıldı, buna rağmen laiklik ancak
1937'de anayasada yer alabildi.

Laiklik yeni Cumhuriyet'in, Batılı devletlere kuruluş karşılığında
verdiği iki taahhüdün teminatıydı: Yeni Türkiye İslami geçmişine
dönmeyecek ve İslam dünyasıyla birlik (İttihad-ı İslam) kurmaya
kalkışmayacak.

Bugün bölge köklü bir değişimden geçiyor. Türkiye'nin Batı İttifakı'nın
bir üyesi olarak bölgede nazım rol oynaması ihtiyacı ortaya çıkmış
bulunuyor. Fakat bölge, eskisi gibi salt "din-dışı etkiler"e açık değil.
1979'da İran'da İslam Devrimi yaşandı. İran, bir yandan hukuki düzenini
İslam Şeriatı'na uydurarak, diğer yandan ABD'ye ve İsrail'e meydan
okuyarak bölgede İslam'ın ve Müslümanların hamiliğine soyundu. Fakat İran,
monarşiden Cumhuriyet'e geçerken, anayasasında cumhurbaşkanı seçilmeyi
"Şii mezhebinden olma" şartına bağladı ki, bu onu ister istemez Şii
kimliğiyle bölgede rol oynayan bir İslam Cumhuriyeti kimliğine soktu.
Böyle olunca İran'ı durdurmanın yolu, karşısına "Sünni dünyayı
bütünleştiren ve Sünni İslam'ı temsil edecek bir güç" çıkarmaktan geçer
oldu. Geçen yıla kadar da bölgeyi İran'a karşı Sünni temelde Türkiye'nin
bir araya getireceği fikri gündemdeydi. Buna göre Türkiye'nin "İslam ile
laiklik" veya "İslam ile demokrasi"yi birleştirme tecrübesi ilave bir
avantajdı.

Şimdi bu projenin pek kullanışlı olmadığı anlaşılıyor. Çünkü Tunus ve
Mısır'da İslami partilerin serbest seçimlerle iktidara gelmeleri
Türkiye'nin bu rolüyle ilgili ciddi istifhamlar doğurdu. Şöyle ki: Eğer
"İslam ile demokrasi" bir arada olacaksa, bunu Tunuslular ve Mısırlılar
yapabiliyorlar, İslamcı partiler serbest seçimlerle iktidara geliyorlar;
çok partili hayata, hukukun üstünlüğüne, ifade özgürlüğüne itirazları yok
vs.

"İslam ile laiklik"e gelince. Ortadoğu halkları ve iktidara gelen yeni
partiler buna pek hevesli değiller. Çünkü otoriter-baskıcı rejimler
zamanında bile devlet, toplumsal hayatı -sivil/medeni alanları- dinlere ve
mezheplere göre düzenliyordu, devlet bireyin özel hukukuna, sivil hayata
müdahale etmiyordu, yani laikliği gerektiren maddi sebepler mevcut değil,
sorun rejimlerin demokratikleşmesiydi, şimdi bu da sağlanıyor.

Bu durumda eğer "Şii-İran"a karşı Sünni bir aktöre ihtiyaç varsa, bu
"laik Türkiye" değil, Sünniliğin ana merkezi Mısır olabilir ancak.
Türkiye'nin ana misyonu "Sünnilik" değil, 'laiklik'tir. Suudi Arabistan'ın
Vehhabiliği veya sert Selefiliği Şiiliğin yayılmasına engel olamıyorsa,
Mısır İhvanı ve ılımlı Selefileri bu işlevi yerine getirebilirler. Bu yeni
kombinezonda laik Türkiye "üçüncü taraf" olarak yerini alıyor. Kısaca
laiklik satarak inisiyatif sahibi olabilecek. Bölge "Şii İran", "Sünni
Mısır" ve "Laik Türkiye" olarak üç ayrı kutupta toplanıyor. Türkiye'nin
muhafazakâr iktidarı, Mısır'a ve Araplara ısrarla 'laiklik'i empoze etmek
suretiyle, patronajlığı elinden kaçırmak istemiyor. Bana sorarsanız
beyhude bir çabadır bu!

Ayrıca bölgenin Şii, Sünni ve laik üç ana kutba ve rekabet havzasına
bölünmesi İslam'ın ve Müslümanların hayrına da değil.

[email-masked]

30 Ocak 2012, Pazartesi

YORUMLA

Bu yazıyı yorumla

Katılıyorum

Katılmıyorum

Fevkalade

Vasat

Yanlış
değerlendirme

Bir kısmına
katılıyorum

Yazdır

30.01.2012 - Sünni-Şii-Laik

28.01.2012 - Din savaşları

26.01.2012 - Mezhep
savaşları

23.01.2012 - Yeni tehditler,
tehlikeler

21.01.2012 - Dış politikada
acı gerçek!

19.01.2012 - Ne oldu da 10 yıl
öncesine döndük?

16.01.2012 - Sivil ölümler,
'yan zayiat'!

14.01.2012 - Afganistan'da ne
oluyor?

12.01.2012 - Afganistan'da ne
oldu?

09.01.2012 - Ebu Gureyb'de ne
oldu?

Yazarın
arşivine ulaşmak için tıklayın

GÜNÜN YAZARLARI

A. Turan
Alkan
Devrimciliğin âlemi
yok!

Ahmed Şahin
Kış şartlarında
zengin de yoksul da imtihanda?

Etyen
Mahçupyan
Rumeli kimliğinde
devlet

Hilmi Yavuz
'Devr-i Hamid'

Hüseyin
Gülerce
Abdi İpekçi-Soner
Yalçın

Joost
Lagendijk
Almanya: Zirvede
yapayalnız

Mehmet
Kamış
Bizim göremediğimiz
gerçek!

Mustafa
Ünal
CHP'de üç dönem
kriteri...

Okay
Karacan
Dört Portekizli ne
yapar?

Saruhan
Özel
Türkiye, ne
Macaristan ne de Slovakya!..

TÜM YAZARLAR

A. Ali Ural
Meşhur yüz

A. Rasim
Küçükusta
Mamografinin faydadan
çok zararı mı var?

Abdülhamit
Bilici
Türkiye'ye izin
vermezler!

Abdullah
Aymaz
Iraklı kızın
hikâyesi

Ahmet Yavuz
Çek tasarısı ve
bankaların sorumluluğu

Ahmet Çakır
Aklınız transferde
olursa...

Ahmet
Kurucan
Haşa! Allah'tan
korkmuyorum!!!

Ahmet Selim
İstanbul'un
romanı

Ali Aydın
Güç farkı
Arslanboğa'yı rahatlattı

Ali Bulaç
Sünni-Şii-Laik

Ali Çolak
Mavi defterler

Ali H.
Aslan
Düdüğü kim
çalacak?

Ali Ünal
Ceza, suçun
cinsindendir

Atıf Keçeci
Aydınlar, 'ya tamam,
ya tamam' diyecek!

Bejan Matur
Sınır

Beşir
Ayvazoğlu
Dünbilik

Bülent
Korucu
Farklı gazete

Ekrem
Dumanlı
Zamanı geldi

Fikret
Ertan
İran, Irak ve Suriye
derken Filistin...

Günseli Ö.
Ocakoğlu
Dinleyemeyenler için
Zizek ve Bono'dan ortaya karışık

H. İbrahim
Ekiz
Takım yalan, veda
gerçek

Hamdullah
Öztürk
Fransa'ya bakıp
karikatür krizini hatırlamakta fayda var

Hayri Beşer
Mustafa'nın pasını
gördünüz mü?

Hekimoğlu
İsmail
Çocuk, ailesinin
vitrinidir!..

İbrahim
Öztürk
Yabancı sermaye:
Japonya dersleri

İhsan Dağı
En baba siyaset

İskender
Pala
El işte gönül
oynaşta

Kadir
Dikbaş
Durgunluk
emareleri

Kerim Balcı
Suriye'yle ilgili zor
yazı

Kurşunkalem
Cumhurbaşkanı Gül'den
gülümseten krizler!

Leyla
İpekçi
'Senin çok eski bir
cümlen'

M. Ali
Yıldırımtürk
Piyasalarda yalancı
bahar mı?

M. Nedim
Hazar
Esas şimdi Van

Mehmed
Niyazi
Fransa'yı Sarkozy'ler
yönetmeli

Melih Arat
Kafası karışık
olanlara...

Mümtaz'er
Türköne
Karşı devrim

Murat Yülek
Yeni parasal
genişleme başladı; kur savaşları sırada

Mustafa
Armağan
Genelkurmay,
Karabekir Paşa'yı yine unuttu

Mustafa
Ulusoy
İnsan, başkaları ve
kendi

Nazan
Bekiroğlu
Kar yağıyor

Nevin
Halıcı
Mutfak kültürümüzde
Orta Asya dönemi

Nuriye
Akman
Bugünü kaybettik,
geleceği kazanalım

Şahin Alpay
'Yaşatma İdeali'
üzerine

Selçuk
Gültaşlı
Brüksel, Sarıkaya'yı
hiç unutmadı

Selim İleri
Keriman Halis
Hanım

Selim
Işıklar
Yabancı yatırımcı
İMKB'yi hatırladı

Semih
Yuvakuran
Önemi kavranamamış
milli maç

Süleyman
Sargın
Füyûzât hissi ne
demek?

Ufuk Bozkır
İstanbul'un silüeti
İstanbul'un selüliti

Zeki Çol
Korku tüneli

lfzamanweb1