kapat

05 Şubat 2012, Pazar

Gündem

RSS

Ara

Ana Sayfa

Son
Dakika

Gündem

Ekonomi

Finans

Spor

Dünya

Siyaset

Magazin

Yazarlar

Galeri

Video

Tümü

Ana Sayfa

Blog

Eğitim

Kişisel
Bakım

Mutfak

Spor

Mobil

Yazarlar

Cadde

Ekonomi

Kitap

Otomobil

Tatil

Üyelik

Video

Cumartesi

Finans

Konut -
Emlak

Pazar

Teknoloji

Bülten

Foto
Galeri

Çizerler

Gündem

Kültür
Sanat

Sağlık

Tv

Oyun

Astroloji

Dünya

Hava
Yol

Magazin

Sinema

Yorum

Arşiv

Bebek
Çocuk

Ege

Kadın

Mizah

Siyaset

Alışveriş

Cafe

Gündem Ana Sayfa

Milliyet Gazetesi'nde
Gündem

Gündem
Yazarları

02 Şubat 2012 - 02:30

Milliyet.com.tr »

Gündem
Ana Sayfa »

Gündem
Yazarları »

Nuray Mert

«
Yazarın Önceki Yazısı

Yazarın
Sonraki Yazısı »

Türk Oryantalizmi, Arap Dünyası ve İran

Nuray Mert [email-masked]
Tüm Yazıları »

Yazarı Facebook'tan takip
edebilirsiniz!

Yorum Yaz

Diğer

Türkiye’nin Ortadoğu ile
yakınlaşma politikası, başında son derece dostane terimler çerçevesinde ifade
buluyordu. Sonra işler karıştı; İran-Suriye ekseni,
Batı dünyasının hedefi haline geldi, Türkiye zor bir ikileme sürüklendi. Bu
arada, İran için kullanılan dil de değişmeye başladı, muhafazakâr basın bu
konuda, ABD dış politikası eksenli çevreler ile buluştu. İran
politikaları için, ‘Acem yalanı’, ‘Acem pazarlığı’, ‘Acem oyunu’ lafları, bu
ortamda medyada yaygınlık kazanmaya başladı. Bu terimler kuşkusuz yeni değil,
ama kuşkusuz son derece itici ve düpedüz Oryantalist bir zihniyetin ifadesi.

Küçümseyen bakış
Diğer
taraftan, ‘Arap Baharı’ sürecinde, bir tür ‘Türk Oryantalizmi’nin
Araplara ilişkin, başka bir yüzünün sergilenmeye başlandığı nedense gözlerden
kaçıyor. İlk bakışta Arap ülkelerinde ‘özgürlük’ mücadelelerine destek ve
sempati gibi görünen yorumlar, aslında bu ülkelerin tarihini, kültürünü ve
siyasi deneyimlerini küçümser bir bakışı yansıtıyor. Bu bakışa göre, sanki Arap
dünyası Osmanlı bu toprakları terk ettikten sonra ve hatta bu nedenle bir batağa
saplanmış vaziyette. Dahası, sanki bu ülkeler, Osmanlı’nın çekilişinden sonra,
tarihin dışında, derin dondurucuda kaldılar; bu esnada birkaç diktatörün elinde
heba oldular, şimdi yeniden uyanışa geçtiler gibi takdim ediliyor. Oysa, Osmanlı
döneminde Arap vilayetlerinin merkez ile ilişkisi coğrafi uzaklıklarına ve
stratejik konumlarına göre büyük farklılık gösterdiği gibi, Osmanlı idaresi
altında ve özellikle on dokuzuncu yüzyıl sonlarında ne halde oldukları
sorgulanması gereken konulardır. Onu geçelim.

Tarihleri edilgen
değil
Diğer taraftan, bu ülkelerin, toplumların Osmanlı yönetiminden
çıktıktan sonraki tarihleri hiç de, özellikle Arap Baharı sonrasında Batı
basınının takdim ettiği gibi ‘edilgen’ ve ‘statik’ değildir. Modern Arap tarihi,
sömürgeciliğe isyan, bağımsızlık mücadelesi ve sosyal mücadeleler ile dolu canlı
bir tarihidir. Müslüman Kardeşler hareketi de bu canlı tarihin bir
parçasıdır. Bugün geldikleri yeri sorgulayacaksak her şeyden önce Soğuk
Savaş döneminde olanları masaya yatırmak gerekir ki bu da kimsenin işine
gelmez.
Hal böyle iken, Cumhurbaşkanı Gül’ün BAE ziyaretinde,
‘bölgede Osmanlı Meclis-i Mebusanı’ndan sonra ilk kez özgür seçimler yapıldığı’
şeklindeki açıklaması çok talihsiz oldu. Her şeyden önce, Arap Baharı sonrasında
demokratik seçim yapan iki ülke olan Tunus ve Mısır, o devirde
(akim kalan birinci Meclis sonrasındaki, İkinci Meclis-i Mebusan) çoktan Fransız
ve İngiliz nüfuzu altına girmişti. Tunus, bundan sonra kendi sömürge karşıtı
mücadelesini başlattı. Mısır da, modernleşme hareketi Mehmet Ali Paşa idaresinde
Tanzimat’tan önce başlamıştı. Sultan Abdülaziz
döneminde oğlu İsmail Paşa resmen Hidiv olarak tanınarak, Hidivlik sistemi yani
özerk yapısı, resmiyet kazandı. Mısır’da ilk seçimler de Hidiv İsmail devrinde
1866’da gerçekleşti. Bu seçimler ve benzerleri ve bu arada Osmanlı Meclis-i
Mebusan seçimleri, bugün anladığımız manada demokratik seçimler değildir.
Mısır’da ilk çok partili seçimler 1976’da Sedat döneminde gerçekleşti, gerçi
bugüne kadar yapılan seçimlerin hepsi otoriter bir yapının sınırları
çerçevesinde oldu, ama ona bakarsanız Mısır’da hâlihazırda yaşanan ‘geçiş
süreci’ de belli kısıtlamaları olan çerçeveyi henüz tamamen ortadan kaldırmış
değil.

Oryantalizm sorunu
Cumhurbaşkanı’nın yine
Osmanlı Meclis-i Mebusanı’na gönderme yaparak bugünkü Ürdün Kralı’nın
dedesi Abdullah’ın o Meclis’te mebus olduğunu hatırlatmış. Sonradan Ürdün Kralı
olan Şerif Abdullah’ın mebus olması, takdir ederseniz demokratik seçimle değil,
Hicaz Emiri Şerif Hüseyin’in oğlu olması hasebiyledir. Ayrıca
son Osmanlı Meclis-i Mebusanı, Arap milliyetçiliği mensupları ile doludur. Arap
mebuslar arasında ciddi fikir ayrılıkları olmasına karşın, Arap vilayetlerine
(bugünkü deyimle), ‘özerklik’
konusu ağırlık kazanmıştı. Kısacası, Osmanlı geçmişine Arapların başına gelmiş
en güzel şey gibi gönderme yapmak da, sonrasında Arapların bugüne kadar ‘atıl
toplumlar’ olarak yaşadıkları iması da, hoş değil. Dahası, Oryantalizm sadece
Batılıların sorunu değil, özellikle son zamanlarda bir tür Türk Oryantalizmi de
bölgeye Osmanlı geçmişi çerçevesinde giderek daha fazla bu biçimde bakıyor. Tam
da bu nedenle, Arap baharı sürecinde, Oryantalizme karşı çıkıyormuş gibi yapıp
aslında yeni bir Oryantalist dil kuran Batı Oryantalizmi ile buluşuyor.
Son
olarak, Cumhurbaşkanımıza, özgürlük ve demokrasi çağrısı yaptığı yerin, ‘Birleşik Arap Emirlikleri’ olmasının tuhaflığını hatırlatmak
isterim.

Reklamlar & Kişisel Ürünler

Haber

Eğlence

Tüm
Videolar

Maçta olay çıktı: 73 ö...

Belediye çalışanından il...

Kayan Tır E-5 trafiğini ...

O kız konuştu

Yol ortasında böyle adam...

Kızını satan baba konuşt...

TIR Büyükçekmece
Gölü'ne...

Yazarın Diğer Yazıları

Aldırma
Ece, Aldırma!-

Zizek’ten
yeni inciler-

‘Bize
masal anlatmayın-

İyi
yolculuklar!-

Siyasi
müzakere veya Sri Lanka modeli-

‘Hayal’ler
ve gerçekler-

Bu
‘katar’ın peşine takılmayalım!-

Sadece
cesur insanlar özgür olabilir-

Muammalı
bir hesaplaşma devri-

‘Kötülüğün
bayağılığı’-

Tümü
»

Gündem Manşetler

İstanbul Metrosu Haliç’te
birleşiyorDevamını Oku

‘Basenin 2 santim kalın’ deyip
kovdular!Devamını Oku|
Yorumlar (1)

‘Micron’un yöneticisi deney uçağında
öldüDevamını Oku

Araba bile buz tuttuDevamını Oku

Yazarlarda Ara

-
Styleboom -A. Can NizamoğluAbbas GüçlüAbdullah AndsoyAhmet TalimcilerAli
EyüboğluAli Nail KubalıAli PerşembeAli Tufan KoçArzu Bıyıklıoğlu NLP Uzmanı ve Yaşam KoçuAslı AydıntaşbaşAsu MaroAtilla GökçeAv.Suat
YurdsevenAyşe Gökçe SusamAziz KediBanu ŞenBarış KuyucuBarış
YengiloğluBaşak DemirizBegüm YaraşBekir SaçarBilal MeşeBilgin GökberkBinnur ZaimlerCadde'deki
HayaletCADDE'NİN HAYALETİCadde'nin PatisiCan DündarCem DizdarCem DizdarCem MumcuCem ŞengülCemal ErsenCemal SaydamCengiz HortoğluCeren
ŞehirlioğluÇağdaş ErtunaÇağlayan BilgenÇetin AltanÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Anıl
YeşildalDefne AlphanDefne Aruoba AkpınarDeniz
SipahiDerya SazakDevrim
SevimayDilara KoçakDilek
GappiDiyetisyen Özlem Sert AydınDoç. Dr. Murat BaşDoğan
HakyemezDoğan HeperDr.
Ahmet SÜMENDr. Devrim GÜRSOYDr. Erkan ALDEMİRDr. Hasan
İnselDr. İsmail AĞARDr.
Mehmet Öztürk /Aile HekimiDr. Özge
KüçükerdönmezDr. Serkan ÖZTÜRKDr.Başak DemirizDr.Eser
AlptekinDyt. Kübra YılmazEce TemelkuranEcz. Bilge
KARATAŞEcz. Fidan PESENEDA TAŞPINAREdiz
SırapınarElif AktuğErcan
AkyolErcan GüvenErdal
İzgiErdoğan SağlamErdoğan ŞenayErkan AyraçErkan ÖncelErkan SevinçErol YaraşErsin SüzerFabian TorresFatih
TürkmenoğluFatoş KarahasanFerhan İstanbulluFethi
HeperFevzi AksoyFeyzi
HepşenkalFikret BilaFiliz
AygündüzFizyoterapist ve Pilates Uzmanı Ceyda
GörücüFuat ErcanGamze
ÜnsalGökhan TüreGökmen
AytaçGözde ErtanGülgün
KaraoğluGülüm DağlıGüneri
CıvaoğluGüngör UrasGünseli
ÖnalHacer YeniHakan
KırkoğluHamdi TürkmenHarun UysalHasan CemalHasan İnselHasan PulurHasan PulurHaslet SoyözHidayet TürkoğluHilmi
GültayHurşit Güneşİbrahim
Akbulutİlber Ortaylıİpek
Yezdaniİrem Erdilekİsmail ÖzelçinlerJhon
TravoltaKadir ÇetinkayaKadri GürselKemal BiçerKemal ÖnderoğluKemal
ÖnderoğluLevent KalkanMakyaj Uzm. Füsun YILDIZMehmet Ali
BirandMehmet DemirkolMehmet TezMehmet TezkanMehveş EvinMelda Narmanlı
ÇimenMelih AşıkMelis
AlphanMelissa P.Meltem
MazıcıMenderes ÖzelMeral
TamerMeriç KöyatasıMetin
MünirMetin TokatMuhittin
AkbelMuhittin AkbelMuhittin AkbelMurat BozokMurat DokurMurat ÖzkenMurat SabuncuMustafa
AnıklıMustafa YılmazMümin SekmanNail GüreliNaim DilmenerNecmi
KepçetutanNefes ve Yaşam Koçu Sibel
KavunoğluNevzat DindarNil KuralNuray
MertNuray MertOğuz
AkdenizOğuz ÖrnekOktay
GökdemirOp. Dr. M. Ali YANIKOp. Dr. Onur ÇukurluoğluOsman
ŞenherOsman UlagayOzan
AkarıÖzden KaptanlarÖzgür KaynarÖzgür ŞefPARTİ AJANIPelin ÇiniPelin ÇiniProf. Dr. E. Murat
TuzcuProf. Dr. Murat EMİROĞLUProf. Dr. Nurettin LÜLECİProf.Dr. Erdem
YeşiladaPsikolojik Danışman, Pedagog Sinan
ÇağıranPUCCA -R.Hakan
KırkoğluRıdvan DilmenRıza
TürmenSabanur KıraçSabetay VarolSaç Tasarım Uzm. Şahin
KÖRSami KohenSedat
ErginSelçuk DereliSemih
İdizSerdar SarıdağSerfiraz ErgunSerhat AyanSerkan ArmanSerpil
ÇevikcanSerpil YılmazSezin SivriSina KoloğluSinema EditorSongül
HatısaruSpor Eğitmeni Mustafa ÇİLEKŞule YücebıyıkTaha AkyolTijen MergenTolga
AkyıldızTülin ŞahinUğur
İşvenUğur MelekeUmutsuz
İş KadınıUzay GökermanUzm. Dr. Aysun TEKELİUzm. Dyt. Ahmet
GÜRAPAYDINUzm. Dyt. Aylin YILMAZUzm. Dyt. Leyla TEVFİKOĞLUUzm. Dyt.
Nursel AnılUzm. Dyt. Şule İSKENDERUzm. Psikolog, Psikoterapist Ruşen Nur ArıkanUzman Estetisyen İlknur ÇİZİKUzman
Fizyoterapist Seher ARSLANUzman Pedagog Sevil
YavuzUzman Psikolog İlknur YILMAZÜmit AvcıVedat MilorVedat ÖzdemiroğluYael
ProfetaYalvaç UralYaman
TörünerYaprak ÖzerYaşam
Koçu ve Evlilik Danışmanı Yeşim Varol ŞenYaşam Koçu
ve NLP Pratisyeni Elif AlptekinYavuz
KocaömerYeliz ArasYusuf
KobalBul

Yazarlar

Çetin
Altan “Biyo-Mikroskop” göz tıbbıyla ilgili bir
cihaz

Melih
Aşık İran’a kışkırtma

Mehmet
Ali Birand Ne zafer çığlığı atalım ne de tehdit
edelim...

Can
Dündar Deniz Feneri’nde ava giden avlanabilir

Abbas
Güçlü Keşke daha çok burs verilebilinse

Doğan
Heper TÜRKİYE’NİN ÇELİŞKİLERİ

Nuray
Mert Türk Oryantalizmi, Arap Dünyası ve İran

Hasan
Pulur “SEYFİYE, İLMİYE, ADLİYE...”

Mehmet
Tezkan SERTLİK Mİ SAKİNLİK Mİ?

Çıplak PencereGülgün KaraoğluYaşayan
bir kadından itiraflar!

Dördüncü BakışCengiz
Hortoğlu“Evliliğim çok monoton,” monotonluğu aşıp mutlu olmanız zor
değil

Halkın GündemiAv.Suat
YurdsevenTaşeronların yalanları ve taşeron işçilerin
hakları

Gündem Blogları

İstanbul'a Mini Metro ve Fünikülerler
geliyor...Hüseyin Okan Durmuş31.1.2012

Onun umutları vardıBURÇAK YAZICI
4.2.2012

"Dindar ya da dinsiz olmak" işte bütün mesele
bu!Sumru Aydın 3.2.2012

18. Sanayi Kongresi Sonuç
BildirgesiHüseyin Okan Durmuş
3.2.2012

ÖDÜLLÜ BİLGİ
YARIŞMASI

Atatürk'ün kızkardeşinin adı nedir?

A
Müzeyyen

B
Mediha

C
Müyesser

D
Makbule

Markapon

TEKNOLOJİ

"Korsan işimize geliyor!"Devamını
Oku

Windows XP geri döndü!Devamını
Oku

Bak şu iPhone'un yaptığına...Devamını
Oku

SAĞLIK

Kansızlık için meyve suyu şart!Uzmanlar, besinlerden
alınan demirin emilimi için C vitaminin şart olduğunu söylüyorlar.

Ağız ve Diş Sağlığı

Alternatif Tıp

Bebek ve Çocuk Sağlığı

Beslenme ve Diyet

Cinsel Sağlık

Diyabet

Erkek Sağlığı

Estetik ve Güzellik

Genel Sağlık

Kadın Sağlığı

Kanser

Ofis Sağlığı

Ruhsal Sağlık

Sağlıklı Yaşam

Testler

Tıptaki Gelişmeler

EĞİTİM

Öğrenciler pazartesi günü ders başı yapacakOkul
öncesi, ilköğretim ve ortaöğretimdeki yaklaşık 17 milyon öğrenci, eğitim öğretim
yılının ikinci...

Diğer Sınavlar

Eğitim Dünyası

İlköğretim

Lise

LYS

Okul Öncesi Eğitim

SBS

Üniversite

YGS

Yurtdışı Eğitim

ANA SAYFA

SON
DAKİKA

BUGÜNKÜ
MİLLİYET

YAZARLAR

VİDEO

FOTO GALERİ

ASTROLOJİ

BEBEK ÇOCUK

BLOG

CADDE

CAFE

CUMARTESİ

ÇİZERLER

DÜNYA

EGE

EĞİTİM

EKONOMİ

FİNANS

GÜNDEM

HAVA YOL

KADIN

KİTAP

KİŞİSEL
BAKIM

KONUT - EMLAK

KÜLTÜR SANAT

MAGAZİN

MİZAH

MUTFAK

OTOMOBİL

PAZAR

SAĞLIK

SİYASET

SPOR

TATİL

TEKNOLOJİ

TV

SİNEMA

YORUM

MARCAMARCA

OYUN

İLETİŞİM

REKLAM

KÜNYE

MİLLİYETEMLAK.COM

SİZDENSİZE

MOBİL
MİLLİYET

FAVORİLERİME
EKLE

AÇILIŞ
SAYFASI YAP

SİTENE
EKLE

RSS

BÜLTEN

EKRAN KORUYUCU

KAMPANYA
SÖZLEŞMESİ

©Copyright 2012