ANASAYFA

MULTİMEDYA

E-ZAMAN

SERİ
İLANLAR

İNSAN KAYNAKLARI

OKUR
HATTI

KÜNYE-İLETİŞİM

E-STADYUM

20.04.2012, Cuma

GÜNDEM

EKONOMİ

POLİTİKA

SPOR

DIŞ HABERLER

KÜLTÜR

YAZARLAR

YORUM

KÜRSÜ

AİLE SAĞLIK

TV

RÖPORTAJ

TEKNOLOJİ

OTOMOBİL

İskender Pala

Muhafazakârın sanat manifestosu

Cumhuriyet tarihimiz boyunca kültür ve sanat konuları her zaman siyasi
konuların gerisinde yer alırken, çok şükür ki toplumun kültür ve sanat
hakkında görüş sahibi olmak istediği ve muhafazakâr sanatı tartışır olduğu
bir döneme girdik.

Bunun sebebi, Maslow'un yahut İbn Haldun'un, zaruri ihtiyaçlar ile
kemali ihtiyaçlar teorilerinin gösterdiği ekonomik yeterlik eşiğinin
yükselmesidir. Bizce bu tartışmanın akılcı ve çözüm arayıcı bir düzlemde
yürütülmesi çok önemlidir.

Sayın Mustafa İsen'in "Muhafazakâr kesimin nasıl bir demokrasi anlayışı
varsa muhafazakâr estetik ve muhafazakâr sanat normlarını ve yapısını
oluşturmak gibi bir yükümlülük içindeyiz" cümlesiyle farklı bir boyut
kazanan tartışmaya Sayın Emre Aköz, "Muhafazakâr sanat (ve estetik) diye
bir şey mümkün mü? Mümkünse nedir, hangi ilkelere dayanarak, nasıl
yapılır?" sorularıyla katıldı. Bence muhafazakâr sanatı tartışmadan evvel
muhafazakârlık kavramını tartışmak gerekiyor. Çünkü tartışmanın muhalif
tarafına göre muhafazakâr, "her şeyi din penceresinden gören, yalnızca
dini referans alan kişi"lerden ibaret bir kimliğin adı. Oysa kültür ve
sanat alanı için muhafazakâr "Milli, manevi değerlere, eserlere, âdet ve
geleneklere bağlı olan, onları korumak, yaşatmak, devam ettirmek isteyen
(Kubbealtı Sözlüğü, II, 2115)" kişidir. Bu ikinci tanıma göre ben bir
muhafazakârım. Bu kimliğimle "muhafazakâr sanat" yerine (çünkü bu
adlandırmayı sınırlayıcı buluyorum) bir muhafazakâr olarak sanatı
tanımlayan 20 maddelik bir manifestoyu, aklıma hemen geliverdiği biçimde
ve olabildiğince net yazacağım. Bana göre;

1. Muhafazakâr sanat (MS), geçmişiyle bağları travmatik biçimde
koparılmış bir toplumun öz benliğiyle barışma çabasının estetik boyutudur.

2. MS, toplumun kendi kimliğinden kaynaklanıp bağrında görünür kılınan
sanattır.

3. MS, ekonomik gelişmişliği 16. sırada ama insani gelişmişliği 92.
sırada olan bir milletin, yapısal değişikliğini tamamlayabileceği ve
özgürce kendini ifade edebileceği bir estetik alandır. Irmağın tabii
seyrini bulmasına engel olanlara ve yapay surette değiştirmek isteyenlere
ürettikleriyle karşı çıkar.

4. MS, üretimleriyle toplum barışına, aydınlanmasına, maddi-manevi
gelişimine katkı sağlamayı amaç edinir.

5. MS, özgürlüğün ve özgür ortamların her sanatçı için kaçınılmaz
olduğunu ön şart kabul eder. Ancak sanat adına yapılmış bayağılığa,
kalitesizliğe ve ayrımcılığa karşı çıkar.

6. MS, sivildir; devlet eliyle kontrole karşı çıkar, devletin patron
değil sponsor olarak katkı sağlamasından yanadır.

7. MS, din eksenli bir sanat değildir, ama dini duyarlıkları mutlaka
dikkate alır.

8. MS, halk ile kavga etmez. Bu bakımdan İngiltere'deki muhafazakâr
sanat ortamını destekler ve mesela nüfusunun kahir ekseriyeti Müslüman
olan bir toplumda İslami değerlere küfredilmesinden rahatsızlık duyar.

9. MS, Batı'yı reddetmez, metodoloji ve üretimlerini kabul eder, ama
ruhuna mesafeli yaklaşır.

10. MS, söz gelimi Fuzuli veya Dede Efendi'yi, Şekspir yahut Molier'i,
Brahms veya Vivaldi'yi, Kurosawa yahut Coppola'yı bilir ama onların bilmem
kaçıncı taklit versiyonunu üretmek yerine bir Fuzuli, bir Molier, bir
Vivaldi yahut Coppola olma idealiyle kendi eserini üretir.

11. MS, Mehmet Akif veya Necip Fazıl'a kapılanıp kalmadan Nazım Hikmet
veya Orhan Kemal'i, Karacaoğlan veya Şeyh Galib'i, Dostoyevski veya
Dante'yi vb. harmanlayarak üretim yapma idealini taşır.

12. MS, -klasik olanın her daim yoruma açık oluşu ilkesinden hareketle-
klasik anlayış, sanat ve kültürü aynen tekrar veya taklit yerine, yeniden
yorumlayıp üretme azmindedir.

13. MS, kendi kültürel coğrafyasının farkında olup, kabuğunu beğenmeyen
civciv kompleksinden varestedir.

14. MS, kendi dinamiklerini tükettiği için bizim coğrafyamızın
ürünlerini keşfetmeye çabalayan Batı sanatçısından evvel davranıp
kendisine ait olanı aynı kalitede üretmekten yanadır.

15. MS, -kendisi muhafazakâr olmayan sanat platformlarında hep yok
sayılsa ve dışlansa da- muhafazakâr olmayan sanat ürünlerini eleştiren ama
asla dışlamayan sanattır.

16. MS, Tanpınar'ın ifadesiyle değişerek devam eden ve devam ederek
değişen tabii bir organizmanın Yahya Kemal dilinden kökü mazide olan
atisidir.

17. MS, bir medeniyet bakış açısıdır ve zengin tarih/kültür mirasından
dengeli bir madde-mana medeniyetini en gelişmiş biçimiyle üretme çabası
taşır.

18. MS, geleneği sorgular ve yorumlayarak çağdaş birikime katar.

19. MS, medeniyetin ve modern çağın bütün imkân ve tekniklerini, bilgi
ve enstrümanlarını kullanarak eser üretir ama o esere ruh üflerken kendi
geçmişinden ilham alır. (Yediden yetmiş yediye Barış Manço'yu
hatırlayınız. Onu bu yüzden sevmiştik.)

20. MS, her fırsatta dile dolanan "Muhafazakârların doğru dürüst bir
sanat anlayışı ve gelişmiş bir estetik seviyeleri yoktur" yavesinin, bir
şeyleri yok saymak adına uydurulmuş ucuz ve haksız bir kasıt eseri
olduğunu bilir.

Sözü Hasan Bülent Kahraman'ın zımnen MS'den tedirginlik duyanlar için
söylediği (Akşam, 08 Nisan 2012) bir cümleyle bağlayalım: "Korkmayın!..
Kültürel birikimle barışmadan, onu yok sayarak, onu güncelleştirmeden,
içselleştirmeden bir yere varamayız."

[email-masked]

10 Nisan 2012, Salı

YASAL
UYARI:  Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Feza
Gazetecilik’e aittir. Kaynak gösterilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı
özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan köşe yazısı/haberin
bir bölümü, alıntılanan habere aktif link verilerek kullanılabilir.
Ayrıntılar için lütfen TIKLAYINIZ

YORUMLA

Bu yazıyı yorumla

Katılıyorum

Katılmıyorum

Fevkalade

Vasat

Yanlış
değerlendirme

Bir kısmına
katılıyorum

Yazdır

10.04.2012 - Muhafazakârın
sanat manifestosu

03.04.2012 - Hariçten gazel

27.03.2012 - Gözyaşından
asa

20.03.2012 - Nevruz

13.03.2012 - Bilgeler
arasında

06.03.2012 - Varak-ı mihr ü
vefa

28.02.2012 - İçimizdeki o
ses

21.02.2012 - Fatih projesi

14.02.2012 - Günlük müstehcen
sırlar

31.01.2012 - Arayan ve
bulan

Yazarın
arşivine ulaşmak için tıklayın

GÜNÜN YAZARLARI

Bülent
Korucu
Doktoru kim
öldürdü?

Hüseyin
Gülerce
28 Şubat'ların esas
sebebi...

İhsan Dağı
Komutanları
yargılamak yetmez!

Kadir
Dikbaş
Şimdi de İspanya

Kerim Balcı
Güney-kuzey çekişmesi
ve YPF kamulaştırması

Mümtaz'er
Türköne
Kim bu cadılar?

Mustafa
Ulusoy
Yenilgiyi de O'ndan
öğrenmek

Mustafa
Ünal
Dalga dalga 28
Şubat

Süleyman
Sargın
Gelse ne yaparız?

TÜM YAZARLAR

A. Ali Ural
Cüce Şubat

A. Rasim
Küçükusta
Tavuğun tüyünden yem
üretmek

A. Turan
Alkan
İntikam, kan sucuğu
değildir

Abdülhamit
Bilici
Şam ve Halep niye
sessiz?

Abdullah
Aymaz
Der Vollmond

Ahmed Şahin
Hakkımızdaki İlahi
takdirlere bizim teslimiyetimiz de böyle mi?..

Ahmet Yavuz
İş kazalarında
işveren hangi bildirimlerle yükümlü?

Ahmet Çakır
Nerede kalmıştık?

Ahmet
Kurucan
Sıradanlığa harp
ilanı

Ahmet Selim
Zaman ve insan

Ali Aydın
Derbiye hakem
hataları damgasını vurdu

Ali Bulaç
28 Şubat: Toplum
mühendisliği

Ali Çolak
Beklemenin
lezzeti

Ali H.
Aslan
Türkiye'nin eşeğini
türkü söyleyerek aramak

Ali Ünal
İslâm kardeşliği ve
realiteler1

Atıf Keçeci
Olmadı Hüseyin Göçek,
yanlış yaptın

Bejan Matur
Sınır

Beşir
Ayvazoğlu
Muhafazakâr sanat ve
estetik meselesi

Ekrem
Dumanlı
'28 Şubat'çılardan
panik atak hamleleri

Etyen
Mahçupyan
AKP'ye kategorik
reddiye

Fikret
Ertan
Doğu Akdeniz'in
değişen jeopolitiği

Günseli Ö.
Ocakoğlu
Ürünlerine kültürünü
yansıtan Denizlili kadınlar

H. İbrahim
Ekiz
Takım yalan, veda
gerçek

Hamdullah
Öztürk
Siyah nehrin
kenarı

Hayri Beşer
Baroni, Alex ve
Colman'ın zafer gecesi

Hekimoğlu
İsmail
Göndereni düşündün
mü, dertler hediye oluyor insana...

Hilmi Yavuz
'Yeni Edebiyat'
anıları

İbrahim
Öztürk
Türkiye ekonomisinin
geleceği (III): Strateji gerçekten nedir?

İskender
Pala
O

Joost
Lagendijk
Tacir ve vaiz

Kurşunkalem
Cumhurbaşkanı Gül'den
gülümseten krizler!

Leyla
İpekçi
Dedemin köyüne ilk
gidişim

M. Ali
Yıldırımtürk
Mücevher sektörü,
teşvikten umduğunu bulamadı

M. Nedim
Hazar
Eliana

Mehmed
Niyazi
İstanbul ve
Boğaziçi

Mehmet
Kamış
Paşam, bunlar da mı
gelecekti başınıza!

Melih Arat
Görünenler ve
arkasındakiler

Murat Yülek
Laleden lokomotife,
kamu alımları kalkınmanın aracı olabilir mi?

Mustafa
Armağan
Atatürk, Hitler'e
neler yazmıştı?

Nazan
Bekiroğlu
Kırmızı

Nevin
Halıcı
Coğrafi ürünler ve
Metro

Nuriye
Akman
Kırmızı halıda kaç
adım atılacak, o bile önemli

Okay
Karacan
Süper Final'de farklı
Fenerbahçe

Ömer Erdem
Bahar
yoğunluğu...

Şahin Alpay
AB'de "kısmi üyelik":
Neden olmasın?

Saruhan
Özel
TL ile ödeme ithal
otoyu yerli yapmaz!...

Selçuk
Gültaşlı
Brüksel, Sarıkaya'yı
hiç unutmadı

Selim İleri
Öykülerden
öykülere

Selim
Işıklar
İyi sinyaller veren
Türkiye'de piyasaları dış etkiler frenliyor

Semih
Yuvakuran
Önemi kavranamamış
milli maç

Ufuk Bozkır
Bir evin
sınırları

Zeki Çol
Fenerbahçe ezdi
geçti

lfzamanweb1