ANASAYFA

MULTİMEDYA

E-ZAMAN

SERİ İLANLAR

İNSAN KAYNAKLARI

OKUR HATTI

KÜNYE-İLETİŞİM

E-STADYUM

20.07.2012, Cuma

GÜNDEM

EKONOMİ

POLİTİKA

SPOR

DIŞ HABERLER

KÜLTÜR

YAZARLAR

YORUM

KÜRSÜ

AİLE SAĞLIK

TV

RÖPORTAJ

TEKNOLOJİ

OTOMOBİL

Mustafa Armağan

Tokyo Camii'ni Atatürk yaptırmadı

Ortalık efsaneden geçilmiyor. Yok Mimar Sinan, Mihrimah'a âşık olmuş
da, vuslata eremeyince ona iki cami yapmış da, yok aşkını tül perde haline
getirdiği cami duvarıyla göstermiş de...

Dedikodusu hakkında bile bilgimizin bulunmadığı şu sahte aşk hakkında
romanlar bile yazıldı ya, helal olsun.

Şimdi de kalkmışlar, Atatürk'e Tokyo Camii'ni yaptırıyorlar! Güya
Atatürk Paris Camii'ne yılda 10 bin Frank para gönderiyor, öte Tokyo
Camii'ni de yaptırıyormuş. Bir şairden çok efsane imalatçısı olarak
çalışan Sunay Akın da iyice coşmuş, "Gezegenin en doğusunda sabah ezanının
okunduğu ilk camiyi Mustafa Kemal yaptırdı" diye döktürüyor ekranda. Güya
1894'te İstanbul'a gelen (oysa 2 yıl önce gelmişti) ve 4 yıl kalan (oysa
1914'e kadar aralıklarla 20 yıl kalmıştı) Yamada adlı Japon "1930'lu
yıllarda" Ankara'ya gelip Atatürk'ten Tokyo'da bir cami yaptırmasını
istemiş. Atatürk de "Ama beyefendi, bu çok güzel bir teklif. Camiyi ben
yaptırıyorum." demiş. Sonra Atatürk Yamada'ya dönmüş ve "Hocam, beni
tanımadınız mı? Ben Harp Akademileri'ndeyken (oysa sadece Akademi vardı o
zaman) sizden Japonca öğrenmiştim!" demiş. Sonra gelsin alkışlar...

Max Horkheimer ve Theodor Adorno'nun Aydınlanma hurafelere savaş
açarken en büyük hurafe imalatçısı haline geldi dedikleri bu olsa gerek!
Anlayacağınız, Cumhuriyet'i tek bir kişinin eksenine oturtmak için
yapmayacakları 'çılgın'lık yok bunların. Efsaneleri dinleyin ama tarihe
kulak verin derim. Asıl onun ne dediği önemli.

Abdülhamid ve Yamada

Topkapı Sarayı Müzesi'ni gezip silahlar bölümüne uğramazsanız olmaz.
Osmanlı kılıçları, okları, yayları derken garip bir zırh takımıyla yüz
yüze gelirsiniz. Bir Japon miğferi ve zırhıyla süslü kılıcına bakarken
altındaki şu yazıyı okursunuz: Yamada Torajiro'nun Sultan II. Abdülhamid'e
hediye ettiği zırh takımı ve kılıç. Oracıkta aklınıza şu sorunun çengeli
asılıverir: Japonlar Osmanlı sultanına neden bu değerli hediyeyi göndermek
ihtiyacını duydular ki?

1880 yılında İmparator Mikado'nun bir akrabası gelir İstanbul'a. II.
Abdülhamid bu Asyalı misafirine büyük ilgi gösterir. 7 yıl sonra bu defa
Prens Akihito'nun eşiyle beraber yolu düşer İstanbul'a. İmparatorun nişanı
ve hediyeleriyle huzura çıkan misafirin ziyaretinden memnun kalan
Abdülhamid, 1889'da Ertuğrul gemisiyle mukabele etmek ister. Ne var ki,
ertesi yıl feci bir kazada batan gemi, Osmanlı-Japon dostluğunun temelini
atar aynı zamanda. Şunu da söyleyelim ki, bu gemi sadece Japonya'ya hediye
götürmüyor, aynı zamanda yolu üzerindeki Asyalı Müslümanlara moral kaynağı
oluyordu. Nitekim yanaştıkları limanlarda Müslümanların gemiyi Halife'nin
bayrağı asılı diye akın akın ziyaret etmeleri görülmeye değer bir manzara
teşkil ediyordu.

Japonlar
Osmanlı'nın bu jestine nasıl karşılık vereceklerini şaşırmış gibidirler.
1891'de Noda adlı gazeteci topladığı parayı Said Paşa'ya teslim eder.
Sinekten yağ çıkaran Sultan onu bırakmaz, Harp Okulu'ndaki öğrencilere
Japonca öğretmesini rica eder. 4 Nisan 1892'de bu defa sıra Yamada'dadır.
Topkapı Sarayı'ndaki aile yadigârı zırh, miğfer ve kılıcı Sultan'a takdim
eder. Japon halkının topladığı paralarını teslim ettikten sonra askeri
okul öğrencilerine Japonca öğretme nöbetini devralır.

Bundan sonra Yamada'nın daha çok işadamı ve adı konulmamış bir konsolos
kimliğiyle çalıştığını görürüz. Nakamura adlı arkadaşıyla İstanbul'da bir
mağaza açar. Sultan tarafından nişanlarla ödüllendirilir. Türkiye hakkında
Japon basınında yazılar kaleme alır. Sarayı ziyaret etmek isteyen
hemşehrilerine aracılık eder. Hatta bugün "Trabzon hurması" diye bilinen
meyve fidanlarını Abdülhamid'in isteği üzerine ülkemize getiren de odur
(asıl adı 'Japon hurması'ydı). Japonların ünlü çay merasimlerinden birini
Sultan'ın ve İstanbul'un ekâbiri huzurunda icra ettiğini, Sultan'a Japon
kuşları getirdiğini vs. bile biliyoruz.

Yamada 1. Dünya Savaşı patlak verince ülkesine döner ve Ertuğrul
Şehitleri Anıtı'nın açılması için gayret gösterir. (Rüştü Erdelhun'u
yeniden gündeme getiren sevgili Fatih Uğur'a not: Erdelhun da Yamada'nın
dostları arasındadır.) 1930'da ("1930'larda" değil!) Atatürk'ün Cumhuriyet
Bayramı'na daveti üzerine yeniden İstanbul'a gelir Yamada ve onunla
görüşür.

"Şingetsu" adlı hatıratında bu görüşme sırasında Atatürk'ün kendisine
"yıllar önce Harbiye'de Japonca öğrenen genç Harbiyelilerden biri"
olduğunu söylediğini aktarır" (Selçuk Esenbel, "Hilal ve Güneş", İstanbul
Araş. Enst. Yay., 2010, s. 57). Bu ifadeden Atatürk'ün "Hocam, beni
tanımadınız mı? Ben Harp Akademileri'ndeyken sizden Japonca öğrenmiştim!"
demediğini, sadece Harbiye'deyken Japonca öğrenenlerden biri olduğunu
söylediğini anlıyoruz. "Japonca öğrenen" biri olmak başka şey, "Bana siz
Japonca öğrettiniz hocam" demek başka şey. Kaldı ki, resmi belgelerden
Atatürk'ün Harp Okulu'nda "Alman veya Rus lisanı" dersleri aldığını
bildiğimiz halde Japonca öğrendiğine dair bir kayıt yoktur. Biyografiler
veya dostlarının tanıklıklarından da böyle bir bilgiye ulaşamayız.

Asıl Tokyo Camii'ni Atatürk'ün yaptırdığı iddiasına ne zaman sıra
geleceğini merak ediyorsanız işte tam oradayız:

1938'de hizmete açılan Tokyo Camii'nin Atatürk tarafından
yaptırıldığını bir yana bırakın, en ufak bir maddi katkıda bulunulduğunu
gösteren belgeye dahi sahip değiliz. Buyurun, Başbakanlık Arşivi, İş
Bankası'ndaki hesabın girdi-çıktıları ortada. Belgeyi bulun, biz de
susalım. Ancak dedikodularla tarih gemisi yürümez. Tokyo Camii'ni Türkiye
yaptıramazdı, zira o sırada laiklik sarası tutmuş bir ülke olduğumuz için
açılış törenine dahi Tokyo Büyükelçimiz Hüsrev Gerede katılmaktan
kaçınmıştı (camiyi biz yaptırmış olsaydık neden katılmasın?). Yemen ve
Suudi Arabistan'dan temsilcilerin (Hafid Vehib), hatta Müslüman olmayan
Japonların bile törene katıldığını biliyoruz da, Tatar kökenli Abdürreşid
İbrahim dışında bizimle irtibatı olan kimsenin katıldığına dair bilgi
bulamıyoruz. Caminin, Başkırtların başını çektiği Müslümanlar tarafından
yaptırıldığını, Japon halkının da yardım ettiğini biliyoruz. Tokyo Camii
2. Dünya Savaşı'nda tahrip olmuş, arsası 1986'da Türkiye'ye devredilmiş ve
mevcut camiyi Diyanet İşleri Başkanlığı yaptırmıştır (2000).

Yamada'nın hatıralarını yakında yayınlayacağını öğrendiğim Boğaziçi
Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Selçuk Esenbel'in, onun cami yaptırmak
için Ankara'ya gelip Atatürk'le konuştuğundan tek kelimeyle olsun söz
etmemesi yeterli kanıt değilse Diyanet Ansiklopedisi'nin "Japonya"
maddesine ve Ahmet Uzunoğlu'nun "Tokyo Camii" kitabına bakabilirler. O da
yetmezse Tokyo Camii'nin resmi sitesine buyursunlar: http://www.tokyocamii.org/publicViews/article/sayfacesit:10/language:2

Bu milleti yıllar yılı hurafecilikle suçlayan malum kesimlerin 21.
yüzyılda 'Aydınlanmış hurafelere' dört elle sarıldığını gördükçe hallerine
acımamak elinden gelmiyor insanın.

[email-masked]

http://twitter.com/mustafarmagan

15 Temmuz 2012, Pazar

YASAL
UYARI:  Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Feza
Gazetecilik’e aittir. Kaynak gösterilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı
özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan köşe yazısı/haberin
bir bölümü, alıntılanan habere aktif link verilerek kullanılabilir.
Ayrıntılar için lütfen TIKLAYINIZ

YORUMLA

Bu yazıyı yorumla

Katılıyorum

Katılmıyorum

Fevkalade

Vasat

Yanlış
değerlendirme

Bir kısmına
katılıyorum

Yazdır

15.07.2012 - Tokyo
Camii'ni Atatürk yaptırmadı

08.07.2012 - İlk hava
şehitlerimizin uçağı da Suriye'de düşmüştü

01.07.2012 - 'Bursa
Nutku'nu sömürmekten vazgeçin artık

24.06.2012 - Atatürk'ün kız kardeşini
CHP dışlamış, DP sahip çıkmıştı

17.06.2012 - Atatürk'ün bilinmeyen
kız kardeşi

10.06.2012 - Atatürk'ün mal
varlığı

03.06.2012 - Fatih'in
Kürt hocası

27.05.2012 - Bugünkü
Kemalizm bile 27 Mayıs darbesinin ürünü

20.05.2012 - Atatürk,
Hasan Tahsin'in adını neden anmadı?

13.05.2012 - Bir
devlet armamız bile yok

Yazarın
arşivine ulaşmak için tıklayın

GÜNÜN YAZARLARI

Ahmet Kurucan
Her şeye rağmen Ramazan

Ahmet Kurucan
Zekât kimlere veya nerelere
verilir?

Bülent Korucu
Milli hevesli, iyi niyetli
bombacılar

Hüseyin Gülerce
Muhafazakârlık; ne idik, ne
olduk...

İhsan Dağı
AK Parti'nin alternatifi var
mı?

Kerim Balcı
Bir karadeliğe sürükleniyor
dünya

Mümtaz'er Türköne
AK Parti'nin beyazlığı,
CHP'nin şeffaflığı

Mustafa Ünal
Atabeyler'de 'her şey' var
'çete' yok

Süleyman Sargın
Delikanlının Rabb'inin
adıyla

TÜM YAZARLAR

A. Ali Ural
Artık hatırlamıyorum

A. Rasim Küçükusta
Antibiyotik mi yumurtadan,
yumurta mı antibiyotikten çıkar?

A. Turan Alkan
Yar bana bir alternatif
meded!

Abdülhamit Bilici
Baas-El Kaide işbirliği!

Abdullah Aymaz
Tepecik

Ahmed Şahin
Ramazan'da kimler oruç
tutmayabilir?

Ahmet Yavuz
Malî tatilin kapsamı
genişletildi

Ahmet Çakır
Hangisi doğru yapıyor?

Ahmet Selim
Dış politikada yorum
zorluğu

Ali Aydın
Pas trafiği, Proença'nın
işini kolaylaştırdı

Ali Bulaç
Kürt sorunu ve çözümü

Ali Çolak
Yazık ettiniz 'kral'a

Ali H. Aslan
Büyük düşün, büyük
konuşma

Ali Ünal
Haritanın tamamını görmek
için

Atıf Keçeci
Yapanın yanına kâr
kalmamalı

Beşir Ayvazoğlu
Edebiyatın Çamlıcası

Ekrem Dumanlı
Düşürülen uçağımız ve
iletişim kazaları

Etyen Mahçupyan
Devrim ve özeleştiri

Fikret Ertan
Rum Kesimi ve Rusya
ilişkileri

Günseli Ö.
Ocakoğlu
Futbol sadece top koşturmak
değil, bir varoluş felsefesidir!

H. İbrahim Ekiz
Takım yalan, veda gerçek

Hamdullah Öztürk
Brezilyalıların Kapadokya
dizisi

Hayri Beşer
'Pas İmparatoru'nun zafer
gecesi

Hekimoğlu İsmail
Allah'ın kuluna zulmetmek ne
fenadır

Hilmi Yavuz
İslam sanatı, 'tabiat'ı
tahrif mi etti?

İbrahim Öztürk
Yükseliş dinamikleri

İskender Pala
Hayatınızın ağırlığı ne
kadar?

Joost Lagendijk
Son dakika: Vize duvarından
bir tuğla daha çekildi

Kadir Dikbaş
Her şey güzel ama 'negatif
enerji' riski var

Kurşunkalem
Cumhurbaşkanı Gül'den
gülümseten krizler!

Leyla İpekçi
Hayret varsa korku
dağılır!

M. Ali
Yıldırımtürk
Altının onsu 2000 dolar olur
mu?

M.Nedim Hazar
Termos ve vatan

Mehmed Niyazi
Dosta vefa

Mehmet Kamış
Danimarka-bisiklet-siyaset

Melih Arat
Amerika'dan görünenler ve
eriyerek ölenler

Murat Yülek
Offset'ten sivil
offset'e

Mustafa Armağan
Tokyo Camii'ni Atatürk
yaptırmadı

Mustafa Ulusoy
Erkeğin ailesi

Nazan Bekiroğlu
Âli Sadr Mağarası

Nevin Halıcı
Ramazan'a kavuşmak

Nuriye Akman
Kolaylaştır hayatımı
vazgeçmem asla senden!

Okay Karacan
Federer sen bizim her
şeyimizsin

Ömer Erdem
Bir Avuç Vişne

Şahin Alpay
AKP'nin neden iki yüzü
var?

Saruhan Özel
Almanya Euro'yu nasıl
dinamitledi?

Selçuk Gültaşlı
Zamanlaması harika bir
toplantı

Selim İleri
Anlamak...

Selim Işıklar
Barclays skandalı, krizden
ders alınmadığını gösteriyor

Semih Yuvakuran
Önemi kavranamamış milli
maç

Ufuk Bozkır
Bir evin sınırları

Zeki Çol
En büyük değil, çok
büyük

lfzamanweb4