Üye
Ol

I

Üye
Girişi

Radikal
Mobil

9
Kasım 2012, Cuma
|

Son Güncelleme 23:44

»Arşivde
Ara

İSTANBULÇok
Bulutlu17 °C / 12 °C

ANKARASağanak
Yağışlı10 °C / 6 °C

İZMİRÇok
Bulutlu19 °C / 13 °C

ANTALYASağanak
Yağışlı22 °C / 16 °C

BURSASağanak
Yağışlı15 °C / 10 °C

ADANASağanak
Yağışlı19 °C / 15 °C

DİYARBAKIRSağanak Yağışlı21 °C / 8 °C

ESKİŞEHİRSağanak Yağışlı11 °C / 7 °C

KAYSERİSağanak
Yağışlı14 °C / 7 °C

TRABZONSağanak
Yağışlı15 °C / 12 °C

WEBTV

Foto
Galeri

Eğitim

Sağlık

Sinema

Yorum

Radikal
Kitap

Radikal Blog

Radikal
İki

Ak Parti 4. Olağan Büyük
Kongresi'ne büyük ilgi

Erdoğan ve Kılıçdaroğlu arasında
'bahtsız bedevi' polemiği

Hem çalıyor hem
söylüyor

Kılıçdaroğlu: Ezber bozmaya
geldim

Atatürk canlandı Tayyip Erdoğan ile
Kemal Kılıçdaroğlu'na 'ayar' verdi

Erdoğan'dan Kürt gazeteciye 'ölüm
orucu' cevabı

Atatürk'ün ilk kez yayınlanan
fotoğrafları

Gül'den Erdoğan'a 'çift başlılık'
yanıtı

Onur Öymen herkesi ayağa
kaldırdı

TBMM pankartlı eylemlere yabancı
değil!

Anasayfa/Politika/Başarı, hayal kırıklığı, sorularla geçen 10
yıl

Başarı, hayal kırıklığı, sorularla geçen 10 yıl

03/11/2012 0:07

Yazı Boyutu

Önceki
HaberSonraki
Haber

Dış politikada 10 yılda Türkiye'nin 2002 yılına kadar
uyguladığı geleneksel tarafsızlık paradigması tersyüz edildi

Arşive
EkleArkadaşına
GönderYazdırYorum
Yaz

Haber: METE
ÇUBUKÇU* / Arşivi

10. yılında AK
Parti’nin dış politika uygulaması Cumhuriyet tarihinin en tartışmalı
bölümünü oluşturur. Bu da normal. 10 yılda Türkiye’nin 2002 yılına kadar
uyguladığı geleneksel
tarafsızlık paradigması tersyüz edildi. Bu süreçte değişen Türkiye ve dünya
koşullarının etkisini unutmamak lazım. 10 yıl birkaç aşamada
değerlendirilebilir. Bu aşamalar kimine göre tutarsızlık ve yalpalama içerirken
AK Parti hükümetine göre tutarsızlık gibi görünen adımlar birbirinin devamı
niteliğinde. Ama kesin olan, bu sürece Ahmet Davutoğlu’nun damgasını vurduğu.
Stratejik derinlik, aktif ve belirleyici dış politika, sıfır sorun politikası,
eksen kayması, proaktif ve ritmik dış politika, yeni Osmanlıcılık, emperyal
niyet, bölgesel, küresel, yumuşak güç gibi iddialı ve renkli kavramlarsa bu 10
yılın ürünü ve tartışması. Genel anlamda belli bir paradigmadan hareket eden,
iddiası olan, çalışkan, çok taraflı, herkesle, sürekli ilişki içinde yürütülen,
sözünü dinletebilen ama altı tam doldurulmadığı için netice almakta zorlanan,
teori ile reel politika ve farklı coğrafyaların dinamiklerini göz ardı ettiği
için sıkıntı yaşayan ve değişen her dönemde eskisini atıp yeni kavram ile
yaklaşan bir dış politika. Sanki omurganın tam oturmadığı hissi uyandırıyor.
Yani Türkiye vicdani ve ahlaki bir dış politikayı mı yoksa reel politika mı
önceliyor ya da alt emperyal bir ülke olmak amacında mı? 10 yılın özeti bu olsa
gerek: Hepsi.
İktidarın ilk yıllarında AB ile başlatılan müzakere sürecinin
yerini ‘çöpe atılan’ ilerleme raporu aldı. Ankara heyecanını yitirdi. Soru şu:
Bu durum AB’nin Türkiye’ye karşı olan tavrından mı kaynaklanıyor yoksa ekonomik
olarak iyi giden ve Ortadoğu’da yıldızı yükselen Türkiye’nin artık AB’ye
ihtiyacı mı azaldı? Bence ikisi de.
Sıfır sorun, 10 yılın en iddialı ve en
olumlu, bu günlerdeyse geçerliliğini yitirmiş yaklaşımıydı. Yıllarca Ortadoğu’ya
sırtını dönen Türkiye’nin komşuları ve tarihiyle ‘yumuşak’ buluşmasına itiraz
edilemezdi. İsrail’in de ikna edildiği bir bölgede kimse Türkiye’nin etkinliğini
durduramazdı. Oysa şimdi İsrail ile Suriye’yi barıştırma noktasında iki ülkeyle
köprülerin atıldığı bir noktadayız. Tabii ki Gazze saldırısı sonrası İsrail ile
köprüleri atmaya başlayan “One minute” çıkışıyla Arap dünyasında Nasır’dan sonra
en popüler lider haline gelen Başbakan Tayyip Erdoğan’ın Mavi Marmara
saldırısıyla ipleri koparması normaldi. Ancak şartlara Türkiye özür ve
tazminatın yanına Gazze ablukasının kaldırılmasını da ekleyince orta vadede
İsrail ile ilişkisizliği göze aldı. Ortadoğu’da politika tek yönlü bir iyi
niyetle yürümüyor. Türkiye’de bütün süreci belirleyeceği yanılgısına düşüldü.
Türkiye 10 yılda çok şey öğrendi, öğretti ama Ortadoğu’da daha çok yeni ve
‘tecrübesiz’ bir oyuncu; zemin kaygan ve kaypak.
Arap ayaklanmaları ‘sıfır
sorunu’ sıfırladı.
Mısır ve Tunus ayaklanmalarında ‘halktan’ yana tavır
koymak doğru bir yaklaşımdı. Libya’da reel politika devreye girdi. Türkiye’nin
bölgede yıldızının yükseldiği, bir model ya da esin kaynağı olarak alındığı
biliniyor. Bunu Arap başkentlerinin sokaklarında hissetmek mümkün. İnsanın
duygularını okşayan bir durum. Türkiye, Irak’ın işgaline ortak olmayarak
doğru yapmıştı. Suriye’de doğru bir strateji yanlış taktiklerle sürdürüldü.
İnsani yaklaşıma kimse itiraz edemez. Muhaliflerle siyasi angajman ve acelecilik
Türkiye tarihinde bir ‘ilki’ oluşturdu. Taktiksel yanlışlar sıkıntılar yarattı;
İran, Rusya, Irak hesaba katılmadı. Biraz geriye döndüğümüzde şunu görürüz:
Türkiye, Obama’nın ‘oyununa’ gelene kadar İran’ın nükleer krizinde önemli çaba
göstermişti. Türkiye’nin ‘gücünü’ bölgede herkese eşit mesafede yaklaşması ve
ilişki kurabilmesiyle sağlandığı söylenir. Arap ayaklanmalarında sağladığı
Müslüman Kardeşler avantajı Suriye’de Sünni
cephe algısını arttırdı.
Bu 10 yılın en önemli ve hatta geç
kalınan dış politika açılımı, nedeni ne olursa olsun Irak Kürdistanı ile kurulan
ilişkidir. Suriyeli Kürtlerle de bu adımın atılması gerekir. 2002’de yola
çıkarken ‘önce evin içini düzenlemek’ şiarını önceleyen bir anlayış Türkiye’deki
Kürt sorununu çözmeden önünün açılmayacağını da biliyor.
10 yıllık süreçte
vicdan, etik ve reel politika arasında gidip gelinmiş; Suriye ile Sudan’a farklı
yaklaşıldığı görüldü. Üst düzey Dışişleri yetkilisinin söylediği gibi ‘gerektiği
zaman reel politika galebe çalar’ anlayışı devreye girmişti artık.
Ermenistan
ile büyük heyecan yaratan açılım ve protokoller süreci önemliydi. Ama sonradan
‘niye yola çıkıldığı’ anlaşılamadı bile. Azerbaycan’ın tepkisi
hesaplanmamış mıydı?
Türkiye çok yönlü, aynı anda birden fazla cephede dış
politika yapma adına gücünü böldü. Bugün dönüp baktığımızda Türkiye’nin
dışarıdaki etkisi yadsınamaz. Ancak herkesle görüşebilen, herkesle ilişkisi olan
bir politik anlayışın sonuç alması da gerekir. ABD ile 1 Mart
tezkeresiyle ara açılırken şimdilerde Obama’nın değişen yaklaşımıyla da sorun
çözülmüş durumda. Füze kalkanı projesi, Suriye konusunda NATO’dan beklentiler,
AB ile iyi-kötü ilişkiler aslında ana eksenin kaymadığının göstergeleri. 10
yıllık süreç sonunda artık her taşın altında ABD aramak gereksiz. Türkiye, kendi
inisiyatifiyle de hareket etmek istiyor: ‘Neo-Osmanlıcılık anakronik bir niyet.
Alt emperyal tanımı daha uygun gibi’.
Tabii ki Avrupa ‘kompleksi’ yanında
Ortadoğu’nun yıldızı olmak Türk insanının gurununu okşuyor. Kötü bir şey değil
lakin Oryantalizmin yerini oksimoronizmin almaması kaydıyla. Türkiye’nin nereye
bakıp nereye gittiği asıl önümüzdeki 10 yılda belli olacak gibi. Çünkü bölge
yeniden yapılanıyor.

(*Gazeteci)

ETİKETLER:
Recep Tayyip Erdoğan,Avrupa Birliği,ABD,Sünni,Adalet Ve Kalkınma Partisi,İsrail,Azerbaycan,Ermenistan,Irak,İran,Libya,Mısır,Rusya,Suriye,Tunus,Türkiye,Ankara,Ahmet Davutoğlu,Mavi Marmara,Ortadoğu,NATO,Barack Obama
»
Politika kategorisindeki tüm haberler

PAYLAŞ:

BU HABER İLE İLGİLİ:Arşive
EkleArkadaşına
GönderYazdırYorum
Yaz

Yorum Yazın

Bu
habere henüz yorum yazılmamış. Yorum yazmak için tıklayınız...

ADnet

Siz
de reklam verin

Takip et:
@wwwradikalcomtr

En Çok Okunan

En Çok Yorumlanan

Hürrem'in 8 kilo verdiği diyet

Rihanna da 'melek' oldu

İlk insanlar, sanıldığından çok daha zekiymiş Güney Afrika'daki bir mağarada bulunan taş bıçaklar, ilk
insanların yaklaşık 71 bin yıl önce karmaşık bir teknoloji
geliştirdiğini...

Sienna'dan hamile pozlarŞu sıralar
anneliğinin tadını çıkaran İngiliz oyuncu ve model Sienna Miller'ın hamilelik
döneminde bir sanatçıya çıplak poz verdiğ...

Timsahların çenelerinin son derece duyarlı olduğu keşfedildi
Bilim adamları, kalın deriye sahip timsahların
dokunmaya insanlardan çok daha duyarlı olduğunu ortaya
çıkardı

Evrende eskiye göre çok daha az yıldız oluşuyor Yıldız oluşumları hakkındaki en büyük araştırmanın sonuçları
açıklandı. Sonuçlara göre evrende yakın zamanlarda üretilen yıldız
sa...

İlk insanlar, sanıldığından çok daha zekiymiş Güney Afrika'daki bir mağarada bulunan taş bıçaklar, ilk
insanların yaklaşık 71 bin yıl önce karmaşık bir teknoloji
geliştirdiğini...

Sezen Aksu: Sahneden inip otopark görevlisini patakladım
Kurban Bayramının son günü Antalya'nın Kemer
İlçesi'nde sahneye çıkan Sezen Aksu, bir konseri sırasında şarkı söylerken
bağıran ot...

'Güzellik guru'suna babası tecavüz etmiş!ABD'de
Brie Lybrand adlı kadın Youtube'de yayınladığı ve babasını suçladığı videoyla
gündem oldu

Acı biberlik polemiklerMalum,
gazetemizin önceki sayfalarında ayrıntılı bir şekilde okudunuz. Recep Tayyip
Erdoğan ile Kemal Kılıçdaroğlu arasındaki
'Bah...

YAZARLAR
Tümü»

UĞURGÜRSESEksik olan politik irade A notu için
eksik olan, eksiği çözecek politikacı ve politik irade.

JALEÖZGENTÜRKZirveye yaklaştıkça hava soğurHazım
Kantarcı Sabancı Grubu'nda 32 yıl çalışmış bir profesyonel. Uzmanlıkla başlamış,
CEO olarak görevi bırakmış. Yaşadıklarını "CEOSA Kantarcı" adıyla ...

GÜVENSAKNereden çıktı bu Boğaziçi zombileri?Taslak göstermektedir ki YÖK cephesinde kurulduğundan bu yana,
esasen, yeni bir şey yoktur.

Üye
olun

İletişim
Sayfası

Açılış
Sayfam Yap

Künye

Reklam

Radikal
Index

Sıkça
Sorulan Sorular

Senden
Haber

Basın İlan Kurumu
İlanları

Radikal Blog

Radikal Kitap

Başa Dön

İnternet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları
Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da
elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan
kullanılamaz.

Radikal
Mobil