ANA SAYFA

YAZARLAR

SOSYAL MEDYA

EKLER

CUMA

CUMAERTESİ

PAZAR

YENİ BAHAR

SEKTÖREEL

KİTAP ZAMANI

ABONELİK

KÜNYE

BİR HABERİM VAR

ŞEHİR HABERLERİ

AdanaAdıyamanAfyonkarahisarAğrıAksarayAmasyaAnkaraAntalyaArdahanArtvinAydınBalıkesirBartınBatmanBayburtBilecikBingölBitlisBoluBurdurBursaÇanakkaleÇankırıÇorumDenizliDiyarbakırDüzceEdirneElazığErzincanErzurumEskişehirGaziantepGiresunGümüşhaneHakkariHatayIğdırIspartaİstanbulİzmirKahramanmaraşKarabükKaramanKarsKastamonuKayseriKilisKırıkkaleKırklareliKırşehirKocaeliKonyaKütahyaMalatyaManisaMardinMersinMuğlaMuşNevşehirNiğdeOrduOsmaniyeRizeSakaryaSamsunŞanlıurfaSiirtSinopŞırnakSivasTekirdağTokatTrabzonTunceliUşakVanYalovaYozgatZonguldak

ISTANBUL güneş 06:56

NAMAZ VAKİTLERİ

İMSAK05:28

GÜNEŞ06:56

ÖĞLE12:25

İKİNDİ15:14

AKŞAM17:43

YATSI19:03

ISTANBUL ADANA ADIYAMAN
AFYON AGRI AKSARAY AMASYA ANKARA ANTALYA ARDAHAN ARTVIN AYDIN BALIKESIR BARTIN BATMAN BAYBURT BILECIK BINGOL BITLIS BOLU BURDUR BURSA
CANAKKALE CANKIRI
CORUM DENIZLI
DIYARBAKIR DUZCE
EDIRNE ELAZIG
ERZINCAN ERZURUM
ESKISEHIR GAZIANTEP GIRESUN GUMUSHANE HAKKARI HATAY IGDIR ISPARTA
ISTANBUL IZMIR
KAHRAMANMARAS KARABUK KARAMAN KARS KASTAMONU KAYSERI KILIS KIRIKKALE KIRKLARELI
KIRSEHIR KOCAELI
KONYA KUTAHYA
MALATYA MANISA
MARDIN MERSIN
MUGLA MUS NEVSEHIR NIGDE ORDU OSMANIYE RIZE SAKARYA SAMSUN SANLIURFA SIIRT SINOP SIRNAK
SIVAS TEKIRDAG
TOKAT TRABZON
TUNCELI USAK
VAN YALOVA YOZGAT ZONGULDAK

SON HABER

Rusya astronotlar için uzaya bayrak ve hediye
gönderdi

Bakanlar, hastanede yaralıları ziyaret etti; ölenlerin
ailelerine taziyede bulundu

Ömrünün yarısını hapiste geçirdikten sonra masum olduğu
anlaşıldı

Adalet Bakanı Sadullah Ergin Cilvegözü Sınır Kapısı'ndaki
patlamayla ilgili açıklamada bulundu

Minibüs alev alev yandı

00:00Rusya
astronotlar için uzaya bayrak ve hediye gönderdi

00:00Bakanlar, hastanede yaralıları
ziyaret etti; ölenlerin ailelerine taziyede bulundu

00:00Ömrünün
yarısını hapiste geçirdikten sonra masum olduğu anlaşıldı

00:00Adalet Bakanı Sadullah Ergin
Cilvegözü Sınır Kapısı'ndaki patlamayla ilgili açıklamada bulundu

00:00Minibüs alev
alev yandı

Tüm Haberler

4°C
2°C

GÜNDEM

POLİTİKA

MAGAZİN

EĞİTİM

EKONOMİ

FİNANS

OTOMOBİL

TEKNOLOJİ

EMLAK

SPOR

DÜNYA

AB

ORTADOĞU

AVRUPA

AMERİKA

ASYA

AFRİKA

SURİYE

MALİ

AİLE-SAĞLIK

MODA

ÇOCUK

EVLİLİK

ALIŞVERİŞ

KOZMETİK

KÜLTÜR

ETKİNLİKLER

SİNEMA

MÜZİK

KİTAP

TV

KÜRSÜ

FOTOĞRAF

WEB TV

PİYASALAR $ 1.776
€ 2.375 Altın 94.236
Borsa 77255.83

Arşiv

Beşir Ayvazoğlu

[email-masked]

Son
yazısı

Diğer
Yazıları

Beşir Ayvazoğlu KÜLTÜR Yazarlar Beşir Ayvazoğlu

‘Osmanlı kitabeleri projesi’

Ayasofya civarındaki III. Ahmed
Çeşmesi’nin yapılış tarihini veren mısra bizzat padişah tarafından bulunmuştu:
“Han Ahmed’e eyle dua aç besmeleyle iç suyu.”

Padişah, devrin şairlerine bu mısradan hareketle bir kaside yazmalarını
emretti. Şairler hemen kaleme sarılırlarsa da, “suyu” kelimesi yeterli kafiye
bulmak imkânsızdı. Seyyid Vehbi, mısraı basit bir takdim tehirle “Aç besmeleyle
iç suyu Han Ahmed’e eyle dua” şekline dönüştürerek problemi çözdü ve oturup
üstâdâne bir tarih manzumesi yazdı. Bu manzume çeşmeye, aynı zamanda devrin
güçlü hattatlarından biri olan III. Ahmed’in hattıyla hâkkedilmiştir.

Eğer 1927 yılında çıkarılan, bütün resmî ve millî binalar
üzerindeki tuğra ve methiyelerin kaldırılması hakkındaki kanun sonuna kadar
uygulansaydı, bu nefis kitabenin yerinde şimdi yeller esiyor olacaktı.

Yolunuz bir gün Divanyolu’na düşerse, aşağı yukarı
Firuzağa Camii’nin karşısına düşen ve günümüzde Türk Edebiyatı Vakfı tarafından
kullanılan Cevri Kalfa Mektebi’nin önünde durunuz, başınızı yukarı kaldırıp
kitabelere bakınız; II. Mahmud tuğrasının tamamen, kitabelerin kısmen kazınmış
olduğunu göreceksiniz. Söz konusu kanun çıkar çıkmaz mektep müdürü derhal
harekete geçerek tuğrayı ve kitabeleri kazıtmaya başlamış, bu korkunç vandallık
Müze Müdürü Halil Edhem Bey’in son anda müdahalesiyle durdurulmuştur. Böylece
kısmen kurtarılan kitabeler, yarı yarıya kazınmış halleriyle Cevri Kalfa
Mektebi’nin cephesinde ibret vesikaları olarak duruyor. Hadisenin teferruatını
öğrenmek isteyenler, Osman N. Ergin’in Muallim M. Cevdet’in Hayatı, Eserleri ve
Kütüphanesi (İstanbul 1937, s. 254) adlı eserine müracaat edebilirler.

Böyle kaç tuğra ve kitabenin kazındığını maalesef
bilmiyoruz. Bir araştırmacının iş edinip bunları tek tek tespit etmesinde fayda
vardır.

Kitabelerde, ait oldukları eserlerin hangi tarihte, kim
tarafından ve ne maksatla yapıldığı hakkında sağlıklı bilgiler vardır; bu
bakımdan her biri başlı başına kıymetli bir vesikadır. Çoğu, önemli şairler,
hattatlar ve taş oyma ustalarının ortak eserleri olduğu için aynı zamanda büyük
bir estetik değer taşır. O halde bulundukları yapıya ve muhite ayrı bir güzellik
katan kitabeler, edebiyat ve güzel sanatlar tarihi açısından da son derece
önemlidir. Camiler, medreseler, hanlar, hamamlar, çeşmeler, sebiller, türbeler
ve mezar taşlarında o kadar güzel kitabeler vardır ki, bakmaya doyamazsınız.

Kitabeler üzerinde çalışmalar Avrupa’da
XVII. yüzyıl sonlarında başlamış ve zamanla epigrafi (ilm-i kitabet) adı verilen
bir ilim doğmuştur. Bizde bu ilimde temayüz eden ilk ilim adamlarından biri,
Cevri Kalfa Mektebi’nin kitabelerini bütünüyle kazınmaktan kurtaran Halil Edhem
Bey’di. İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Rıfkı Melûl Meriç, İbrahim Hakkı Konyalı,
Mübarek Galib, Ekrem Hakkı Ayverdi gibi ilim adamları, daha sonra Selçuklu ve
Osmanlı devri kitabeleri üzerinde ciddi çalışmalar yaptılar.

Günümüzde de Osmanlı kitabeleri üzerinde
çalışan akademisyenler var. Şehir Üniversitesi’nden Hatice Aynur’la Chicago
Ünversitesi’nden Hakan Karateke’nin 2010 yılı sonlarında düzenledikleri “Osmanlı
Kitabeleri Sempozyumu” çok önemlidir. Bu ikili, Tokyo Üniversitesi’nden Kayako
Hayashi’yle birlikte “Osmanlı Kitabeleri Projesi” adını verdikleri harika bir
proje geliştirdiler. Eğer vakit ayırıp “www.ottomaninscriptions.com” adresine
giderseniz, mükemmel bir web sitesiyle karşılaşacak, istediğiniz kitabenin
fotoğrafına, orijinal metnine ve bugünkü dile çevrilmiş haline ulaşacaksınız.

Tokyo Üniversitesi’yle Türk Tarih Kurumu’nun desteklediği
proje sayesinde, Osmanlı kitabeleri kayıt altına alındığı gibi, araştırmacılara
da büyük bir imkân sunmaktadır. Emeği geçenleri bütün kalbimle kutluyorum.
[email-masked]

Derkenar

Osmanlı Edebiyatı.com

Osmanlı dönemi edebiyatı üzerine yapılmış ve yapılmakta olan çalışmalardan
(tez, kitap, makale, bildiri, proje) haberdar mı olmak istiyorsunuz?
www.osmanliedebiyati.com adresinden ücretsiz olarak Osmanlı Edebiyatı
Çalışmaları Bibliyografyası Veritabanı’nı ziyaret edebilirsiniz. Türkçe ve
İngilizce olarak iki dilde hazırlanan, ziyaretçilerin de kayıt girebilecekleri
bu veritabanı, Osmanlı dönemi edebiyatı uzmanlarının yanı sıra Ortadoğu ve
modern öncesi edebiyatlar üzerine çalışanlar için de hazine değerinde bir
kaynaktır. Güney-Batı Londra’da faaliyet gösteren bir yazılım ve eğitim şirketi
olan Dodeca Technologies Ltd’den Richard Vaughan tarafından özel olarak
tasarlanan bu web sitesinin muhteva olarak asıl sahibi ise, Osmanlı Kitabeleri
Projesi’nin de sahiplerinden biri olan Prof. Dr. Hatice Aynur... Haberiniz
olsun.

17 Ocak 2013, Perşembe

YASAL
UYARI:Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Feza Gazetecilik’e
aittir. Kaynak gösterilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı özel izin alınmadan
kullanılamaz. Bu haber veya yazı sadece zaman gazetesi tarafından sağlanan RSS
verileri kullanılarak alıntılanabilir.

07.02.2013
Perşembe

Harika bir kitap:
‘Goethe ve İslam’

31.01.2013
Perşembe

‘Millet’in
hikâyesi

24.01.2013
Perşembe

Dublin’de İstanbul ve
Tanpınar konuşuluyor

17.01.2013
Perşembe

‘Osmanlı kitabeleri
projesi’

10.01.2013
Perşembe

Örtülü ödenek ve Necip
Fâzıl

03.01.2013
Perşembe

Topçu Kışlası ve
Taksim

27.12.2012
Perşembe

Menemen hadisesi,
serbest fırka ve Baltacıoğlu

20.12.2012
Perşembe

‘Söz az ve öz gerektir
vesselam!’

13.12.2012
Perşembe

Robert Kolej uğrunda
bir ömür...

06.12.2012
Perşembe

Hayat Ağacı’nda
‘Divriği mucizesi’

29.11.2012
Perşembe

Gelelim ‘Muhteşem
Yüzyıl’a

22.11.2012
Perşembe

Herkesin çağdaşlığı
kendine göre

15.11.2012
Perşembe

Necip Fâzıl ve Abidin
Dino

08.11.2012
Perşembe

Taksim Cumhuriyet
Anıtı nasıl eleştirildi?

01.11.2012
Perşembe

Yahya Kemal ve
Itrî

25.10.2012
Perşembe

‘Altın Elbiseli Adam’
Türkiye’de

18.10.2012
Perşembe

‘İsyan ahlâkı’ ve Uzun
Hikâye

11.10.2012
Perşembe

Çocuklarımız ve
isimleri

Diğer Yazıları

yazarHakkinda.

Sonraki Yazı

Günün Yazıları

İhsan
Dağı

Darbecime gülümserken...

Kadir
Dikbaş

İşsiz Avrupa

Bülent
Korucu

Ergin Saygun kimdir?

Ahmed
Şahin

Ailede düşeni kucaklayıp kaldırma kahramanlığı!

İskender
Pala

Kültür ve tarih

Mümtaz'er
Türköne

Türk milliyetçiliğinin mezarı

Yusuf
Keleş

BES iadeleri bu hızla 3 değil 5 yılda bitmez

Şahin
Alpay

AB ile ne yapmalı?

Leyla
İpekçi

Sevgili’nin harfleri

EN ÇOK OKUNANLAR

İŞTE PATLAMADAN KILPAYI KURTULAN İSİMLER

İran ve Hizbullah'tan 50 bin savaşçı

Niye zorluyorsunuz o zaman?

Papa, çekilme sebebini açıkladı

İşte kamudaki başörtüsü yasağının dayanağı

Patlayan kırmızı ve gri araçlar kamerada

Turkson en güçlü Papa adayı

İŞTE PATLAMADAN KILPAYI KURTULAN İSİMLER

Patlayan kırmızı ve gri araçlar kamerada

Papa, çekilme sebebini açıkladı

İran ve Hizbullah'tan 50 bin savaşçı

İşte kamudaki başörtüsü yasağının dayanağı

Anne babalar, bu uyarılara dikkat!

Bursalı semazenler Güney Afrikalıları ağlattı

Oyuncaktaki kimyasallar çocuğa nasıl geçiyor?

Bebe bisküvisi değil eroin zulası

Bu dava Cumhuriyetle yaşıt

Yerli ilaç, otomobil yapmaktan da zor

AVRUPA'DA ŞAMPİYONLAR BELLİ!

‘Mısır, Gazze tünellerini imha ediyor’ iddiası

'İstanbul Baro yönetimi düştü'

1 dakikada günün özeti

BOMBA YÜKLÜ ARAÇ HAVAYA UÇTU: 13 ÖLÜ

Başbakan'dan patlamayla ilgili ilk açıklama

Vatikan şokta! Papa, istifa etti

Turkson en güçlü Papa adayı

İran, Tahran'dan vazgeçiyor

Arnavut başbakanı, paşanın kesik başını istedi

'Türksüz Türk köyü'nde karnaval

AVRUPA'DA AT ETİ ŞOKU

THY, hostes kıyafetlerini paylaştı

Okullarına kar motoruyla gidebildiler

Bu kadar da olmaz dedirten kazalar!

Tablet savaşları kızışıyor

Bu yarışın sonu facia ile sonuçlanıyordu

Binalara afet riski puanı geliyor

Akıllı ayakkabıdan sonra akıllı saat

Batısı kış, doğusu bahar

Organize Sanayi Bölgesi'nde yangın söndürüldü

Yılın fotoğraf ödüllerinden 6'sı Zaman'a

Anayasa genel seçimlerden önce hazır olmalı

Liseliler üniversitede derse girebilecek

Tatilde yeni trend, Günlüğü 8 TL'ye ailecek tatil yapıyorlar

1 dakikada günün özeti

EDİTÖRÜN
SEÇTİKLERİ

EN
ÇOK İZLENENLER

MOBİL
UYGULAMALAR

Süper Lig’in en pahalı 10 futbolcusu

Buz tutan şelalede ölümle dans

Saygun'a, elinden tutarak moral verdi

Timbuktu'yu yakıp Fransa'ya teslim etmişler

Darbecilerin Diyanet oyunu

Sağ bekten forvete giden isim: Drogba

‘Açlık grevi’ tedrici intihardır

Ehliyetine el konulan şoför, çalıştığı taksiyi yaktı

Mavi Marmara davası başladı

Meclis'te bomba hareketliliği

1. Meclis önünde toplanmalar başladı

Başbakanlık'a yürümek isteyen gruba biber gazlı müdahale

APPLE

Uygulamaları

ANDROID

Uygulamaları

.settings

SİTE
HARİTASI

GÜNDEM

EKONOMİ

POLİTİKA

SPOR

DIŞ
HABERLER

KÜLTÜR

YAZARLAR

YORUM

KÜRSÜ

AİLE-SAĞLIK

TV
REHBERİ

RÖPORTAJ

TEKNOLOJİ

OTOMOBİL

FOTO
GALERİ

SERİ
İLAN

RESMİ
İLAN

TÜM
MANŞETLER

RSS

WEB
TV

İNSAN KAYNAKLARI

MOBİL

CUMARTESİ

CUMA

PAZAR

YENİ
BAHAR

SEKTÖREEL

KİTAP
ZAMANI

ÇİZGİ YORUM

VİDEOLAR

HABERLER

BİR HABERİM VAR

SINAV
SONUÇ

BALYOZ

CEP

APPLE

ERGENEKON

DİYET

ERDOĞAN

MAAŞLAR

OYUNLAR

ÖRGÜ

DEPREM

PROGRAM

TEKNOLOJİ

YEMEK
TARİFİ

ABDULLAH
GÜL

FENERBAHÇE

GOOGLE

GALATASARAY

OTOMOBİL

BEŞİKTAŞ

TRABZON

IPHONE

SAMSUNG

IPAD

SURİYE

GENELKURMAY

HAVA
DURUMU

MODA

İŞSİZLİK

TEKNOLOJİ

MÜŞTERİ HİZMETLERİ

444 8 555

www.zaman.com.tr © 1998-2012 | Feza Gazetecilik
A.Ş. | Zaman Gazetesi, 34194 Yenibosna, İSTANBUL | Tel: 0212- 454 1 454 Faks:
(0212) 454 14 67