ARŞİV

İSTANBUL

17 oC

SABAH

ÖĞLE

İKİNDİ

AKŞAM

YATSI

VAKİT'E
KALAN SÜRE

11 HAZİRAN

GÜNDEM

POLİTİKA

EKONOMİ

SPOR

DÜNYA

SAĞLIK

YAZARLAR

AKTÜEL

EĞİTİM

YEREL
HABERLER

VİDEO

FOTO GALERİ

TEKNOLOJİ

SİNEMA

YAZI
DİZİLERİ

KÜLTÜR-SANAT

RÖPORTAJ

YORUM

PAZAR

KİTAP

BASIN
İLAN

SEÇİM
2014

Alkol Yasası'na Köşk onayı

T.C. MANİSA 1. SULH HUKUK MAHKEMESİ
NDEN

Patikada 10 kilometre koştular

Eğitimde sorunsuz ilçe Tuzla

Tolga'da amaç fiyat artırmak

Cimbom Banvit'i son anda yıktı

Melo Flamengo'da

Belgeler konuştu

Beşiktaş ve Fener'e UEFA şoku

Mi Minör'ü ABD'liler çok beğendi

Alimler bundan böyle kayıtsız
kalmayacak

Cesedi barajdan çıktı

Mardin'de faili meçhul kazısında 3
ceset

Sosyal medya gözaltısında 13 kişi
serbest

Camide içki iddiasına inceleme

Gezi heyeti belli oldu

Gezi Parkı eylemleri reklamcıları da
böldü

Hükümetin sandık çağrısı dış
basında

İsrail'in 'Gezi' duası: 'Erdoğan
düşsün'

Yakıp yıkın demedim

Müslümanlar iki büyük sorunla
boğuşuyor!

Diyanet umut kapısı oldu

Kopan parmakları 8 saatte dikildi

Şampuan değil eroin paketi!

Ecel Sırp turisti tatilde yakaladı

Kitap kurdunun imtihanı karısıyla

Araştırmacı Rıfat Bali'nin kitap koleksiyonerleri ile
sahaflar hakkındaki haber ve makaleleri bir araya getirdiği kitabı ilginç
anekdotlar içeriyor. Nadir bir kitap gördüğünde elleri titreyen kitap
koleksiyonerlerinin en büyük imtihanı eşleri. Evde büyük yer kaplayan kitapları
kadınlar kumaları gibi görüyor ve eşleri vefat eder etmez kitaplarını sahaflar
çarşısına döküyorlar.

EMETİ SARUHAN | 01 HAZİRAN 2013, 16:20

PAZARHABERİ
YAZDIR

Tweet

Sahafların ve koleksiyonerlerin nadir kitaplar ve/veya dergiler uğruna
yapamayacağı çılgınlık yok diyor araştırmacı Rıfat Bali. Uzun yıllardır
topladığı sahaflar ve kitap koleksiyonerleri hakkındaki haber ve makaleleri
'Türkiye'de Kitap Koleksiyonerleri ve Sahaflar' adıyla kitaplaştıran Bali'nin
kendisi de son 7-8 yıldır kitapçılık ile ilgileniyor ve yurtdışındaki
kütüphanelere tedarik hizmeti veriyor. Son on beş yıldır da araştırmalarda
kullanmak için kendisine gereken kitapları topluyor. Bugün 12 bin nüshalık bir
kütüphanesi olan Rıfat Bali sektörün her iki yönüne de vakıf. Eskinin 3-4 dil
bilen, hangi müşterinin hangi kitapla ilgileneceğini bilip ona göre kitap
saklayan sahaflarını, karısı kızsa da bir türlü sahaflardan çıkamayan, nadir bir
kitap gördüğünde rengi kaçıp eli titremeye başlayan kitapseverlerini Bali'nin
kitabında bulmak mümkün. Rıfat Bali ile günümüz koleksiyonerlerini konuştuk.

KOLEKSİYONERLER YENİ ZENGİNLER

Rıfat Bali, önceden ünlü şarkiyatçıların bile kitaplarında bahsettiği Beyazıt
Sahaflar Çarşısı'nın şimdi sadece ders ve sınavlara hazırlık kitaplarının
satıldığı alelade bir piyasa çarşısı durumunda olduğunu söylüyor. Günümüzde
sahafların ilgi görmeye devam etmesini ise 1980 sonrası genelde antika eşya,
özelde kitap koleksiyonu yapan veya araştırmaya hevesli olan yeni bir varlıklı
neslin ortaya çıkmasına bağlıyor Bali: 'Bu bence Batı'da, özellikle, ABD'de,
benzeri varlıklı sınıfların gelişimini örnek almış yeni bir nesil. Toplum içinde
bir yer edinmek, ön plana çıkmak için sadece para ile ölçülebilen varlıkların
yeterli olmadığının fark eden bir nesil. Bunun için de adlarıyla anılacak
kütüphaneler, koleksiyonlar ve özel müzeler kurmaya başladılar. Bunlar arasında,
çok az sayıda da olsa, varlıklı ailelerin genç kuşaklarından bazı fertlerine de
rastlamak mümkün.' Rıfat Bali, Türkiye'de komple kütüphane satın alabilecek ve
layık olduğu bedeli ödeyebilecek kurum sayısı çok fazla olmadığı için bazı
koleksiyonların çok daha geniş bütçelere sahip yabancı araştırma kütüphanelerine
gittiğini söylüyor.

Kitapla hava atılmıyor

Ülkemizde varlıklı kitap koleksiyonerlerinin sayıca az olduğunu da ifade eden
Bali, bunun sebebini varlıklı insanların kitaplara ilgisinin az olmasına
bağlıyor. Kitap koleksiyonerliğinin antika obje, resim, tesbih, hat koleksiyonu
yapmaya benzemediğini çünkü onları sergileyip insanları etkileyemeyeceğinizi
anlatan Bali, bu nedenle seksenli yılların sonlarına doğru koleksiyonerliğe adım
atan ailelerin ve iş âleminin önde gelen isimlerinin kitap koleksiyonerliğine
fazla ilgi göstermediklerini düşünüyor. Bali, 'Geçici bir süre ilgi gösterenler
oldu ancak onlar da birkaç yıl sonra koleksiyonlarını tasfiye ettiler. Kitap
koleksiyonerliği nadir kitaplar hariç, çok büyük servet sahibi olmayı da
gerektirmez. Bu nedenle kitapta bahsi geçen koleksiyonerlerin tamamı, Ömer Koç
hariç, mütevazi imkânlara sahip kitapseverler' diyor.

GAYRIMÜSLİM KÜTÜPHANESİ YOK

Rıfat Bali, 1950'lere 60'lara kadar hayatta olan koleksiyonerlerden bir
grubun Batı dillerinde (Fransızca, İngilizce) ve Rumca, Ermenice kitap toplayıp
kütüphane oluşturduklarını söylerken, sebebini de bu grubun İstanbullu
gayrimüslim aileler olması olarak gösteriyor. Bir ikinci grup ise yazma ve matbu
eserleri toplayan Müslüman aileler ve aydınlar. Bali bugün gayrimüslimler
arasında kayda değer kütüphanelere sahip olan aileleri göstermenin çok zor
olduğunu da söylüyor.

Sahafların mezarları bile ayrıdır

Kitapseverlerle sahaflar arasında da tatlı bir sürtüşme söz konusu. Rıfat
Bali, 'Her iki taraf birbirini tamamlıyor ve birbirine muhtaç. Dolayısıyla
birbirleri hakkında nükte türünden iğnelemeler dışında ciddi bir sürtüşme mevcut
değil' diyor. Ancak kitap kurtları çok çekmiş olacak ki, kitapta geçen
yazılarda, kitapseverlerin asırlar süren bedduaları sonucu sahaf esnafının
Osmanlılar zamanında mezarlarının bile ayrıldığı söyleniyor. Reşat Ekrem Koçu
cellatlarla sahafların mezarlarının Eyüb'e giderken yolun üst tarafında olduğunu
yazmış. 'Sahaf-ı bi insaf' tabiri sinirlenen kitap meraklıları tarafından bugün
de kullanılıyor. Kitapta yer alan Sibel Kilimci'nin haberinde Dr. Sacit Kutlu
'sahaflar mutlaka kazıklar' diyor. Kutlu, 'Sahaflar hem dostlarım hem
düşmanlarım, onlarsız bu iş olmaz. Kimileri size kurban gözüyle bakar insanı
yakaladığı zaman sadece parasal yönden değil başka yönlerden de gaddarlık
yaparlar. Bilerek üzerler. Kitabı size gösterir ama 'satılık değildir' der. Bu
yapabileceği en büyük kötülüktür' diyor.

Değerini bilen de zor bilmeyen de

Kitapta yer alan söyleşilerden biri de Yavuz Selim Karakışla'nın Sahaf Sami
Önal ile yaptığı. Sami Önal iki kişiden kitap satın almanın çok zor olduğunu
söylüyor; Kitabı çok iyi bilenden ve hiç bilmeyenden. Önal, 'Çok iyi bilen
insanlar kitaplarını seviyorlardır, kitaplarının 'gerçek' değerini
biliyorlardır. Özellikle ticarete de uzak kişilerse, bir dükkanda kitaplar nasıl
alınır satılır, yüzdesi kaç olmalıdır, bu dükkanın kirası ve giderleri nelerdir
hiç düşünmezler. Bütün bunları hesap etmeden, 'bu kitap senin rafında on lira
sekiz liraya alacaksın' derler. Kitabı hiç bilmeyen insanlar da ellerindeki
kitabı, özellikle kitap bir de Osmanlıca ve hatta el yazması bir şey filan ise,
son derece değerli zannederler. Zannediyor ki her Osmanlıca kitap büyükdeğer
taşıyan Müteferrika baskısı gibi önemli bir kitaptır. Veya zannediyor ki
elindeki öyle mühim bir hattatın elinden çıkmış bir elyazmasıdır. Elimizde
dedemizden kalma çok çok değerli bir kitabımız var diyor. Sonra bir iki kat
naylon poşete sardıkları kitap çıka çıka 1927-28'li yılların sıradan bir okul
kitabı. İzah edersiniz, kitabın onların tahmin ettiği gibi ticari açıdan büyük
değer taşıyan bir şey olmadığını anlatırsınız, karşınızdaki size güvenmez. Eski
yazıyı da bilmediği için onu aldatıp kitabı ucuza kapatmak istediğiniz vehmine
kapılırlar. Bu nedenle, kitap satanlarla sahaflar çoğu zaman birbirlerine
'yamuk' bakarlar.'

Fasulye getir sevda hikayesi götür

Kitapta yazısı yer alan Seyfettin Sağlam Darendeli bir meçhul kitapçıdan söz
ediyor. 'Darendeli kitapçılar İstanbul'dan aldıkları halk kitaplarını tahta
bavullara doldurup eşeklerinin sırtlarına yükler, bütün Anadolu'ya kuş uçmaz
kervan geçmez dağ köylerine kadar gider kitapları bazen parayla çoğunlukla da
buğdayla, balla, fasulyeyle değiştirirlerdi. Kitaplara bakanları süzdükten sonra
hemşerim sevda hikayesi mi yoksa dövüşlü mü arıyorsun diye sorarlardı. Eski
bakır, kayısı çekirdeği, buğday mısırla da kitap değiştirdiği oluyordu'

Kitaplar kuma gibidir

Kitapta kitap meraklılarının eşleri ile olan imtihanları ise şöyle
anlatılıyor: 'Genellikle hanımlarından pek korkarlar. Yoksa hanımları onların
kitapçı dükkanlarına veya sahaflara gitmelerini yasaklarlar. Zaten bu yasak
yıllar önce konmuştur. Yani sahaflara izinle gelmezler, ama pek de renk
vermezler… Dükkanın birinde Takaüt Rıza efendinin yirmi gün önce öldüğü ve
cenazesinin memlekete götürüldüğü rivayet edilir. Hemen kitaplarının ne olduğu
sorulur. Kocasının kitap almasından pek memnun olmayan karısı, cenaze evden
çıkar çıkmaz, kocasının birinci karısı ve kendisinin kuması olan kitapları evden
sepetlemiştir. Böylece dünyanın en tatlı şeyi olduğu söylenen intikam alma
zevkini tatmıştır. Artık ev genişlemiş toz alma derdi ortadan kalkmıştır'

Davutoğlu sıkı koleksiyoner

Rıfat Bali günümüzün ünlü bir koleksiyonerinin de Dışişleri Bakanı Ahmet
Davutoğlu olduğunu söylüyor. Davutoğlu, 2011 yılında Washington ziyareti
esnasında da Maryland'da bulunan Back Creek Books kitabevini ziyaret etmiş ve
buradan 2 koli kitap satın almış. 2009 yılında ise Slovenya'nın başkenti
Ljubljana'yı ziyaretinde de nadir kitap satan Trubarjev Antikvariat Kitabevi'nde
2 saat kalarak 15 kitap satın almış. Davutoğlu sadece yurt dışında değil
Türkiye'de de sahafların müdavimiymiş.

Tweet

Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları
Yeni Şafak Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Kaynak gösterilse dahi köşe
yazısı/haberin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan köşe
yazısı/haberin bir bölümü, alıntılanan köşe yazısı/habere aktif link verilerek
kullanılabilir.

Eylemlere Akil Adam

GÜNDEM

Başbakan Tayyip Erdoğan başkanlığında İstanbul'da gerçekleştirilen AK Parti
MKYK toplantısında, polis ve zabıta müdahalesiyle büyüyen Gezi Parkı olaylarının
bir daha yaşanmaması için alınması gereken tedbirler masaya yatırıldı. Protesto
gösterilerini...

Kaostan karlı çıkan olmaz

EKONOMİ

İsrail'in 'Gezi' duası: 'Erdoğan düşsün'

GÜNDEM

İsrail Parlamentosu Knesset'in Başkanı, İbrani radyosunda Başbakan Recep
Tayyip Erdoğan'ın düşmesi için dua etti: Livni radyodan canlı verilen duasında,
'Türkiye'deki gösterilerin Erdoğan düşene kadar devam etmesi için dua ediyoruz.
Kendisi İsrail'in düşmanı. ...

VİDEO

Erdoğan''''ın Havaalanı''''ndaki tarihi konuşması -1-

RESİM
GALERİ

Taşkınlık çıkarana müsamaha yok

EKONOMİ

Olağanüstü durum yok

Kredi derecelendirme kuruluşu Moody's Türkiye'de süren protesto
gösterilerinin yol açtığı politik rahatsızlığa dikkat çekti. Moody's raporunda,
Türkiye'den politik rahatsızlık ne kadar yoğunlaşır ne kadar uzun sürer ise
turizm gelirleri ve portföy yatırımı girişlerini azaltarak ödemeler dengesi
risk...

SPOR

Beşiktaş ve Fener'e UEFA şoku

UEFA, 2011 yılında Türkiye'de patlak veren ve zihinlere '3 Temmuz olayı' diye
kazınan şike vakasıyla ilgili ilk resmi adımı attı. Üzerinden yaklaşık 2 yıl
geçen şike dosyası konusunda uzun süredir incelemelerde bulunan ve son olarak
raporunu teslim eden UEFA Disiplin Müfettişleri, Fenerbahçe ve Beşi...

NAZİF GÜRDOĞAN

Kare dünyanın twitter gençleri

AKİF EMRE

Özgür meydan, fundamentalist sokak!

ABDÜLKADİR SELVİ

Ertuğrul Günay

DAHA FAZLA PAZAR HABERİ İÇİN TIKLAYIN

EN ÇOK OKUNANLAR

Son 24 saat içinde Yeni Şafak'ta en çok okunan haberler

28
Şubat bana Bosna Savaşı gibi geldi

157B

Bir
odası, bir klavyesi olsaydı…

89B

Twitter
silah olarak kullanıldı

64B

Evliya
Çelebi 400 yıl sonra İstanbul'da

23B

Okurum,
yazarım, keserim...

21B

KİTAP

Öyküyle bozulan sessizlik

Türk evi: Kimse kimseyi kirletmiyor

Aydınlanma çağının yıldızları

Mafya ilk kez konuştu

Hac yolunda kendini bulan şair: Nabi

Dünyanın deliliği ve bir hikayeci

Baharın çalındığı sokak: Hırsızlar Sokağı

Muktedir olmak insanı tüketiyor

Gökkuşağından yansıyan

Tarih bildiğiniz gibi değil!

Tweets by @yenisafaknews

Patlıcan mevsimi

Patlıcanı dünyada sadece insanların tükettiğini biliyor muydunuz? Sebebi
nikotin. Hiçbir hayvan için...

Patlıcan mevsimi

Patlıcanı dünyada sadece insanların tükettiğini biliyor muydunuz? Sebebi
nikotin. Hiçbir hayvan için...

YENİŞAFAK

ANASAYFA

GÜNDEM

POLİTİKA

EKONOMİ

DÜNYA

AKTÜEL

SPOR

YAZARLAR

SAĞLIK

TEKNOLOJİ

KÜLTÜR-SANAT

RÖPORTAJ

SİNEMA

EKLER

PAZAR

KİTAP

KURUMSAL

ABONE
FORMU

TEMSİLCİLİKLER

KAMPANYA

İNSAN KAYNAKLARI

REKLAM

KÜNYE

GAZETE
İLETİŞİM

ARAÇLAR

HABER
BANDI

SİTENE EKLE

FAVORİLERE
EKLE

GİRİŞ SAYFASI YAP

YENİŞAFAK MOBİL

R.S.S

FACEBOOK

TWITTER

Bu sitede yayınlanan tüm materyalin
her hakkı mahfuzdur. Kaynak gösterilmeden çoğaltılamaz. © Yeni Şafak