Üye Ol

Üye Girişi

Mobil

29 °C / 22 °C İSTANBULSağanak
Yağışlı

29 °C / 14 °C ANKARAParçalı
Bulutlu

32 °C / 24 °C İZMİRAçık

35 °C / 26 °C ANTALYAAçık

30 °C / 19 °C BURSAParçalı
Bulutlu

33 °C / 25 °C ADANAParçalı
Bulutlu

39 °C / 22 °C DİYARBAKIRAçık

28 °C / 15 °C ESKİŞEHİRParçalı
Bulutlu

28 °C / 13 °C KAYSERİParçalı
Bulutlu

28 °C / 23 °C TRABZONGökgürültülü
Sağanak

Arşivde Ara

TÜRKİYE

EKONOMİ

POLİTİKA

SPOR

DÜNYA

YAZARLAR

HAYAT

KÜLTÜR SANAT

WEBTV

FOTO
GALERİ

SİNEMA

YORUM

Anasayfa/

Politika
/

Darbecinin aşiret fişi: Güvenilmez ve isyancı

10/07/2013 02:00|

12 Eylül darbesinden 3 ay önce hazırlanan 'iç tehdit
raporunda' Kürtler için 'Aslında onlar asimile edilmiş Türk' değerlendirmesi
yer alıyor. Kürt aşiretlerse 'samimiyetlerine güvenilmez ve isyancı' olarak tek
tek fişlenmiş.

Fotoğraf
Kadir Can arşivinden alınmıştır.

Haber: MESUT
HASAN BENLİ / Arşivi

‘İç Tehdit Raporu’nda Kürtler geniş yer tutuyor. Kürt aşiretleri ‘isyana
katılmıştır’, ‘samimiyetlerine güvenilmez’ ve ‘Türk düşmanıdır’ şeklinde
fişleniyor, detaylı analizlere yer veriliyor. ‘Darbe fişlerinde’ Kürtlerle
ilgili bölüm özetle şöyle:
ASLINDA TÜRKLER: Kürt diye
nitelenerek toplumumuzdan koparılmak istenilen Doğu ve Güneydoğulu
yurttaşlarımız, en azından büyük bir bölümü Türk soyuna dayanmaktadırlar.
Asıllarının Türk soyundan geldiği bugün kanıtlanmış olan bu yurttaşlarımız ters
yönde gelişen bir asimilasyon sonucu bugün ayrı bir dile sahip olmuşlardır.
Küçük bir azınlık ise çeşitli ırkların karışımından oluşmuş karma ve ulusal
benliği yitirilmiş bir grup oluşturmaktadır. Yurdumuzda ‘Kürt’ diye adlandırılan
vatandaşların çoğunluğu Sünni olup Şafi mezhebindedirler. Bir kısmı da Alevidir.
Az sayıda Hanefi mezhebinde olanlar vardır. Aleviler daha çok Tunceli, Bingöl,
Erzincan, Elazığ ve Malatya illerinde bulunmaktadır.”
4 LEHÇELERİ
VAR: Doğu ve Güneydoğu’da yaşayan nüfusun yüzde 36’sı Kürtçe konuşuyor.
Dört lehçe var. Bu lehçeler, Kırmanç lehçesi, Lur lehçesi, Goran lehçesi, Soran
lehçesidir. Ülkemizde konuşulan Goran ve Kırmanç lehçeleridir. Soran lehçesi ise
Dersim ve Dumbili Zazacasına ayrılır. Zazaca Tunceli Palu, Siverek,
Diyarbakır’ın bazı
kesimlerinde konuşulmaktadır. Diğer yerlerde ise Kırmanç lehçesi
konuşulmaktadır. Haymana ve Çorum taraflarında da Soran lehçesine
rastlanılmaktadır. Kırmanç lehçesi yalnız Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde
değil, Suriye’nin Cezine bölgesinde, İran’ın batı bölgesinin büyük bir
kesiminde, Irak’ın kuzeyinde de konuşulmaktadır.”
LİDERLİK
KAVGASI: Bölücü örgütler arasında belirgin görüş ayrılıklarının temelde
çok az olmasına karşılık adetlerindeki çokluk dikkat çekici bir özelliktir.
Bunda, hareketin yönetimi konusunda, özellikle lider kadrolar arasında kişisel
rekabetin önemli bir rol oynadığı değerlendirilmektedir. Bu örgütler arasındaki
liderlik mücadelesinin bir çözüme kavuşmasını müteakip, Kürtçü örgütlerin
devletimize yönelik faaliyetlerinin yön değiştirerek yoğunlaşması büyük bir
olasılık olarak görülmektedir.

Örgütlerin
analizi

Raporda Kürt örgütleriyle ilgili değerlendirmeler de şöyle:
Türkiye
Kürdistan Demokrat Partisi (Türkiye KDP): 1950’lerin başlarından itibaren
Türkiye KDF’nin kuruluşu için tekrar çalışmalarına başladı. İlk sekreterliğine
Bucak Aşireti’nin reislerinden Faik Bucak getirildi. Bucak öldürülerek yerini
Sait Elçi aldı.
Şıvancılar (Talabani Yandaşları) :
1958’lerde TKDP içinde ortaya çıkan Sait Kırmızı Toprak taraflarınca
oluşturuldu. Şivan, Dr. Sait Kırmızı Toprak’ın takma adıdır. Suriye’de üslenen
Moskova yanlısı Talabani ile ilişkidirler.
Özgürlük Yolu: Şivancılarla
birlikte en koyu Moskova yanlısı gruptur. Ermeni Tediş örgütleri ile yakınlaşma
çabası içinde olduklarına dair duyumlar alınmıştır.
Kava: 1976’larda ortaya
çıktı. SSCB’ye karşı olanlar bu sırada Kava Yayınevi çevresinde toplandılar.

Ala Rızgari (Kızıl Kurtuluş): Talabani ve Rusya’ya daha
yakın görüşler savunuyor. Bölünmeye sebep konulardan biri de Mao’ya karşı
tutumudur.
Beş Parçacılar: 1976 yılında ortaya çıktı. O tarihte Halkın
Kurutuluşu grubundan ayrılan Ali Rıza Koşar ve arkadaşları tarafından
oluşturuldu. Apocularla çatışmaya girdikleri her iki grubun da birbirini
provokatörlükle suçladıkları görülmektedir.
KUK (Kürdistan Ulusal
Kurtuluşçular): Irak’taki 1975 yenilgisinden sonra Türkiye KDP içinde
Sovyetler’den destek almayı savunan bir grup ortaya çıktı. Daha sonra
kendilerine Kürdistan Ulusal Kurtuluşçuları (KUK) adını veren bu grup, Irak
KDP’nin ABD
ile işbirliği politikasına karşı çıkıyor ve Sovyetler’le
işbirliğinin geliştirilmesi politikasını savunuyor.
- Kürt Halk
Kurtuluş Ordusu (KHKO)- Ulusal Kurtuluş Ordusu (UKO)- Kürdistan İşçi Partisi (
PKK ) :
Halk arasında Apocu olarak biliniyorlar. Bu ismi Abdullah Öcalan adlı
kurucusundan alıyor. 1977’den beri doğuda etkili olmaya çalışmakta ve siyasal
şiddet eylemlerine girişmektedirler. Kürtçü gruplar dahil kendilerinden olmayan
herkesi düşman ilan etmiş ve silahlı çatışmaya girmişlerdir. Kendilerinden
ayrılanları da öldürmektedirler. Sovyet yanlısıdırlar.

Kaç
kişi oldukları da var, mezhepleri de

Raporda, Doğu ve Güneydoğu’daki Kürt aşiretleri tek tek mercek altına
alınmış. Raporda, aşiretler ‘ayaklanmalara katılan’, ‘durumları şüpheli’ ve
‘hükümete bağlı’ olarak ayrılıyor. Nerede yaşadıkları ve yaklaşık nüfuslarına
yer veriliyor. Rapora göre sadece Bünyaniş aşireti hükümete bağlı görünürken,
‘Diri’ ve ‘Zarzan’ aşiretinin durumu ‘şüpheli’ görünüyor. Geriye kalan tüm
aşiretler ‘isyancı, samimiyetine güvenilmez’ olarak kodlanıyor. Rapordaki ilgili
bölüm özetle şöyle:
Celali
Aşireti: Karaköse- Patnos- Doğubeyazıt – Kars ve kuzeyi
bölgesinde konuşlanmış. Toplam l112.700 nüfuslu olan Bilikanlı, Cinikanlı,
Balıkanlı, Kendikanlı, Sakkanlı, Alımahalı, Burukkanlı, Gelturi, Hasso Soran,
Haydaranlı kabilelerinden oluşuyor. Ağrı ve Zilan isyanlarına katılmışlardır.
‘Güvenilmez’ olarak kıymetlendirilmiştir. Mezhepleri Şafi.
Doski Aşireti: Hakkâri – Yüksekova bölgesinde
konuşlanmış. Oraman isyanına katılmıştır. ‘Ssamimiyetlerine güvenilmez olarak’
kıymetlendirilmektedir. Aşiretin mezhebi Şafidir.
Diri
Aşireti: Yüksekova – Esendere bölgesinde, nüfusu 7500. İsyana
katılmış bir aşiret. ‘Samimiyetlerine güvenilmez’ olarak kıymetlendirilmektedir.
Mezhebi Şafidir.
Herki
Aşireti: Hakkâri- Şemdinli bölgesinde, takribi nüfusu 7 bin
olarak tahmin edilmektedir. Samimiyetlerine güvenilmez olarak
kıymetlendirilmektedir. Mezhebi Şafidir.
Baton
Aşireti: Başkale – Van bölgesinde bulunmaktadır. Takribi nüfusu
7 bindir. İsyana katılmamıştır. Devlete karşı tutumları ‘samimiyetlerine
güvenilmez’ olarak’ kıymetlendirilmektedir. Aşiretin mezhebi Şafidir.

Şıkak Aşireti: Başkale – Özalp –
Yüksekova – Saray bölgesinde bulunmaktadır. Takribi nüfusu 10 bin civarındadır.
İsyana katılmamıştır. Devlete karşı tutumları “samimiyetlerine güvenilmez”
olarak kıymetlendirilmektedir. Aşiretin mezhebi Şafidir.
Kotanlı Kabilesi: Kars –Iğdır’ın İran’daki
uzantısı olan aynı isimli kabile Makü çevresinde olup Şafi mezhebinde ve Barzani
yanlısıdır. Kabile Türk düşmanı olarak kıymetlendirilmektedir. Ağrı isyanına
katılmıştır.
Kürsenli Aşireti:
Van, Özalp bölgesinde olup takribi nüfusu 7 bindir. İsyana katılmamıştır.

Milan Aşireti: Özalp bölgesinde
olup, takribi nüfusu 6 bindir. İsyana katılmıştır. Samimiyetlerine güvenilmez
olarak kıymetlendirilmiştir. Mezhepleri Şafidir.
Ertuşi
(Jirki Kabilesi): Van- Hakkari bölgesinde olup takribi nüfusu 24
bin tahmin edilmektedir. Beytüşşebap isyanına katılmıştır. Şafi olup,
samimiyetine güvenilmez olarak kıymetlendirilmiştir.
Murki
Aşireti: Van, Özalp bölgesinde bulunmaktadır. Takribi nüfusu 11
bindir. Şimdiye kadar isyanlara katılmamış olup mezhebi Şafidir. Devlete karşı
tutumu samimiyetine güvenilmez olarak kıymetlendirilmiştir.
Goran Aşireti: Ardahan, Kars bölgesinde
bulunmaktadır. Takribi nüfusu 7 bindir. Şimdiye kadar isyanlara katılmamıştır.
devlete karşı tutumu samimiyetine güvenilmez olarak kıymetlendirilmiştir.
Aşiretin mezhebi Hanefidir.
Adman
Aşireti: Ağrı, Van bölgesinde olup takribi nüfusu 8 bin
civarındadır. Şimdiye kadar isyanlara katılmamıştır. Devlete karşı tutumu
samimiyetine güvenilmez olarak kıymetlendirilmiştir. Mezhebi
Şafidir.

ETİKETLER:

ABD
,

Sünni
,

PKK
,

Van
,

Irak
,

İran
,

Rusya
,

Suriye
,

Türkiye
,

Ağrı
,

Bingöl
,

Diyarbakır
,

HAKKARİ
,

Malatya
,

Tunceli
,

Ardahan
,

Iğdır
,

Anadolu
,

Güneydoğu
,

İşçi Partisi
,

Abdullah Öcalan
,

moskova
,

şiddet
,

Beytüşşebap
,

YÜKSEKOVA
,

haber

<<
Önceki Haber
Sonraki Haber>>

İlgili Haberler

'TAKKO'culara'
hep 12 Eylül, hep darbe!

2012
bitti, 2023 verelim!

Tek
ayaklı cumhuriyet

'Arkadaşlarımın
çoğunu Mamak'ta kaybettim'

Türkiye'de
kutuplaşma keskinleşiyor

Politika
kategorisindeki tüm haberler »

Okur Yorumları (9 Yorum Yapıldı)

Tüm
Yorumları Gör

Yorum Yaz

11/7/2013 - 00:34

Kime göre Güvenilmez - Batılı

Emin olun sizin o güvenilmez dedikleriniz Kürt toplumu nezdinde en güvenilir
ve en şerefli aşiretlerdir. Bugün bile insanlar o aşiretlere ve üyelerine gıpta
ile bakmakta. Sizin güvendikleriniz ise bizim için yok hükmündedir. Mesela
Korucular, Kürt toplumu içinde bu adamlara güvenen bir kişi çıkmaz(kendileri
hariç). Hatta Koruculuk bir hakaret olarak algılanmaktadır. Nedeni ise siz
güvendiğiniz, sırtınızı yasladığınız için.

03

11/7/2013 - 00:24

etnik temizlik - eurofaishon

mozaik olan kültürü mermere çeviren kemalizm ! , yarım yamalak da olsa laik
olan düzeni , islamist hale getirmeye çalışan akp ! varın siz söyleyin dostlar
biz kime güveneceğiz ?

02

10/7/2013 - 16:21

TC'nin kürtlere karsi gercek zihniyeti - Milanzade

Rapor aydinlatici ve kardesligi öven kürtler icin bir ders. Ayrica biraz
mutlu etti beni. Serhad'in Milanlari hep direndi. Bilmeyenler icin, 33 Kursun
Van'in Özalp katliaminda sehit dusen kürtler de Milan asireti mensuplari. Raporu
biraz duzeltmek isterim, Milanlar ayrica Mardin ovasi, Viransehir, Suriyenin
Heseke ve Kamisli bölgeleri arasinda, Güney Kurdistan'in Singar bölgesi, Dersim
ve Erzurum'da da yasamaktadir. Ayrica Iran'in Horasan eyaletinde Isferayin
merkezi ve ilceleri hep Milan asireti mensuplar. Milan, kürt ve kürtcülük
özdeslemis kavramlar bize. Milanlari alevisi, sunnusu, kurmanci vede zazasi bile
vardir. Hemde Kurdistanin dört parcasinda.

58

10/7/2013 - 14:00

GUVENMI DEDINIZ? - Secret Garden

soyle bir tartalimmi kürtler ve türkler olarak hangisinin guvenilmez
oldugunu? kusura bakmayin bunu tartarsak türklerin turk devletinin guveni
yerlerde surunur.!

1257

10/7/2013 - 13:39

Kürtler_güvensizilik - mohiqan

bu coğrafyanın en kadim halklarındandır kürtler, kürtlere öyle ithamlarda
bulunma hakkı kimsenin haddine değildir, kürtler hep dost ve içten
davranmışlardır, kürtler olmasaydı bu gün bu topraklarda türkiye diye bir devlet
olmazdı, istiklal savaşının ateşini de fitilleyen kazanılmasında baş rol oynayan
da gene kürtlerdir. kürtler bunu sadece din kardeşliğine dayanan anlayış ve
türkleri dost bildiklerinden yapmışlardır, ki lozanda "biz ayrı devlet
istemiyoruz" demeleri bunun en açık göstergesidir. türkler çeşitli hilelerle
alınca ülke yönetimini ilk iş kürtleri tasfiye, sürgün ve öldürmek oldu, bu
hukuksuzluk ve ahlaksızlıkları yapan bir zihniyet nasıl olurda kürtleri "
güvenilmez" diye tabir edebilir ki, bunu diyeceklerine lozanda hala gizli olan
ve açıklanmayan o gizli maddeleri açıklasınlar ki ülkeyi nasıl ve neyin
karşılığında ele geçirdiklerini tüm dünya alem öğrensin.

439

10/7/2013 - 13:12

ayıp ya - adad

omerya aşireti yok... yoksa devlet yanlısı mıydık o zaman. allah korusun:)
omerya= mardin merkez, nusaybin, midyat, kızıltepe ve ömerli'nin büyük bir
kısmını içine alan aşiret 114 köyden, yüzbinlerce üyeden oluşuyor. geneli şafii
mezhebinden. saçma bir sebepten ailenin büyükleri takışarak mahmutki-hatmani
diye ikiye bölünürler. ancak ulusal çıkarlar söz konusu olmaya başladığından
beri birlik ve beraberlik içinde yaşıyorlar. tabi halen bu saçma düşmanlığı
sürdüren ve devletinde işine yarayan çakallıklar var:)

327

10/7/2013 - 10:24

VAY BE TÜMDEN CAHİL KALMIŞIZ. - m.rozbilen

Artık ciddi bir şey yazmak istemiyorum.Olanlar o kadar ciddiyetten uzak ki
beynimizle alay edildiği için işin mizahi yönüne gideceğim.Askerin raporuna göre
Kürtlerin bize ettiğine bakar mısınız?Esas asimilasyoncu,güvenilmez,aramıza
nifak sokan,Türklere eziyet eden,özbe öz Türk oldukları halde bunu inkar
eden,adını zikretmek istemediğimiz doğu lehçeleri ile konuşan,aşiretle yönetilen
Kürtlermiş.Asker sayesinde aydınlandık,teşekkür ederiz.Bu kürtler de ne
nankörlermiş.Yüz yıldır bizi uğraştırıp duruyorlar.Bölücülük yapıyorlar (ne
demekse).Alayı asi.Kendi kendilerini ödürüp faili meçhul bıraktılar,Dersim
katliamını uydurdular,köylerini kendileri boşaltıp sağa sola göç ederek etrafı
rahatsız ettiler.İşkence ve kötü muamele uydurma.Diyarbakır cezaevi diye bir şey
yaşanmadı,hepsi iftira.Şimdi ciddiye gelelim.Madem Kürtler özbe öz Türk,neden
yüzyıdır ayırım yapıp bölücülüğün daniskası yapıldı? Tarih tarih ne olup
bittiğini bana döktürmeyin.Bu kadar da yalan,dolan ve gerçekleri
saptırıcı,inkarcı olunmaz.Pes yani.

332

Okur Yorumları (9 Yorum Yapıldı)

Tüm
Yorumları Gör

Yorum Yaz

ADnet

Siz
de reklam verin

FOTOĞRAF GALERİ
Tümü»

Siyasetin
twitter karnesi

TBMM'de
çok eşlilik kavgası!

TBMM
Başkanı Çiçek ve heyeti Anıtkabir'i ziyaret etti

Taksim'deki
kısa törene CHP tepkisi

En Çok Okunan

En Çok Yorumlanan

Kılıçdaroğlu'nun k...yla gülmüştür' sözleri pahalıya
patladı

'Süreç' ve 'Rojava Devrimi'...

AK MİLLİ TAKIM!

Ercan Kesal'ın nihavent gazozu

Danıştay yeni başkanını seçti

Asparagas haber Başbakan'ın konuşma metnine nasıl
girdi?

Sırrı Süreyya Önder CHP'den aday mı olacak?

Suriye savaşı kapımıza dayandı

Üç dönem maddesi kaldırılmalıdır

Savcı: JİTEM devletle
bağlantılı

POLİTİKA YAZARLARI
Tümü»

KORAYÇALIŞKANErcan Kesal'ın nihavent gazozuPeri
Gazozu öyle bir kitap. Bir ömre bedel yazılar ki vuslatı başka âlem.

CENGİZÇANDAR'Süreç' ve 'Rojava Devrimi'...Erdoğan
ile Öcalan değil ama 'Rojava Devrimi'yle ilgili gelişmeler Türkiye'deki 'Süreç'i
zora sokabilir.

CÜNEYTÖZDEMİRAK MİLLİ TAKIM!Gezi olaylarının
inatla kasten yanlış okuması Türkiye'nin nadir buluştuğu ortak paydayı da
bölmeyi başardı.

Açılış
Sayfam Yap

Sıkça
Sorulan Sorular

Basın
İlan Kurumu İlanları

İletişim

Künye

Reklam

Üye
olun

Radikal
Index

Senden
Haber

Blog

Kitap

WEBTV

Foto
Galeri

Hayat

Kültür
Sanat

Türkiye

Ekonomi

Politika

Spor

Dünya

Yorum

Yazarlar

Radikal
İki

Sinema

Son Dakika

Haberler

Başa Dön

İnternet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları
Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da
elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan
kullanılamaz.

Radikal
Mobil