Ana
Sayfa

Arşiv

Benim
Sayfam

Üye Ol

Üye Girişi

GÜNDEM

PLANET

EKONOMİ

SPOR

KELEBEK

KÜLTÜR - SANAT

YAZARLAR

HÜRRİYET

SAĞLIK
- YAŞAM

TEKNOLOJİ

Hava
Durumu

Sinema

Astroloji

Tv
Rehberi

Piyasanet

E- Gazete

Canlı Skor

En İyi On

Foto Galeri

Okur Temsilcisi

Eğitim

Ekler -
Bölgeler

» Cumartesi

»
Pazar

»
Kelebek

»
Keyif

»
Ege

»
Ankara

»
Seyahat

»
Avrupa

YAZARLAR ANASAYFA

YAZARLAR ARŞİV

Sedat
ERGİN
[email-masked]

28 Ağustos 2013

Obama’nın
Erdoğan’a bakışında ne değişti?

ABD Başkanı Barack Obama bundan
yaklaşık 5 yıl önce göreve başladığında dış politikasındaki en önemli
hedeflerden biri, Haziran 2009’daki ünlü Kahire konuşmasının da sembolize ettiği
gibi ABD ile İslam dünyası arasında yeni bir başlangıç yapmaktı.

Ankara’da başbakanlık makamında oturmakta olan, Washington’un “lIımlı
İslam” çizgisinde gördüğü politikacı, Başkan Obama’nın
bu arayışının hayata geçirilmesi açısından ideal bir müttefik olarak belirdi o
günlerde. Obama’nın 2009 Ocak ayında Beyaz Saray’a ayak
bastıktan sonra ilk Atlantik ötesi gezisi için Nisan 2009’da Türkiye’yi seçmesi
ve Ankara’ya gelip Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğine
kuvvetli bir destek vermesi, bu politikanın altyapısını oluşturma yönündeki ilk
stratejik adımlardan biriydi.

Sonraki dönemde,
iki lider arasında şahsi düzeydeki sıcaklıkla da perçinlenen son derece yakın
bir çalışma ilişkisinin şekillendiğine tanık olduk. Dokusu Beyaz Saray
ziyaretleri, uluslararası toplantılardaki buluşmalar, sıkça yapılan telefon
konuşmalarıyla örülen bu kuvvetli işbirliği, Türkiye ile ABD arasındaki
ilişkinin ana ağırlık eksenini oluşturdu.
Başbakan Erdoğan
geride bıraktığımız yıllarda Avrupa Birliği doğrultusundan uzaklaştıkça,
Türkiye’nin Batı politikasında ortaya çıkan boşluğu artan ölçüde Atlantik’in
diğer ucundaki yakın dostuyla kurduğu bu ilişki üzerinden telafi etme yoluna
gitti.
Başkan Obama da bu ilişkiden hoşnuttu. Afganistan ve
Irak’tan askerlerini çekerken Ortadoğu’da dayanabileceği, bölgedeki nüfuzundan,
tecrübesinden yararlanabileceği eşsiz bir ortak olarak görüyordu
Erdoğan’ı. Başkan, ABD ile “Ilımlı İslam” dünyası
arasında köprüleri kurabilmesi açısından örnek bir model ortaya koymuş oluyordu
bu ilişki üzerinden.

***

İki lider sonuçta o kadar yakınlaştı ki, 2010 Haziran ayında BM Güvenlik
Konseyi’nde İran’ın nükleer programıyla ilgili oylamada Türkiye’nin ABD’nin
değil İran’ın yanında oy kullanmasının yol açtığı kriz bile fazla bir hasara yol
açmadan kısa zamanda atlatılabildi. Obama, Erdoğan’ı kendi
ifadesiyle “Olağanüstü bir dost ve ortak” olarak görüyordu.
Geçen yıl Time dergisine verdiği bir mülakatta “kendisini özellikle
yakın hissettiği beş uluslararası lider” arasında
Erdoğan’ın da adını saydı ABD Başkanı.
Bu dönemde
aralarındaki çalışma ilişkisinin havasını olumsuz yönde etkileyebilecek
tutumlardan kaçınılması, yani Erdoğan’ın “iyi
tutulması” Obama’nın Türkiye politikasının temel önceliklerinden
biriydi.
Örneğin, Türkiye’de basın özgürlüğü alanında sorunlar 2009 yılında
belirgin bir şekilde su yüzüne çıkmaya başladığında Amerikan yönetimi içinde uç
veren “ikilik”, Beyaz Saray’ın bu tutumunun çarpıcı bir
göstergesi oldu. ABD Dışişleri Bakanlığı bu sorunlara eleştirel bir çizgiden
baktı, örneğin ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton Türkiye’yi
ziyaret ettiğinde (Temmuz 2011) açıkça Başbakan Erdoğan’a
basına karşı tutumunu değiştirmesi çağrısında bulundu, konuyu ikili
görüşmelerinde açtı ama aynı dosya Obama’nın önüne geldiğinde,
ABD Başkanı Erdoğan’ın karşısında bu konulara girmemek
konusunda büyük bir dikkat gösterdi.
Erdoğan da kendi
hareket tarzını belirlerken ABD Dışişleri’nin verdiği mesajları değil, Başkan’ın
tutumunu esas aldı ve kendisiyle her görüşmesinden elini biraz daha serbest
hissederek ayrıldı.

***

Obama’nın Erdoğan’a verdiği değerin zirve
noktası, geçen mayıs ayında Beyaz Saray’da kendisini çok az dünya liderine
gösterilen istisnai bir protokolle ağırlaması oldu. Obama ve
Erdoğan’ın 16 Mayıs’ta Gül Bahçesi’nde deniz piyadelerinin
tuttuğu şemsiyelerin altında kendilerini yağmurdan korumaya çalışırken
verdikleri fotoğraf, bütün dünyaya çok özel bir dostluğun
ilanıydı.
Gelgelelim Erdoğan, yaklaşık 3 ay kadar sonra aynı
Beyaz Saray’ın batı yakasındaki basın odasında Obama’nın bir
sözcüsü tarafından yapılan ve doğrudan kendisini hedef alan bir
“kuvvetli kınama” açıklamasının muhatabı oldu. Beyaz Saray’ın
özenli çizgisine ne olmuştu?
Bu açıklama şu soruları da beraberinde getirdi:
16 Mayıs’ta Gül Bahçesi’ndeki sıcak görüntüye karşılık aslında dipte ters yönde
giden akıntılar mı vardı ilişkilerde? Yoksa sorunların hepsi 16 Mayıs’tan sonra
mı ortaya çıktı? Türkiye-ABD ilişkilerine Gezi Parkı’nın gölgesinin düştüğü
söylenebilir mi? Mısır’daki darbe, bu ilişkileri de mi vurdu? Türkiye’nin
Suriye’deki kökten dinci gruplara verdiği destek ABD ile ilişkilerde bir
anlaşmazlık konusu mu? Erdoğan’ın son dönemdeki Batı karşıtı
söylemi gelinen noktada bir faktör olabilir mi?
Ya da bütün bu faktörlerin
hepsi buluşup bir “kritik yoğunluğa” mı ulaştı?
Konuya
devam edeceğiz.

arşive
ekle

yazdır

Yazarın Son Yazıları

Erdoğan
en çok kimlere kızıyor ? (2): İslam dünyasına eleştirisi artıyor

31 Ağustos 2013, Cumartesi

Erdoğan
en çok kimlere kızıyor? (1): Cümle ‘Ey...’ diye başlayınca dikkat

30 Ağustos 2013, Cuma

Obama’dan
Türkiye’ye yeni bakışın şifreleri

29 Ağustos 2013, Perşembe

Obama’nın
Erdoğan’a bakışında ne değişti?

28 Ağustos 2013, Çarşamba

Beyaz
Saray kınaması ilişkilerde bir ilk

27 Ağustos 2013, Salı

Başbakan
demiryolları hatasını nasıl düzeltti?

24 Ağustos 2013, Cumartesi

Suriye'de
kıyamet günü senaryosuna doğru

23 Ağustos 2013, Cuma

Erdoğan
Batı karşısında ne yapmak istiyor?

22 Ağustos 2013, Perşembe

Erdoğan
kime ‘Onursuz’ dedi?

21 Ağustos 2013, Çarşamba

Erdoğan
Suudilerle köprüleri atıyor

20 Ağustos 2013, Salı

Yazarın Tüm
Yazıları

Merhaba
Hürriyet Facebook
deneyiminden yararlanmak için Facebook ile giriş yapın.

Giriş Yapın

Okuduklarım Yardım

Paylaşım

Daha Fazla Bilgi

Arkadaşlarını Davet
Et

Sorun Bildir

Facebook
oturumunu kapat

YAZARLAR

Doğan HIZLAN
Uçak şirketlerine önerimdir

Ertuğrul ÖZKÖK
Eyy Dışişleri Bakanımız, Sen ki

Mehmet Y. YILMAZ
AKP nereye doğru gidiyor?

Sedat ERGİN
Savaşa en gönüllü olmak

Taha AKYOL
Adli yılda tartışma

Fatih ÇEKİRGE
‘O kadınlara yeni kimlik verirken neler çektik bir
bilseniz’

Yalçın DOĞAN
Birkaç milyon kaderini bekliyor

Yılmaz ÖZDİL
Berek Obeme

Yalçın BAYER
Dürbünsüz tutuklular!

İsmet BERKAN
Demokrasi sandıktan ibaret midir değil
midir?

Gila BENMAYOR
Direnemedi Taksim

Kanat ATKAYA
Biip, biip, biip

Latif DEMİRCİ
Latif DEMİRCİ

Erdal SAĞLAM
Suriye ötelendi Merkez zaman kazandı

Ayşe ARMAN
Bebek annenin karnında değil, kalbinde
büyür

Yonca TOKBAŞ
Kral ve çocuk

Rauf TAMER
Önce “ateş kes”

Serhan ASKER
'Feda'yı 'Dava'ya dönüştüren adam

Osman MÜFTÜOĞLU
Ömrü uzatan ilaç bulundu

Cengiz SEMERCİOĞLU
Taraftar grubu kurmak turşu kurmaya
benzemez!

Güzin Abla
Cinsel problemleri olduğu için evlenmek
istemiyor

Sahrap SOYSAL
Taratorlu kıvırcık salata

Ömür GEDİK
Tarkan ve özgüveni

Niobe
İlginç gelişmelere açık günler

Melike Karakartal
“Explain it to my cone” cnm

Gökhan KİMSESİZCAN
Ayrılmadık Mutluyuz pozları

Doğan HIZLAN
Gezi’nin düşünsel arka planı

Kanat ATKAYA
Gençlik hayallerinin eşi benzeri yoktur

Ayşe ARMAN
Her sabah Çağla’nın yanında uyanabildiğim için
şükrediyorum

Melda Narmanlı ÇİMEN
Akdeniz’in evinize selamı var!

Refika Birgül
Yemeklerde açan çiçekler

Ahmet Mümtaz TAYLAN
Leyla ile Mecnun: Bir kavuşamama hikayesi

Aynur TARTAN
Umutsuz tatil kadınları

Uğur CEBECİ
Ucuz mu uçacağız pahalı mı?

Mesude ERŞAN
Mers-Cov virüsü korkutuyor

Gündem

Ekonomi

Kelebek

Spor

Planet

Piyasanet

Yazarlar

Sağlık

Teknoloji

Kültür - Sanat

Sinema Filmleri

Astroloji

Tv Rehberi

Foto Galeri

Kelebek Galeri

Foto Analiz

En İyi On

Hürriyet Aile

Mahmure

Yazarkafe

Hava Durumu

E-Gazete

Okur Temsilcisi

Şans Oyunları

Canlı Maç Sonuçları

Stadyum

İddaa
Programı

Bilgi Yarışması

Anketler

Mind

Oyunlar

Yeniçarşım

Benim Sayfam

Bumerang

Hürlist

Haber Alarmı

Spor
Haberleri

Yenibiriş

Hürriyet Emlak

Basın İlan Kurumu
İlanları

Hürriyet
Oto

Hürriyet Eğitim

Gazete Seri İlanlar

Bigpara

Yakala.co

ekolay

Tipeez

Hürriyet
Avrupa

Tüm
Haberler

© Copyright 2013 Hürriyet
- Doğan Yayın Holding

Bize Ulaşın

Hürriyet
Kurumsal

Hürriyet Facebook Deneyimine Hoşgeldiniz

Keşfedin! Arkadaşlarınızın okuduğu ilginizi çekecek haberleri
keşfedin, Facebook hesabınızda arkadaşlarınızın neleri okuduğunu görün.

Kolayca Paylaşın! Okuduğunuz haberler Facebook hesabınızda
kolayca paylaşılsın, sizin gündeminizden arkadaşlarınız da haberdar olsun.

Kontrol Sizde! Paylaşımlarınızı istediğiniz zaman durdurun,
istediğiniz zaman tekrar başlatın. Kontrolü her zaman elinizde tutun.