Üye Ol

Üye Girişi

Mobil

19 °C / 12 °C İSTANBULSağanak
Yağışlı

13 °C / 3 °C ANKARASağanak
Yağışlı

17 °C / 13 °C İZMİRSağanak
Yağışlı

19 °C / 16 °C ANTALYASağanak
Yağışlı

16 °C / 10 °C BURSASağanak
Yağışlı

21 °C / 10 °C ADANAÇok
Bulutlu

19 °C / 6 °C DİYARBAKIRParçalı
Bulutlu

14 °C / 5 °C ESKİŞEHİRSağanak
Yağışlı

14 °C / -1 °C KAYSERİParçalı
Bulutlu

20 °C / 10 °C TRABZONParçalı
Bulutlu

Arşivde Ara

TÜRKİYE

EKONOMİ

POLİTİKA

SPOR

DÜNYA

YAZARLAR

HAYAT

KÜLTÜR SANAT

WEBTV

FOTO
GALERİ

SİNEMA

DİĞER

TV
REHBERİ

ASTROLOJİ

YORUM

ÇEVRE

RADİKAL
EKRAN

Anasayfa/Yazarlar/Politika/Dış politikaya 'reset', bir tür 'Türk-Kürt ittifakı', bir
tür 'Kürt bölünmesi'

13/11/2013|

Dış politikaya 'reset', bir tür 'Türk-Kürt ittifakı', bir tür 'Kürt
bölünmesi'

CENGİZ
ÇANDAR
[email-masked]»
Tüm Yazıları

Barzani'nin
Diyarbakır ziyareti, nereden bakılsa, bölge çapında bir 'AK Parti-KDP
ittifakı'nın oluşma girişimini ifade edecek.

Ortadoğu’yla ilgili gelişmeler, hiçbir zaman ‘sabit’ kalmaz. Yeni
‘denklemler’, yeni ve yeni olduğu kadar mutlaka ‘geçici’ koalisyonlar kurulur;
yeni ittifaklara gidilir. Ortadoğu siyaset ortamını çöl kumlarına benzetenlerin
bu tespiti doğrudur. Siyaset kaygan bir zemin üzerinde yapılır ve siyaset
değişir ve her şey hızla yer değiştirebilir.

Bu genel durumun
göstergelerinden biri, Türkiye’nin dış siyasetinde bir süredir yapılmasına
çalışılan ‘yeni ayar’dır. Suriye’de doğru bir yönde ilerledikten sonra,
kendisini Başşar Esad’ın tuzağına düşüren, bir ‘mezhepçi’ siyasetin batağına
saplanan ve giderek bölgede ve uluslararası alanda ‘el-Kaide’nin lojistik destek
üssü’ görüntüsü vermeye başlayan Türkiye, deneyimli diplomat Temel İskit’in
deyimiyle dış politikasını ‘reset’lemeye girişti.

Bunun en belirgin
görüntüsü, İran ve Irak ile yeni ‘arayışlar’ın başlaması oldu. S. Arabistan ve
Katar ile bölgesel ama anlamsız ve hatalı bir ‘mezhepçi’ eksen üzerinde,
Moskova’nın arkaladığı Tahran-Bağdat-Şam hattına karşı duruyor görüntüsü veren
ve bu eksen vasıtasıyla el-Kaide ile bile tuhaf ilişkilere kapılan Türkiye, önce
Tahran, daha sonra Bağdat ile ilişkilerini yoluna koymaya uğraştı. Bunu
yaparken, el-Kaide konusunda gayet sert demeçler, bizzat Başbakan Tayyip
Erdoğan’ın ağzından işitilir oldu. Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu da aynı
konuda ‘şivesi’ni değiştirdi.

Cumhurbaşkanı –ve Dışişleri Bakanı
sıfatıyla zihinlerde olumlu iz bırakmış olan- Abdullah Gül, bölge
politikalarında ‘reset’ konusunda ağırlığını ortaya koyar oldu. İran’ın yeni
devlet başkanı Hüccetülislam Hasan Ruhani’yi Türkiye’ye davet etti. Eşzamanlı
olarak İstanbul’da yeni İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif ile Ahmet
Davutoğlu yakınlaşma görüntüleri çizdiler.

Ardından epey uzun bir aradan
sonra Irak Dışişleri Bakanı (Mesut Barzani’nin dayısı) Hoşyar Zebari Ankara’ya
geldi. Birkaç gün önce, Ahmet Davutoğlu, ‘özlediğini söylediği’ ve 2012 yazında
Maliki hükümetinden habersiz yaptığı Kerkük ziyaretinden itibaren kendisine
kapatılmış olan Bağdat’a gitti. Bağdat’a gitmekle kalmadı. Necef ve Kerbela’yı
ziyaret etti. Şii din adamları ve liderleriyle görüştü; Şii ‘kutsal yerleri’nde
bulundu ve “Mezhepçi politika izlemeyeceğiz” mesajını çeşitli jestlerle vermek
istedi.

Buna paralel biçimde, birdenbire el-Kaide’ye gittiği öne sürülen
birtakım cephane, Türkiye’nin içinde ele geçirilir oldu. Yani, Türkiye,
‘el-Kaide’ye destek görüntüsü’nden onunla mücadele görüntüsüne kayar konuma
geldi. Bu görüntüyü, gerek başta ABD, Batı’ya veriyor ama en önemlisi Tahran ve
Bağdat’a vermek istiyor.

Bunca zamandır, Türkiye’nin Suriye
politikasının el-Kaide’ye destek vererek, bir anti-Kürt bataklık yolda
ilerlemesinden ötürü eleştirmekteydik. Bu politikanın değişiyor olması, iyidir,
olumludur ve eleştirilerimizin ne kadar doğru ve isabetli olduğunun
göstergesidir.
Elbette ki, bütün bu ‘dış politikada reset’ görüntülerinin,
Washington-Tahran arasında yeni bir sayfa açılması ihtimaliyle ortaya çıktığını,
Obama yönetiminin İsrail’le sürtüşme pahasına, Tahran’la ortak adım atma
kararlılığında bulunmasıyla eşzamanlı olduğunu not etmek gerekiyor.

Aynı
şekilde, ABD’nin Ankara-Erbil arasında Bağdat’ı fazlasıyla rahatsız eden
‘yakınlaşma’dan çok memnun bulunmadığını, Ankara ile Bağdat arasında köprülerin
tekrar kurulması telkininde bulunduğunu, bu arada Irak Başbakanı Nuri
el-Maliki’nin el-Kaide’ye karşı ‘güvenlik işbirliği’ni öne çıkaran bir şekilde
Washington’da ağırlandığını unutmayalım. Maliki’nin Washington ziyaretinin, Wall
Street Journal ile Washington Post’ta aslında Tayyip Erdoğan’ın hedef aldığı
ileri sürülen ‘salvolar’ın ardından geldiğini de hatırlayarak.

Kürdistan
Bölge Yönetimi Başkanı Mesut Barzani’nin hafta sonu yanına Şivan Perwer’i de
alarak, Diyarbakır’da Tayyip Erdoğan’la görüşecek olmasına ilişkin son derece
önemli gelişmeyi bütün bu ‘arka plan’ın önünde okumak gerekir.

Kim ne
derse desin, Mesut Barzani’nin yanında Şivan Perwer’le birlikte Diyarbakır’a
Tayyip Erdoğan ile görüşmeye gelmesi, Başbakan’ın hesabına ve hanesine bir
‘siyaset başarısı’ olarak kaydedilecektir.

Olayın kendisinin yol açacağı
sonuçlar, ‘seçim yolu’nda Tayyip Erdoğan’ın kazanmayı umduğu puanların
ötesindedir. İşin bu yönüne Ahmet
Türk de işaret etmiş ve Barzani’nin
Erdoğan’la görüşmek üzere Diyarbakır’a geleceğini öğrenmenin ‘şaşkınlığını
yaşadığını’ söyleyerek, Iraklı Kürt lidere sitem dolu mesaj göndermiştir. Şu
sözlerle:

“Bütün Kürtlerin gözü Sayın Barzani’de... Sayın Barzani’nin
Başbakan’ın daveti üzerine Amed’e gelecek olması sanırım Kürtler arasında
büyük tartışmalara neden olur. Bizim amacımız Barzani’yi tartışmak değil ve
tartışılmasını da istemiyoruz. Ama Sayın Barzani’nin bu ziyaretinden sonra
vereceği mesajlar önemlidir. Yapacağı açıklamalar bizi daha net bir sonuca
götürür. Ama elbette ki Kürt halkının beklentileri doğru okuması lazım...
Birileri bunu önümüzdeki seçimler için Diyarbakır’a davet etmiş olabilir. Bu
ihtimali de halk tartışıyor...”
Aslında, Mesut Barzani’nin KDP’si ile
PKK’lıların yönetimindeki KCK’nın Suriyeli parçası olan PYD arasında son
haftalarda belirgin bir sürtüşme ortaya çıkmıştı. Bu arada bizzat PYD’nin
arkasında duran PKK-BDP hattı ile Barzani’nin de ‘aynı dalga boyunda
bulunmadığı’ ortadaydı. Öyle ki, iki kez ertelendikten sonra 24-25 Kasım’da
Erbil’de yapılması söz konusu olan tarihteki ilk ‘Kürt Ulusal Konferansı’ yine
ve üstelik tarih belirlenemeden ertelendi.

Önemle altını çizmek gereken
bir ‘paralel gelişme’ de, Rojava’da yani Suriye’nin Kürt bölgelerinde ANF’nin
sözcükleriyle ‘Batı Kürdistan’da Geçici Yönetim’i oluşturmak için 82 kişilik
Kurucu Meclis’ kararının alınması, Erdoğan-Barzani Diyarbakır buluşmasıyla aynı
güne denk geldi.
Barzani’ci Suriyeli Kürtler, Türk hükümetinin isteklerine
uygun biçimde Suriye muhalefetinin ‘entegre’ bir parçası olarak Cenevre-2’ye
katılmayı kabul etmişler iken, Suriye’nin Kürt kesiminde onların yer
bulamayacağı ve Afrin, Kobani ve el-Cezire bölgeleri olmak üzere ‘Rojava’nın üç
bölgesi’nde bir ‘Kürt yönetimi oluşumu’ PYD’nin öngördüğü, BDP’nin de
destekleyeceği şekilde söz konusu olacak.
Buna karşıt biçimde, Diyarbakır’da
Şivan’lı Erdoğan-Barzani buluşmasıyla, Türkiye’de PKK-BDP hattında olmayan tüm
Kürtler, ‘Kürt arenası’nda ‘Barzani’nin pan-Kürt liderliği’ne, Türkiye’deki
seçimlerde de BDP’ye karşı AK Parti’ye destek vermeye yöneleceklerdir.

Diyarbakır ziyareti, nereden bakılsa, bölge çapında bir ‘AK Parti-KDP
ittifakı’nın oluşma girişimini ifade edecek. Tabii, bunun onarılmaya çalışılan
Türkiye-İran ve Türkiye-Irak (Bağdat) ilişkilerine de ‘izdüşümü’ olacak.
Ankara-Erbil ekseni, Diyarbakır’a etkisini bırakacağı gibi, Ankara-Tahran ve
Ankara-Bağdat ilişkilerinin onarımında ‘ince ayar’ ihtiyacı gösteriyor.

Zira, Ankara ile Erbil’in içine girdiği Irak Kürt petrol ve doğalgazını
Türkiye’ye ve Türkiye üzerinden dünyaya taşıma projelerinin, Bağdat (ve Tahran)
tarafından kabullenileceğini düşünmek için herhangi bir neden yok.

Bu
arada, Türkiye’deki ‘Barış Süreci’nin doğrudan ‘Kürt tarafı’nın, Barzani ile
sürtüştüğü bir sırada, söz konusu ‘sürtüşme’ henüz aşılmamışken (bunun
aşıldığının göstergesi ‘Kürt Ulusal Kongresi’nin toplanabilmesidir),
Erdoğan-Barzani arasında Diyarbakır buluşmasıyla özel simgesel bir değer kazanan
‘yakınlaşma’nın ‘barış süreci’ne izdüşümünün ne olacağı da ayrı bir merak konusu
olacak.
Tayyip Erdoğan ile Mesut Barzani üzerinden gerçekleşmekte olan
‘Türk-Kürt yakınlaşması’nı incelemeyi sürdüreceğiz...

Yazarın Son Yazıları

Kürdistan
konusunun varacağı yer21.11.2013

'Kürdistan':
Nereden nereye...20.11.2013

Diyarbakır'dan
'umuda yolculuk'... 17.11.2013

Kak
Mesûd, tu bi xêr têyî Amedê, lê...*15.11.2013

'Türk-Kürt
ittifakı' mı Diyarbakır'da 'siyasi nikâh töreni'
mi?14.11.2013

İsmet
Paşa'dan Tayyip Erdoğan'a... 10.11.2013

'Muhafazakâr
demokrat' değil kaba 'devletçi' (2)08.11.2013

'Muhafazakâr
demokrat' değil kaba 'devletçi'07.11.2013

Sınıra
duvar ve 'halk kahramanı' Ayşe Gökkan'a
dair...06.11.2013

Ankara-Erbil-Şam-Rojava
ekseninde el-Kaide'li ufuk turu02.11.2013

Tüm "CENGİZ ÇANDAR" haberleri için tıklayınız »

**Yazarın isteği üzerine yazılarının
altına yorum yapılamayacaktır.

FOTOĞRAF GALERİ
Tümü»

Kabinede
kimin kaç çocuğu var?

AK
Parti'nin büyükşehir adayları belli oluyor

Ak
Partili vekil Meclis'te saz ekibi kuracak

İşte
yeni Başbakanlık binası

POLİTİKA YAZARLARI
Tümü»

ORHAN KEMALCENGİZAhmet Kaya, Sivas, 1915 ve 2013Geçmiş
bir aynaya dönüşse, hepimiz bugünkü suretlerimizi, yüzlerimizi, sözlerimizi
görebilsek o aynada...

KORAYÇALIŞKANAK Parti'ye artık İslamcı demeliBir
AK Partili vekilin TV'de başka partililerle görünmesi yasaktır. Nedeni açık:
İslami lokomotifin yönü gizlensin diye.

ORALÇALIŞLARBaşbakan-'Cemaat' çekişmesinde son durumErdoğan'dan
oluşabilecek boşluğu Gül ve çevresinde şekillenebilecek yeni ekip doldurabilir.
Buna cemaat de katılabilir.

PINARÖĞÜNÇBir yabancıya asla anlatamayacağınız TürkiyeDershaneler
olmasaydı kuru bir topraktık. O teknede çamur olup şekil aldık. Adeta ilahi
nefha üflendi ruhumuza ve insan olduğumuzu hatırladık cümlesini, ...

CÜNEYTÖZDEMİRCemaatin AK Parti planlarıMemet Ali
Alabora'nın tweet'ini hatırlamanın zamanı: Mesele sadece Gezi Parkı değil
arkadaş, sen hâlâ anlamadın mı?

Açılış
Sayfam Yap

Sıkça
Sorulan Sorular

Basın
İlan Kurumu İlanları

İletişim

Künye

Reklam

Üye
olun

Radikal
Index

Senden
Haber

Blog

Kitap

WEBTV

Foto
Galeri

Hayat

Kültür
Sanat

Türkiye

Ekonomi

Politika

Spor

Dünya

Yorum

Yazarlar

Radikal
İki

Sinema

Son Dakika

Haberler

Başa Dön

İnternet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları
Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da
elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan
kullanılamaz.

Radikal
Mobil