21 Ocak 2014, Salı

SÖZ SIRASI SENDE ‘MERKEZ’

DOLAR VE EURO’DAKİ HIZLI YÜKSELİŞ İŞLERİ NASIL ETKİLEDİ?

BANKACILIK SEKTÖRÜ
Dolar
böyle giderse durgunluk kaçınılmaz
Sektörün büyük
bankalarından birinin genel müdürü dolar kurunun 2.30’u görmesi halinde
Türkiye’de işlerin bir anda durmayacağını ancak yeni dengelerin oluşacağını
söyledi. TL’deki değer kaybına bakıldığında Türkiye’nin mukayese edildiği
gelişmekte olan ülkelerden çok fazla ayrışmadığını ifade eden bankacı, “Son altı
ayda TL’de dolara karşı yüzde 14.6, Arjantin yüzde 20, Endonezya’da yüzde 16
değer kaybı oldu. Demek ki bu durum Türkiye’ye has değil. Türkiye’de faiz ve
devalüasyondan etkilenen farklı kesimler var. Merkez Bankası’ndan faiz artışı
beklememek lazım” dedi.
Sektörden bir diğer üst düzey yöneticisi de kur
baskısının devam etmesi halinde enflasyonda önemli artışlar olacağını bunun da
ekonomik durgunluğa yol açacağını söyledi. Bankacı, “Türkiye’de bireylerin döviz
cinsinden borçlanması yasak. Böyle olmasaydı büyük kriz olurdu. Fakat ticari
kurumlar açısından dışarıdan döviz borçlanan ancak döviz geliri olmayan
şirketlerde sorunlar çıkacak. Şirket karlılıklarında düşüşler olacak. Genel
olarak ekonomi durgunluğa girer” şeklinde konuştu.

OTOMOTİV SEKTÖRÜ
El ayak
çekiliyor işlerde azalma var
Renault Mais Genel Müdürü
İbrahim Aybar, döviz kurlarındaki artışla birlikte yılbaşından bu yana perakende
müşterisinde gözle görülür azalma olduğunu belirtti. Aybar, “Yükselişler
perakende müşterilerini etkiledi. Filo müşterilerinde halen bir miktar trafik
var. Ancak hafta arası showroomlarda neredeyse el ayak çekiliyor. Hafta
sonlarındaysa biraz kıpırdanma oluyor” dedi. Müşterilerin 2014 modellerdeki
fiyat farkından dolayı 2013 modellere talep gösterdiğini, ancak bu talebin canlı
olmadığına da değinen Aybar, “Aralık ayında 130 bin adetlik satış
gerçekleşmişti. Normal zamanlarda ocakta satışlar, aralık ayının dörtte biri
düzeyinde gerçekleşirdi. Bu ay 43 bin dolayında satış olması gerekirken, 30
binli adetlerde kapanabileceğini düşünüyoruz” diye konuştu.
Otomotiv
Distribütörleri Genel Sekreteri Hayri Erce de, kurlardan kaynaklanacak
sıkıntının boyutunun, şubat ayında 2014 modellerin gelişiyle görülebileceğini
kaydederken, “Sektörde kimsenin yüzü gülmüyor. Önümüzü görmekte zorlanıyoruz”
ifadesini kullandı.

TURİZM SEKTÖRÜ
Güven ortamı
sağlanmalı
VIP Turizm’in Yönetim Kurulu Başkanı Ceylan
Pirinçcioğlu, “Ekonomideki gerginlik, insanların uzun vadeli tatil planlarında
etkili oluyor. Ayrıca euro’nun artması, euro bazlı olan yurtdışı turların
fiyatlarını etkiledi. Satışlarımızda 17 Aralık haftasında bir yavaşlama yaşadık
ama bugün belli bir dengeye doğru ilerliyor. Çünkü hem erken rezervasyon
indirimi, hem 12 ay taksit fırsatımız devam ediyor. Bu da fiyatları dengeliyor”
dedi. Sektörde kısa dönemli kur sabitlemelerinin yapıldığını hatırlatan
Pirinçcioğlu, “Bizler gerek erken rezervasyon imkanlarının sürelerini uzatarak,
gerekse yüzde 40 oranında indirimi, 12 aya varan taksitle sunarak, dövizdeki
artışın olumsuz etkilerini yumuşatıyoruz. Ancak bundan önemlisi huzurun ve
güvenin tekrar sağlanmasıdır” diye konuştu.

İNŞAAT SEKTÖRÜ
Bir
tedirginlik hâkim lansmanlar erteleniyor
İstanbul İnşaatçılar
Derneği (İNDER) Başkanı ve Teknik Yapı’nın patronu Nazmi Durbakayım, “Yükselen
dövizle sektördeki tedirginlik de kendini göstermeye başladı. Gayrimenkulün
güvenli liman olarak görülmesi nedeniyle, kendini ispatlamış ve marka olmuş
inşaat firmaların projelerinde satış sürüyor. Küçük ve orta ölçekli inşaat
firmaları ise güçleri yettiği kadar dayanmaya çalışıyor. Durgunluğun olumsuz
etkileri var. Lansmana çıkmayı düşünen projeler beklemede, bunlar için yeni
planlar yapılıyor” dedi.
“Aralık 2013’e kadar enflasyon ve döviz kurundaki
rutin artışa bağlı olarak yapılması gereken konut zamları, inşaat firmaları
tarafından sübvanse edildi. 2013’ü daha iyi kapatmak adına konut fiyatlarına zam
yapılmadı ve kar marjları aşağıya çekildi” diyen Durbakayım, şöyle devam etti:
“Ertelenen bu zamların 2014’te yüzde 8 ila 10 arasında fiyatlara yansıması
bekleniyordu. Ancak özellikle dolar kurunun 2 TL’yi aşması ve yüzde 10’un
üzerinde değer kazanması, bu hesapları alt üst etti. Bundan sonraki süreçte yeni
fiyatların en az yüzde 15 artışla tüketiciye yansıması kaçınılmazı oldu.”

PERAKENDE SEKTÖRÜ
Kur geri
çekilmezse hane halkı etkilenir
TOBB Perakende Meclis Başkanı
Mehmet Nane, “Kurlardaki artış ne zaman etkili olmaya başlar? Hane halkının
gelirine etki ettiğinde... Yani ürünlerin zamlandığında, benzine, doğalgaza,
elektriğe zam geldiğinde” dedi.
Tüm bunların tüketiciyi negatif
etkileyeceğini belirten Nane, “Henüz negatif bir etkilenme başlamadı. Bizler de
ürünlerimize yansıtmadık. Kurların daha makul seviyeye geleceğine inanıyorum.
Ama bu durum, olayların kısa sürede çözülmemesi durumunda da hane halkına
birebir yansımayacaktır. Çünkü üretici de, perakendeci de devlet de kompanse
edecektir. Mesela devlet şu anda kompanse ediyor zaten. Yeter ki moralimizi
bozmayalım. İhtiyaçlarımızı ötelemeyelim ama ihtiyacımızı alalım. Ekonomik çark
dönmeye devam edecektir.”
Media Markt’ın CEO’su Bülent Gürcan ise, “Türkiye
dönem dönem kur artışlarını reel anlamda yaşamış bir ekonomi. Gerek
sektörümüzdeki firmalar, gerekse de tüketiciler dönemsel bu etkileri artık
hayatımızın bir parçası olarak görüyorlar. Hayatın diğer alanlarını etkileyeceği
kadar sektörü etkilemesini bekliyoruz” dişe konuştu.