ARŞİV

İSTANBUL

6 oC

SABAH

06:34

ÖĞLE

12:24

İKİNDİ

15:27

AKŞAM

18:02

YATSI

19:21

VAKİT'E
KALAN SÜRE

05:29

28 ŞUBAT

GÜNDEM

POLİTİKA

EKONOMİ

SPOR

DÜNYA

SAĞLIK

YAZARLAR

AKTÜEL

EĞİTİM

YEREL HABERLER

VİDEO

FOTO GALERİ

TEKNOLOJİ

SİNEMA

YAZI DİZİLERİ

KÜLTÜR-SANAT

RÖPORTAJ

YORUM

PAZAR

KİTAP

BASIN İLAN

SEÇİM 2014

YENİ ŞAFAK ARABİC - يني شفق العربية

Düdük taçtan önce

Beşiktaş'ta doktor krizi

Trabzon Avrupa ligine veda etti

MHK'den Göçek'e yeni yardımcı!

Final ve yarı final Türkiye'ye yakın

Konya'da Trabzon taraftarı yok!

Askeri yargıya sığınma çabası

Hedef Türkiye'yi durdurmak

Paralel kulak ABD raporunda

Soruşturma dışı kayıtlara imha

Sizler bu ligin en iyisisiniz

Efes alacağı maçı kendi eliyle verdi

Yüzde yüz yerli tramvay raylarda

17 yıl sonra aynı ittifak

Erbakan dualarla anıldı

Kırım ayrılık yolunda

Başbakan Yatsenyuk

İkiyüzlülük yapmayın

Yanukoviç 'Rusya'ya sığındı'

Daha fazla engelliye yardım

HDP'liler araç durdurup asker darp etti

Kopya darbe

Feyza, Selim'den kurtulabilecek mi

CHP, cemaat ve medya nasıl bir araya geldi

Her ailenin bir sırrı var

Askeri yargıya sığınma çabası

Alevi dergâhında bir Mevlevi

Tasavvuf ve Divan edebiyatı ile ilgili yaptığı çalışmalarla adını 'Son Osmanlılar' hanesine yazdıran önemli edebiyat tarihçisi Abdülbaki Gölpınarlı'nın oğlu Yüksel Gölpınarlı'yla babasının özel hayatını da içine alan geniş bir konuşma gerçekleştirdik. Yüksel Gölpınarlı, babasının bir dönem Alevi dergâhında kaldığını, 'ben Aleviliği yaşayarak yazdım' dediğini aktarıyor.

YUSUF GENÇ | 15 ŞUBAT 2014, 18:35

PAZAR HABERİ YAZDIR

1900'de Osmanlı İstanbul'unda doğmuş ve uzun ömrüne Yunus Emre Divanı, Fuzuli Divanı, Nedim Divanı, Hayyam Rubaileri ve Hacı Bektaş Menakıbı gibi onlarca eser sığdıran Abdülbaki Gölpınarlı, yine aynı şehirde ama bu kez Cumhuriyet İstanbul'unda 1982 senesinde hayata veda etmiş bir tasavvuf araştırmacısı. 1945 yılında yazdığı Divan Edebiyatı Beyanıyladır kitabıyla birçoklarının şiddetini üzerine çekmiş olan Gölpınarlı üzerine, ölümünden otuz iki sene sonra Kadıköy'de bir sahaf dükkânı bulunan oğlu Yüksel Gölpınarlı'yla uzun bir sohbet gerçekleştirdik. İşte oğlunun ağzından son Mevlevilerden Abdülbaki Gölpınarlı'nın portresi.

Gölpınarlı Hoca'nın bir günüyle başlayalım. Hoca'nın bir günü nasıl geçerdi?

Rahmetli babam, her gün saat 05.30 gibi, yani sabah namazına kalkar, namazdan sonra kahvaltısını eder ama kahvaltıda asla çay içmezdi. Kahvaltıdan sonra çay ve sigara faslı başlar. Çayın yerini ayrı tutardı Hoca. Kahvaltı faslından sonra eğer o günü evde geçirecekse öğlene kadar çalışır, öğlen arasında yemeğini yer ve bir saat öğlen uykusuna yatardı. Bir saat sonra kalkar ve gece 12.00'ye kadar tekrar çalışırdı. Gece on ikiye kadar sadece namaz ve akşam yemeği için ara verirdi. Hemen her günü böyle geçerdi.

Dışarı çıktığı zaman bir günü nasıl geçiyordu?

Evde bulunduğu zaman böyleydi. Evde yoksa Üniversite kütüphanesine gider veya Süleymaniye'ye gider gününü orada geçirir, çalışmalarını yapar sonra eve gelirdi. Eve geldikten sonra da yine gece on ikiye kadar çalışırdı.

Sürekli okuyan ve çalışan bir baba olarak kaldı zihninizde o zaman?

Elbette. Geride bıraktığı eserleri düşündüğümüzde böyle gayretli bir çalışma ortaya koymasa o eserler meydana gelir miydi? Hatta ve hatta şöyle olurdu; Bir konu hakkında Konya'ya telefon eder bir şey sorar, bir bilgi mesela… Tatmin olmazsa eğer atlar Konya'ya gider, merak ettiği o eseri bizzat kendisi görür ve incelerdi. Bu derece işine ciddiyetle yaklaşırdı. Çünkü ciddi eser ciddiyetle ortaya çıkar.

İlk gençlik döneminizde sizinle, çocuklarıyla ilişkisi nasıldı?

Şöyle ifade etmek gerekir, benimle olan ilişkisi tabidir ki bir yerde duran, mesafeli bir ilişki idi. Bu tabii bir şey elbette. Ben de evladıma karşı mesafeliyimdir. Mesafeli dediğim şey şu; ciddiyet! Benim oğluma karşı, yani torununa karşı öyle değildi ama. Ben de torunuma karşı öyle değilim.

Zaten çağdaşı olan o 'eski' insanların çoğunda böyle bir ciddiyet vardı…

Tabi o da var. Ama rahmetli babam daha insancıldı. Yani çok neşeli bir insandı. Espritüel. Fıkracı ve hazırcevaptı. Sohbeti, konuşması o açıdan çok keyif verici bir sohbet olurdu. Ki misafirlerini ağırladığı her pazar biri gidip diğeri gelen gruplar bu sebeple de buraya sık gelirlerdi. Rahmetli babamın bir özelliği de seninle konuşurken bile yazmaya devam edebilmesiydi. Bir taraftan konuşur bir taraftan yazabilirdi.

ÜST DÜZEY BİR MÜZİK BİLGİSİ VARDI

Hoca'ya dair çok bilinmeyen başlıklardan birisi de müzik…

Ömer Ferit Kam Bey'in oğlu Ruşen Kam'ın bitirme tezini babam yazmıştı. Babamın musiki bilgisi vardı ama iddiası yoktu. Hususi sohbetlerimizde, ortamlarımızda ilahi de okur, terennüm de yapardı. Ama hiçbir zaman 'bilirim' dememiştir. Mesela Rumeli ağzıyla Anadolu ağzını ayırır, o incelmeleri değişiklikleri anlar, söylerdi de… Ama zaten şeyhi Hüseyin Fahrettin Efendi olan biri müziği bilmesin mi?

Kullandığı bir enstrüman var mı?

Hayır, enstrüman yoktu ama çok iyi ritim bilirdi. Kafiyeleri de ritimle öğretirdi. En çok da dinlediği, söylediği, hoşlandığı eser 'Demedim mi demedim mi / Gönül sana söylemedim mi' diye başlar ya, odur.

HALİL İNALCIK'IN HOCASI

Hoca'nın hocaları ve öğrencileri meselesine de gelelim. Mesela bugün tarihçiliğin kutbu olarak bilinen Halil İnalcık, Gölpınarlı'nın öğrencilerinden…

Evet, Balıkesir Lisesi'nden talebesi… Prof. Dr. Ali Alparslan Hoca, Nihat Çetin Bey gibi isimler… Ama tabi şimdi hatırıma gelmeyen, bilinmeyen binlerce talebesi vardı. Rahmetli babamın sınıfı dolar taşarmış. Haydarpaşa Lisesi'ndeyken öbür hocalar şikâyetçi olmuşlar babamdan. Müdür çağırıp, 'Baki Bey senden şikâyetçi hocalar' demiş. 'Diğer sınıfların öğrencileri derslerinden kaçıp senin dersine giriyormuş' demiş mesela. Hakikaten zevkli anlatırdı derler dersleri…

Hoca'nın hocaları, arkadaşlarını konuşalım mı biraz? Büyük bir kültür ortamı bu…

Sitayişle bahsettiği, sürekli hatırladığı hocası ise Ömer Ferit Kam. En büyük hocası o. Hatta derdi ki her vesileyle 'Keşke Hocam yaşasaydı da ben yine asistanı olsaydım.' Yine hocalarından biri de Köprülü malum. Süheyl Hoca (Ünver) sınıf arkadaşı, Orhan Şaik Bey (Gökyay) yakın arkadaşı…

Hocanın kütüphanesinden söz edelim biraz…

Evdeki kitaplar ve yazma eserler, vasiyeti üzerine vefatından sonra fakir tarafından Konya Mevlana Müzesi'ne gönderildi. Vefatından on gün sonra aradım, müzenin müdür vekili gelip aldılar eserleri. Hem eserler hem de levhalar… Şimdi basma eserleri İl Halk Kütüphanesi'ne götürdüler diye duydum ben, telefon ettim, dediler ki orada daha fazla yararlı olacak. Yazma eserler ise müzede duruyor. 228 adet yazma eser ve 87 hat levhası. Şimdi müzede CD'ye alınmış hepsi, yararlanmak isteyenlere veriliyor.

Yakın zamanlarda Mahmut Erol Kılıç'ın yazdığı bir yazı vardı. O yazıda Gölpınarlı ile ilgili bazı iddialar vardı, intisaplı olmadığı gibi, tasavvuf bilgisiyle ilgili şeyler…

Rahmetli babamın hilafeti vardı. Postnişin idi kendisi, onun için sikkesi patlıcan moru idi. Aslında çok da bir şey demek istemem. Bazı şahıslar, kulaktan dolma bilgilerle hareket ediyorlar, öyle olmasını arzuladıkları şeyleri ifade ediyorlar. Rahmetli babamla ilgili öğrenmek istedikleri bir şey varsa gelsinler sorsunlar, kendilerine anlatalım biz de…

YEMEK KONUSUNDA DA MAHİRDİ

Abdülbaki Gölpınarlı'nın hususi hayatı pek bilinmiyor. Çay tiryakiliği bahsini açmanızı isteyeceğim…

Evet, bizde bilhassa Pazar günleri, sabah başlayıp akşama kadar devamlı kaynayan bir semaver olurdu. Çay sürekli hazır bulunurdu. Ben mesela gelen misafirlerle beraber, her misafirle içmek için bir gün boyunca aşağı yukarı kırk bardak çay içerdim. Tabi o bardaklar bugünkü gibi değil, biraz daha küçük olurdu. Ve rahmetli babam da biz de çayı kıtlama içerdik. Bu aileden gelen bir şey tabi… Babam için çayın yeri ayrıdır, şevkini oradan alıyor desek yeridir.

Peki, benzer şekilde hususen sevdiği bir yemek var mıydı?

Evet, rahmetli babam çok iyi yemek yapardı. Harika yemekler yapardı. Mesela İran pirinciyle yapılan çilav diye bir yemek vardır, harikulade yapardı onu. Gelen misafirler biraz da çilav yemeğe gelirlerdi.

Normal bildiğimiz pilav gibi değil mi?

Normal bildiğimiz pilav gibi değil ama evet pilav gibi bir yemek. Farklı pirinçler vardı mesela aklıma kalan sadri pirinci vardı, amberbu pirinci, dümsiyah pirinci vardı, aklımda kalanlar bunlar. Tabi bunun yapılışı da farklıdır. Haşlama ile yapılır bu. Ayrı bir olaydır ama rahmetli babam, yemek konusunda fevkalade mahirdi. Enginar mesela, muazzam enginar yemeği yapardı.

Yemek üzerine konuşma fırsatınız oldu mu peki hiç?

Babam, meraklıydı. Her şeye, gördüğü ve bilmediği her konuya karşı meraklıydı. Yemek meselesi de öyle. Zaten o merak duygusu, o büyük çalışmaları yapmasına imkân sağlamıştı.

ŞİMDİ YAZSAM O KADAR SERT YAZMAZDIM

Divan Edebiyatı Beyanındadır kitabını yazdıktan sonra pişman olduğu söylendi. Bu doğru mu?

Divan Edebiyatı Beyanındadır kitabı için kendisi 'O kitabı şimdi yazsaydım eğer bu kadar sert yazmazdım, lüzumsuz sertlik gösterdim orada' demiştir. İnsan ömrü devir devirdir, evrelerden geçer her insan. İnsan son haliyledir. Bu tabi o günkü halet-i ruhiyesi ile ilgili…

Bağlamını söyledi mi peki size?

O kitabın yazılış tarihi, rahmetli babamın en fırtınalı günleridir. 1945 seneleri… 44 ile 49 arasında en zorlu günleridir. Zaten 49'da istifa etti. Her ne kadar bazı şahıslar 'atıldı' diyorlarsa da doğru değildir bu, üniversiteden kendisi istifa etmiştir.

Hoca'nın Tek Parti devresinde 10 aylık bir hapis hayatı da var. 1945'de…

Talebelerinden biri, Safa Yurdanur gelip, 'Hocam bir dernek kuruyoruz, şu derneğin tüzüğüne bakar mısınız?' diyor. İlerici Gençler Birliği adında komünist bir dernek bu. Babam da 'peki bakarım diyor, alıp tüzüğü çantasına koyuyor.' Babama tüzüğü veren adam daha sonra yakalanıyor, yakalanınca sorguda 'kimlere verdin tüzüğü' diye soruyorlar, o da babamın adını veriyor tabi. Gelip babamı tutuyorlar bu sefer. 10 ay içeride tutuklu kalıyor, ilk çıktığı mahkemede de beraat ediyor.

Gölpınarlı'nın Aleviliği de bildiğini biliyoruz, sanıyorum bir dönem epey yakın bulunmuş…

1919'da, 19 yaşında, rahmetli dedemin vefatından sonra Çorum Alaca'sına gidiyor öğretmen olarak. Orada Hüseyin Dede Dergahı'na iniyor. Alevi dergâhı. O kendisi derdi ki, 'benim Alevilik hakkında yazdıklarım yaşayarak yazdıklarımdır.' Orada her şeyi görüyor, cem'e de katılıyor, onlarla da birlikte bulunuyor. Ama 'gizli gizli namaz da kılardım' derdi gülerek.

BEKTAŞİ TEKKESİNE EYVALLAH

Hoca'nın sohbetlerinde sıklıkla geçen, sürekli andığı kimler vardı?

Şeyhinden sıklıkla bahsederdi. Hüseyin Fahreddin Efendi'den… Çünkü Hüseyin Fahreddin Efendi, hem garp dillerini hem şark dillerini iyi bilen, hem garp hem de şark musikisine bihakkın vakıf bir insandı. Tabi bizim için de ayrıca önemlidir, intisaplı olması hasebiyle…

Gölpınarlı Hoca'nın Bektaşi tekkesine girişi de var, kısa sürmüş…

Evet, bir dönem gidip Bektaşi tekkesinde bulunmuş. Ama daha çok meraktan… Sonra külahını çıkarmış 'eyvallah, içindedir' diyerek çıkmış. Gerekçesini sen sormadan ben söyleyeyim, kalbine girmemiş, kalbinde yer etmemiş Bektaşilik. O lezzeti bulamamış.

Peki, Hoca'nın Mevlevi tekkesindeki yeri neresi?

Hilafet. Halife diye bir makam vardır, posta oturulur. Sikke vardır, destarın rengi de patlıcan moru olur. Hilafet de Mehmet Dede'den rahmetli babama geçti.

Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Yeni Şafak Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Kaynak gösterilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan köşe yazısı/haberin bir bölümü, alıntılanan köşe yazısı/habere aktif link verilerek kullanılabilir.

Alçaklık

POLİTİKA

17 Aralık darbe girişiminin tüm ayrıntıları gün geçtikçe ortaya çıkmaya devam ediyor. Komplonun hemen ardından Türkiye'nin belli başlı 40 işadamına yönelik 25 Aralık operasyonunu devreye koyan paralel yapının Başbakan'ın evinin krokilerini de çıkardı...

Şantaj listesi

GÜNDEM

Hangi ülke için dinlediniz

POLİTİKA

AK Parti Genel Başkanı ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, üç yıldan fazla bir süre Selam Örgütü adı altında Mavi Marmara şehitlerinin ailelerinin telefonlarının dinlendiğini belirterek, 'Şu açaklığa bakar mısınız, şu ihanete bakar mısınız. Sizden bunları dinlem...

VİDEO

Oğlunun yanında eşini darp etti

RESİM GALERİ

Ukrayna'da halk meydanları terk etmiyor

GÜNDEM

100 bin kişi tehlikede

17 Aralık'ta hükümete yönelik darbe girişimi sonucu ortaya çıkan paralel yapının her geçen gün yeni marifetleri ortaya çıkıyor. İstanbul'da 'Selam' örgütü adı altında binlerce kişiyi dinleyen paralel yapının aynı yöntem Türkiye genelinde de uyguladığı ortaya çıktı. Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) ...

POLİTİKA

Başbakan'a fiziki takip Anayasa suçu

Başbakan'ın da aralarında bulunduğu milletvekillerinin izlenmesi, takip edilmesi ve suç kovuşturması yapılmasını Anayasa'nın 83. maddesi düzenliyor. Buna göre, TBMM mensuplarının dinlenmesi ve fiziki takibi Anayasa aykırı. Suçüstü hallerinde bile, derhal Meclis Başkanlığı'na durumun bildirilmesi ger...

İBRAHİM KARAGÜL

Başbakan'a suikast planı da yaptınız mı?

HİLAL KAPLAN

Barışa yasal güvence

FATMA BARBAROSOĞLU

'İsyan' mesafesi...

BU HABERLER İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

3-4 güne Hükümet düşecek siz de sürülürs...

16 ŞUBAT 2014, 12:20

Dünyada yüzde 100'dü AK Parti 37'ye dü...

16 ŞUBAT 2014, 13:24

8 ilin valisi değişti

16 ŞUBAT 2014, 8:11

Erdoğan: Elebaşından da hesap soracağız

16 ŞUBAT 2014, 14:18 - VİDEO - FOTO GALERİ

Cemaat ve Gezi medyası el ele

16 ŞUBAT 2014, 10:19

Cemaat okulları ihale ofisi gibi

15 ŞUBAT 2014, 18:42

Paşa'nın Tır pazarlığı

15 ŞUBAT 2014, 23:38 - VİDEO

AK Parti aday göstermeyince CHP'ye geçt...

16 ŞUBAT 2014, 18:47

Milli tekvandocu müsabakada hayatını kay...

16 ŞUBAT 2014, 14:19 - FOTO GALERİ

Akciğer ürettiler

16 ŞUBAT 2014, 0:18

DAHA FAZLA PAZAR HABERİ İÇİN TIKLAYIN

EN ÇOK OKUNANLAR

Son 24 saat içinde Yeni Şafak'ta en çok okunan haberler

Cemaat okulları ihale ofisi gibi
150B

Orta Afrika'da ezan sesi duyulmayacak
44B

Burası yeni Karaköy
40B

Taş Mektep'ten Gül Yetiştiren Adam'a
34B

Ramazan'ın 15'i yetimlerle anılacak
32B

TEKNOLOJİ

Facebook Messenger 3 Mart'ta kapanıyor

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Burası yeni Karaköy

Karaköy bundan birkaç yıl öncesine kadar hırdavatçıları, elektrikçileri, yedek parçacıları, büyük ha...

Burası yeni Karaköy

Karaköy bundan birkaç yıl öncesine kadar hırdavatçıları, elektrikçileri, yedek parçacıları, büyük ha...

YENİŞAFAK

ANASAYFA

GÜNDEM

POLİTİKA

EKONOMİ

DÜNYA

AKTÜEL

SPOR

YAZARLAR

SAĞLIK

TEKNOLOJİ

KÜLTÜR-SANAT

RÖPORTAJ

SİNEMA

EKLER

PAZAR

KİTAP

KURUMSAL

ABONE FORMU

TEMSİLCİLİKLER

KAMPANYA

İNSAN KAYNAKLARI

REKLAM

KÜNYE

GAZETE İLETİŞİM

ARAÇLAR

HABER BANDI

SİTENE EKLE

FAVORİLERE EKLE

GİRİŞ SAYFASI YAP

YENİŞAFAK MOBİL

R.S.S

FACEBOOK

TWITTER

Bu sitede yayınlanan tüm materyalin her hakkı mahfuzdur. Kaynak gösterilmeden çoğaltılamaz. © Yeni Şafak