Radikal

Takip Et

Takip et

Üye Girişi

Blog

Kitap

Galeri

WEBTV

Radikal

TÜRKİYE

EKONOMİ

POLİTİKA

DÜNYA

SPOR

HAYAT

YAZARLAR

TED

SAĞLIK

ÇEVRE

YENİ AKIL

ÖZEL

TEKNOLOJİ

SİNEMA

KÜLTÜR SANAT

OTOMOTİV

YENİ SÖZ

SENDEN HABER

TV REHBERİ

ASTROLOJİ

EMLAK

İNSAN KAYNAKLARI

Radikal Plus

Radikal.com.tr >

Yazarlar >

Türkiye >

Atatürk'ün yerini almak isteyen Caudillo

CENGİZ
ÇANDAR
Tüm [email-masked]

Facebook'ta Paylaş

09/07/2014

A+
A-

Tayyip Erdoğan'ın, "post-Kemalist" bir Türkiye'de Atatürk'ü gömen bir "ikinci Atatürk" işlevini yerine getirmek ya da "sultan gibi bir cumhurbaşkanı" olmak istediğini aklı başında herkes görebiliyor.

Berlin’de beni havaalanına götüren şoförüm İran Azerisi çıktı. Urumiyeli. “Batı Azerbaycan vilayeti”nin merkezi. Bir süre Ankara’da da yaşamış, 41 yıldır Berlin’de, Almanya vatandaşı. Şah döneminde terketmiş ülkesini. İslam Devrimi’nden sonra geri dönmüş, tekrar çıkmış. “Fanatiklik kötü şey. Bunlar Şah’tan da beter çıktılar” diyor.

Sohbet ister istemez, Türkiye’ye kayıyor. “Bizimkine ne diyorsun?” diye soruyorum. “Kim?” diye sorgulamamı beklemeden ve duraksamadan cevabı yapıştırıyor: “Sizinki İkinci Atatürk olmak istiyor. Tarihe onun gibi geçmek istiyor…”

Diyorum ki, “Tam da bugünlerde okuduğum bazı yazılara, Türkiye’de bazı çevrelerin hakkındaki iddialarına bakılırsa, Atatürk’ten ziyade ‘sultan’ olmak istiyor sanki…”

Gülüyor, “Her ikisini birden istiyor: Hem ikinci Atatürk olmak istiyor; hem de sultan. Böyle bir şey olabilir mi hiç diyeceksin ama, sizinki öyle. İkisini birden olmak istiyor…”

Geçen hafta uçağa binerken elime aldığım Financial Times gazetesinde (3 Temmuz) kocaman bir tam sayfa yazı. Üzerinde, Tayyip Erdoğan’ın büyük bir fotoğrafı ve en iri puntolarla yazı başlığı “Grand Ambition”; “Büyük İhtiras” diye de çevrilebilir, nasıl bir amaç olduğundan yola çıkarak, “Yüce İhtiras” olarak da. Bugüne dek, dış basında yapılmış en kapsamlı ve başarılı Tayyip Erdoğan değerlendirmelerinden biri.

Aradan çok kısa zaman geçtikten sonra, Financial Times, önceki gün bir de başmakale yayımladı. Başlığı “Erdogan’s Ambition and Turkey’s Future” idi. Yani, “Erdoğan’ın İhtirası ve Türkiye’nin Geleceği.” FT’ye önem veren uluslararası siyasi karar vericilerin birçoğu bugünlerde, Tayyip Erdoğan’ın ihtirası ve onun cumhurbaşkanlığında Türkiye’de nelerin olabileceği ya da olmayacağını, etkili yayın organının kılavuzluğunda izliyorlar.

Başyazı, Erdoğan’ın hakkını vererek başlıyor:

“Son on yıl boyunca, Türkiye’nin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, ülkesine sağladığı siyasi ve ekonomik dönüşümden ötürü selâmlandı.

Kökleri ‘ılımlı İslamcılık’ta olan AK Parti’nin 2002’de iktidara gelmesiyle, Türkiye istikrarsız koalisyon hükümetlerinin ardından görece siyasi sükûnet yaşadı. Ekonomi dolar bazında üç misli büyüdü.  Bununla birlikte Erdoğan ülkesinin cumhurbaşkanının ilk kez doğrudan seçileceği seçimlere hazırlanırken, Türkiye siyasi çalkantı içinde: Ekonomi zayıflıyor ve oluşturmuş olduğu uluslararası imaj bozuldu.”

Başyazı, Tayyip Erdoğan’ın demokrasiden uzaklaştığı ve “hukuk devleti”ni tahrip edici nitelikteki son bir yıllık performansına dair somut göndermeler yaptıktan sonra şöyle devam ediyor:

“Bir Erdoğan cumhurbaşkanlığı ihtimali, çok kişide bu davranıştan ötürü alarma yol açıyor. Özellikle dış yatırımcılar, komşuları Suriye ve Irak’ı etkileyen bir kriz döneminde, Türkiye’de ortamın yerine oturamamasından ötürü sinirliler.

Buna rağmen, Erdoğan ihtiraslarını gemleyeceğine ya da sertliğini yumuşatacağına ilişkin pek bir işaret vermedi. Başbakan uzun süredir devlet başkanlığı konumunu arzu ediyor ve bunun ülkenin siyasi sistemini sarsacak nihai yol olduğuna inanıyor.

Zaferinin, cumhuriyet yönetimini kendilerinde bir hak olarak gören ve Mustafa Kemal Atatürk‘ün yarattığı şehirli elitlerin etkisini kastettiği ‘vesayet dönemi’ni nihai olarak ortadan kaldırma fırsatı sağlayacağını öne sürüyor.”

Gelelim, cumhurbaşkanlığı seçimlerinin Atatürk ile Erdoğan sözcükleri arasında oluşturduğu irtibata ve bu

konuda yapılan analojilere…

Bu analojiyi Murat Aksoy, “Erdoğan ve ‘ikinci kurucu babalık’ hayali” başlıklı yazısıyla (T24) yapmış oluyordu. Yazıda ilginç bir değerlendirme sunuyordu.

“Buna göre Cumhurbaşkanı Erdoğan icracı cumhurbaşkanı olarak görev yapacak, bir anlamda partili cumhurbaşkanı olacak. Bu durumda AK Parti hükümeti ‘teknokrat bir hükümet’ ve başkanı da ‘teknokrat bir başbakan’ olacaktır. Bu, AK Parti’nin siyasi partiden profesyonel bir şirkete dönüşmesi anlamına gelir.”

Tayyip Erdoğan’ın dünkü konuşması bu değerlendirmeyi doğrulayacak bir içeriğe sahipti. Tayyip Erdoğan, kendi kafasına göre ve “dizayn etmek istediği”, kendince “yeni Türkiye”ye göre bir cumhurbaşkanı olmaya kalkışırsa, AKP bildiğimiz AKP olmaktan çıkacak. Buna AKP’nin bir bölümü direnebileceği gibi, siyasi parti olmaktan çıkıp ekonomik çıkar paylaşımı ve ister istemez “yolsuzluk dağıtım ünitesi” haline gelecek, Murat Aksoy’un terimiyle “profesyonel bir şirket”e dönüşebilecek AKP, Türkiye’nin tüm siyasi haritasını ve siyasi denklemini de değiştirecektir.

Berlin’li İran-Azerisi taksi şoförünün nitelemesiyle “İkinci Atatürk” olmayı tasarlayan ya da Murat Aksoy’un etiketlediği haliyle “ikinci kurucu babalık” peşinde koşacak olan Tayyip Erdoğan, bir yönüyle Atatürk’ün devamı gibi görünürken, esas olarak, Atatürk’ten hayli farklı ve onun mirasını süreç içinde ortadan tümüyle kaldırıp, kendi damgasını vuracağı bir Türkiye ve İslâm dünyası hesabında.

FT başyazısına dönersek, onun Tayyip Erdoğan’ın “ihtirası”na dair değerlendirmesi ise şöyle:

“Başbakan, Türkiye’yi bir parlamenter sistem yerine daha ziyade devlet başkanının karizması ve siyasi otoritesine dayalı bir sisteme geçirmeyi umut ediyor. Böyle bir vizyon, daha da çok olarak otoriterleşme uyarısı yapan muhaliflerini alarme ediyor. Erdoğan’ın (cumhurbaşkanlık) görevine gelmesinin kararını seçmen verecek. Ama cumhurbaşkanı seçilse bile bu makama gelmesinin Türkiye’nin kaderini daha iyi yönde değiştireceğini görmek pek zor.”

FT başyazısının son ve hüküm cümleleri, ilk turda büyük oy farkıyla seçilecek bir Tayyip Erdoğan’ın, Türkiye için kötü olacağını gayet net biçimde şu sözlerle ifade ediyor:

“Ezici bir zafer, onu, toplumsal dokusu kendi itibarı gibi paramparça olmakta olan bir ülkenin başına, bir Atatürk’ten ziyade bir Putin gibi getirmiş olacak. Bu Erdoğan’ın Türkiye’si, onun başbakanlığı altındaki ilk on yılda çok takdir edilmiş olan ülke olmayacak.”

Tayyip Erdoğan’ın, “post-Kemalist” bir Türkiye’de Atatürk’ü gömen bir “ikinci Atatürk” işlevini yerine getirmek ya da “sultan gibi bir cumhurbaşkanı” olmak istediğini, aklı başında herkes görebiliyor. Bense, giderek, Tayyip Erdoğan’ın, Türkiye’nin Cumhurbaşkanı olmaktan ziyade bir Caudillo olmaya özendiğinin farkındayım.

Caudillo sıfatı aklıma gelip, doğru saptama yapıp yapmadığımı araştırdığımda şu tanım ile karşılaştım:

“Caudillo’ların tipik özelliği, iktidarı toplumdan kendi üzerlerine almaları ve kendierini toplumun üzerine lider olarak yerleştirmeleridir. Caudillo’ların büyük insan kitlelerine kumanda etme ve büyük kalabalıkların artan bir coşku ile dikkatlerini kendi üzerlerinde tutma yetenekleri vardır.”

Bu tanım, Tayyip Erdoğan’a tümüyle uyuyor.

Ama, 19. Yüzyıl’ın Latin Amerikası’ndaki Caudillo’ların 21. Yüzyıl’daki Türk versiyonu, Türkiye’ye hiç uymuyor.

Tayyip Erdoğan ya seçilemez ya da çok kişinin kesin gördüğü sonuç gerçekleşir de seçilirse bile, Türkiye’yi uzun süre yönetebilmesi mümkün olamaz. Hatta AKP’yi dahi eskiden olduğu gibi yönetemez.

21. Yüzyıl’dayız. Türkiye’deyiz. Caudillo’ya ihtiyacımız yok.

Facebook'ta Paylaş

Arşive ekle

Yazdır

Mail Gönder

YAZARIN DİĞER YAZILARI
Tüm Yazıları Gör

Dış politikanın iflâs fotoğrafı... 20.07.2014

İsrail saldırganlığı ve Türkiye'nin etkisizliği 19.07.2014

'3 dakika 25 saniye' süren otoriterleşme itirafı... 17.07.2014

'Gönlümün cumhurbaşkanı'16.07.2014

Kimi, niye mi tutuyorum? 13.07.2014

Brezilya için Almanya dersleri12.07.2014

Unutulmayanlar... Unutulmayacaklar...
10.07.2014

Dünya Kupası... 06.07.2014

Türkiye Kürtleri'nin önündeki zor soru

05.07.2014

Tayyip Erdoğan'ın 'Kürt faturası'

03.07.2014

http://www.radikal.com.tr/120080612008060

Yorum Yaz

Radikale Devam Edin

Politika

Ekmeleddin İhsanoğlu canlı yayında soruları yanıtladı

Ekonomi

Her 10 işsizden sadece 1'i iş bulabildi

Dünya

CNN Muhabiri Ivan Watson'dan İstanbul'a mektup

Spor

Galatasaray 3-1 Vorwarts Steyr

Hayat

'Neden ben' diye sormak yerine negatiflikten arının

Sinema

Yönetmelik değişti, Portakal'da en iyi film tek olacak

Çevre

Bakan konuştu, İstanbul coştu

Expend

Gazeteye Reklam Ver

İnternete İlan Ver

Tablete İlan Ver

Sosyal/Ticari İlan Ver

Hayata Dair

Diğer Yarım 6. bölüm fragmanı izle (Diğer Yarım son / yeni bölüm fragmanı)

Güzel Köylü 5. bölüm fragmanı izle (Güzel Köylü son / yeni bölüm fragmanı)

Kardeş Payı 20. bölüm fragmanı izle (Kardeş Payı son / yeni bölüm fragmanı)

Ulan İstanbul 5. bölüm canlı izle (Ulan İstanbul Kanal D canlı izle)

Altın fiyatları (çeyrek altın fiyatları)

Güneşi Beklerken 54. bölüm final fragmanı izle (Güneşi Beklerken son / yeni / final bölümü fragmanı)

12 Temmuz Ehliyet sınav sonuçları açıklandı (Ehliyet sınavı sonuçları 2014)

Bonzai nedir? (Bonzai etkileri nelerdir)

Berrak Tüzünataç, ünlü oyuncu ile tatilde

Gazze son haber / son dakika (Gazze'de son durum)

PYBS sonuçları 2014 (Parasız Yatılılık ve Bursluluk Sınavı - PYBS açıklandı)

Ulan İstanbul 5. bölüm fragmanı izle (Ulan İstanbul son bölüm fragmanı izle)

James Rodriguez Real Madrid ile anlaştı (Dünya Kupası'nın yıldızı James Rodriguez kimdir?)

Kadir Gecesi hangi gün? Kadir Gecesi ne zaman? Kadir Gecesi Yapılacak İbadetler Neler?

Güneşi Beklerken 53. bölüm full izle (Güneşi Beklerken son bölüm tek parça izle)

Yabancı özel okullar taban puanlarını açıkladı (TEOG özel okul taban puanları)

Coca Cola'nın internet siteleri hacklendi (Coca-Cola'nın web sitelerini kim hackledi?)

Samsun'da deprem (Türkiye'de meydana gelen son depremler)

LYS tercih sonuçları açıklandı mı? (LYS 2014 tercih sonuçları sorgula)

PYBS sonuçları 2014 (Parasız Yatılılık ve Bursluluk Sınavı - PYBS açıklandı)

Radikal

Takip Et

Takip et

Künye

Reklamlar

İlan

Son Dakika Haber

Haberler

Haber

Geçerli Bir E-Posta Adresi Giriniz

İnternet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.

Bize Ulaşın

Üye Olun

SSS

Android
Uygulama

iPhone Uygulama

İnternete
ilan ver

RSS

Spor

Son Dakika Spor Haberleri

Canlı Maç Sonuçları

Galatasaray

Fenerbahçe

Beşiktaş

Trabzonspor

Futbol

Spor Toto Süper Lig

Şampiyonlar Ligi

UEFA Avrupa Ligi

Milli Takım

Basketbol

Beko Basketbol Ligi

Euroleague

NBA

2014 Dünya Kupası

Dünya Kupası A Grubu

Dünya Kupası B Grubu

Dünya Kupası C Grubu

Dünya Kupası D Grubu

Dünya Kupası E Grubu

Dünya Kupası F Grubu

Dünya Kupası G Grubu

Dünya Kupası H Grubu

Fikstür

Fransa Lig 1 Fikstür

İspanya La Liga Fikstür

İtalya Serie A Fikstür

Almanya Bundesliga Fikstür

PTT 1. Lig Fikstür

İngiltere Premier Lig Fikstür

Spor Toto Süper Lig Fikstür

Puan Durumu

Fransa League 1 Puan Durumu

İspanya La Liga Puan Durumu

İtalya Serie A Puan Durumu

Almanya Bundesliga Puan Durumu

PTT 1. Lig Puan Durumu

İngiltere Premier Lig Puan Durumu

Spor Toto Süper Lig Puan Durumu

Türkiye

Eski Emniyet Müdürü'ne kelepçeli gözaltı

Operasyonun gerekçesi: Örgüt kurmak

Savcı Zekeriya Öz'den operasyona tepki

Ekonomi

Borç küpü para akarken doldu, dert geri ödemedeki risklerde

Her 10 işsizden sadece 1'i iş bulabildi

Coca Cola: Filistin'deki 3. en büyük işvereniz

Spor

Galatasaray 3-1 Vorwarts Steyr

Cesare Prandelli de oruç tutacak!

Beşiktaş'tan Hereford United'a yarım düzine gol

Dünya

CNN Muhabiri Ivan Watson'dan İstanbul'a mektup

62'lik geline 9 yaşında damat!

Obama'dan Putin'e işbirliği çağrısı

Kültür

Yönetmelik değişti, Portakal'da en iyi film tek olacak

Rakamlarla İKSV 2014

Enka'da Arif Sağ ve Erdal Erzincan

Radikal2

Çözüm'ün A, B, C'si...

Panİslamcı dış politikanın çöküşü

IŞİD'e karşı bayraklar

Politika

Başbakan Erdoğan canlı yayında soruları yanıtladı

Kılıçdaroğlu: Barış isteniyorsa Ekmeleddin Bey'i seçelim

Milletvekilleri birbirinin üzerine yürüdü

Hayat

'Neden ben' diye sormak yerine negatiflikten arının

Müminin mümine, münkir etmez ettiğini!

Büyük sinemacıların ve yoksul sanatçıların ülkesi

1234567