Radikal

Takip Et

Takip et

Üye Girişi

Blog

Kitap

Galeri

WEBTV

Radikal

TÜRKİYE

EKONOMİ

DÜNYA

SPOR

HAYAT

YAZARLAR

RADİKALİST

OTOMOTİV

KÜLTÜR SANAT

GUSTO

ÖZEL

Yerel Haberler

POLİTİKA

TEKNOLOJİ

GEEK

SİNEMA

YEMEK TARİFLERİ

ÇEVRE

SAĞLIK

YENİ SÖZ

SENDEN HABER

TV REHBERİ

ASTROLOJİ

EMLAK

İK

Radikal Plus

Radikal.com.tr >

Yazarlar >

Politika >

1915 gerçeği

CENGİZ
ÇANDAR
Tüm [email-masked]

Facebook'ta Paylaş

inPaylaşın0

1915 gerçeği

23/04/2015

A+
A-

Böyle bir felâket, 100 yıl önce bizim ülkemizde, bizim topraklarımızda, bizim yanımızda, biçim içimizde gerçekleşti. Obama veya bir başkası şu ya da bu kelimeyi söylese veya söylemese, bizim için "tarihle yüzleşmek" zorunluluğu ortadan kalkmıyor.

Obama, bu kez, 1915’in 100. Yıldönümünde “Soykırım” diyecek mi, demeyecek mi?

Diyelim ki, demedi. 1915’in ne olduğu, ne olmadığı değişecek mi?

Washington kaynakları demeyeceğini, yine “Metz Yeghern” yani “Büyük Felâket” sözcüklerini kullanacağına değiniyorlar. Türkiye’nin AB’den sorumlu devlet bakanı de, Obama’nın “soykırım” diyeceğini tahmin etmiyor. “Tahminim ve akıl yolunun beni buraya getirdiği nokta ABD başkanının bu ifadeyi kullanmayacağı yönünde. Kullandığı takdirde böyle bir ifadesinin yaratabileceği sonuçların bölge ve dünya barışı için yanlış sonuçları olacağını düşünüyorum" demiş.

Niçin “bölge ve dünya barışı için yanlış sonuçları” olsun? Bu ne demek?

Herhalde, Türkiye, ABD’ye öyle bir tepki gösterir, ABD ile ittifak alanlarında yapabileceklerini yapmaktan vazgeçerek Washington’a öyle bir fatura çıkarır ki, ABD’nin ulusal ve uluslararası çıkarları bundan zarar görür. Ve Obama, bütün bunları hesaplayarak, “Türkleri kızdırırsam, bana zarar verici işler yaparlar. Neme lâzım. Daha önce dediğim gibi Metz Yeghern diyerek idare edeyim” der ve “soykırım” sözcüğünü kullanmaz.

Bu durumda, Obama’nın bu şekilde davranmasının “1915 gerçeği” ile ilgisi olmadığı zımnen kabul edilmiş olunuyor. Böyle davranarak, Obama’nın, Ankara’nın “şantajı”nı kaale almış olduğu, kendince “realpolitik” gereklerine riayet ettiği ortaya çıkmış olacak.

Obama’nın bireysel olarak, 1915’in “soykırım” olarak görülmesiyle bir sorunu yok. Çünkü Obama, Ankara’nın “soykırım inkârı”nın doğru olduğuna inanmıyor. İnanmadığını 2008 yılında ABD Başkanlığı aday adayı olduğu sıradaki açıklamalarından biliyoruz.

Ne demişti?

“Başkan olarak Ermeni soykırımını tanıyacağım.” Kullandığı cümlesi buydu. Başkan olduktan sonra, bu kavramı kullanmaktan kaçındı. New York Times, geçen haftaki “Türkiye’nin Kasıtlı Unutkanlığı” başlıklı başyazısında, Obama’nın söz konusu bu tavrına dikkat çektikten sonra “ABD, inkâr tutumuna (artık) göz yummamalıdır… Obama da kendinden öncekiler gibi önemli bir NATO müttefikini altüst etmekten kaçındı. Türkiye ile iyi ilişkileri korumak önemlidir ama en azından ABD, Avrupa ve Papa Francis’e katılarak, Türkiye için en büyük tehlikenin herhangi bir kimsenin ‘soykırım’ sözcüğünü kullanmasında değil, 100 yıl önce olanı kabulü reddetmekte olduğunu Erdoğan’a açıkça anlatmalıdır” diye yazmıştı.

Yani, Obama’nın “soykırım” sözcüğünü kullanıp kullanmaması, bu 100. Yıldönümüde kendi siyasi ahlâk ölçüsüne gelip dayanmıştır. Obama’nın seçeceği sözcük, 100 yıl öncesinde yaşanan gerçeği ortadan kaldırmıyor.

O gerçeği Obama da biliyor. Bildiği için “Büyük Felâket” sözcüklerini kullanıyor. “Soykırım” dememesi, Türkiye ile Amerikan Ortadoğu politikasında “kullanmak” hesaplarıyla ilgili bir “realpolitik” gereği olarak bakıyor. Şu tarihî gerçeğin o da farkında:

100 yıl önce yüzbinlerce Ermeni, “göç yolları”nda şu ya da bu şekilde, şu ya da bu siyasi gerekçenin de sonucu olarak yok edildi. Ermeni halkının ezici çoğunluğu ata topraklarından kazındı.

Gerçek budur. “Hepimiz acı çektik; benim de dedem….” diye başlatılan “acı paylaşımı” amaçlı öyküler, bu gerçeğin üzerini kapamaya yetmiyor.

Osmanlı halklarının tümü ve dünya halklarının büyük bölümü Birinci Dünya Savaşı sırasında –öncesinde ve sonrasında- kuşkusuz büyük acı çektiler. Ama hiçbir halkın ezici çoğunluğu, ata toprağından kazınmadı. Hiçbir halkın çocukları, kadınları ve yaşlıları “göç yolları”nda Ermeniler gibi imha edilmedi.

Böyle bir felâket, 100 yıl önce bizim ülkemizde, bizim topraklarımızda, bizim yanımızda, biçim içimizde gerçekleşti. Obama veya bir başkası şu ya da bu kelimeyi söylese veya söylemese, bizim için “tarihle yüzleşmek” zorunluluğu ortadan kalkmıyor.

1915 öyle bir konu ki, öncelikle insan olmak açısından “vicdanî”, Türk ve Müslüman bireyler açısından “ahlâki”, herkesi ilgilendiren bir başka yönü açısından ise “siyasi”dir.

“1915 Kurbanları”nın torunları, “Ermeni” adı ile çok az bir parçası –neredeyse tümü İstanbul’da- Türkiye’de kalmış olarak, dünyanın birçok yerine dağılmış olarak yaşıyorlar. Atalarının başına gelen büyük felâketin acısına ve travmasına dair “kollektif bilgi” ve “ortak bellek” ile yaşamlarını sürdürüyorlar.

Yani, 1915, bir “tozlu arşivler”in materyali değil. Dolayısıyla, “tarihçilere bırakılacak” türden başlı başına bir “akademik” bir konu olarak da ele alınamaz.

Ankara’nın yıllardır temcit pilavı gibi tekrarladığı “klişe tezi”, bu konuyu “tarihçilere bırakmak”.  Ardından, tüm dünyaya dönüp, “Arşivlerimizi açıyoruz. Gelin bakın” diyerek, 1915’in “soykırım” olmadığına dair görünürde pek çarpıcı bir “özgüven” ortaya konuyor.

Hangi “arşiv”?

İttihat Terakki Merkezi Umumi’sinin yani genel merkezinin, Teşkilatı Mahsusa’nın (Birinci Dünya Savaşı’nın “derin devleti”) ve dönemin İçişleri Bakanlığı’nın “Tehcir”den sorumlu ilgili dairesinin arşivlerinin tümüyle yakılmış olduğu biliniyor.

“Tehcir”in yani Ermenilerin “yerlerinin değiştirilmesi”nin, Suriye’nin yaşanması dayanılmaz çöllerine doğru kafileler halinde çoluk çocuk yollara çıkartılmasının, “savaş şartları”nda gerçekleştiği, bir “askeri önlem” olduğu tekrarlanıp duruluyor.

Gelgelelim, “Tehcir”, tüm Anadolu’yu, hatta Trakya’yı kapsıyor. Dahası, tüm Ermeni erkekleri önceden askere alınarak “amele taburları”nda silahsızlandırılmıştı. Bunlar “arşiv” ihtiyacı gerektirmeyen “tarih gerçekleri.”

Geçen hafta başlarında İstanbul’da Financial Times’ın Dış Haberler Editörü David Gardner ile buluştum. Baktım elinde, Eugene Rogan’ın çok geniş yankılar uyandıran yeni kitabı “The Fall of the Ottomans – The Great War in the Middle East” (Osmanlıların Çöküşü – Ortadoğu’daki Büyük Savaş”.

Kitap hakkında konuşmaya başladık. “Annihilation of the Armenians” (Ermenilerin İmhası) bölümünü okuyup okumadığını sordum. “Henüz oraya gelmedim” dedi ve ilave etti : “Ama hafta sonu yayımlanacak FT ekinde, 1915 ile ilgili yeni yayınlanan ve konuyla ilgili daha önce yayınlanmış kitaplara hiç benzemeyen üç ayrı kitapla ilgili kitap eleştirisi yazım yer alacak. Türk yetkililer okudukları vakit bana kızacaklar herhalde…”

David Gardner, “Death and Denial” (Ölüm ve İnkâr) başlıklı çok önemli yazısının bir yerinde “Erdoğan’ın arşivleri uluslararası uzmanlara açmak” önerisine karşılık olarak şu ifadeyi kullanmış:

“Herkesin edinebileceği uzmanlık ürünü yayınlar o kadar bol ki, (1915’teki) gerçeğin belirlenebilmesi için, uluslararası uzmanlara arşivlerin açılması (artık) çok da gerekli değil.”

Gerçek, 1915’te Anadolu’nun Ermeni halkının imha edilmiş olmasıdır. Devlet, Amerikan Başkanı “Büyük Felâket” diyecek diye sevinebilir ama Türkiye toplumu Ermenilerin “Büyük Felâket”e uğramış olmasından sevinmeyeceği gün gelinceye kadar, “tarihe tutsaklık”tan kurtulamaz. Özgürleşemez.

Bizleri, öncelikle, Obama’nın ne diyeceği değil, Türkiye halkının özgürleşmesi ilgilendirmeli.

100. yılında 1915’in gerçekleri değişmez.  Bir Amerikan Başkanı 100. yılında dillendiremediği gerçeği 101. ya da daha sonraki herhangi bir yılda dillendirse de değişmez. Papa Francis’ten önceki Papa’lar onun söylediğini söylememiş olduğu için “1915 gerçeği” farklı mıydı sanki?

“1915 gerçeği”: Anadolu Ermeni halkının imha edilmiş olmasıdır.

Yalın gerçek…

Facebook'ta Paylaş

inPaylaşın0

Arşive ekle

Yazdır

Mail Gönder

YAZARIN DİĞER YAZILARI
Tüm Yazıları Gör

Suriye "Türkiye'nin Vietnam'ı" olabilir mi?14.05.2015

Kenan Evren ve "riyakârlık"...13.05.2015

Venedik'te bir Türkiye hayali10.05.2015

Türkiye için gerçek 'tehdit önceliği' nedir?03.05.2015

Taksim korkusu...02.05.2015

Provokasyon, baraj ve "Kürt sorunu" sorunu...30.04.2015

Erdoğan-Akıncı atışmasını anlama kılavuzu29.04.2015

'Tehcir'in 100. yılı ve 'yolun sonu'...26.04.2015

Bugün 25 Nisan: "Oh" çekebiliyor musunuz?25.04.2015

Adını koymak...22.04.2015

http://www.radikal.com.tr/134147913414790

Yorum Yaz

Radikale Devam Edin

Politika

Binali Yıldırım'ın evini kamyon dayayıp soymuşlar

Ekonomi

CarrefourSA, Kiler'in yüzde 85'ini satın alıyor!

googletag.cmd.push(function() { googletag.display('div-gpt-ad-1425563662655-0'); });

Dünya

İran: Suriye'ye desteğimiz sınırsız

Spor

Rıdvan Dilmen: Şimdi dalga geçsinler!

Hayat

Ceyda Düvenci ölüm haberini Instagram'dan duyurdu

Kültür

Aşık Veysel'den Bedri Rahmi'ye: Bu arzumu yaparsanız...

Sinema

Cannes'da 18 yıl sonra bir ilk

Çevre

Munzur nefes aldı!

Otomotiv

Karsan'ın ticari "Hyundai"si yolda

Radikalist

Yalnızlığın en acayip çaresi "Sarılma Partileri" giderek yayılıyor

Expend

Gazeteye Reklam Ver

İnternete İlan Ver

Tablete İlan Ver

Sosyal/Ticari İlan Ver

googletag.cmd.push(function() { googletag.defineSlot('/68858259/Radikal_Genel_Footer_970x250', [[728, 90], [970, 250]], 'div-gpt-ad-1425563507293-0').addService(googletag.pubads()); googletag.pubads().enableSingleRequest(); googletag.pubads().disableInitialLoad(); googletag.enableServices(); }); googletag.cmd.push(function() { googletag.display('div-gpt-ad-1425563507293-0'); });

Yerel HaberlerAdana HaberleriAdıyaman HaberleriAfyon HaberleriAğrı HaberleriAmasya HaberleriAnkara HaberleriAntalya HaberleriArtvin HaberleriAydın HaberleriBalıkesir HaberleriBilecik HaberleriBingöl HaberleriBitlis HaberleriBolu HaberleriBurdur HaberleriBursa HaberleriÇanakkale HaberleriÇankırı HaberleriÇorum HaberleriDenizli HaberleriDiyarbakır HaberleriEdirne HaberleriElazığ HaberleriErzincan HaberleriErzurum HaberleriEskişehir HaberleriGaziantep HaberleriGiresun HaberleriGümüşhane HaberleriHakkari HaberleriHatay HaberleriIsparta HaberleriMersin Haberleriİstanbul Haberleriİzmir HaberleriKars HaberleriKastamonu HaberleriKayseri HaberleriKırklareli HaberleriKırşehir HaberleriKocaeli HaberleriKonya HaberleriKütahya HaberleriMalatya HaberleriManisa HaberleriKahramanmaraş HaberleriMardin HaberleriMuğla HaberleriMuş HaberleriNevşehir HaberleriNiğde HaberleriOrdu HaberleriRize HaberleriSakarya HaberleriSamsun HaberleriSiirt HaberleriSinop HaberleriSivas HaberleriTekirdağ HaberleriTokat HaberleriTrabzon HaberleriTunceli HaberleriŞanlıurfa HaberleriUşak HaberleriVan HaberleriYozgat HaberleriZonguldak HaberleriAksaray HaberleriBayburt HaberleriKaraman HaberleriKırıkkale HaberleriBatman HaberleriŞırnak HaberleriBartın HaberleriArdahan HaberleriIğdır HaberleriYalova HaberleriKarabük HaberleriKilis HaberleriOsmaniye HaberleriDüzce Haberleri

"Gönülden Dile Türkçe" etkinliği

"Şehirler ve Kültürler-Yörelerimiz"

"Tarım, toprak ve su" konferansı

Asena yine adını değiştirdi!

Basketbol: Garanti Bankası Tekerlekli Sandalye Süper Ligi

Edirne'de 17 kaçak yakalandı

Edirne'nin ikinci kadın minibüs şoförü göreve başladı

Engin Günaydın ile Binnur Kaya'nın yolları ayrıldı

Erciş'te girişimcilik kursu sona erdi

Gençlik Haftası

Genel seçim nedir, seçimler ne zaman yapılacak?

Kırklareli"nden kısa kısa

Kırklareli'nde asayiş

Kırklareli'nde ev yangını

KPSS başvuruları ne zaman başlayacak? İşte sınav takvimi

Muş'ta mantar satışı

Özge Uzun boşanmak üzere olduğunu açıkladı

Sağlık Bakanı Müezzinoğlu:

Tarsus'ta "Yörük Müzesi" açıldı

TKDK'dan bilgilendirme toplantısı

Radikal

Anasayfam Yap

Künye

Reklamlar

İlan

Son Dakika Haber

Haberler

Haber

Geçerli Bir E-Posta Adresi Giriniz

İnternet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.

Bize Ulaşın

Üye Olun

SSS

Android
Uygulama

iPhone Uygulama

İnternete
ilan ver

RSS

Spor

Son Dakika Spor Haberleri

Canlı Maç Sonuçları

Transfer Haberleri

Galatasaray Transfer

Fenerbahçe Transfer

Beşiktaş Transfer

Trabzonspor Transfer

Futbol

Dünyadan Futbol

Şampiyonlar Ligi

UEFA Avrupa Ligi

Milli Takım

STSL

Basketbol

Basketbol Ligi

Euroleague

NBA

Spor Toto Süper Ligi

Akhisar Belediyespor

Balıkesirspor

Beşiktaş

Bursaspor

Çaykur Rizespor

Erciyesspor

Eskişehirspor

Fenerbahçe

Galatasaray

Gaziantepspor

Gençlerbirliği

İstanbul Başakşehir

Kardemir Karabükspor

Kasımpaşa

Kayseri Erciyesspor

Mersin İdmanyurdu

Sivasspor

Torku Konyaspor

Trabzonspor

Fikstür

Spor Toto Süper Lig Fikstür

PTT 1. Lig Fikstür

Premier League Fikstür

Bundesliga Fikstür

Serie A Fikstür

La Liga Fikstür

Ligue 1 Fikstür

Puan Durumu

Spor Toto Süper Lig Puan Durumu

PTT 1. Lig Puan Durumu

Premier League Puan Durumu

Bundesliga Puan Durumu

Serie A Puan Durumu

La Liga Puan Durumu

Ligue 1 Puan Durumu

Türkiye

İstiklal Marşı'nda zikir

Yusuf Yerkel'den tekme yiyen işçiye para cezası!

Cumhuriyet gazetesi yazarı Cüneyt Arcayürek yoğun bakımda

Ekonomi

4G ihalesi 3 ay ertelendi

İşsizlik rakamları açıklandı

BDDK'nın yeni başkanı Akben

Spor

Futbolculara biber gazıyla saldırı

Cavaliers konferans finalinde

Ibrahimovic transferine kaynak!

Dünya

Model yarışmasında bomba ihbarı

Günde 1 kilo kum yiyor

İran: Suriye'ye desteğimiz sınırsız

Kültür

Blues'un 'Kral'ı B.B. King veda etti

Fox News'tan Picasso'nun eserine sansür

Cannes'da 18 yıl sonra bir ilk

Radikal2

Roboski belgeseli

Çözüm'ün A, B, C'si...

Panİslamcı dış politikanın çöküşü

Politika

AK Parti standına camiden kaçak elektrik çekildi!

Binali Yıldırım'ın evini kamyon dayayıp soymuşlar

'Recep Tayyip Erdoğan'ın Müslüman olduğuna inanmıyorum'

Hayat

Cansu Dere makyajsız haliyle görüntülendi

Sinem Kobal yüzüğü taktı

Didem Soydan neden estetik yaptırdı?

1234567