Mobil görünüm için tıklayınız.

KAPAT

ANA SAYFA

YAZARLAR

EKLER

BLOG

CUMAERTESİ

PAZAR

AİLEM

SEKTÖREEL

KİTAP ZAMANI

YGS-LYS

YHS

ABONELİK

KÜNYE

İNTERAKTİF

TODAY'S ZAMAN

GÜNDEM

ZAMAN

FOTOĞRAF

GÜNDEM

EKONOMİ

SPOR

DÜNYA

AİLE SAĞLIK

KÜLTÜR

KÜRSÜ

BLOG

AKTÜEL

MAGAZİN

Tümü

Gündem

Magazin

Politika

Eğitim

Okul öncesi

İlköğretim

Ortaöğretim

Üniversite

SBS

YGS

LYS

KPSS

Ekonomi

Otomobil

Teknoloji

Finans

2.el oto

Emlak

Spor

e-Stadyum

Cuma

CumaErtesi

Pazar

Sektöreel

Aile&Sağlık

Moda

Çocuk

Evlilik

Alışveriş

Kozmetik

Kültür

Etkinlikler

Sinema

Müzik

Kitap Zamanı

TV rehberi

Dünya

Kürsü

Yorum

Mobil

Aktüel

Son Haberler

RSS

Yeni Bahar

Alışveriş

E-bülten

Fethullah Gülen Hocaefendi

Arşiv

KAPAT

Haberler / GÜNDEM / Bir Hasankeyf hikâyesi: Tarihimiz gitti, evimiz gitti, toprağımızda mülteci olduk
Bir Hasankeyf hikâyesi: Tarihimiz gitti, evimiz gitti, toprağımızda mülteci olduk

İSMAİL AVCİ
14 Şubat 2016, Pazar

Paylaş

Tweetle

Paylaş

Gönder

A

A

Hasankeyf'i yutacak Ilısu Barajı'nın inşaatı devam ederken, halkın ilçeyi boşaltması için kaymakamlığa yazı gönderildi. Bir yandan 10 bin yıllık tarihin sular altında kalacağına üzülen halk, diğer yandan istimlak bedeli sebebiyle mağdur olmuş durumda.

Batmanlı Hüsna teyze kalenin tam karşısında, küçük bir evde mütevazı bir hayat yaşıyor. Binlerce yıllık tarihe ev sahipliği yapan mağaraların üstünden Dicle'yi seyrediyor. Tıpkı Mehmet amca gibi... Hasankeyf'in iki mahzun sakini, dedelerinden kalan evleri terk etmeye zorlanıyor. Ve ikisi de bugünlerde daha çok hüzünlü. Muhtarlıklara gönderilen ‘evlerini boşaltsınlar' haberi onlara çoktan ulaşmış. Sona gelindiğinin farkındalar, evlerinden çıkarılacaklarını biliyorlar ama gidecek yerleri yok. Mehmet Çiğci, “Kendi toprağımda mülteci durumuna düşürüldüm. Tarlamı ekemiyorum, bağıma bakamıyorum. Şimdi boşaltın diyorlar, yüreğim yanıyor. Tarihimiz gitti, evimiz tarlamız gitti. TOKİ'ye borçlandırmak istiyorlar.” diyor. Hüsna Öztürk ise farklı düşünmüyor. “Bize ne yer verildi ne ev yapıldı, nereye gideceğiz? Bunlar dünyalık şeyler, ya sular altında kalacak bu kadar zatın kabri ne olacak?” diye soruyor.

Hasankeyf'i yutacak Ilısu Barajı'nın inşaatı devam ederken hükümet, yıllardır ‘tarih sulara gömülmesin' diye feryat eden tüm çevrelere rağmen ilgili kanun tasarısını Meclis'ten geçirdi. Akabinde Devlet Su İşleri Bölge Müdürlüğü harekete geçerek vatandaşların ilçeyi boşaltmaları için kaymakamlığa yazı gönderdi. Çok yakında 250'e yakın (kazı yapılmadığı için altında ne olduğu bilinmeyen) höyük, 5 binden fazla mağara, tarihi camiler, minareler, kilise kalıntıları, sahabe kabirleri, türbeler, tarihi köprüler gibi eşsiz değerler sular altında kalacak. Ve insanlar... Onlar da evinden, yurdundan olacak. Evet Hasankeyf'te sona doğru gelindi. Ancak ilçede büyük sıkıntılar devam ediyor. ‘Yeni Hasankeyf'te ilçeye cevap verecek konut hâlâ yapılmış değil. Esnafların gideceği, işyerini açacağı dükkânlar daha inşa edilmedi. İstimlak edilen evler ve işyerleri için biçilen değer ise mağduriyetin temelini oluşturuyor. Hasankeyf'in tarihi çarşısındaki dükkânların kimisine 8 bin kimisine 10 bin TL istimlak bedeli yazılmış. Evleri, 20 ya da 30 bin liraya istimlak eden hükümet, TOKİ'de yapacağı konutları, farklı seçenekler olmakla birlikte, 160-70 bin TL'ye ‘hak sahibi'ne vereceğini açıklamış. Hasankeyf'in tarihi ilçesindeki esnaflardan Hayrullah Gündüz, işyerine kamulaştırma için verilen 8 bin liranın çok komik bir rakam olduğunu belirtiyor.

12 BİN YILDIR YERLEŞİM YERİ

Hasankeyf, 12 bin yıldan beri bilinen yerleşim yeri olarak kullanılan nadir yerlerden biri. Anadolu'da Ortaçağ'a ait bütünlüğünü koruyabilen tek şehir olma özelliğini taşıyor. Asur ve Urartu dönemlerine kadar inen bir geçmişi olan şehirde Romalıların da izleri var. Milattan sonra 4. yüzyılda Hasankeyf 'i alan Bizanslılar, buraya kale inşa eder. Bizans'ın hâkimiyeti Müslümanların burayı ele geçirdiği 7. yüzyılın başlarına kadar sürer. Hasankeyf, 1101-1232 tarihleri arasında Artukoğulları'nın başkenti olur. Daha sonra Eyyubiler alır ve Moğol istilası başlar. Söz konusu istila döneminde bölgedeki pek çok yerleşim yeri gibi Hasankeyf de tahrip edilir. Eyyubiler daha sonra beyliklerden alarak yeniden imar eder. 1516 yılında ise Osmanlı İmparatorluğu'na dahil edilir.

TAŞINACAK MI, SULAR ALTINDA MI KALACAK?

Hasankeyf'te bulunan El Rızk Camii, Koç Camii, Sultan Süleyman Camii, Kızlar Camii, Küçük Cami, Zeynel Bey Türbesi, İmam Abdullah Zaviyesi, Artuklu Köprüsü, sahabe Abdullah Varakanna'nın taşınması planlanıyor. Ancak uzun süredir taşınmaya yönelik çalışmalar durmuş durumda.

2006'DA ‘SİT ALANINA BARAJ YAPILAMAZ' KARARI ALINMIŞ

Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu 27 Ekim 2006 tarihinde barajların sit alanı dışına yapılması yönünde karar almıştı. Kararda şu ifadeler yer alıyor:  “Baraj yapılması planlanan alanlarda, bir heyet tarafından mevcut ve olası taşınmaz kültür varlıklarının envanter ve belgeleme çalışmalarının yapılmasına, söz konusu alanda taşınmaz kültür varlıklarının ve arkeolojik sit alanlarının bulunması halinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından planlanan alanın dışında baraj alanı olarak başka yerlerin planlamasının yapılmasına...”

NEREYE GİDECEĞİMİ BİLMİYORUM

Hasankeyf çarşısında keçi kılı dokumacılığının son ustalarından olan Faris Ayhan (83), bundan sonra ne yapacağını ve nereye gideceğini bilmediğini söylüyor. “Evladım insan doğup büyüdüğü yeri nasıl terk edebilir?” diye soruyor. Faris amcanın yeğeni Arif Ayhan da, “Ekmeğimi kazandığım tezgâh olmayınca ben ne yaparım? Ben artık buralarda durmam, başımı alır giderim.” diyor.

Dicle Nehri'nin kıyısındaki bereketli topraklarda ikamet eden Hasankeyf'in sakinlerinden Mehmet Çiğci (80) de tepkisini şöyle dile getiriyor: “Kendi toprağımda mülteci durumuna düşürüldüm. Tarlamı ekemiyorum, bağıma bakamıyorum. Şimdi boşaltın diyorlar, yüreğim yanıyor. Tarihimiz gitti, evimiz tarlamız gitti. TOKİ'ye borçlandırmak istiyorlar. 50–60 yıllık bir enerji için 10 bin yıllık bir tarihi heba ediyorsunuz. Bunun izahını yapan yok.”

BİR BARAJ İÇİN TARİH FEDA EDİLDİ

Veysi Ayhan:  “Hasankeyf, 12 bin yıllık geçmişi olan ve UNESCO kültürel miras kriterlerinin onda dokuzunu taşıyan dünyadaki tek yerdir. Bu değeri geleceğe taşıyıp büyük bir proje ile turizme kazandırmak yerine, ömrü ancak 50 yıl civarı olacak bir baraja feda edilmek istenmektedir. Hasankeyf'teki arkeolojik alanların ancak yüzde 20 – 30'u gün yüzüne çıkarılmış durumda. Geri kalan arkeolojik alanlarda kazılara bugün başlanırsa 60 yıla kadar gidebilecek bir zamana ihtiyaç var.”

YENİ YERLEŞİM YERİ YAPILMADI, İSTİMLAK BEDELLERİ DÜŞÜK

AK Partili Hasankeyf Belediye Başkanı A. Vahap Kusen: “DSİ bir yazı gönderdi, 15 gün içerisinde tahliye edilmesiyle ilgili. Ama yeni yerleşim için mümkün değildir. Çünkü yeni yerleşim yapılmadan vatandaşa tebliğ etmek doğru değildir. İskân ile ilgili bir durum yok. İstimlak bedelleri çok düşük. Bu rahatsızlığımızı her yerde dile getirtiyoruz. Hasankeyf'in su altında kalmasına destek veren bir insan değilim. Şu anda yeni bir yerleşim yapılıyor. Yeni yerleşimlerde kamu binaları bitmesine rağmen ben belediye olarak yeni yerleşime girmedim. Halkın olduğu yerde ben yerel yönetimler olarak orada dururum. Halk orada olduğu sürece de ben yeni yerleşime gitmeyi düşünmüyorum.”

Anahtar Kelime: Hasankeyf , Ilısu Barajı , tarih , Dicle

YASAL UYARI: Sitemizde yayınlanan yorum yazıları veya haberlerin tüm hakları Feza Gazetecilik’e aittir. Kaynak gösterilse dahi hiçbiri özel izin alınmadan kullanılamaz. Bu haber veya yazılar sadece Zaman Gazetesi tarafından sağlanan RSS verileri kullanılarak alıntılanabilir.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

‘Cerattepe'de rezerv büyük, çevreyi çöpe atın'

Sağlık Bakanlığı'ndan Ankara'daki saldırıyla ilgili açıklama

Çakıcı, annesinin cenazesine katıldı

Genelkurmay Başkanlığı: Şırnak İdil'de 1 asker ve 1 polis şehit oldu

Devletin kalbinde bomba patlatmak bu kadar kolay mı?

15 günde iki dram yaşadı

Sonraki Haber

Bölümün en çok okunan haberleri

Patlatılan araç şehir şehir dolaşmış: 28 kişinin can verdiği hain saldırıda büyük zafiyet

Canlar gitti, geriye acı kaldı: Yetim büyüdü, komutanı sahip çıktı, yoğun bakımda hayata tutunma mücadelesi veriyor

Ankara saldırısı, PKK ve Kürtler

Terör polisi yine hayırseverlerin peşinde

Babil Kulesi yıkılıyor

Acı üstüne acı: Bir günde 8 şehit daha

Okullar hangi örgüte, ne silah sağlamış ki kayyım atanıyor?

Ankara'yı kalbinden vurdular: Türkiye yaralı...

Canlı bomba avcısı polisi Meteoroloji'ye atamışlar

Savaşa kanlı ‘davetiye'

Cerattepe'den coplarla çıkarılan Artvinliler nöbeti bırakmıyor

Can Dündar'dan yandaş medyaya hodri meydan: Bir ev bin yalan

Dünya Basın Fotoğrafları 2016

Türkiye'de 5 yılda 15 kanlı saldırı

EN ÇOK OKUNANLAR

Patlatılan araç şehir şehir dolaşmış: 28 kişinin can verdiği hain saldırıda büyük zafiyet

Parti ve Cemaat farkı

Canlar gitti, geriye acı kaldı: Yetim büyüdü, komutanı sahip çıktı, yoğun bakımda hayata tutunma mücadelesi veriyor

Tahiyyatta niçin sağ elin işaret parmağı kaldırılıyor?

Konser ve oyunlarını iptal ettiler: Solmaktan yorgunuz

Bahçeli, sordu: YPG'li cani, bomba dolu araçla Ankara'ya nasıl geldi?

Ankara saldırısı, PKK ve Kürtler

TBMM Genel Kurulu, yeniden karıştı

Acı üstüne acı: Bir günde 8 şehit daha

AB ve Türkiye 'olağanüstü' sığınmacı zirvesi yapacak

Diyarbakır Sur'da 2 asker ve 1 polis şehit

Patlatılan araç şehir şehir dolaşmış: 28 kişinin can verdiği hain saldırıda büyük zafiyet

Bahçeli, sordu: YPG'li cani, bomba dolu araçla Ankara'ya nasıl geldi?

Canlar gitti, geriye acı kaldı: Yetim büyüdü, komutanı sahip çıktı, yoğun bakımda hayata tutunma mücadelesi veriyor

Canlı bomba avcısı polisi Meteoroloji'ye atamışlar

Konser ve oyunlarını iptal ettiler: Solmaktan yorgunuz

Ankara'yı kalbinden vurdular: Türkiye yaralı...

'İstihbarat raporu vardı, ancak gereği yapılmadı'

Parti ve Cemaat farkı

Terör polisi yine hayırseverlerin peşinde

Cerattepe'den coplarla çıkarılan Artvinliler nöbeti bırakmıyor

Babil Kulesi yıkılıyor

Okullar hangi örgüte, ne silah sağlamış ki kayyım atanıyor?

Ankara saldırısı, PKK ve Kürtler

Ona bir mezar verin [Gizli Dünya, Vizyondakiler'de]

Savaşa kanlı ‘davetiye'

İdare Hukuku Profesörü Metin Günday: Başbakanlık'ın memur genelgesi askerî darbe dönemi uygulaması

Sessiz kalp hastalığını belirleyen 11 test

Malın da mülkün de hayırlısını ver Allah'ım!

Arınç, istihbarat zafiyetine dikkat çekti, sorumluları istifaya çağırdı

Yılın habercilik fotoğraflarına mülteci damgası

Kayyım ne okumuş?

İş dünyasından teröre karşı birlik beraberlik çağrısı

Tahiyyatta niçin sağ elin işaret parmağı kaldırılıyor?

Fatiha okurken ne talep ediyoruz?

Aslan, turu rövanşa bıraktı

Dünya Basın Fotoğrafları 2016

Türkiye'de 5 yılda 15 kanlı saldırı

ABD'den flaş Ankara saldırısı açıklaması

6 ülke büyükelçisi art arda Dışişleri'ne çağrıldı

Can Dündar'dan yandaş medyaya hodri meydan: Bir ev bin yalan

Papa: Trump, Hıristiyan değildir

TBMM Genel Kurulu, yeniden karıştı

Acı üstüne acı: Bir günde 8 şehit daha

Askerden, Sur'da PKK'lılara çağrı: Gençler, teröre son verin, teslim olun

SİTE HARİTASI BİLGİ TOPLUMU HİZMETLERİ

Gündem

Ekonomi

Dünya

Kültür

Fotoğraf

Teknoloji

Zaman TV

TV - Rehberi

Yeni Bahar

Kitap Zamanı

Politika

Zaman Spor

Abdülhamit Bilici

Mehmet Kamış

Zaman Kültür

Eğitim

Zaman Finans

Seri İlan

Resmi İlan

Herkul.org

Cuma

Cumartesi

Pazar

RSS

Yemek Bahane

Babacanlar

Püff

Seçim 2015

Araba Zaman

Fethullah Gülen

Ekrem Dumanlı

Sultanahmet

Uludere

Suruç Patlama

17 Aralık

Oyun Zaman

Boğaz Ağrısı

KPSS

Taşeron

Galatasaray

Gökhan Bacık

Turhan Bozkurt

Cerattepe

Veysel Ayhan

Diyarbakır

Büşra Erdal

Donald trump

Can Dündar

Ankara

Kürsü

Canlı bomba

László Nemes

Basın

Bülent Arınç

Mustafa Ünal

Terör saldırısı

Galatasaray

kalp

Eren Erdem

Ahmet Davutoğlu

World Press Photo

ABD

Emine Eroğlu

AB

tahiyyat

TBMM

Devlet Bahçeli

İş dünyası

Manisa

Ankara saldırı

MÜŞTERİ HİZMETLERİ

444 8 555

www.zaman.com.tr © 1998-2015 | Feza Gazetecilik A.Ş. | Zaman Gazetesi, 34194 Yenibosna, İSTANBUL | Tel: 0212- 454 1 454 Faks: (0212) 454 14 67

Tweet

Facebook

Share this selection

Tweet

Facebook