İletişim

iPhone

iPad

Android

X

28 Ekim 2016 Cuma

ADANA
AĞRI
ADIYAMAN
AFYON
AKSARAY
AMASYA
ANKARA
ANTALYA
ARDAHAN
ARTVİN
AYDIN
BALIKESİR
BARTIN
BATMAN
BAYBURT
BİLECİK
BİNGÖL
BİTLİS
BOLU
BURDUR
BURSA
ÇANAKKALE
ÇANKIRI
ÇORUM
DENİZLİ
DİYARBAKIR
DÜZCE
EDİRNE
ELAZIĞ
ERZİNCAN
ERZURUM
ESKİŞEHİR
GAZİANTEP
GİRESUN
GÜMÜŞHANE
HAKKARİ
HATAY
IĞDIR
ISPARTA
İÇEL
İSTANBUL
İZMİR
KAHRAMANMARAŞ
KARABÜK
KARAMAN
KARS
KASTAMONU
KAYSERİ
KİLİS
KOCAELİ
KONYA
KIRKLARELİ
KIRIKKALE
KIRŞEHİR
KÜTAHYA
MALATYA
MANİSA
MARDİN
MUĞLA
MUŞ
NEVŞEHİR
NİĞDE
ORDU
OSMANİYE
RİZE
SAKARYA
SAMSUN
SİİRT
SİNOP
SİVAS
ŞANLIURFA
ŞIRNAK
TEKİRDAĞ
TOKAT
TRABZON
TUNCELİ
UŞAK
VAN
YALOVA
YOZGAT
ZONGULDAK

15°C /
15°C

EURO3,39

% 0,98

DOLAR3,11

% 0,00

ALTIN127,00

% 0,02

Yazarlar

SİYASET

TÜRKİYE

DÜNYA

EKONOMİ

KÜLTÜR-SANAT

ÇİZERLER

SPOR

YAŞAM

TEKNOLOJİ

SAĞLIK

EĞİTİM

FOTOĞRAF

VİDEO

SOKAK

GEZİ

Son Haberler

'Rosneft'in özelleşmesi halinde bütçe açığı azalacak'

İyi ekonomi için demokrasi şart

Türkiye’ye gelen yabancı sayısında büyük düşüş

Merkez, 2016 enflasyon tahminini açıkladı

Ana Sayfa

Ekonomi

Fındık can yakıyor

A+
A-

Fındık can yakıyor

Dünyanın bir numaralı üreticisi Türkiye’de çiftçi emeğinin karşılığını alamıyor, tüketici ucuz fındık bulamıyor, ailelerin yaşlılarına terk edilen üretimde verim düşüyor.

Bunlarla da ilgilenebilirsiniz

Gıda üretimi neden alarm veriyor?

Çekirdeksiz nar üreticisi umduğunu bulamadı

Kaydet
Kaydı KaldırX
Kaydettiklerim

Zaman Tüneli

Olcay Büyüktaş

Yayınlanma tarihi: 15 Ekim 2016 Cumartesi, 21:34

Bir yandan iklim değişikliği nedeniyle özellikle son yıllarda görülen üretim dalgalanmaları, bir yandan yap boz tahtasına çevrilen ve üreticinin yararı gözetilmeksizin şekillenen tarım politikaları fındıkta can yakmaya başladı. Ancak, ağaçtan toplamakla başlanan ve ihracata giden tüm süreç boyunca doğru adımlar atılmazsa canı yanan yalnız 400 bini çiftçi kayıt sistemine kayıtlı olmak üzere toplam 500 bin üretici (aile) ve yerli tüketici olmayacak. Pazar kaybetmeye başlayan büyük tüccar da, ihracatı düşen ülke de kaybedenler kulübünde yerini alacak. Fiyat dalgalanmaları ile bir kez daha gündeme gelen fındıkta Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) yaptığı alımlar 2006-2009 arasında 4.00-4.50 lira aralığında oldu. Bu sezon ise ağustos ayı içinde rekolte tahminlerinin altında fındık üretimi gerçekleşmesi nedeniyle fiyatlar serbest piyasada 15.5 liraya yükseldi. Sezon açılması ile de önce 14 TL bandına, ardından 13 ve 12’ye geriledi. Hatta ihtiyacı olan üreticinin 11 liradan sattığı bile gözlendi.

Tüketici de mağdur

Üreticinin 11 liraya kadar düşürdüğü fiyat, ne yazık ki yerli tüketiciye yaramadı. Zira yerli tüketici fındığı 45-55 lira aralığında buldu. Durum öylesine vahim bir hal aldı ki Fiskobirlik Genel Müdürü bile beş katına çıkmış fiyata isyan etti. Fındık Tarım Satış Kooperatifleri Birliği (FİSKOBİRLİK) Başkanı Lütfi Bayraktar gelişmeler üzerine fındığın çok daha ucuz fiyatlardan satılması gerektiğini, 40 liranın üzerindeki fiyatın oldukça abartılı olduğu beyanatlarını verdi. Konuya ilişkin sorularımızı yanıtlayan Çiftçi Sen Başkanı Abdullah Aysu’nun verdiği bilgiye göre de toplam ihracatın yüzde 10 ve fazlası kadarının alındığı bu dönemde geçmiş yıllar baz alındığında ihracat miktarının biraz az (5-10 bin ton) olduğu gözlemlenecek. 100 bin ton kadar devreden stok miktarı ve bu stok miktarının önemli bir kısmının emanet satış olduğu düşünüldüğünde fiyattaki dalgalanmalar yaşanmaya devam edecek. Üstelik de sermaye grubu fiyatı baskılama sürecini uzatıp paskalya öncesi panik havası yaratarak düşük fiyatlardan alım yapmak istiyor. Emanet satışların önüne geçecek çiftçiler lehine bir depoculuk sistemine geçmeden ve bu sistemi işletecek bir kooperatif kurmadan fiyat dalgalanmalarını durdurmak mümkün olamayacak.

Hâkimiyet azalıyor

Verilere bakıldığında ülkede fındık üretim alanları azalmıyor tam tersine artıyor. Ancak gerek verim gerek üretim miktarının zaman zaman düştüğü görülüyor. İklim dışındaki en önemli etkinin, emeğinin karşılığını alamayan üretici ailelerin, üretim işini, ailelerin memlekette kalan yaşlı bireylerine bırakmaları. Zira üreticinin, üretim iştahı iyice azalmış durumda. Üretim masrafları artı yüzde 25’lik refah payı alamayan üreticinin, günden güne üretimden uzaklaşma fikrini içselleştirdiği belirtiliyor. Zira Fiskobirlik’in işlevsizleştirilerek, piyasayı regüle eder pozisyondan uzaklaştırılması, üreticinin sayıları 10’u geçmeyen büyük tüccar ve şirketin insafına bırakılması içeride ciddi sıkıntılara yol açacak gibi görünüyor. Türkiye’nin dünyada yüzde 85 olan pazar hâkimiyeti yüzde 66’lara kadar gerilerken, başta Şili, Gürcistan ve ABD olmak üzere bazı ülkelere fındık üretimi ciddi şekilde desteklenmeye başladı.

Nasıl gelindi?

Fiskobirlik 2000’li yıllara kadar Sanayi ve Ticaret Bakanlığının emri ile devlet vesayetinde yönetildi. Daha sonra 4572 sayılı yasa ile bu vesayet büyük çiftçilere geçti. Fındık çiftçisi kooperatif yönetimlerinde hiçbir zaman söz, yetki ve karar sahibi olamadı. AKP hükümeti ise FKB yerine TMO’yu da yamayarak bu süreci hızlandırdı.

Piyasa regüle edilmeli

Ulusal Fındık Konseyi denen sözde fındığın tüm bileşenlerinin temsil edildiği bir kurum icat edildi. Ancak bu konseyin ayakları fındık bahçesinde değildi ve yönetim kurullarının karar mekanizmasında hiçbir fındık çiftçisi yoktu. Yönetimler tamamen ihracatçılar ve işverenlerden oluştu. Yani tarımın şirketleştirilmesinin önü tamamen açıldı. Fındıkta yaşanan kavganın ve kooperatiflerin tasfiyesinin asıl amacı fındık çiftçilerinin altın bir tepside yerli ve yabancı tarım ve gıda şirketlerine sunumundan başka da bir şey değil gibi görünüyor.

Üretici hâkim olmalı

Gelinen durum üzerine Çiftçi Sen’in çözüm önerileri ise özetle şöyle;

-Kooperatif yönetimine talip olanların 4572 sayılı sözde özgürleştirme yasasının şirketler lehine ve üreticiler aleyhine olan kısımları değiştirilmeden yapacağı hiçbir şey yok.

-Fiskobirlik sadece fındığını çiftçiden alan, depolayan sonra tekrar ihracatçılara satan bir anlayışı terk ederek, aldığı fındığı tesislerinde işleyerek iç ve dış piyasaya kendisi sürmeli.

-Elde edeceği gelirle piyasaya şirketlere karşı çiftçileri koruyacak şekilde müdahil olmalı.

-Üretimden pazarlamaya zincirin her halkasına egemen olmalı.

-Eğer kaldıysa depolarını ve iştiraklerini asla ve asla satmamalı

-Sonuç olarak, fındık çiftçileri kendilerinin temsil edilecekleri bir kooperatif anlayışını örgütleyemeden ve yaşama geçirmeden diğer bir ifade ile başka bir Fiskobirlik’i mümkün kılmadan, fındık çiftçilerinin sorunların çözümü mümkün olmayacak.

AdChoices

If you do not want to see ads based on anonymous behavioural data, you can opt-out according to the OBA regularities. About the campaigns in this ad (read left to right and top to down):

All campaigns are provided by Ligatus.
Opt out from online behavioural advertisings

En şık tasarımlar arasından seçimini yap, ücretsiz kargo ile keyfine bak.

Salonunuza Çok Yakışacak

Alışverişe Başla

Bahçelievler’in en yeşil projesi Nef Bahçelievler çok yakında satışta.

Nef Bahçelievler Yakında!

Başvuru Formu

Aygaz Dönüşümcü Kulübü atölyesine gelin, 100 TL'ye varan hediye otogaz kazanın!

Aygaz Otogaz'dan Hediye

Ayrıntılı Bilgi

Bunlarla da ilgilenebilirsiniz

Bir erkek vahşeti daha... Eşinin üzerine benzin döküp ateşe verdi

Antalya’nın Kemer ilçesinde Zekai Ş. eşinin üzerine benzin dökerek...

Reklam

Salonunuza Çok Yakışacak

En şık tasarımlar arasından seçimini yap, ücretsiz kargo ile keyfine bak.

Mahkemeden gerçek 'Sultanahmet Köftecisi' kararı: 626 bin 993 lira ceza kesildi

Sultanahmet Köftecisi’nin sahibi...

Reklam

Kartal’da yok senin gibisi

Hiç peşinatsız şimdi al 11 ay sonra taşın, taksitlere taşınınca başla!

6 sahte saate 30 bin lira verdi

Antalya'nın Serik ilçesinde oturan çiftçi 50 yaşındaki Günnami Önal, dolandırıcıların altın olduğunu...

Japon kadınlar birbirini bu Türk için uyarıyor: Yaklaşınca kaç

İstanbul'da hanutçuluk yapan M.G., Japon kadın turisti...

Etiketler:

fiskobirlik, fındık, regüle, kooperatif, tmo, fkb

Şu Anda Okunanlar

Henüz okumadığınız ancak diğer okurların şu anda en çok tıkladıkları haberler.
Daha fazlası…

Erdoğan’ın savaş planı

Gökçek'ten 'FETÖ'ye yardım açıklaması: Çocuklarım üzerinde hakkı olduğu için yaptım

Düğün sonrası hastaneye kaldırılan gelin, 6.5 aylık hamile çıktı... Damat tek celsede boşadı

Şu Anda Okunanlar

Henüz okumadığınız ancak diğer okurların şu anda en çok tıkladıkları haberler.
Daha fazlası…

Erdoğan’ın savaş planı

Gökçek'ten 'FETÖ'ye yardım açıklaması:…

Düğün sonrası hastaneye kaldırılan…

Video Haber

Atatürk'ü bir de Ahmet Kaya'dan dinleyin

Kendisini sanal aleme fazla kaptırınca böyle düştü

Şişli'nin Cumhuriyet filmi sosyal medyada gündem oldu

Yanından geçen arabaları yakalamaya çalışan sevimli köpek

Alışverişe koşarken sokak ortasında yere yığıldı

Beyzbol sopalı soyguncu dehşeti... Böyle direndi

Metroda panik dolu anlar! Camları kırarak kaçtı

Ağrı'da doğalgaz boru hattında patlama

Seyir halindeki otomobil alev alev yandı

Görenler telefona sarıldı... Horoz hindiye böyle meydan okudu

En Çok...

okunanlar

1.
ATO'da istifa depremi... Osman Gökçek adaylığını açıkladı

2.
Enflasyon Merkez’in tahminini de aşacak

3.
Merkez, 2016 enflasyon tahminini açıkladı

4.
İyi ekonomi için demokrasi şart

5.
Dolar 3.11 liranın üzerinde

6.
Türkiye’ye gelen yabancı sayısında büyük düşüş

7.
İşte 2017'de ödeyeceğimiz vergiler: Bütçe açığını yurttaş kapatacak

8.
'Rosneft'in özelleşmesi halinde bütçe açığı azalacak'

yorumlananlar

1.
İşte 2017'de ödeyeceğimiz vergiler: Bütçe açığını yurttaş kapatacak

2.
Merkez, 2016 enflasyon tahminini açıkladı

3.
ATO'da istifa depremi... Osman Gökçek adaylığını açıkladı

4.
Türkiye’ye gelen yabancı sayısında büyük düşüş

5.
Enflasyon Merkez’in tahminini de aşacak

6.
İyi ekonomi için demokrasi şart

7.
Dolar 3.11 liranın üzerinde

8.
'Rosneft'in özelleşmesi halinde bütçe açığı azalacak'

beğenilenler

1.
İşte 2017'de ödeyeceğimiz vergiler: Bütçe…

2.
Merkez, 2016 enflasyon tahminini açıkladı

3.
ATO'da istifa depremi... Osman Gökçek…

4.
Türkiye’ye gelen yabancı sayısında büyük…

5.
Enflasyon Merkez’in tahminini de aşacak

6.
İyi ekonomi için demokrasi şart

7.
Dolar 3.11 liranın üzerinde

8.
'Rosneft'in özelleşmesi halinde bütçe açığı…

Aboneler İçin

1930 yılına kadar
28 Ekim
tarihinde neler olduğunu
görmek için tıklayın

5.234.052 makale

Günlük E-Gazete

E-Gazete

Cumhuriyet Arşivi

Reklam

Künye

İletişim

Yayın İlkeleri

RSS

UYGULAMALAR

iPhone
/
iPad
/
Android

Günlük Gazete Manşetleri

Günün Etkinlikleri

Kaydettiklerim

Manşetleri Sitene Ekle

2014 Yerel Seçimleri

2014 Cumhurbaşkanlığı Seçimi

2015 Genel Seçimi (7 Haziran)

2015 Genel Seçimi (1 Kasım)

Seçim 2015

GALERİLER

Video Galeri

Foto Galeri

Haber

Yaşam

Kültür-Sanat

Çevre

Gezi

Okurlarımızın eleştiri, öneri ve dileklerini aşağıdaki iletişim bilgilerini
kullanarak okur temsilcisi Güray Öz'e yazmasından büyük mutluluk duyacağız.

İlhan Selçuk'un
Yazıları

21 Haziran 2010 tarihinde yitirdiğimiz Cumhuriyet Gazetesi Başyazarı İlhan Selçuk'un
yazılarından seçmeleri okurlarımızla buluşturuyoruz. Bu köşede aydınlanmanın bilgesi
Selçuk'un günümüze ışık tutan yazılarını bulabileceksiniz.

BÖLÜMLER

Astroloji

Çevre

Dünya

Eğitim

Ekonomi

Gezi

Kitap

Konser

Kültür-Sanat

Otomobil

Piyasalar

Sağlık

Sinema

Siyaset

Sokak

Spor

Teknoloji

Tiyatro

Türkiye

TV Rehberi

Uzay

Yaşam

Yazı Dizileri

* Şu Anda

Cumhuriyet Kitapları

© 2016 www.yaynet.com.tr