Ana Sayfa

Gündem

Dünya

Ekonomi

Spor

Kelebek

Yazarlar

Hürriyet TV

Teknoloji

Avrupa

Hava Durumu

Sinema

Astroloji

TV Rehberi

Foto Galeri

En Çok Okunanlar

Son Dakika

Oturumu Aç

Oturumu Kapat

Ara
Vazgeç

Gündem

Dünya

Ekonomi

Spor

Astroloji

Seyahat

Kelebek

Son Dakika

Yazarlar

MENÜ

Sosyal Hesabım

Haber Ara

SERVİSLER

Astroloji

Haberler

TV Rehberi

Bumerang

Arşiv

Yol Durumu

Hava Durumu

Okur Temsilcisi

Reklam Ver

Son Dakika

Namaz Vakitleri

İÇERİKLER

Avrupa

Foto Galeri

Seyahat

Teknoloji

Sinema

Sağlık

Eğitim

Ankara

Yerel Haberler

IK

PORTALLER

E-Gazete

Hürriyet TV

Bigpara

Hürriyet Aile

Mahmure

Daily News

Yazarkafe

Hürriyet Kampüs

SERİ İLANLAR

Hürriyet Emlak

Yenibiriş

Hürriyet Oto

Yakala.co

E-Kolay

Gazete Seri İlan

Profilime Git

Profil ayarları

Çıkış

Bana Özel

Bildirimler

Mesajlar

Kategoriler

Keşfet

Hurriyet.com.tr’nin sosyalleşen haber deneyimine hazır mısınız?

Giriş Yap
Yeni Üye

Şifremi Unuttum

Merhaba ,

Sosyal profilinizi tamamlayın;

İlgilendiğiniz kategorileri seçin, sayfanızda sadece görmek istediğiniz içerikleri bulun.

Futbol

Müzik

Kitap

Daha Sonra Hatırlat

Fikret Bila

Menü

Kategoriler 0

Takip Edilen 2

Takipçi 111

Fotoğraflar 0

Tüm Yazıları

Kategoriler 0

Takip Edilen 2

Takipçi 111

Fotoğraflar 0

Tüm Yazıları

Takibi bırak

İsteği iptal et

Engelle

Engeli kaldır

Şikayet Et

Takip Et
Takip isteği gönderildi
Takip ediliyor

CROPY

A

A

YAZDIR

Türkiye'nin Musul'daki pozisyonu
18.10.2016 Salı

IRAK'tan başka Musul'la ilgili olması gereken bir ülke varsa o da Türkiye'dir. Bu hem tarihi hem hukuki olarak böyledir.

Bu gerçek bilindiği içindir ki, ABD, Bağdat’ı Türkiye’ye karşı bağırtıyor. Aynı şeyi İngiltere, Fransa ve İran’ın da yaptığı bir diğer gerçek.

ABD ve İngiltere’nin kaygısı tarihten kaynaklanıyor. Türk askerinin Musul’a girmesi halinde bir daha oradan çıkmayacağı kaygısı taşıyorlar. Bu da eskiden olduğu gibi Musul-Kerkük petrolünün paylaşımı planlarından kaynaklanıyor.

PETROL MESELESİ

Petrol meselesinden başlayalım...

Konu Musul petrolüyse, bu petrolden hukuken tazminat mahiyetinde hak sahibi olan Türkiye’dir. Türkiye’ye 1934 yılından 1952 yılına kadar tazminat ödenmiştir. Ancak hesaplamalarda anlaşma sağlanamamıştır. 1951 yılından itibaren bütçeye bu tazminat geliri alacak olarak kaydedilmiştir. 1955 yılında bütçeden çıkarılmış, 1958 yılında yeniden alacak olarak konulmuş ve bu fasıl Turgut Özal 1987 yılında bütçeden çıkarıncaya kadar her bütçede yer almıştır. Tazminat alacağının tutarı hâlâ tartışmalıdır. Şunu da belirtmek gerekir ki, Türkiye, Musul olayıyla bu tazminat nedeniyle ilgileniyor değildir ama bir bağ aranıyorsa, diğer ülkelerde olmayan bir bağ Türkiye için vardır.

SİYASİ BOYUT

Siyasi boyutuna gelince...

Musul, Misakı Milli sınırları içindedir. Mustafa Kemal Atatürk de Misakı Milli sınırlarını tarif ederken, İskenderun’un güneyinden başlatarak Deyrizor’un kuzeyinden geçen, Musul’u, Kerkük’ü, Süleymaniye’yi ve Erbil’i de kapsayan bir harita çizmiştir.

Lozan’a Haliç konferanslarıyla devam eden ve Ankara Antlaşması’yla sonuçlanan süreçte İngiltere’nin planlamalarıyla çıkan Kürt isyanları ile Musul’un kaybedildiği bilinen tarihi bir gerçektir.

Misakı Milli boyutu da Batılı emperyal güçleri kaygılandırmaktadır.

DEMOGRAFİK İLGİ

Musul ve Kerkük’te Türkmenlerin uğradığı mezalim de yakın tarihin gerçeğidir.

Türkmenlerin mal ve can güvenliğine Türkiye’nin ilgisiz kalması da düşünülemez.

Nitekim 2003 yılında ABD’nin Irak’ı işgali öncesi ve sırasında da Türkmenlerin güvenliği Türkiye’nin ‘kırmızı çizgisi’ olarak ilan edilmiştir.

TERÖR BOYUTU

Türkiye’nin Kuzey Irak’taki askeri varlığının asıl nedeni PKK boyutudur. Yıllardır bu topraklardan Türkiye’ye saldıran PKK’yı ne Irak hükümeti ne Barzani yönetimi kontrol altına almış değildir. Aksine bölgedeki ABD varlığının PKK-PYD-YPG cephesine askeri ve siyasi destek verdiği ortadadır. Bu cephenin ise Kuzey Irak, Kuzey Suriye ve Türkiye’nin güneydoğusunu da kapsayan bir Kürt devleti oluşturma amacı ve çabası çok açıktır.

GÖÇ BOYUTU

Saddam’ın Kürtlere saldırdığı 1987 yılında Kürt göçmenlere Türkiye ev sahipliği yapmıştır. Sonraki süreçteki göçleri de kabul etmiştir, Suriye içsavaşından doğan göç yükü de Türkiye üzerindedir. Musul operasyonunun yol açacağı göç dalgasını da yine Türkiye karşılayacaktır. Bu göçü Irak topraklarında karşılamak, mülteci ağırlama kapasitesini çoktan aşmış Türkiye’nin hakkıdır.

Bütün bu faktörlere bakıldığında başta PKK olmak üzere Türkiye’nin Kuzey Irak’ta kendi güvenliği için askeri güç bulundurması yadırganacak bir durum değildir.

TSK’NIN VARLIĞI VE YIĞINAĞI

Mevcut duruma gelince...

Musul operasyonu ABD, Fransa, İngiltere destekli olarak Irak ordusu tarafından başlatıldı.

TSK’nın Başika’da eğittiği ‘Musullu Ninova Bekçileri’ de operasyona dahil oldu. Türkiye’nin karşı çıktığı konulara Bağdat’ın özen gösterdiği anlaşıldı. Şii milisler Musul’a girmedi. Şimdilik Türkiye’nin kaygılarının dikkate alındığı anlaşılıyor. Türkiye de ihtiyatlı davranıyor. Türk askeri de Musul’a girmiş değil.

Ancak TSK sınırda yığınak yaptı. Bu yığınağın nedeni Musul’dan gelmesi muhtemel göç dalgasını Irak topraklarında karşılamak. Eğer büyük çaplı bir göç olursa TSK, Irak topraklarına girip bu göçü orada karşılayabilir.

Musul kuşatıldı ama Batı tarafı açık bırakıldı. Anlaşılıyor ki, DEAŞ’ın Batı koridorundan Musul’u terk etmesi isteniyor ve bekleniyor. DEAŞ’ın bu koridordan Rakka’ya ve El Bab’a gideceği hesaplanıyor.

Bu durumda Musul’dan bir süre sonra Rakka operasyonu da başlayabilir.

Dabık’ı alan TSK destekli ÖSO’nun Rakka’ya doğru inip inmemesi de bir diğer önemli konu.

Ancak, Türkiye’siz ama PKK’lı, PYD’li, YPG’li bir Musul ve Rakka operasyonu ve sonrasında kurulacak bir masa sağlıklı ve kalıcı sonuçlar vermeyecektir.

CROPY

YAZARLAR ANA SAYFA YAZDIR

Güncelle Gazete yazılarınızdaki değişiklik talepleriniz için haber merkezi ile iletişime geçebilirsiniz.
0212 449 60 41 / [email-masked]

10 gün önce

Paylaş

Tweetle

Ekle

Linki kopyala

Öne Çıkar5 Paylaş

Bu iletiye toplam 7 adet yorum yapıldı. Yorumları göster.

hamur abi9 gün önce Bölgede etkili olmamız gerek lafı ne büyük acizlik. Zaten etkili olacak bir profile sahip olsak ve politika izleseydik şimdiye kadar olurduk. IŞİD bölgede yayılırken sesimiz çıkmadı, çok da rahatsız değildik. Musul elçiliğimiz işgal edildi, Süleyman Şah türbesini taşıdık. Sınırı kontrol edemeyiz diye IŞİD'e karşı seyirci kaldık. Tam IŞİD artık bitirilirken ortaya çıkıyoruz. IŞİD 1 yıldır artık çekilme sürecinde zaten.

Gönder

EN ÇOK OKUNANLAR

Daha Fazla

Yazar Arşivi

Arşivden Yazar Seçiniz
ABDULKADIR SELVIADNAN KAYAAHMET CANAHMET HAKANAHMET İNSELAHMET KARABIYIKAHMET KÜLAHCIAHMET MÜMTAZ TAYLANAJDA PEKKANAKIF BEKIALI ECEALIŞVERIŞ CADISIALPER BEYAZALPER HASANOĞLUALTAN ÖYMENALTAN TANRIKULUANLATANADAM YAZIYORARDA KUTSALARDA TÜRKMENARIF DIZDAROĞLUARMAĞAN ÇAĞLAYANARZU ÇAKIR MORINATEŞ BAKANAYÇA AKINAYÇE DIKMENAYKUT KOCAMANAYLIN ANNEAYNUR TARTANAYŞE ARALAYŞE ARMANAYŞE BAYKALAYŞE HÜRAYŞE TOLGAAYŞEGÜL DOMANIÇ YELÇEBAĞIŞ ERTENBAHAR AKINCIBANU ŞENBANU TUNABAŞAK DEMIRIZBAŞAK DIZERBAYRAM AYDINBENGÜ BEYZA BILGINBILGIN GÖKBERKBÜLENT KATARCIBÜLENT MUMAYBÜNYAMIN GEZERBURAK KÜNTAYBUSE ÖZELÇAĞLAYAN ÇEVIKCAN MUMAYCANSU ÇAMLIBELCELAL ÖZCANCEM ERCIYESCEM KEÇECEMAL TÜKELCENGIZ ÇANDARCENGIZ SEMERCIOĞLUCEREN ŞEHIRLIOĞLUDENIZ GÖKDENIZ GÜRELDENIZ SIPAHIDENIZ ZEYREKDOĞAN HIZLANDOĞAN ULUÇDUYGU SEDEFOĞLUEBRU ÇAPAEBRU GÜZELECE SÜKANELIF ÇONGUREMEL ARMUTCUEMRE DORMANEMRE KIZILKAYAEMRE ÖZPEYNIRCIENGIN KRATZERENIS BERBEROĞLUERAY GÖRGÜLÜERCAN SAATÇIERDAL FERNERGIZERDAL KAPLANSERENERDAL SAĞLAMERDEM SEVGIEREN ALPHANERKAN ÇELEBIERTUĞRUL ÖZKÖKEYUP CANEZGI BAŞARANFARUK BILDIRICIFATIH ÇEKIRGEFATIH TEKECIFATOŞ KARAHASANFEHIM TAŞTEKINFIKRET BILAFUAT KEYMANGILA BENMAYORGÖKHAN KIMSESIZCANGÜLBEN ERGENGÜLDEN AYDINGÜLSE BIRSELGÜRÜL ÖĞÜTGÜVEN ÖZALPGÜZIN ABLAHAKAN DURGUNHAKAN ÜNSALHAŞIM KILIÇHAYRI DIZERKONCAHAZIM KILIÇHIKMET DEMIRKOLHÜRRIYET FIRSATLARIHÜRRIYET SOSYALHÜSEYIN KOYUNCUOĞLUIDIL TATARIİLBER ORTAYLIILHAN SÖYLERILKER YASINİPEK YEZDANIİREM KÖKERİSMAIL ERİSMAIL UĞURALİSMET BERKANİSMET ORHANİZZET ÇAPAJALE ÖZGENTÜRKKAMIL AYDOĞANKANAT ATKAYAKENAN BAŞARANKORAY DURKALKUBILAY QB TUNÇERLATIF DEMIRCILEVENT ERDENMEHMET ARSLANMEHMET ÖZMEHMET YASINMEHMET Y. YILMAZMELDA NARMANLI ÇIMENMELIKE KARAKARTALMELIS ALPHANMEMET ESERMERIÇ ENERCANMESUDE ERŞANMETE TAMER OMURMETEHAN DEMIRMETIN HARAMUAMMER ELVERENMÜGE AKGÜNMURAT TAVMANMURAT YETKINMUSA DEDEMUSTAFA ÇULCUMUSTAFA DENIZLINACI CEM ÖNCELNECDET DOĞANNEDIM BUBIKNIHAT DEMIRKOLNIL KARAIBRAHIMGILNILGÜN TEKFIDAN GÜMÜŞNILÜFER PAZVANTOĞLUNIOBE ASLI TEMELNOYAN DOĞANNURAN ÇAKMAKÇINURI İMRENURI SOYSALO' YAZAROGÜN TEMIZKANOĞLUÖMÜR GEDIKÖMÜR KURTONUR BAŞTÜRKONUR SALMANORAL ÇALIŞLARORHAN TEKELIOGLUORHAN KEMAL CENGIZOSMAN MÜFTÜOĞLUOYA ARMUTÇUÖZGÜR BOLATPATRICK ÖZDEMIROĞLUPUCCA GÜNLÜKRAUF TAMERRAZI CANIKLIGILREFIKA BIRGÜLREHA ERUSREŞAT KUTUCULARRIZA ÖZELRÜŞTÜ REÇBERSABANUR KIRAÇSADI TIRAKSAFFET EMRE TONGUÇSAHRAP SOYSALSAMET GÜZELSAVAŞ ÖZBEYSEDAT ERGINSEFER LEVENTSELAHATTIN DUMANSELÇUK ŞIRINSELIM ÖZTÜRKSELIM TÜRSENŞENOL KALYONCUSERDAR DEVRIMSERDAR KUZULOĞLUSERHAN ASKERSEYHAN KÜLAHLISIBEL ARNASIRRI SÜREYYA ÖNDERSITKI ŞÜKÜRERŞÜKRÜ KIZILOTŞÜKRÜ KÜÇÜKŞAHINTAHA AKYOLTARHAN ERDEMTAYFUN ATAYTELEVIZYON ŞEYTANITOLGA TANIŞTUFAN TÜRENÇTÜMER METINUĞUR CEBECIUĞUR ERGANUĞUR GÜRSESUĞUR MELEKEUĞUR VARDANUĞUR YÜKSELUMUT GÖKBAYRAKÜNAL ÇEVIKÖZÜNAL ÖZÜAKÜNSAL TURANVAHAP MUNYARVEDAT MILORVERDA ÖZERYALÇIN BAYERYALÇIN DOĞANYALÇIN GÖKÇEBAĞYAŞAR SÖKMENSÜERYASIN GIRGINYILMAZ ÖZDILYONCA TOKBAŞ @4YAPRAKLIYONCAYORGO KIRBAKIYUCE ZEREYYUSUF SINAN TANYILDIZZEYNEL LÜLEZEYNEP KOÇAK

Ay
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık

Yıl
2016
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1998
1997

Nuri İmre 05:03
Başımız hep önde

Nihat Demirkol 05:02
Bu şehrin yazarı olmak

Deniz Sipahi 05:01
Biz Egeliyiz, Akdenizliyiz

Uğur Yüksel 04:45
Ekşi ülkenin ekşi hayatları

Hikmet Demirkol 04:11
KADEBOSTANY: MÜZİĞİN FETHETTİĞİ CUMHURİYET

Burak Küntay 08:15
Musul sonrası

Mehmet Y. Yılmaz 08:09
Siyasi gevezeliğin nedeni

Fikret Bila 08:09
Işık Koşaner'in tutumu

Nilgün Tekfidan Gümüş 08:09
Musul'dan sonra Rakka tansiyonu

Taha Akyol 08:09
Püf noktası

Ayşegül Domaniç Yelçe 08:09
Hedef erişilebilir bir kent yaratmak

Ertuğrul Özkök 08:09
15 Temmuz darbesinin kozmik odası orası mı

Yalçın Bayer 08:09
En büyük bayramımız 'KUTLU OLSUN'

Fatih Çekirge 08:09
5134 kilometre uzaktan geldi, ona sormuyor bize soruyor. Çünkü...

Doğan Hızlan 08:09
Kulaktan öğreniyoruz her şeyi biliyoruz

Ahmet Hakan 08:09
Mağdur edebiyatının yasaklanmasının zararları

İsmet Berkan 08:09
FETÖ ile mücadele komutanımız kim?

Murat Yetkin 08:09
Darbe soruşturmasındaki yanlışlıklar

uğur gürses 08:09
Herkes enflasyona değil faize odaklandı

Gila Benmayor 08:09
Pandeli bir müzedir hepimizindir

Yazılarım

Işık Koşaner'in tutumu 28.10.2016 Cuma

Kadın-erkek eşitliği odur ki... 27.10.2016 Perşembe

Bahçeli neden böyle yapıyor? 26.10.2016 Çarşamba

Üç devrim 25.10.2016 Salı

İslamofobinin politik sorumluluğu 22.10.2016 Cumartesi

Tüm Yazıları

Takip edebileceğin kategoriler

Tüm Kategoriler

18.10.2016 Salı

Türkiye'nin Musul'daki pozisyonu

IRAK'tan başka Musul'la ilgili olması gereken bir ülke varsa o da Türkiye'dir. Bu hem tarihi hem hukuki olarak böyledir.

Bu gerçek bilindiği içindir ki, ABD, Bağdat’ı Türkiye’ye karşı bağırtıyor. Aynı şeyi İngiltere, Fransa ve İran’ın da yaptığı bir diğer gerçek.

ABD ve İngiltere’nin kaygısı tarihten kaynaklanıyor. Türk askerinin Musul’a girmesi halinde bir daha oradan çıkmayacağı kaygısı taşıyorlar. Bu da eskiden olduğu gibi Musul-Kerkük petrolünün paylaşımı planlarından kaynaklanıyor.

PETROL MESELESİ

Petrol meselesinden başlayalım...

Konu Musul petrolüyse, bu petrolden hukuken tazminat mahiyetinde hak sahibi olan Türkiye’dir. Türkiye’ye 1934 yılından 1952 yılına kadar tazminat ödenmiştir. Ancak hesaplamalarda anlaşma sağlanamamıştır. 1951 yılından itibaren bütçeye bu tazminat geliri alacak olarak kaydedilmiştir. 1955 yılında bütçeden çıkarılmış, 1958 yılında yeniden alacak olarak konulmuş ve bu fasıl Turgut Özal 1987 yılında bütçeden çıkarıncaya kadar her bütçede yer almıştır. Tazminat alacağının tutarı hâlâ tartışmalıdır. Şunu da belirtmek gerekir ki, Türkiye, Musul olayıyla bu tazminat nedeniyle ilgileniyor değildir ama bir bağ aranıyorsa, diğer ülkelerde olmayan bir bağ Türkiye için vardır.

SİYASİ BOYUT

Siyasi boyutuna gelince...

Musul, Misakı Milli sınırları içindedir. Mustafa Kemal Atatürk de Misakı Milli sınırlarını tarif ederken, İskenderun’un güneyinden başlatarak Deyrizor’un kuzeyinden geçen, Musul’u, Kerkük’ü, Süleymaniye’yi ve Erbil’i de kapsayan bir harita çizmiştir.

Lozan’a Haliç konferanslarıyla devam eden ve Ankara Antlaşması’yla sonuçlanan süreçte İngiltere’nin planlamalarıyla çıkan Kürt isyanları ile Musul’un kaybedildiği bilinen tarihi bir gerçektir.

Misakı Milli boyutu da Batılı emperyal güçleri kaygılandırmaktadır.

DEMOGRAFİK İLGİ

Musul ve Kerkük’te Türkmenlerin uğradığı mezalim de yakın tarihin gerçeğidir.

Türkmenlerin mal ve can güvenliğine Türkiye’nin ilgisiz kalması da düşünülemez.

Nitekim 2003 yılında ABD’nin Irak’ı işgali öncesi ve sırasında da Türkmenlerin güvenliği Türkiye’nin ‘kırmızı çizgisi’ olarak ilan edilmiştir.

TERÖR BOYUTU

Türkiye’nin Kuzey Irak’taki askeri varlığının asıl nedeni PKK boyutudur. Yıllardır bu topraklardan Türkiye’ye saldıran PKK’yı ne Irak hükümeti ne Barzani yönetimi kontrol altına almış değildir. Aksine bölgedeki ABD varlığının PKK-PYD-YPG cephesine askeri ve siyasi destek verdiği ortadadır. Bu cephenin ise Kuzey Irak, Kuzey Suriye ve Türkiye’nin güneydoğusunu da kapsayan bir Kürt devleti oluşturma amacı ve çabası çok açıktır.

GÖÇ BOYUTU

Saddam’ın Kürtlere saldırdığı 1987 yılında Kürt göçmenlere Türkiye ev sahipliği yapmıştır. Sonraki süreçteki göçleri de kabul etmiştir, Suriye içsavaşından doğan göç yükü de Türkiye üzerindedir. Musul operasyonunun yol açacağı göç dalgasını da yine Türkiye karşılayacaktır. Bu göçü Irak topraklarında karşılamak, mülteci ağırlama kapasitesini çoktan aşmış Türkiye’nin hakkıdır.

Bütün bu faktörlere bakıldığında başta PKK olmak üzere Türkiye’nin Kuzey Irak’ta kendi güvenliği için askeri güç bulundurması yadırganacak bir durum değildir.

TSK’NIN VARLIĞI VE YIĞINAĞI

Mevcut duruma gelince...

Musul operasyonu ABD, Fransa, İngiltere destekli olarak Irak ordusu tarafından başlatıldı.

TSK’nın Başika’da eğittiği ‘Musullu Ninova Bekçileri’ de operasyona dahil oldu. Türkiye’nin karşı çıktığı konulara Bağdat’ın özen gösterdiği anlaşıldı. Şii milisler Musul’a girmedi. Şimdilik Türkiye’nin kaygılarının dikkate alındığı anlaşılıyor. Türkiye de ihtiyatlı davranıyor. Türk askeri de Musul’a girmiş değil.

Ancak TSK sınırda yığınak yaptı. Bu yığınağın nedeni Musul’dan gelmesi muhtemel göç dalgasını Irak topraklarında karşılamak. Eğer büyük çaplı bir göç olursa TSK, Irak topraklarına girip bu göçü orada karşılayabilir.

Musul kuşatıldı ama Batı tarafı açık bırakıldı. Anlaşılıyor ki, DEAŞ’ın Batı koridorundan Musul’u terk etmesi isteniyor ve bekleniyor. DEAŞ’ın bu koridordan Rakka’ya ve El Bab’a gideceği hesaplanıyor.

Bu durumda Musul’dan bir süre sonra Rakka operasyonu da başlayabilir.

Dabık’ı alan TSK destekli ÖSO’nun Rakka’ya doğru inip inmemesi de bir diğer önemli konu.

Ancak, Türkiye’siz ama PKK’lı, PYD’li, YPG’li bir Musul ve Rakka operasyonu ve sonrasında kurulacak bir masa sağlıklı ve kalıcı sonuçlar vermeyecektir.