Ana Sayfa

Gündem

Dünya

Ekonomi

Spor

Kelebek

Yazarlar

Hürriyet TV

Teknoloji

Avrupa

Hava Durumu

Sinema

Astroloji

TV Rehberi

Foto Galeri

En Çok Okunanlar

Son Dakika

Oturumu Aç

Oturumu Kapat

Ara
Vazgeç

Gündem

Dünya

Ekonomi

Spor

Astroloji

Seyahat

Kelebek

Son Dakika

Yazarlar

MENÜ

Sosyal Hesabım

Haber Ara

SERVİSLER

Astroloji

Haberler

TV Rehberi

Bumerang

Arşiv

Yol Durumu

Hava Durumu

Okur Temsilcisi

Reklam Ver

Son Dakika

Namaz Vakitleri

İÇERİKLER

Avrupa

Foto Galeri

Seyahat

Teknoloji

Sinema

Sağlık

Eğitim

Ankara

Yerel Haberler

IK

PORTALLER

E-Gazete

Hürriyet TV

Bigpara

Hürriyet Aile

Mahmure

Daily News

Yazarkafe

Hürriyet Kampüs

SERİ İLANLAR

Hürriyet Emlak

Yenibiriş

Hürriyet Oto

Yakala.co

E-Kolay

Gazete Seri İlan

Profilime Git

Profil ayarları

Çıkış

Bana Özel

Bildirimler

Mesajlar

Kategoriler

Keşfet

Hurriyet.com.tr’nin sosyalleşen haber deneyimine hazır mısınız?

Giriş Yap
Yeni Üye

Şifremi Unuttum

Merhaba ,

Sosyal profilinizi tamamlayın;

İlgilendiğiniz kategorileri seçin, sayfanızda sadece görmek istediğiniz içerikleri bulun.

Futbol

Müzik

Kitap

Daha Sonra Hatırlat

İsmet Berkan

[email-masked]

Menü

Kategoriler 11

Takip Edilen 89

Takipçi 133241

Fotoğraflar 8

Tüm Yazıları

Kategoriler 11

Takip Edilen 89

Takipçi 133241

Fotoğraflar 8

Tüm Yazıları

Takibi bırak

İsteği iptal et

Engelle

Engeli kaldır

Şikayet Et

Takip Et
Takip isteği gönderildi
Takip ediliyor

CROPY

A

A

YAZDIR

Madem olacak, bari düzgün işleyen demokratik bir başkanlık sistemi olsun
21.10.2016 Cuma

MİLLİYETÇİ Hareket Partisi Genel Başkanı Devlet Bahçeli bu hafta, bir önceki hafta yaptığı başkanlık sistemi çıkışına açıklık getirdi.

Benim anladığım, Devlet Bahçeli MHP’nin kabul edebileceği türden bir değişiklik önerisi gelirse, bu önerinin referanduma sunulması için gereken desteği vereceklerini beyan etti.

Yani Meclis önümüzdeki günlerde ciddi bir Anayasa değişikliği paketi için çalışacak.

An itibarıyla soru şu: Adalet ve Kalkınma Partisi nasıl bir başkanlık sistemi önerisi getirecek? AK Parti, başkanlık sistemi mi önerecek, partili cumhurbaşkanlığı mı?

Başkanlık sistemi dediğimiz şey için, Anayasamızın gövdesini oluşturan ‘Cumhuriyet’in Temel Organları’nı belirleyen üçüncü kısmının neredeyse tamamıyla oynamak gerekiyor. Bu kısım, yasama, yürütme ve yargı organlarının işleyişini belirleyen en önemli kısımlardan biri. Yani kuvvetler ayrılığı rejimi ve her erkin gücünün sınırları bu kısımda belirleniyor.

EN AZ 50 MADDE DEĞİŞMELİ

Anayasamızın 75. maddesinden başlayan bu önemli kısım 160. maddesinde sona eriyor. Yani 85 Anayasa maddesinden söz ediyoruz.

Bu 85 maddenin en az 50’sinde başkanlık sistemi gereği değişiklik yapmak gerek. Peki ama Meclis’te şu an için görülen AK Parti-MHP uzlaşması bu 50 madde için işleyebilir mi? Türkiye bu 50 maddenin görüşüleceği pek de kısa olmayacak dönemin gerginliklerine dayanabilir mi?

Böyle kaygılarla hareket edecek AK Parti, başkanlık sistemi yerine 5-6 maddelik bir değişiklik gerektiren partili cumhurbaşkanı modeline yönelir mi?

Bence yönelebilir ama bu yazının konusu o değil; başkanlık sistemi.

CHP VE HDP HAYIR DEMEKTEN BAŞKA NE YAPABİLİR?

Madem Türkiye geri dönüşü de hayli zor olacak şekilde bir sistem değişikliği arayışı içinde ve bu değişikliğin halkoyuna sunulması olasılığı o kadar da uzak değil; o zaman neden biz bu değişikliği bizi demokrasiye daha fazla yaklaştıracak, daha iyi bir kurgu içeren ve daha geniş tabanlı bir uzlaşmaya dayalı olarak yapmayalım ki?

Başkanlık sistemi için en az 50 Anayasa maddesi değişirken Cumhuriyet Halk Partisi ve Halkların Demokrasi Partisi hiç mi katkı sunmayacak, beğenmeseler bile önlerine gelen maddelerin daha iyi hale getirilmesi için hiç mi çaba sarf etmeyecektir?

Gerçek şu ki, Türkiye’nin bugün hepimizin şikâyet ettiği siyasi sorunları ve demokratik eksikliklerinin hepsinin birden temelinde demokratik bir kuvvetler ayrılığı sistemine sahip olmayışımız yatıyor.

DENGE VE DENETİM DEMOKRATİK OLMALI

1982 Anayasası yürütme gücünü kullanan iktidarların, asker kökenli veya devlet ideolojisinin göbeğinden gelen biri olacağı varsayılan cumhurbaşkanı ve onun da yetmediği durumlarda Anayasa Mahkemesi ve Danıştay ile bizzat ordu tarafından dengelenip denetlenmesini öngören bir sistem yaratmış.

Oysa yargının ve askerin vesayeti, halka hesap veren bir demokraside geçerli kabul edilemez. Yargının ideolojik değil hukuki denetim yaptığı, buna karşılık yürütmenin esas olarak yasama tarafından dengelendiği bir düzene geçebilmemiz lazım.

Parlamenter sistem, yürütmenin parlamento çoğunluğuna dayanmasını zorunlu kıldığı için daha en baştan bu denge-denetim mekanizmasını sakatlıyor. O yüzden sert kuvvetler ayrılığı getiren, yani yasama ile yürütmenin patronaj/vesayet ilişkisini koparan başkanlık sistemi bizim için ciddi iyi bir çözüm de olabilir.

Ama getirilecek olan başkanlık sisteminin böyle sert kuvvetler ayrılığı içermesi ve Meclis’e layık olduğu güç ile yetkiyi geri vermesi gerekir.

Bunu da iktidar partisi kendi isteğiyle durduk yerde yapmayacağına göre, muhalefetin ülkede demokrasinin gerçekleşebilmesi için katkı vermesi gerekir.

CHP VE HDP İSTEDİĞİ AN HAYIR DİYEBİLİR

Bir daha söyleyeyim: Madem başkanlık sistemine doğru gidiyoruz, bari bu değişikliği demokratik eksiklerimizi giderecek şekilde yapalım.

Başta CHP ve HDP olmak üzere muhalefet başkanlık sistemi önlerine geldiğinde kategorik olarak hayır demek yerine bu değişiklikleri düzeltmeye çalışmalı. Düzeltemediği noktada ‘Hayır’ demeleri zaten mümkün.

CROPY

YAZARLAR ANA SAYFA YAZDIR

Güncelle Gazete yazılarınızdaki değişiklik talepleriniz için haber merkezi ile iletişime geçebilirsiniz.
0212 449 60 41 / [email-masked]

7 gün önce

Paylaş

Tweetle

Ekle

Linki kopyala

Öne Çıkar3 Paylaş

EN ÇOK OKUNANLAR

Daha Fazla

Yazar Arşivi

Arşivden Yazar Seçiniz
ABDULKADIR SELVIADNAN KAYAAHMET CANAHMET HAKANAHMET İNSELAHMET KARABIYIKAHMET KÜLAHCIAHMET MÜMTAZ TAYLANAJDA PEKKANAKIF BEKIALI ECEALIŞVERIŞ CADISIALPER BEYAZALPER HASANOĞLUALTAN ÖYMENALTAN TANRIKULUANLATANADAM YAZIYORARDA KUTSALARDA TÜRKMENARIF DIZDAROĞLUARMAĞAN ÇAĞLAYANARZU ÇAKIR MORINATEŞ BAKANAYÇA AKINAYÇE DIKMENAYKUT KOCAMANAYLIN ANNEAYNUR TARTANAYŞE ARALAYŞE ARMANAYŞE BAYKALAYŞE HÜRAYŞE TOLGAAYŞEGÜL DOMANIÇ YELÇEBAĞIŞ ERTENBAHAR AKINCIBANU ŞENBANU TUNABAŞAK DEMIRIZBAŞAK DIZERBAYRAM AYDINBENGÜ BEYZA BILGINBILGIN GÖKBERKBÜLENT KATARCIBÜLENT MUMAYBÜNYAMIN GEZERBURAK KÜNTAYBUSE ÖZELÇAĞLAYAN ÇEVIKCAN MUMAYCANSU ÇAMLIBELCELAL ÖZCANCEM ERCIYESCEM KEÇECEMAL TÜKELCENGIZ ÇANDARCENGIZ SEMERCIOĞLUCEREN ŞEHIRLIOĞLUDENIZ GÖKDENIZ GÜRELDENIZ SIPAHIDENIZ ZEYREKDOĞAN HIZLANDOĞAN ULUÇDUYGU SEDEFOĞLUEBRU ÇAPAEBRU GÜZELECE SÜKANELIF ÇONGUREMEL ARMUTCUEMRE DORMANEMRE KIZILKAYAEMRE ÖZPEYNIRCIENGIN KRATZERENIS BERBEROĞLUERAY GÖRGÜLÜERCAN SAATÇIERDAL FERNERGIZERDAL KAPLANSERENERDAL SAĞLAMERDEM SEVGIEREN ALPHANERKAN ÇELEBIERTUĞRUL ÖZKÖKEYUP CANEZGI BAŞARANFARUK BILDIRICIFATIH ÇEKIRGEFATIH TEKECIFATOŞ KARAHASANFEHIM TAŞTEKINFIKRET BILAFUAT KEYMANGILA BENMAYORGÖKHAN KIMSESIZCANGÜLBEN ERGENGÜLDEN AYDINGÜLSE BIRSELGÜRÜL ÖĞÜTGÜVEN ÖZALPGÜZIN ABLAHAKAN DURGUNHAKAN ÜNSALHAŞIM KILIÇHAYRI DIZERKONCAHAZIM KILIÇHIKMET DEMIRKOLHÜRRIYET FIRSATLARIHÜRRIYET SOSYALHÜSEYIN KOYUNCUOĞLUIDIL TATARIİLBER ORTAYLIILHAN SÖYLERILKER YASINİPEK YEZDANIİREM KÖKERİSMAIL ERİSMAIL UĞURALİSMET BERKANİSMET ORHANİZZET ÇAPAJALE ÖZGENTÜRKKAMIL AYDOĞANKANAT ATKAYAKENAN BAŞARANKORAY DURKALKUBILAY QB TUNÇERLATIF DEMIRCILEVENT ERDENMEHMET ARSLANMEHMET ÖZMEHMET YASINMEHMET Y. YILMAZMELDA NARMANLI ÇIMENMELIKE KARAKARTALMELIS ALPHANMEMET ESERMERIÇ ENERCANMESUDE ERŞANMETE TAMER OMURMETEHAN DEMIRMETIN HARAMUAMMER ELVERENMÜGE AKGÜNMURAT TAVMANMURAT YETKINMUSA DEDEMUSTAFA ÇULCUMUSTAFA DENIZLINACI CEM ÖNCELNECDET DOĞANNEDIM BUBIKNIHAT DEMIRKOLNIL KARAIBRAHIMGILNILGÜN TEKFIDAN GÜMÜŞNILÜFER PAZVANTOĞLUNIOBE ASLI TEMELNOYAN DOĞANNURAN ÇAKMAKÇINURI İMRENURI SOYSALO' YAZAROGÜN TEMIZKANOĞLUÖMÜR GEDIKÖMÜR KURTONUR BAŞTÜRKONUR SALMANORAL ÇALIŞLARORHAN TEKELIOGLUORHAN KEMAL CENGIZOSMAN MÜFTÜOĞLUOYA ARMUTÇUÖZGÜR BOLATPATRICK ÖZDEMIROĞLUPUCCA GÜNLÜKRAUF TAMERRAZI CANIKLIGILREFIKA BIRGÜLREHA ERUSREŞAT KUTUCULARRIZA ÖZELRÜŞTÜ REÇBERSABANUR KIRAÇSADI TIRAKSAFFET EMRE TONGUÇSAHRAP SOYSALSAMET GÜZELSAVAŞ ÖZBEYSEDAT ERGINSEFER LEVENTSELAHATTIN DUMANSELÇUK ŞIRINSELIM ÖZTÜRKSELIM TÜRSENŞENOL KALYONCUSERDAR DEVRIMSERDAR KUZULOĞLUSERHAN ASKERSEYHAN KÜLAHLISIBEL ARNASIRRI SÜREYYA ÖNDERSITKI ŞÜKÜRERŞÜKRÜ KIZILOTŞÜKRÜ KÜÇÜKŞAHINTAHA AKYOLTARHAN ERDEMTAYFUN ATAYTELEVIZYON ŞEYTANITOLGA TANIŞTUFAN TÜRENÇTÜMER METINUĞUR CEBECIUĞUR ERGANUĞUR GÜRSESUĞUR MELEKEUĞUR VARDANUĞUR YÜKSELUMUT GÖKBAYRAKÜNAL ÇEVIKÖZÜNAL ÖZÜAKÜNSAL TURANVAHAP MUNYARVEDAT MILORVERDA ÖZERYALÇIN BAYERYALÇIN DOĞANYALÇIN GÖKÇEBAĞYAŞAR SÖKMENSÜERYASIN GIRGINYILMAZ ÖZDILYONCA TOKBAŞ @4YAPRAKLIYONCAYORGO KIRBAKIYUCE ZEREYYUSUF SINAN TANYILDIZZEYNEL LÜLEZEYNEP KOÇAK

Ay
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık

Yıl
2016
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1998
1997

Hikmet Demirkol 04:11
KADEBOSTANY: MÜZİĞİN FETHETTİĞİ CUMHURİYET

Burak Küntay 08:15
Musul sonrası

Mehmet Y. Yılmaz 08:09
Siyasi gevezeliğin nedeni

Fikret Bila 08:09
Işık Koşaner'in tutumu

Nilgün Tekfidan Gümüş 08:09
Musul'dan sonra Rakka tansiyonu

Taha Akyol 08:09
Püf noktası

Ayşegül Domaniç Yelçe 08:09
Hedef erişilebilir bir kent yaratmak

Ertuğrul Özkök 08:09
15 Temmuz darbesinin kozmik odası orası mı

Yalçın Bayer 08:09
En büyük bayramımız 'KUTLU OLSUN'

Fatih Çekirge 08:09
5134 kilometre uzaktan geldi, ona sormuyor bize soruyor. Çünkü...

Doğan Hızlan 08:09
Kulaktan öğreniyoruz her şeyi biliyoruz

Ahmet Hakan 08:09
Mağdur edebiyatının yasaklanmasının zararları

İsmet Berkan 08:09
FETÖ ile mücadele komutanımız kim?

Murat Yetkin 08:09
Darbe soruşturmasındaki yanlışlıklar

uğur gürses 08:09
Herkes enflasyona değil faize odaklandı

Gila Benmayor 08:09
Pandeli bir müzedir hepimizindir

Rauf Tamer 08:09
Kötü damga

Vahap Munyar 08:09
Dünya narenciye üreticileri 4 yıl Mersin'i izleyecek

Gökhan Kimsesizcan 08:09
2017'den önce modası geldi

Yonca Tokbaş @4yaprakliyonca 08:09
Dünyanın en hızlı

Yazılarım

FETÖ ile mücadele komutanımız kim? 28.10.2016 Cuma

Esas ihtiyacımız kuvvetler ayrılığı 26.10.2016 Çarşamba

İnsanın geleceği için hayaller: Terminatör mü kazanacak Borg mu? 22.10.2016 Cumartesi

Madem olacak, bari düzgün işleyen demokratik bir başkanlık sistemi olsun 21.10.2016 Cuma

Ya 1957'de Suriye'ye, 58'de Musul'a girmiş olsaydık? 19.10.2016 Çarşamba

Tüm Yazıları

Takip edebileceğin kategoriler

Tüm Kategoriler

21.10.2016 Cuma

Madem olacak, bari düzgün işleyen demokratik bir başkanlık sistemi olsun

MİLLİYETÇİ Hareket Partisi Genel Başkanı Devlet Bahçeli bu hafta, bir önceki hafta yaptığı başkanlık sistemi çıkışına açıklık getirdi.

Benim anladığım, Devlet Bahçeli MHP’nin kabul edebileceği türden bir değişiklik önerisi gelirse, bu önerinin referanduma sunulması için gereken desteği vereceklerini beyan etti.

Yani Meclis önümüzdeki günlerde ciddi bir Anayasa değişikliği paketi için çalışacak.

An itibarıyla soru şu: Adalet ve Kalkınma Partisi nasıl bir başkanlık sistemi önerisi getirecek? AK Parti, başkanlık sistemi mi önerecek, partili cumhurbaşkanlığı mı?

Başkanlık sistemi dediğimiz şey için, Anayasamızın gövdesini oluşturan ‘Cumhuriyet’in Temel Organları’nı belirleyen üçüncü kısmının neredeyse tamamıyla oynamak gerekiyor. Bu kısım, yasama, yürütme ve yargı organlarının işleyişini belirleyen en önemli kısımlardan biri. Yani kuvvetler ayrılığı rejimi ve her erkin gücünün sınırları bu kısımda belirleniyor.

EN AZ 50 MADDE DEĞİŞMELİ

Anayasamızın 75. maddesinden başlayan bu önemli kısım 160. maddesinde sona eriyor. Yani 85 Anayasa maddesinden söz ediyoruz.

Bu 85 maddenin en az 50’sinde başkanlık sistemi gereği değişiklik yapmak gerek. Peki ama Meclis’te şu an için görülen AK Parti-MHP uzlaşması bu 50 madde için işleyebilir mi? Türkiye bu 50 maddenin görüşüleceği pek de kısa olmayacak dönemin gerginliklerine dayanabilir mi?

Böyle kaygılarla hareket edecek AK Parti, başkanlık sistemi yerine 5-6 maddelik bir değişiklik gerektiren partili cumhurbaşkanı modeline yönelir mi?

Bence yönelebilir ama bu yazının konusu o değil; başkanlık sistemi.

CHP VE HDP HAYIR DEMEKTEN BAŞKA NE YAPABİLİR?

Madem Türkiye geri dönüşü de hayli zor olacak şekilde bir sistem değişikliği arayışı içinde ve bu değişikliğin halkoyuna sunulması olasılığı o kadar da uzak değil; o zaman neden biz bu değişikliği bizi demokrasiye daha fazla yaklaştıracak, daha iyi bir kurgu içeren ve daha geniş tabanlı bir uzlaşmaya dayalı olarak yapmayalım ki?

Başkanlık sistemi için en az 50 Anayasa maddesi değişirken Cumhuriyet Halk Partisi ve Halkların Demokrasi Partisi hiç mi katkı sunmayacak, beğenmeseler bile önlerine gelen maddelerin daha iyi hale getirilmesi için hiç mi çaba sarf etmeyecektir?

Gerçek şu ki, Türkiye’nin bugün hepimizin şikâyet ettiği siyasi sorunları ve demokratik eksikliklerinin hepsinin birden temelinde demokratik bir kuvvetler ayrılığı sistemine sahip olmayışımız yatıyor.

DENGE VE DENETİM DEMOKRATİK OLMALI

1982 Anayasası yürütme gücünü kullanan iktidarların, asker kökenli veya devlet ideolojisinin göbeğinden gelen biri olacağı varsayılan cumhurbaşkanı ve onun da yetmediği durumlarda Anayasa Mahkemesi ve Danıştay ile bizzat ordu tarafından dengelenip denetlenmesini öngören bir sistem yaratmış.

Oysa yargının ve askerin vesayeti, halka hesap veren bir demokraside geçerli kabul edilemez. Yargının ideolojik değil hukuki denetim yaptığı, buna karşılık yürütmenin esas olarak yasama tarafından dengelendiği bir düzene geçebilmemiz lazım.

Parlamenter sistem, yürütmenin parlamento çoğunluğuna dayanmasını zorunlu kıldığı için daha en baştan bu denge-denetim mekanizmasını sakatlıyor. O yüzden sert kuvvetler ayrılığı getiren, yani yasama ile yürütmenin patronaj/vesayet ilişkisini koparan başkanlık sistemi bizim için ciddi iyi bir çözüm de olabilir.

Ama getirilecek olan başkanlık sisteminin böyle sert kuvvetler ayrılığı içermesi ve Meclis’e layık olduğu güç ile yetkiyi geri vermesi gerekir.

Bunu da iktidar partisi kendi isteğiyle durduk yerde yapmayacağına göre, muhalefetin ülkede demokrasinin gerçekleşebilmesi için katkı vermesi gerekir.

CHP VE HDP İSTEDİĞİ AN HAYIR DİYEBİLİR

Bir daha söyleyeyim: Madem başkanlık sistemine doğru gidiyoruz, bari bu değişikliği demokratik eksiklerimizi giderecek şekilde yapalım.

Başta CHP ve HDP olmak üzere muhalefet başkanlık sistemi önlerine geldiğinde kategorik olarak hayır demek yerine bu değişiklikleri düzeltmeye çalışmalı. Düzeltemediği noktada ‘Hayır’ demeleri zaten mümkün.