Ana Sayfa

Gündem

Dünya

Ekonomi

Spor

Kelebek

Yazarlar

Hürriyet TV

Teknoloji

Avrupa

Hava Durumu

Sinema

Astroloji

TV Rehberi

Foto Galeri

En Çok Okunanlar

Son Dakika

Oturumu Aç

Oturumu Kapat

Ara
Vazgeç

Gündem

Dünya

Ekonomi

Spor

Astroloji

Seyahat

Kelebek

Son Dakika

Yazarlar

MENÜ

Sosyal Hesabım

Haber Ara

SERVİSLER

Astroloji

Haberler

TV Rehberi

Bumerang

Arşiv

Yol Durumu

Hava Durumu

Okur Temsilcisi

Reklam Ver

Son Dakika

Namaz Vakitleri

İÇERİKLER

Avrupa

Foto Galeri

Seyahat

Teknoloji

Sinema

Sağlık

Eğitim

Ankara

Yerel Haberler

IK

PORTALLER

E-Gazete

Hürriyet TV

Bigpara

Hürriyet Aile

Mahmure

Daily News

Yazarkafe

Hürriyet Kampüs

SERİ İLANLAR

Hürriyet Emlak

Yenibiriş

Hürriyet Oto

Yakala.co

E-Kolay

Gazete Seri İlan

Profilime Git

Profil ayarları

Çıkış

Bana Özel

Bildirimler

Mesajlar

Kategoriler

Keşfet

Hurriyet.com.tr’nin sosyalleşen haber deneyimine hazır mısınız?

Giriş Yap
Yeni Üye

Şifremi Unuttum

Merhaba ,

Sosyal profilinizi tamamlayın;

İlgilendiğiniz kategorileri seçin, sayfanızda sadece görmek istediğiniz içerikleri bulun.

Futbol

Müzik

Kitap

Daha Sonra Hatırlat

Taha Akyol

[email-masked]

Menü

Kategoriler 3

Takip Edilen 34

Takipçi 263199

Fotoğraflar 0

Tüm Yazıları

Kategoriler 3

Takip Edilen 34

Takipçi 263199

Fotoğraflar 0

Tüm Yazıları

Takibi bırak

İsteği iptal et

Engelle

Engeli kaldır

Şikayet Et

Takip Et
Takip isteği gönderildi
Takip ediliyor

CROPY

A

A

YAZDIR

Anayasa yapmak
25.10.2016 Salı

BAŞKANLIK sistemi tartışmaları en çok MHP'de sorun yaratıyor. MHP Meral Akşener'i ihraç etmişti, ardından Ümit Özdağ'ın da ihracı istendi.

Bahçeli’nin “arınma dönemine girdik” sözünü hatırlarsak, sırada başka isimler de olabilir. Meral Akşener öteden beri başkanlık sistemine karşı. Dün de Özdağ ile birlikte MHP milletvekilleri Yusuf Halaçoğlu, Nuri Okutan ve İsmail Ok başkanlık sistemine karşı olduklarını açıkladılar.

Bunlar da mı ihraç edilecek?

Fakat mesele bir parti meselesi olmanın ötesindedir, Türkiye’nin anayasasını konuşmak durumundayız.

BAHÇELİ’YE BAĞLI

Bahçeli’nin ve MHP’lilerin beyanlarından çıkan anlam, AK Parti’nin önerisini bazı rötuşlarla Meclis’ten geçirmek fakat referandumda “Parlamenter sistemden yanayız” diyerek “hayır” kampanyası yürütmek...

Hangi MHP’li ile konuştuysam başkanlık sistemi yanlısı kimse görmedim. MHP Genel Merkezi’nde de başkanlık sistemini savunan bir vekil çıkmadı şu ana kadar.

Fakat AK Parti’nin başkanlık önergesini Meclis’ten geçirmek için gereken 15-20 “kabul” oyunu Bahçeli istediği anda kolaylıkla temin eder.

Ve böylece Meclis’ten geçen önerge referandumda da sandıktan çıkar.

Nereden biliyorum?

Bir “konjonktür”e, iki iktidarın “propaganda” gücüne bakarak tahmin ediyorum.

Sorun, sandıktan “evet” çıktığında Türkiye’deki sistem gerilimlerinin bitip bitmeyeceğidir.

Unutmayalım, konjonktürü ve propagandası iyi ayarlanan 1982 Anayasası yüzde 91’le kabul edilmişti.

BAŞBAKAN DOĞRU SÖYLÜYOR

Halbuki kalıcı ve iyi işleyecek bir anayasanın “konjonktürel” değil, kalıcı prensiplere dayanması... “Propaganda”dan ziyade müzakere ve katılım yoluyla hazırlanarak çok geniş bir çoğunluk tarafından benimsenmesi gerekir.

Dünya tecrübelerini tahlil eden bütün bilimsel araştırmaların özeti budur.

Başbakan Yıldırım’ın şu sözü bu açıdan isabetlidir:

“Toplumun yüzde 100’ü değilse bile büyük bir kesimini, kahir ekseriyetini kapsaması lazım, onların kabul edebileceği bir metin olması lazım. Bunu da tek başına yapamayacağımız aşikâr; onun için bütün partilerle çalışmamız gerekiyor.” (25 Temmuz)

Evet “kahir ekseriyet” yani “ezici çoğunluk” tarafından değil, yetersiz çoğunlukla kabul edilen anayasalar başarılı olamıyor.

İşte, Fransa’ya yarı başkanlık sistemini getiren 1958 De Gaulle anayasası çok başarılıdır. Çünkü Fransa içinde yüzde 79, yurtdışı oylar eklenince yüzde 83 evetle kabul edilmişti.

NASIL HAZIRLANDI?

Anayasaların nasıl hazırlandığı meselesi, nasıl kabul edildiği meselesi kadar önemlidir.

De Gaulle anayasası, Fransa’nın en saygın hukukçularından Mechel Debre başkanlığında bütün partilerden hukukçuların müzakereleriyle hazırlanmıştı; bir tek Komünist Parti hariç.

Mitterand ve Mendes France gibi merkez sol politikacılar De Gaulle’ün diktatör olacağını söylemişlerse de tabanları referandumda büyük ölçüde evet demişti.

Yüzde 20’de kalan hayır oylarının en az yarısı komünist seçmenlerdi.

Bugün Fransa’da bir anayasa sorunu yoktur; sorun çıkınca da oturup konuşarak çözüyorlar. İşte 2008 yılında anayasada değişiklik yaparak HSYK’daki politikacıları tamamen çıkardılar.

Türkiye’de ise siyasi kutuplaşmanın yansıması olarak sistem sorunu ön plana çıkıyor. Halbuki sistem kadar önemli olan, bir anayasanın nasıl yapıldığıdır. Katılımcı olarak hazırlanmış, geniş kitlelerce benimsenmiş anayasalar, sistemler iyi işliyor.

Fakat teknik düzeyde iyi çalışılmamış, hazırlık aşamasında katılım sağlanmamış, konjonktüre göre yazılmış ve yetersiz çoğunlukla kabul edilmiş anayasalar yeni gerilimlere yol açıyor.

Sayın Başbakan’ın ve Sayın Bahçeli’nin dikkatine sunarım.

CROPY

YAZARLAR ANA SAYFA YAZDIR

Güncelle Gazete yazılarınızdaki değişiklik talepleriniz için haber merkezi ile iletişime geçebilirsiniz.
0212 449 60 41 / [email-masked]

Hüseyin Rafet AYDIN ve 1 kişi daha bu gönderiyi paylaştı.

17 gün önce

Paylaş

Tweetle

Ekle

Linki kopyala

Öne Çıkar6 Paylaş

Bu iletiye toplam 13 adet yorum yapıldı. Yorumları göster.

hamur abi16 gün önce Sn Bahçeli yatıyor kalkıyor, ülkeyi nasıl demokratikleştiririz diye çırpınıyor. AKP başkanlık diyor ama bunu tanımlayan hiçbir şey yok, Bahçeli refeanduma götürelim diyor ama neyi referanduma götüreceğini bilmiyor. Sn Erdoğan'ın yapmak istediği çok hamle var ama ne Ahmet Davutoğlu ne Binali Yıldırım buna imkan vermedi.

Gönder

EN ÇOK OKUNANLAR

Daha Fazla

Yazar Arşivi

Arşivden Yazar Seçiniz
ABDULKADIR SELVIADNAN KAYAAHMET CANAHMET HAKANAHMET İNSELAHMET KARABIYIKAHMET KÜLAHCIAHMET MÜMTAZ TAYLANAJDA PEKKANAKIF BEKIALI ECEALIŞVERIŞ CADISIALPER BEYAZALPER HASANOĞLUALTAN ÖYMENALTAN TANRIKULUANLATANADAM YAZIYORARDA KUTSALARDA TÜRKMENARIF DIZDAROĞLUARMAĞAN ÇAĞLAYANARZU ÇAKIR MORINATEŞ BAKANAYÇA AKINAYÇE DIKMENAYKUT KOCAMANAYLIN ANNEAYNUR TARTANAYŞE ARALAYŞE ARMANAYŞE BAYKALAYŞE HÜRAYŞE TOLGAAYŞEGÜL DOMANIÇ YELÇEBAĞIŞ ERTENBAHAR AKINCIBANU ŞENBANU TUNABAŞAK DEMIRIZBAŞAK DIZERBAYRAM AYDINBENGÜ BEYZA BILGINBILGIN GÖKBERKBÜLENT KATARCIBÜLENT MUMAYBÜNYAMIN GEZERBURAK KÜNTAYBUSE ÖZELÇAĞLAYAN ÇEVIKCAN MUMAYCANSU ÇAMLIBELCELAL ÖZCANCEM ERCIYESCEM KEÇECEMAL TÜKELCENGIZ ÇANDARCENGIZ SEMERCIOĞLUCEREN ŞEHIRLIOĞLUDENIZ GÖKDENIZ GÜRELDENIZ SIPAHIDENIZ ZEYREKDOĞAN HIZLANDOĞAN ULUÇDUYGU SEDEFOĞLUEBRU ÇAPAEBRU GÜZELECE SÜKANELIF ÇONGUREMEL ARMUTCUEMRE DORMANEMRE KIZILKAYAEMRE ÖZPEYNIRCIENGIN KRATZERENIS BERBEROĞLUERAY GÖRGÜLÜERCAN SAATÇIERDAL FERNERGIZERDAL KAPLANSERENERDAL SAĞLAMERDEM SEVGIEREN ALPHANERKAN ÇELEBIERTUĞRUL ÖZKÖKEYUP CANEZGI BAŞARANFARUK BILDIRICIFATIH ÇEKIRGEFATIH TEKECIFATOŞ KARAHASANFEHIM TAŞTEKINFIKRET BILAFUAT KEYMANGILA BENMAYORGÖKHAN KIMSESIZCANGÜLBEN ERGENGÜLDEN AYDINGÜLSE BIRSELGÜRÜL ÖĞÜTGÜVEN ÖZALPGÜZIN ABLAHAKAN DURGUNHAKAN ÜNSALHAŞIM KILIÇHAYRI DIZERKONCAHAZIM KILIÇHIKMET DEMIRKOLHÜRRIYET FIRSATLARIHÜRRIYET SOSYALHÜSEYIN KOYUNCUOĞLUIDIL TATARIİLBER ORTAYLIILHAN SÖYLERILKER YASINİPEK YEZDANIİREM KÖKERİSMAIL ERİSMAIL UĞURALİSMET BERKANİSMET ORHANİZZET ÇAPAJALE ÖZGENTÜRKKAMIL AYDOĞANKANAT ATKAYAKENAN BAŞARANKORAY DURKALKUBILAY QB TUNÇERLATIF DEMIRCILEVENT ERDENMEHMET ARSLANMEHMET ÖZMEHMET YASINMEHMET Y. YILMAZMELDA NARMANLI ÇIMENMELIKE KARAKARTALMELIS ALPHANMEMET ESERMERIÇ ENERCANMESUDE ERŞANMETE TAMER OMURMETEHAN DEMIRMETIN HARAMUAMMER ELVERENMÜGE AKGÜNMURAT TAVMANMURAT YETKINMUSA DEDEMUSTAFA ÇULCUMUSTAFA DENIZLINACI CEM ÖNCELNECDET DOĞANNEDIM BUBIKNIHAT DEMIRKOLNIL KARAIBRAHIMGILNILGÜN TEKFIDAN GÜMÜŞNILÜFER PAZVANTOĞLUNIOBE ASLI TEMELNOYAN DOĞANNURAN ÇAKMAKÇINURI İMRENURI SOYSALO' YAZAROGÜN TEMIZKANOĞLUÖMÜR GEDIKÖMÜR KURTONUR BAŞTÜRKONUR SALMANORAL ÇALIŞLARORHAN TEKELIOGLUORHAN KEMAL CENGIZOSMAN MÜFTÜOĞLUOYA ARMUTÇUÖZGÜR BOLATPATRICK ÖZDEMIROĞLUPUCCA GÜNLÜKRAUF TAMERRAZI CANIKLIGILREFIKA BIRGÜLREHA ERUSREŞAT KUTUCULARRIZA ÖZELRÜŞTÜ REÇBERSABANUR KIRAÇSADI TIRAKSAFFET EMRE TONGUÇSAHRAP SOYSALSAMET GÜZELSAVAŞ ÖZBEYSEDAT ERGINSEFER LEVENTSELAHATTIN DUMANSELÇUK ŞIRINSELIM ÖZTÜRKSELIM TÜRSENŞENOL KALYONCUSERDAR DEVRIMSERDAR KUZULOĞLUSERHAN ASKERSEYHAN KÜLAHLISIBEL ARNASIRRI SÜREYYA ÖNDERSITKI ŞÜKÜRERŞÜKRÜ KIZILOTŞÜKRÜ KÜÇÜKŞAHINTAHA AKYOLTARHAN ERDEMTAYFUN ATAYTELEVIZYON ŞEYTANITOLGA TANIŞTUFAN TÜRENÇTÜMER METINUĞUR CEBECIUĞUR ERGANUĞUR GÜRSESUĞUR MELEKEUĞUR VARDANUĞUR YÜKSELUMUT GÖKBAYRAKÜNAL ÇEVIKÖZÜNAL ÖZÜAKÜNSAL TURANVAHAP MUNYARVEDAT MILORVERDA ÖZERYALÇIN BAYERYALÇIN DOĞANYALÇIN GÖKÇEBAĞYAŞAR SÖKMENSÜERYASIN GIRGINYILMAZ ÖZDILYONCA TOKBAŞ @4YAPRAKLIYONCAYORGO KIRBAKIYUCE ZEREYYUSUF SINAN TANYILDIZZEYNEL LÜLEZEYNEP KOÇAK

Ay
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık

Yıl
2016
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
2004
2003
2002
2001
2000
1999
1998
1997

Uğur Meleke 08:00
Klopp, Avcı'ya benzer mi Başakşehir'in sırrı ne?

Serhan Asker 08:00
Katalunya'da iki yiğit: Arda ve Robert Jordan

Ayşegül Domaniç Yelçe 08:00
Görme engelli öğrenciler Fatih Projesi'nin kendilerine ulaşacağı günü bekliyor…

Ahmet Hakan 08:00
Dün saat 9'u 5 geçe saygıyla kalktım ayağa

İsmet Berkan 08:00
Elitizmin ve yerleşik düzenciliğin sonu...

Fatih Çekirge 08:00
Dünya denizlerinde bir Türk mucizesi

Doğan Hızlan 08:00
Bir yayınevinin 60 yılı

Yalçın Bayer 08:00
Kılıçdaroğlu tek başına Taksim'e mi çıksın?

Fikret Bila 08:00
Devlete güvenin yeniden inşası

Vahap Munyar 08:00
Teknoloji OSB'yle 25 milyar dolar yatırım çekecek

Mehmet Y. Yılmaz 08:00
Başkan vesayetinde bir parlamento

Ertuğrul Özkök 08:00
Beyaz mı siyah oldu yoksa siyah mı beyaz

Gila Benmayor 08:00
Hillary kaybetti, yeryüzü daha çok ısınacak

Taha Akyol 08:00
Trump ve Türkiye

Uğur Gürses 08:00
Kârlı pencere ikiye katlandıktan sonra kapandı

Latif Demirci 08:00
Latif Demirci çiziyor...

Murat Yetkin 08:00
Bir istihbaratçıdan MİT'e darbe soruları

Rauf Tamer 08:00
Yine onlar

Onur Baştürk 08:00
Bu yazıyı merak etmen için çok neden var

Niobe Aslı Temel 08:00
Aşırılıklar ön planda

Yazılarım

Trump ve Türkiye 11.11.2016 Cuma

Yeni dünya düzeni? 10.11.2016 Perşembe

Darbenin röntgeni 09.11.2016 Çarşamba

Batı düşman mı? 08.11.2016 Salı

Denetimsiz OHAL 07.11.2016 Pazartesi

Tüm Yazıları

Takip edebileceğin kategoriler

Tüm Kategoriler

25.10.2016 Salı

Anayasa yapmak

BAŞKANLIK sistemi tartışmaları en çok MHP'de sorun yaratıyor. MHP Meral Akşener'i ihraç etmişti, ardından Ümit Özdağ'ın da ihracı istendi.

Bahçeli’nin “arınma dönemine girdik” sözünü hatırlarsak, sırada başka isimler de olabilir. Meral Akşener öteden beri başkanlık sistemine karşı. Dün de Özdağ ile birlikte MHP milletvekilleri Yusuf Halaçoğlu, Nuri Okutan ve İsmail Ok başkanlık sistemine karşı olduklarını açıkladılar.

Bunlar da mı ihraç edilecek?

Fakat mesele bir parti meselesi olmanın ötesindedir, Türkiye’nin anayasasını konuşmak durumundayız.

BAHÇELİ’YE BAĞLI

Bahçeli’nin ve MHP’lilerin beyanlarından çıkan anlam, AK Parti’nin önerisini bazı rötuşlarla Meclis’ten geçirmek fakat referandumda “Parlamenter sistemden yanayız” diyerek “hayır” kampanyası yürütmek...

Hangi MHP’li ile konuştuysam başkanlık sistemi yanlısı kimse görmedim. MHP Genel Merkezi’nde de başkanlık sistemini savunan bir vekil çıkmadı şu ana kadar.

Fakat AK Parti’nin başkanlık önergesini Meclis’ten geçirmek için gereken 15-20 “kabul” oyunu Bahçeli istediği anda kolaylıkla temin eder.

Ve böylece Meclis’ten geçen önerge referandumda da sandıktan çıkar.

Nereden biliyorum?

Bir “konjonktür”e, iki iktidarın “propaganda” gücüne bakarak tahmin ediyorum.

Sorun, sandıktan “evet” çıktığında Türkiye’deki sistem gerilimlerinin bitip bitmeyeceğidir.

Unutmayalım, konjonktürü ve propagandası iyi ayarlanan 1982 Anayasası yüzde 91’le kabul edilmişti.

BAŞBAKAN DOĞRU SÖYLÜYOR

Halbuki kalıcı ve iyi işleyecek bir anayasanın “konjonktürel” değil, kalıcı prensiplere dayanması... “Propaganda”dan ziyade müzakere ve katılım yoluyla hazırlanarak çok geniş bir çoğunluk tarafından benimsenmesi gerekir.

Dünya tecrübelerini tahlil eden bütün bilimsel araştırmaların özeti budur.

Başbakan Yıldırım’ın şu sözü bu açıdan isabetlidir:

“Toplumun yüzde 100’ü değilse bile büyük bir kesimini, kahir ekseriyetini kapsaması lazım, onların kabul edebileceği bir metin olması lazım. Bunu da tek başına yapamayacağımız aşikâr; onun için bütün partilerle çalışmamız gerekiyor.” (25 Temmuz)

Evet “kahir ekseriyet” yani “ezici çoğunluk” tarafından değil, yetersiz çoğunlukla kabul edilen anayasalar başarılı olamıyor.

İşte, Fransa’ya yarı başkanlık sistemini getiren 1958 De Gaulle anayasası çok başarılıdır. Çünkü Fransa içinde yüzde 79, yurtdışı oylar eklenince yüzde 83 evetle kabul edilmişti.

NASIL HAZIRLANDI?

Anayasaların nasıl hazırlandığı meselesi, nasıl kabul edildiği meselesi kadar önemlidir.

De Gaulle anayasası, Fransa’nın en saygın hukukçularından Mechel Debre başkanlığında bütün partilerden hukukçuların müzakereleriyle hazırlanmıştı; bir tek Komünist Parti hariç.

Mitterand ve Mendes France gibi merkez sol politikacılar De Gaulle’ün diktatör olacağını söylemişlerse de tabanları referandumda büyük ölçüde evet demişti.

Yüzde 20’de kalan hayır oylarının en az yarısı komünist seçmenlerdi.

Bugün Fransa’da bir anayasa sorunu yoktur; sorun çıkınca da oturup konuşarak çözüyorlar. İşte 2008 yılında anayasada değişiklik yaparak HSYK’daki politikacıları tamamen çıkardılar.

Türkiye’de ise siyasi kutuplaşmanın yansıması olarak sistem sorunu ön plana çıkıyor. Halbuki sistem kadar önemli olan, bir anayasanın nasıl yapıldığıdır. Katılımcı olarak hazırlanmış, geniş kitlelerce benimsenmiş anayasalar, sistemler iyi işliyor.

Fakat teknik düzeyde iyi çalışılmamış, hazırlık aşamasında katılım sağlanmamış, konjonktüre göre yazılmış ve yetersiz çoğunlukla kabul edilmiş anayasalar yeni gerilimlere yol açıyor.

Sayın Başbakan’ın ve Sayın Bahçeli’nin dikkatine sunarım.