12 Nisan 2019 Cuma

Aboneler

İletişim

Apple

Android

X

ADANA
AĞRI
ADIYAMAN
AFYON
AKSARAY
AMASYA
ANKARA
ANTALYA
ARDAHAN
ARTVİN
AYDIN
BALIKESİR
BARTIN
BATMAN
BAYBURT
BİLECİK
BİNGÖL
BİTLİS
BOLU
BURDUR
BURSA
ÇANAKKALE
ÇANKIRI
ÇORUM
DENİZLİ
DİYARBAKIR
DÜZCE
EDİRNE
ELAZIĞ
ERZİNCAN
ERZURUM
ESKİŞEHİR
GAZİANTEP
GİRESUN
GÜMÜŞHANE
HAKKARİ
HATAY
IĞDIR
ISPARTA
İÇEL
İSTANBUL
İZMİR
KAHRAMANMARAŞ
KARABÜK
KARAMAN
KARS
KASTAMONU
KAYSERİ
KİLİS
KOCAELİ
KONYA
KIRKLARELİ
KIRIKKALE
KIRŞEHİR
KÜTAHYA
MALATYA
MANİSA
MARDİN
MUĞLA
MUŞ
NEVŞEHİR
NİĞDE
ORDU
OSMANİYE
RİZE
SAKARYA
SAMSUN
SİİRT
SİNOP
SİVAS
ŞANLIURFA
ŞIRNAK
TEKİRDAĞ
TOKAT
TRABZON
TUNCELİ
UŞAK
VAN
YALOVA
YOZGAT
ZONGULDAK

14°C /
13°C

EURO6,49

% 0,43

USD5,74

% 0,14

ALTIN239,76

% 0,26

Yazarlar

Gündem

Siyaset

Türkiye

Yerel Yönetim

Dünya

Ekonomi

Kültür

Çizerler

Spor

Yaşam

Teknoloji

Eğitim

Sağlık

Fotoğraf

Video

E-Gazete

Yazarlar

Gündem

Siyaset

Türkiye

Ekonomi

Spor

Foto Galeri

Video

Tüm Bölümler

BÖLÜMLER

Astroloji

Bilim ve Teknoloji

Çalışma Yaşamı

Çevre

Çizerler

Dünya

Eğitim

Ekonomi

Gezi

Kitap

Konser

Kültür-Sanat

Otomobil

Piyasalar

Sağlık

Pazar Yazıları

Sinema

Siyaset

Sokak

Spor

Tiyatro

Türkiye

TV Rehberi

Uzay

Yaşam

Yazı Dizileri

Yerel Yönetimler

* Şu Anda

BAĞLANTILAR

E-Gazete

Cumhuriyet Arşivi

Reklam

Künye

İletişim

Yayın İlkeleri

RSS

UYGULAMALAR

iPhone
/
iPad
/
Android

Günlük Gazete Manşetleri

Kaydettiklerim

Manşetleri Sitene Ekle

Hava Durumu

Şans Oyunları

Milli Piyango

Seçimler

Önceki Seçimler

2018 Genel Seçimi

2018 Cumhurbaşkanı Seçimi

Seçim 2018 Haberleri

2019 Yerel Yönetim Haberleri

2019 Yerel Seçimleri

GALERİLER

Video Galeri

Foto Galeri

Haber

Yaşam

Kültür-Sanat

Çevre

Gezi

Spor

Doğa ve İnsan

Arama

Ara

Köşe Yazıları

Emre Kongar
Kriz yönetiminde sınıfta kalan

Ali Sirmen
Bir sandık kalmıştı

Mine Söğüt
İçimizdeki düşman içimizdeki şeytan

Günün köşe yazıları

Aç
Kapat

Son Haberler

Taze sebze ve meyveye gelen fahiş zamlar yurttaşın belini büküyor

TL değer kaybederken, faiz ve iflas riski arttı. Merkez’in döviz rezervleri eridi

Konut satışlarında yüzde 20 düşüş var. Emlakçılar kiralamalarla ayakta duruyor

NDK’ye denetim yok, basın yasak, tavsiyeye kapalı, görüşmeler gizli

Ana Sayfa

Ekonomi

TL neden değer kaybetti?

A+
A-

TL neden değer kaybetti?

Ekonomist Mahfi Eğilmez TL'deki değer kaybınının nedenini yazdı. "Bütün para birimleri Dolara karşı değer kaybederken TL yine ilk sırayı almış" diyen Eğilmez, "Enflasyon oranı, Merkez Bankası faizi ve CDS primi açısından Türkiye, grubun zayıf halkası konumunda bulunuyor" değerlendirmesinde bulundu.

Bunlarla da ilgilenebilirsiniz

Erkin Şahinöz: Hükümetin adımları yurttaşı dövize yönlendiriyor

Dolar ve Avro'da son durum

Dolar/TL ne kadar oldu?

Tweet

Takip et: @cumhuriyetgzt

Facebook'ta paylaş

WhatsApp

Tumblr

E-posta

1309498
Kaydet
Kaydı KaldırX
Kaydettiklerim

Zaman Tüneli

cumhuriyet.com.tr

Yayınlanma tarihi: 23 Mart 2019 Cumartesi, 15:00

Ekonomi tarihine geçen ilginç deneylerimiz var: 1994 yılında dalgalı kur rejimindeyken sabit kur rejiminde geçerli olan bir işleme başvurarak devalüasyon yapmıştık, bu dönemde de imkânsız üçleme hipotezinin doğru olup olmadığını test etmiş olduk.

Önce bir durum saptaması yapalım. Dünyada işler 3 ay önceye göre daha olumsuz görünüyor. Beklentilerde bozulma var. Bu bozulma kararları etkiliyor ve dolayısıyla piyasaları da bozuyor.

Aşağıdaki tablo beklenti bozulmasını yansıtıyor:

(Kaynak: https://tr.tradingview.com/symbols/TVC-DXY/, https://tr.investing.com/rates-bonds/u.s.-10-year-bond-yield, https://www.investing.com/rates-bonds/germany-10-year-bond-yield, https://www.bloomberght.com/)

Dolar Endeksi 2019’un ilk çeyreğinde önemli bir değişim göstermemiş, ABD 10 yıllık tahvil getirisi 2018’de sergilediği çıkışı kaybetmiş, buna karşılık düşecek diye tahmin edilen Brent petrol yükselişe geçmiş, Almanya 10 yıllık tahvillerinin getirisi ise eksiye düşmüş. Bütün bunlar piyasalardaki olumsuz beklentileri net bir biçimde yansıtıyor. Altında görülen yükseliş güvenli liman arayışına işaret ettiğine göre piyasalardaki olumsuz gidişin bir başka göstergesi.

Şimdi de kırılgan beşli tablomuza dönelim ve bakalım bozulan beklentiler bu ülkeleri nasıl etkilemiş? Aşağıdaki tablo kırılgan beşli ülkelerinin para birimlerinin Dolar karşısındaki durumunu gösteriyor (eksi işaret ilgili paranın Dolara karşı değer kaybını gösteriyor.

Kaynak: https://www.bloomberg.com/markets/currencies)

TL, 2018’de bu beşlinin paraları arasında en büyük değer kaybını yaşayan para birimi olmuş. Benzer bir gelişme son 3 gündeki gelişmelerde de ortaya çıkmış, bütün para birimleri Dolara karşı değer kaybederken TL yine ilk sırayı almış.

Bu son gelişmedeki olumsuz farklılığın nereden doğduğuna da bakalım

(Kaynak: https://tr.tradingeconomics.com/country-list/inflation-rate, http://www.cbrates.com/, http://www.worldgovernmentbonds.com/cds-historical-data/turkey/5-years/)

Görüleceği gibi Türkiye, kırılgan beşliden temel piyasa göstergeleri konusunda olumsuz ayrışıyor. Enflasyon oranı, Merkez Bankası faizi ve CDS primi açısından Türkiye, grubun zayıf halkası konumunda bulunuyor.

Bunlara ek olarak son dönemde Türkiye’yi daha da olumsuz görünüme sokan bazı gelişmeler oldu.

Merkez Bankası’nın net döviz rezervlerinde hızlı bir düşüş yaşandı. Bunu aşağıdaki tablo açık biçimde ortaya koyuyor (Kaynak: https://evds2.tcmb.gov.tr/index.php?/evds/serieMarket)

.

Özellikle 13–21 Mart arasındaki haftada Botaş’ın yüksek miktarlı dış ödemesi Merkez Bankası döviz rezervinde hızlı bir gerileme ortaya çıkarınca yabancılar endişeye kapılarak döviz taleplerini artırdılar. Bu da TL’deki değer kaybını daha da hızlandırdı.

Rusya’dan S-400 savunma sistemleri alımı ve Venezuela altınları meselesinin ABD ile yarattığı sorunlar sürerken Golan tepelerinin aidiyeti konusunda ABD ile karşılıklı ters demeçler verilmesi Türkiye’de risklerin yükselmesini ateşledi. Bunu da riskleri ölçmekte kullandığımız 5 yıllık CDS priminde son bir haftada ortaya çıkan 50 baz puan dolayındaki artıştan görebiliyoruz.

Son olarak Türkiye’nin imkânsız üçleme hipotezini göz ardı ederek hem faizi hem kuru denetlemeye yönelik yaklaşımı da bu gelişmeleri tetikledi. İmkânsız üçleme hipotezine göre; sermaye hareketleri serbestse döviz kurunu ve faizleri aynı anda denetleyemezsiniz. Türkiye’de sermaye hareketleri serbest, yani para istediği gibi ekonomiye girip çıkabiliyor. Görünüşe göre döviz kurları piyasada serbestçe belirleniyor ama gerçekte kurları baskılamak için kamu bankaları aracılığıyla çeşitli müdahaleler yapılıyor. Görünüşe göre faizler piyasada serbestçe belirleniyor ama çeşitli yönlendirmelerle bankalar faizlerini sürekli aşağıya doğru çekiyorlar. Yani görünüm ne olursa olsun sermaye hareketlerinin serbest olduğu ekonomide gerçekte hem döviz kuru hem de faiz oranı denetim altında tutulmaya çalışılıyor. Bu durumda bir noktadan sonra sigortaların atmış olmasına da şaşmamak gerekir.

Ekonomi tarihine geçen ilginç deneylerimiz var: 1994 yılında dalgalı kur rejimindeyken sabit kur rejiminde geçerli olan bir işleme başvurarak devalüasyon yapmıştık, bu dönemde de imkânsız üçleme hipotezinin doğru olup olmadığını test etmiş olduk.

*Bu yazı ilk olarak Mahfi Eğilmez’in kişisel internet sitesinde yayımlanmıştır.

Cumhuriyet Arşivi Gazete Kupürlerinde:

Mahfi Eğilmez

Video Haber

Oyuncu Mert Fırat, Suriyeli göçmenlere ders verdi

CHP İstanbul İl Başkanı Cananan Kaftancıoğlu'ndan mazbata açıklaması

‘Ben oy kullanmayı bilmem, sokakta oyun oynamayı bilirim’

İki TIR kafa kafaya çarpıştı

Korkunç an kamerada!

Erdoğan'dan Sudan'daki gelişmelere ilişkin açıklama

Tahran’da zincirleme kaza: 7 ölü, 14 yaralı

"Ben bu yolun yolcusuyum"

Alaa Salah, Sudan’daki gösterilere damga vurdu

"Sizi Çok Güzel Hareketler Bunlar 2'den mi yolladılar"

En Çok...

okunanlar

1.
Yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatı 6 ay sonra ilk kez düştü

2.
Dolar kuru yükselişte! İşte son durum

3.
TL değer kaybederken, faiz ve iflas riski arttı. Merkez’in döviz rezervleri e...

4.
Cari açık verileri açıklandı

5.
Gıda enflasyonu: Türkiye'de evde yemek yapmak 10 yılda ne kadar pahalandı?

6.
NDK’ye denetim yok, basın yasak, tavsiyeye kapalı, görüşmeler gizli

7.
Konut satışlarında yüzde 20 düşüş var. Emlakçılar kiralamalarla ayakta duruyor

8.
Taze sebze ve meyveye gelen fahiş zamlar yurttaşın belini büküyor

yorumlananlar

1.
Cari açık verileri açıklandı

2.
Gıda enflasyonu: Türkiye'de evde yemek yapmak 10 yılda ne kadar pahalandı?

3.
Dolar kuru yükselişte! İşte son durum

4.
Yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatı 6 ay sonra ilk kez düştü

5.
NDK’ye denetim yok, basın yasak, tavsiyeye kapalı, görüşmeler gizli

6.
Konut satışlarında yüzde 20 düşüş var. Emlakçılar kiralamalarla ayakta duruyor

7.
TL değer kaybederken, faiz ve iflas riski arttı. Merkez’in döviz rezervleri e...

8.
Taze sebze ve meyveye gelen fahiş zamlar yurttaşın belini büküyor

beğenilenler

1.
Cari açık verileri açıklandı

2.
Gıda enflasyonu: Türkiye'de evde yemek yapmak 10 yılda ne kadar pahalandı?

3.
Dolar kuru yükselişte! İşte son durum

4.
Yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatı 6 ay sonra ilk kez düştü

5.
NDK’ye denetim yok, basın yasak, tavsiyeye kapalı, görüşmeler gizli

6.
Konut satışlarında yüzde 20 düşüş var. Emlakçılar kiralamalarla ayakta duruyor

7.
TL değer kaybederken, faiz ve iflas riski arttı. Merkez’in döviz rezervleri e...

8.
Taze sebze ve meyveye gelen fahiş zamlar yurttaşın belini büküyor

Aboneler İçin

1930 yılına kadar
12 Nisan
tarihinde neler olduğunu
görmek için tıklayın

5.377.214 makale

Günlük E-Gazete

E-Gazete

Cumhuriyet Arşivi

Reklam

Künye

İletişim

Yayın İlkeleri

RSS

UYGULAMALAR

iPhone
/
iPad
/
Android

Günlük Gazete Manşetleri

Şans Oyunları

Milli Piyango

Kaydettiklerim

Manşetleri Sitene Ekle

Hava Durumu

Önceki Seçimler

2019 Yerel Seçimleri

GALERİLER

Video Galeri

Foto Galeri

Haber

Yaşam

Kültür-Sanat

Çevre

Gezi

Okurlarımızın eleştiri, öneri ve dileklerini aşağıdaki iletişim bilgilerini
kullanarak okur temsilcisi Güray Öz'e yazmasından büyük mutluluk duyacağız.

İlhan Selçuk'un
Yazıları

21 Haziran 2010 tarihinde yitirdiğimiz Cumhuriyet Gazetesi Başyazarı İlhan Selçuk'un
yazılarından seçmeleri okurlarımızla buluşturuyoruz. Bu köşede aydınlanmanın bilgesi
Selçuk'un günümüze ışık tutan yazılarını bulabileceksiniz.

BÖLÜMLER

Astroloji

Bilim ve Teknoloji

Çalışma Yaşamı

Çevre

Çizerler

Dünya

Eğitim

Ekonomi

Gezi

Kitap

Konser

Kültür-Sanat

Otomobil

Pazar Yazıları

Piyasalar

Sağlık

Sinema

Siyaset

Sokak

Spor

Tiyatro

Türkiye

TV Rehberi

Uzay

Yaşam

Yazı Dizileri

* Şu Anda

© 2019 www.yaynet.com.tr